ESDEP kapsamında TOKİ tarafından mali kaynağı sağlanmış

advertisement
EKONOMİK GELİŞMELER
Kasım – 2012
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)
AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
İÇİNDEKİLER…………………………………………………………………………………
1
GAYRİ SAFİ YURTİÇİ HASILA (GSYH) ………………………………………………
2
İSTİHDAM - İŞSİZLİK VE İŞGÜCÜ HAREKETLERİ………………..………………
2
İTHALAT – İHRACAT VE DIŞ TİCARET AÇIĞI………………………………………
3
TURİZM GELİRİ ve GİDERİ………………………………………………………………
5
TÜKETİCİ FİYATLARI ENDEKSİ (TÜFE)………………………………………………
6
ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ (ÜFE)…………………………………………………………
6
GRAFİKLER
Grafik 1 : Dış Ticaret Grafiği………………………………………………..……………
3
Grafik 2 : Çalışan Sayısına Göre Dış Ticaret ……………………………………….
4
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
1
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH)
 Üretim yöntemi ile hesaplanan gayri safi yurtiçi hasıla tahmininde, 2012 yılı üçüncü
üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre cari fiyatlarla gayri safi
yurtiçi hasıla %7,7’lik artışla 377 584 Milyon TL olmuştur.
 2012 yılının üçüncü üç aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit
fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla %1,6’lık artışla 31 594 Milyon TL olmuştur.
 2012 yılının ilk dokuz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre cari
fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla % 10,5’lik artışla 1 057 348 Milyon TL olmuştur.
 2012 yılının ilk dokuz aylık döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre sabit
fiyatlarla gayri safi yurtiçi hasıla % 2,6’lık artışla 87 655 Milyon TL olmuştur.
 Takvim etkisinden arındırılmış sabit fiyatlarla GSYH 2012 yılı üçüncü üç aylık
döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,9’luk artış gösterirken, mevsim
ve takvim etkilerinden arındırılmış GSYH değeri bir önceki döneme göre %0,2
artmıştır.
İstihdam – İşsizlik ve İşgücü Hareketleri
 2012 yılı Ağustos döneminde, Türkiye'de kurumsal olmayan nüfus bir önceki yılın
aynı dönemine göre 1 milyon 193 bin kişilik bir artış ile 73 milyon 716 bin
kişiye, kurumsal olmayan çalışma çağındaki nüfus ise 1 milyon 107 bin kişi
artarak 54 milyon 841 bin kişiye ulaşmıştır.
 Ağustos 2012 döneminde işgücüne katılma oranı % 50,7’dir.
 2012 yılı Ağustos döneminde, Türkiye genelinde işgücüne katılma oranı, bir önceki
yılın aynı dönemine göre 0,3 puanlık azalışla % 50,7’dir. Aynı dönemler için yapılan
kıyaslamalara göre; erkeklerde işgücüne katılma oranı 0,9 puanlık azalışla % 71,9,
kadınlarda ise 0,1 puanlık artışla % 30,1 olarak gerçekleşmiştir.
 Tarım dışı istihdam 623 bin kişi artmıştır.
 2012 yılı Ağustos döneminde istihdam edilenlerin sayısı, geçen yılın aynı dönemine
göre 483 bin kişi artarak 25 milyon 367 bin kişiye yükselmiştir. Bu dönemde, tarım
sektöründe çalışan sayısı 140 bin kişi azalırken, tarım dışı sektörlerde çalışan
sayısı 623 bin kişi artmıştır.
 Ağustos 2012 döneminde istihdam edilenlerin % 25,9'u tarım, % 18,7’si sanayi, %
7,5’i inşaat, % 48'i ise hizmetler sektöründedir. Önceki yılın aynı dönemi ile
karşılaştırıldığında hizmetler sektörünün istihdam edilenler içindeki payı 1,4 puan
artarken, tarım sektörünün payının 1 puan, sanayi sektörünün payının 0,1
puan, inşaat sektörünün payının ise 0,2 puan azaldığı görülmektedir.
 Yaptığı işten ötürü herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı olmadan
çalışanların oranı, önceki yılın aynı dönemine göre 3,5 puanlık azalışla % 40,1
olarak gerçekleşmiştir. Bu dönemde, geçen yılın aynı dönemine göre tarım
sektöründe sosyal güvenlikten yoksun çalışanların oranı % 84,8’den % 84,6’ya,
tarım dışı sektörlerde % 28,4’ten % 24,6’ya düşmüştür.
 İşsizlik oranı % 8,8’dir.
 Türkiye genelinde işsiz sayısı geçen yılın aynı dönemine göre 76 bin kişi azalarak 2
milyon 445 bin kişiye düşmüştür. İşsizlik oranı ise 0,4 puanlık azalış ile % 8,8
seviyesinde gerçekleşmiştir. Kentsel yerlerde işsizlik oranı 0,7 puanlık azalışla
% 10,9, kırsal yerlerde ise 0,1 puanlık artışla % 4,8 olmuştur.
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
2
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
İthalat – İhracat ve Dış Ticaret Açığı

2012 Ekim ayında dış ticaret açığı %31,2 geriledi.

Türkiye İstatistik Kurumu ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan
geçici dış ticaret verilerine göre; 2012 yılı Ekim ayında, 2011 yılının aynı ayına göre
ihracat %11,6 artarak 13 292 milyon dolar, ithalat %5,6 azalarak 18 803 milyon
dolar olarak gerçekleşti. Aynı dönemde dış ticaret açığı 8 012 milyon dolardan
5 511 milyon dolara geriledi.

Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; 2012 yılı Ekim ayında önceki yılın aynı
ayına göre ihracat %19,3 artarken, ithalat %1,7 azaldı. Mevsim ve takvim
etkilerinden arındırılmış seriye göre ise; 2012 Ekim ayında bir önceki aya göre
ihracat %0,7 artarken, ithalat %4,1 azaldı

2011 Ekim ayında %59,8 olan ihracatın ithalatı karşılama oranı, 2012 Ekim ayında
%70,7’ye yükseldi.

Avrupa Birliği’nin ihracattaki payı % 40’a geriledi.

2011 Ekim ayında %44,2 olan Avrupa Birliği’nin ihracattaki payı, 2012 Ekim ayında
%40’a geriledi. AB’ye yapılan ihracat, 2011 yılının aynı ayına göre %1 artarak
5 315 milyon dolar olarak gerçekleşti.

2012 Ekim ayında en fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu. Bu ülkeye yapılan
ihracat 2011 yılı Ekim ayına göre %8,5 azalarak 1 109 milyon dolar olurken
Almanya’yı sırasıyla Irak (930 milyon dolar), İngiltere (900 milyon dolar) ve B.A.E
(688 milyon dolar) takip etti.

Rusya Federasyonu ithalatta ilk sırada yer aldı. Bu ülkeden yapılan ithalat geçen
yılın aynı ayına göre %2,1 azalarak 2 286 milyon dolar olarak gerçekleşti. Rusya
Federasyonu’nu sırasıyla Çin (1 735 milyon dolar), Almanya (1 611 milyon dolar)
ve ABD (1 041 milyon dolar) izledi.

İhracatta kıymetli taşlar ve metaller ilk sırada

2012 Ekim ayında fasıllar düzeyinde en büyük ihracat kalemi, “kıymetli taşlar ve
metaller” (1 515 milyon dolar) olurken; bu fasılı “motorlu kara taşıtları ve aksam
parçaları” (1 304 milyon dolar), “kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler,
bunların aksam ve parçaları” (1 046 milyon dolar), “demir ve çelik” (962 milyon
dolar) izledi.
Grafik 1. Dış Ticaret Grafiği
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
3
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
 İhracatın %59,6’sını KOBİ’ler gerçekleştirdi.
 2011 yılında 52 495 girişim ihracat, 63 351 girişim ithalat yaptı. İhracatın %59,6’sı
0-249 kişi çalışan ve KOBİ olarak değerlendirilen girişimler tarafından
gerçekleştirildi. İthalatın ise %39,9’u KOBİ’ler tarafından yapıldı.
 İhracatta 0-9 kişi çalışan mikro girişimlerin payı %15,2 olurken, %25,7’si 10-49 kişi
çalışan küçük ölçekli girişimler, %18,7’si 50-249 kişi çalışan orta ölçekli girişimler
ve %40,2’si 250+ kişi çalışan girişimler tarafından gerçekleştirildi.
 İthalatın %60’ı 250+ kişi çalışan büyük girişimler tarafından gerçekleştirilirken,
0-9 kişi çalışan mikro ölçekli girişimlerin payı %6,5, 10-49 kişi çalışan küçük ölçekli
girişimlerin payı %15,3 ve 50-249 kişi çalışan orta ölçekli girişimlerin payı %18,2
oldu.
 Dış ticarette sanayi sektörü ilk sırada.
 Girişim ana faaliyetleri esas alındığında ihracatın %59,4’ü, ithalatın ise %52,9’u
sanayi sektöründe faaliyet gösteren girişimler tarafından yapıldı. Ana faaliyeti
ticaret olan girişimlerin ihracattaki payı %36,5, ithalattaki payı ise %32,5 düzeyinde
gerçekleşti.
Grafik 2. Çalışan Sayısına Göre Dış Ticaret

Sanayi sektörü ihracatının %63,6’sı 250+ kişi çalışan büyük girişimler tarafından
yapıldı. Ticaret sektörünün ihracatında ise %46,8 payla 10-49 kişi çalışan küçük
ölçekli girişimler en yüksek paya sahip grup oldu. Sanayi sektörü tarafından yapılan
ithalatta %74,3 payla 250+ kişi çalışan büyük girişimler, ticaret sektörü tarafından
yapılan ithalatta ise %30,6 payla 10-49 kişi çalışan küçük ölçekli girişimler ilk
sırada yer aldı.
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
4
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
Turizm Geliri ve Gideri
 Turizm geliri geçen yılın aynı dönemine göre % 4,1 azaldı.
 Temmuz, Ağustos ve Eylül aylarından oluşan III. Dönemde turizm geliri, geçen yılın
aynı dönemine göre %4,1 azalarak 8 957 384 030 $ oldu. Turizm gelirinin %79,2’si
yabancı ziyaretçilerden, %20,8’i ise yurt dışında ikamet eden vatandaş
ziyaretçilerden elde edilmiştir.
 Ziyaretçiler, seyahatlerini kişisel veya paket tur ile gerçekleştirmektedir. Bu
dönemde yapılan harcamaların 6 792 022 938 $’ını kişisel, 2 165 361 092 $’ını ise
paket tur oluşturmaktadır.
 2012 III. Dönemde kişi başına ortalama harcama 576 $’dır. Bu dönemde
yabancıların ortalama harcaması 534 $, yurtdışında ikamet eden vatandaş
ziyaretçilerin ortalama harcaması ise 820 $’dır.
 Ziyaretçi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre %3,7 arttı.
 2012 yılı III. Dönemde ülkemizden çıkış yapan ziyaretçi sayısı 15 552 120 kişidir.
Bunun 13 276 114 kişisini yabancı, 2 276 006 kişisini ise yurt dışında ikamet eden
vatandaşlar oluşturmaktadır.
 Turizm gideri geçen yılın aynı dönemine göre %12,1 azaldı.
 Yurt içinde ikamet edip başka ülkeleri ziyaret eden vatandaşlarımızın
harcamalarından oluşan turizm gideri, geçen yılın aynı dönemine göre %12,1
azalarak 918 257 900 $ olmuştur. Bunun 818 615 924 $’ı kişisel, 99 641 976 $’ı ise
paket tur harcamalarıdır. Yurt dışını ziyaret eden 1 379 205 vatandaşın kişi başı
ortalama harcaması 666 $’ dır.
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
5
EKONOMİK RAPOR – KASIM 2012
Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE)
 TÜFE’de aylık değişim %0,38 olarak gerçekleşti.
 2012 yılı Kasım ayında 2003 Temel Yıllı Tüketici Fiyatları Endeksi’nde bir önceki aya
göre %0,38, bir önceki yılın Aralık ayına göre %5,76, bir önceki yılın aynı ayına
göre %6,37 ve on iki aylık ortalamalara göre %9,26 artış gerçekleşti.
 Ana harcama grupları itibariyle bir ay önceye göre en yüksek artış %6,28
ile giyim ve ayakkabı grubunda gerçekleşti. Kasım ayında endekste yer alan
gruplardan lokanta ve otellerde %0,67, konutta %0,56, ev eşyasında %0,21,
haberleşmede %0,10, eğitimde %0,07, çeşitli mal ve hizmetlerde %0,04, alkollü
içecekler ve tütünde %0,01 artış, sağlıkta %0,05, gıda ve alkolsüz içeceklerde
%0,12, eğlence ve kültürde %0,32 ve ulaştırmada %0,97 düşüş gerçekleşti.
 Bir önceki yılın aynı ayına göre TÜFE’de en yüksek artış %11,69 ile konut
grubunda gerçekleşti. Lokanta ve oteller (%9,44), çeşitli mal ve hizmetler
(%8,90), giyim ve ayakkabı (%7,44) artışın yüksek olduğu diğer harcama
gruplarıdır.
Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE)
 ÜFE’de aylık %1,66 artış gerçekleşti.
 Üretici Fiyatları Endeksi, 2012 yılı Kasım ayında bir önceki aya göre %1,66, bir
önceki yılın Aralık ayına göre %2,58, bir önceki yılın aynı ayına göre %3,60 ve
on iki aylık ortalamalara göre %6,98 artış gösterdi.
 Aylık değişim
gerçekleşti.
tarımda
%2,96
düşüş,
sanayide
%2,60
artış
olarak
 Tarım sektörü endeksinde, bir önceki yılın Aralık ayına göre %3,79 düşüş, bir önceki
yılın aynı ayına göre %0,73 düşüş ve on iki aylık ortalamalara göre %7,32 artış
gerçekleşti. Sanayi sektörü endeksinde ise bir önceki yılın Aralık ayına göre %3,90,
bir önceki yılın aynı ayına göre %4,49 ve on iki aylık ortalamalara göre %6,92 artış
gerçekleşti.
 Sanayide en yüksek aylık artış elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı alt
sektöründe gerçekleşti.
 Sanayinin üç sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; elektrik, gaz ve su
sektöründe %30,12, madencilik ve taş ocakçılığı sektöründe %0,57 artış; imalat
sanayi sektöründe %0,55 düşüş olarak gerçekleşti.
 Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği alt sektörler elektrik, gaz
üretimi ve dağıtımı (%33,69), büro makineleri imalatı (%7,33), giyim eşyası imalatı
(%3,06) alt sektörleridir. Buna karşılık kok kömürü ve rafine edilmiş petrol ürünleri
imalatı (%-7,10), mobilya ve b.y.s. ürünlerin imalatı (%-2,09), ham petrol ve
doğalgaz çıkarımı (%-1,49) bir ay önceye göre endekslerin en fazla gerilediği alt
sektörler oldu.
TÜRKİYE ESNAF VE SANATKARLARI KONFEDERASYONU
6
Download