Transfuzyon-Teknigi - İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi

advertisement
Transfüzyon Tekniği
Doç. Dr.Tuğhan UTKU
İ.Ü.Cerrahpaşa Tıp Fakültesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı
Yoğun Bakım Bilim Dalı
1665 – Richard Lower köpek-köpek trans.
1667 – Jean Baptiste denis koyun-insan trans.
1795 - Philip Syng Physick insan kanı trans.
1840 – Samuel Armstrong Lane hemofili hast.da trans.
1870 - koyun keçi sütü insana trans.
1884 – tuzlu su trans.
1901 – Karl Landsteiner – ABO
1902 – Decastrello & Sturli - AB
1907 - Reuben Ottenberg – ilk cross match
1914 – Richard Lewisohn – Na sitrat
1921 – Burhanettin Toker – Tr’de trans.
1926 – İngiltere Kızılhaç kan bankası
1938 – CTF transf
1940 – Karl Landsteiner Rh sistemi
1950 – Plastik kan torbası
1952 – CTF plazma
1957 – Ankara & İstanbul da Kızılay Kan
Merkezi.
1959 – Max Perutz – Hb
1960 – A.Solomon & J.L.Fahey tedavi amaçlı
Plazmaferez
1972 – Aferez kan komponenti elde etmek için
kullanıldı
.
.
.
.
•  1:12000 ünite kan yanlış hastaya
veriliyor
Linden JV Transfusion 1992
•  1: 10000-40000 ABO uyumsuz
transfuzyon
Mercuriali F Vox Sang 1996
Transfüzyonla bulaşan enfeksiyonlar
•  Virüsler
•  Virüs dışı enfeksiyonlar
Virüs enfeksiyonları
•  Posttransfüzyon hepatiti (PTH)
–  HAV
–  HBV (1:63000)
–  HCV (1:103000)
–  CMV
–  EBV
•  HIV (1:676000)
Risk nedenleri
1.  Preserokenversiyon (pencere dönemi)
bağış
2.  Varyant virüsler
3.  Atipik (immunolojik sessiz)
serokonversiyon
4.  Labo. hataları
Virus dışı enfeksiyonlar
•  Bakteriler
•  Parazitler
•  Prionlar
Transfüzyonla bulaşan bakteri
enfeksiyonları
•  Transfüzyonla ilişkili ölüm nedenleri
1.  Akut hemolitik trans.reaks.
2.  Bakteriyel sepsis
•  Enfekte donorun belirlenmesi için yalnızca Treponema
pallidum testi yapılıyor
•  Trombosit süsp. daha sık
•  Bakteri bulaşı;
–  Kanın alınması
–  Kanın işlenmesi
–  Kanın bileşenlerine ayrılması
–  Transfüzyon, sırasında olur
Transfüzyonla bulaşan bakteriler
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
PK(-) Staf (S.epidermidis)
Staf. Aureus
Clostridium perfiringes
Salmonella enteritidis
S. Marcescent
Treponema pallidum
Borrelia burgdorferi
Ehrlichia chaffeensis
E. Cytophagophilia
Brucella türleri
Ricketsia ricketsii
Mycobacterium laprae
Transfüzyonla bulaşan parazitler
• 
• 
• 
• 
• 
• 
Plazmodium türleri
Trypanasoma cruzi
Toxoplasma gondii
Babesia microti
Microflaria
Leismania türleri
Transfüzyonla bulaşan prionlar
•  Creutzfeld Jacob hast. (CJD)
•  Variant CJD
Kan & kan ürünlerinin bakteri bulaşına
neden olabilecek olası yollar
•  Toplama sistemi veya antikoagülan sol.’un
canlı bir m.organizma veya endotoksin ile
kirlenmesi
•  İğne ucunun kontamine olması
•  Cilt dezenf. Yetersizliğine bağlı verici
derisinden kontaminasyon
•  Vericide bakteremi olması
•  Kan işlem cihazlarında kontaminasyon
Kan bileşenleri ile bulaş
•  ES (FDA- bakteri bulaşı sonucu ölüm ¼)
–  Saklama ısısında (1-6oC) üreme
•  Yersinia, serratia, pseudumonas
•  Staf ve diğer Gr(+)
–  Çoğunlukla transfüzyon reaksiyonu
OLUŞTURMAZ
Kan bileşenleri ile bulaş
•  TROMBOSİT SUSP (FDA- bakteri bulaşı sonucu
ölüm 3/4)
–  Bakteri kontaminasyonu açısından daha
riskli
–  Saklama ısısı (20-24oC)
–  Bulaşların ∼%50 – PK(-) staf
–  Fatal seyreden bulaşlar
•  S.aureus, C.perfiringes, S.enteritidis,
S.marcescent
T.İ.sepsis riskinin azaltılması için
•  Kan ürünlerinin kontaminasyon riskini azaltmak
– 
– 
– 
Vericinin taranması
Verici cildinin etkin dezenfeeksiyonu
Verici kanının ilk 15-30ml’sinin atılması
•  Kan bileşenlerinin işlenmesi ve saklanmasının optimize
edilmesi
– 
– 
– 
Sıcaklığın ayarlanması
Saklama zamanının sınırlandırılması
Lökosit azaltılması
•  Alıcı ve vericilerin temasını azaltmak
– 
– 
– 
Endikasyonların optimizasyonu
Transfüzyonlar için hedefleri azaltmak
Aferez derive ürünler kullanmak
•  Transfüzyon öncesi bakteri bulaşını belirlemek
Temel felsefe
•  Kan canlı bir dokudur
•  Kan transfüzyonu bir doku
transfüzyonudur
•  Kan transfüzyonu hasta tedavisinin
sadece bir bileşenidir
•  Hatalı uygulamalarda yüksek
morbidite ve mortalite’ye sahiptir
Temel felsefe
•  Kan transfüzyonu, her aşaması ile
tıpsal ve hukuksal bir sorundur
•  Maliyeti yüksek bir tedavidir
•  Ciddi anlamda kaynak bağımlıdır
•  Eğitiminde yetersizlikler ve
eksiklikler vardır
•  Belirli kurallara bağlanmalıdır
Temel felsefe
•  Her hekim meslek yaşamı boyunca
mutlaka kan transfüzyonu ile ilişkili
bir konuda etkin görev alır
Transfüzyon tekniği
1. 
2. 
3. 
4. 
5. 
6. 
7. 
8. 
9. 
İndikasyon
Hangi Kan ürünü ve Ne kadar?
Bilgilendirme ve onay
Reçete ve hastaya uyum
Uygun koşullarda ulaşım ve saklama
Kan ürünü sağlıklı mı?
Uygun şekilde verilme
İzlem
Kayıt tutulması
1-Kan transfüzyon tedavisine karar
verilmesi
•  Yarar > sakınca
•  Tek bir Hb değerine bakılarak
transfüzyon başlanmaz
•  Fizyolojik ve klinik bulgular ve
gereksinimlere göre karar alınır
•  Kritik Hb değeri yoktur
Hb değeri
Koşul
Hb > 10 g/dL
Transfüzyon gereksinimi yoktur
1-KAH
5-İnme
2-KKY
6-Beta Bloker
3-KOAH
7-Yaşlılık
4-PAH
8-Kan kaybı beklentisi
8 – 10 g/dL
Transfüzyon gereksinimi olasıdır
1-KAH>120/dk
6-laktat >2mEq/L
2-SAB<90mmHg
7-BE< -5
3-SvO2<70
4-SpO2<95
5-mental konfüzyon
< 7 g/dL
Transfüzyon gereksinimi yüksek olasılıklıdır
Masif kan kaybı
•  24 saat içinde toplam kan hacminin
kaybı
–  Erişkin: KH %7 VA
–  Çocuk: KH %8-9 VA
•  3 saat içinde kan hacminin %50’sinin
kaybı
•  Kan kaybı > 150 mL/dak
2-Tedavinin niteliğinin ve niceliğinin
saptanması
•  Kan ürünü bileşen tedavisi uygulanmalı
•  Hedeflenen fizyolojik ve klinik
değerleri karşılayacak miktar
uygulanmalı
3- Hasta ve hasta yakınlarının
bilgilendirilmesi ve onay alınması
• 
• 
• 
• 
Gerekçeler
Çekinceler
Olası komplikasyonlar
Korunma
bilgilendirme
•  Onam alınmasında ÇEŞİTLİLİK
–  Hekimin hastaya anlatması
–  Formlar kullanılması
–  Hemşirenin hasta ve hasta yakınına
anlatması
–  Genel onam formları içinde aydınlatma
–  V.d.
öneri
• Yazılı aydınlatılmış onam
4- Kan ürününün reçete edilmesi ve
hasta ile uyumunun saptanması
•  Kan ve kan ürünleri reçetelenen
tedavilerdir
•  Salt hekim düzenleyebilir
Kan grubu kartı
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
Hastanın kimlik bilgileri
Yapan birim
Testi yapanın kimliği
Tarih
Kayıt numarası
İmza
Kan grubu
Türkiye’deki kan gruplarının oranları
Dünya’daki kan gruplarının oranları
Kan reçetesi
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
• 
Hekim
Hasta bilgileri
Tanı ve indikasyon
Kan ürünü
Miktarı
Aciliyet
Özel işlem talebi ( ışınlama, yıkama)
İstemde bulunulan tetkikler (çapraz
karşılaştırma, seroloji)
Çapraz karşılaştırma formu
• 
• 
• 
• 
Kimlik bilgileri
Kan grubu
Seri numarası
Test uygunluğu
–  ABO
–  RhD
•  Testin yapıldığı Lab.
•  Yapan kişi
5- Kan ürününün kliniğe uygun
koşullarda ulaşması ve saklanması
•  Taşıma
–  Sıcaklık
–  Mesafe
–  Fiziksel travma
•  Saklama
–  Salt kan bankasında
–  Ürüne göre verilme süresi
Kan bileşeni Saklama
sıcaklığı
Raf ömrü
Verilme
süresi
Tam kan
2-6oC
35 gün
≤ 4 saat
ES
2-6oC
42 gün
≤ 4 saat
Trombosit
süsp
20-24oC
5 gün
20 dak
içinde
TDP
-28oC ve
altı
365 gün
Çıkarıldıktan
sonra 30 dak
içinde
Uygun taşıma kabı
Uygun taşıma kabı
6- Kan ürününün sağlıklı olduğunun
saptanması
Torba sıkıldığında
Kaçak var mı?
Hemoliz?
Plazma pembe mi?
Hemoliz?
Plazma-erit.hattı
Plazmada büyük
Pıhtı?
Normal ?
Mor-siyah
7- Kan ürününün uygun şekilde
verilmesi
• 
• 
• 
• 
• 
Damar yolu
SVK ?
İlaç tedavisi Ø ( pH ↑)
İlave sıvı Ø ( %09 NaCl)
İlgili sürede
7- Kan ürününün uygun şekilde
verilmesi
•  Isıtma gereksiz [< 42 oC]
•  Hastanın ısısının düzenlemesi
–  Büyük hacimli hızlı transfüzyon
•  Erişkin: > 50mL/kg/saat
•  Çocuk: > 15mL/ kg/ saat
–  YD değişim transfüzyonu
–  Klinik olarak belirgin soğuk aglütinin varlığı
7- Kan ürününün uygun şekilde
verilmesi
•  170-250 mikron filtre (makroskopik
parçacıklar)
•  20-40 mikron filtre (mikroagregatlar)
8- Tedavinin etkinliğinin ve
komplikasyonların izlenmesi
•  Fizyolojik değerler
•  Klinik değerler
•  Akut ve kronik komplikasyonlar
9- Kayıt tutulması
• Tıpsal ve hukuksal
nedenlerden dolayı bir
zorunluluktur
kayıt
•  Bilgilendirme
•  Tedavi gerekçesi
•  Reçete eden hekim
kayıt
•  Transfüzyon öncesi
hastanın kimliği
kan torbası
uygunluk testleri
uygunluk test formu
•  Transfüzyon sırasında
K&KÜ türü ve miktarı
torba no
kan grubu
trans. Başlama ve bitiş
zamanı
uygulayan kişinin kimliği
izlem notları
genel görüntü
T, SAB, KAH, SS
sıvı dengesi
kayıt
•  Komplikasyonlar
–  Akut
–  Kronik
sonuç
•  Transfüzyon tedavisini belirli ilkelere
bağlamak
•  Kılavuzlar üretmek
•  Kan transfüzyonunu sınırlandırmak
•  Bu düşünceyi yaymak
SORULARINIZ???
Download
Random flashcards
En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards