Uploaded by User887

canlılar ve enerji ilişkileri

advertisement
1
KONU: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ
8. SINIF/5.ÜNİTE
20130905095
HAZIRLAYAN:HÜLYA ÜRKÜT
2
FOTOSENTEZ OLAYI
 SOLUNUM OLAYI

Oksijenli Solunum
b. Oksijensiz Solunum
a.
3
CANLI VE ENERJİ İLİŞKİLERİ

Canlıların yaşadığı ortama çevre denir.

Dünyadaki bütün canlılar yaşamlarını
sürdürebilmek için enerjiye ihtiyaç duyarlar
Canlıların Beslenme Şekillerine
Göre Gruplandırılması

Canlıların bazıları besin maddesini kendisi
üretir ,bazılarıda dışarıdan hazır olarak alır.

Besin ihtiyaçlarına göre canlılar ikiye ayrılır.

Besin ihtiyacını karşılamaya göre ikiye
ayrılırlar.

1.Üretici (Ototrof) Canlılar

2.Tüketici(Heterotroflar) Canlılar
4
1.Üretici (Ototrof)Canlılar

Kendi besinini kendi üreten canlılara denir.

İnorganik maddelerden güneş ışığını
kullanarak besin üretir.
5
Üretici Canlılar Nelerdir?
Bitkiler
Kamçılı hayvan
Bakteriler
Su yosunu
6
Soru:
Üretici canlıların doğaya yaptığı olumlu
katkılara aşağıda verilenlerden hangisi
örnek verilemez?
A)Havadaki oksijenin artmasını sağlama
B)Topraktaki atıkların yok olmasını sağlama
B)Havanın temizlenmesini sağlama
C)Canlıların besin ihtiyacını karşılama
7
8
2.Tüketici(Heterotrof)Canlılar

Besinlerini dışarıdan hazır alan canlılara denir.

Kloroplast,klorofil gibi organelleri olmadığı için
fotosentez yapamazlar.

Besin alma şekillerine göre dörde ayrılırlar.
a.
Otoburlar(Otçul) Canlılar
b.
Etçiller(Etobur) Canlılar
c.
Hem Etobur Hem Otobur Canlılar
d.
Ayrıştırıcılar
A)Otobur(Otçul)Canlılar
9

Bitkileri yiyerek beslenirler.

Bitkilerin sindirimi zor olduğu için bağırsakları uzundur.

Besin zincirinin ikinci halkasını oluştururlar.
Koyun
Geyik
B)Etçil (Etebur) Canlılar

Otçul canlıları yiyerek beslenirler.

Bağırsakları otçullara göre kısadır.
Aslan
Kaplan
10
C)Hem Etobur Hem
Otobur Beslenen Canlılar
11

Üretici ve tüketici canlıları yiyerek beslenirler.

Ağız ve diş yapıları beslenme şekillerine göre
uyumludur.
Karga
Tavuk
Ayı
D)Ayrıştırıcılar
12

Canlıların artıklarını, bitki, hayvan, insan ölülerini
parçalarlar.

Toprağı mineral bakımından zenginleştirirler.

Çürükçül canlılar besin halkasında önemli bir yer
tutar.
Çürükçül mantar
13
Soru:
Otobur ve etobur hayvanlar arasında;
I.
Beslenmede sindirim sistemini kullanma
II.
Tohum,yaprak ve meyve tüketme
III.
Parçalayıcı ağız ve ayak yapıları
bulundurma
Şeklindeki özeliklerden hangileri ortaktır?
A) Yalnız I
B)I ve II C)I ve III
D)I , II ve III
BESİN AĞI

Canlıların birbirini yemesi sonucu oluşan
canlı ilişkisine besin zinciri denir.

Bir bölgede birden fazla besin zinciri
vardır.

Her besin zincirindede çok sayıda tür
vardır.

Bir ekosistemde farklı besin zinciri
arasındaki etkileşimine besin ağı denir.
14
Soru:
15
Bir besin ağının oluşumuyla ilgili olarak aşağıdakilerden
hangisi yanlıştır?
A.
Canlılar madde ve enerji ihtiyacını karşılamak için
besin ağı oluşturur.
B.
Besin ağının yapısında birden fazla besin ağı bulunur.
C.
Beain ağları enerjinin canlıdan canlıya aktarılmasını
sağlar.
D. Bütün besin ağlarında aynı türe ait canlı bulunur.
Bir Besin Zincirinde Enerjinin
Akış Yönü

Üreticiler
Otoburlar
Etoburlar
16
Ayrıştırıcılar
B.FOTOSENTEZ OLAYI
Karbondioksit ve suyun klorofiller üzerinde
ışık etkisiyle birleştirilip besin ve oksijen
üretilmesine fotosentez adı verilir.
17
FOTOSENTEZ OLAYI GÖSTERİMİ 18
Işık
Karbondioksit + Su
CO2
H2O
Klorofil
Besin
+
Oksijen
C6H12O6 + O2
19
Soru:
Bitkilerin fotosentez yapabilmeleri için
I.
Karbondioksit
II.
Oksijen
III.
Su
IV.
Işık
V.
Enzim
Yukarıda verilenlerden hangilerini dışarıdan hazır
olarak alır?
A)I ve III
B)III ve IV
C) I,III ve IV
D)I,IV ve V
Fotosentez Hızını Etkileyen
Faktörler

Karbondioksit miktarı

Su miktarı

Işık şiddeti

Klorofil sayısı

Sıcaklık derecesi

Işığın rengi
20
Karbondioksit Miktarı
Fotosentezde hammadde olarak kullanıldığı
için miktarı arttıkça olayın hızını belli bir
değere kadar artırır.
21
Su miktarı

22
Fotosentezde hammadde olarak kullanıldığı için
miktarı arttıkça olayın hızını belli bir değere
kadar değişmesini sağlar.
Işık şiddeti
Işık, fotosentezde enerji kaynağı olduğu için
belli bir değere kadar olayın hızını
değiştirir.
23
Klorofil Sayısı

Işığı emen pigment olup sayısının artması
fotosentez hızını olumlu yönde etkiler.
24
Sıcaklık Derecesi
Ortamdaki ısı miktarı olup enzimlerin çalışmasını
doğrudan etkiler, ortam sıcaklığının düşük veya
yüksek olması fotosentez hızını olumsuz yönde
değiştirir.
25
Işığın Rengi

26
Güneş ışığı 7 farklı rengin birleşmesiyle oluşur.

Bu renkler farklı özellikte olup farklı miktarlarda enerji
taşır.

Yeşil bitkiler fotosentezde en az yeşili kullanırken en
fazla da kırmızı ve mor ışığı kullanır.
Soru:4
27
Bazı çevre faktörleri ve fotosentez hızını etkileme
biçimleriyle ilgili olarak;
I.
Işık şiddetinin artması – Bitkinin fotosentez hızı artar.
II.
Havadaki karbondioksit miktarının azalması –
Bitkinin fotosentez hızı artar.
III.
Yaprak sayısının artması – Bitkinin fotosentez hızı
artar.
Verilen sebep-sonuç ilşkilerinden hangisi doğrudur?
A) I
B) II C) III D) I ve II
C.SOLUNUM OLAYI
28

Hücrelerdeki canlılık olaylarında kullanılan ATP’ler
besinlerin yapısındaki kimyasal enerjilerden üretilir.

Besinlerin parçalanarak ATP üretilmesine hücre
solunumu denir.
İki Çeşit Solunum Vardır.
A.Oksijenli Solunum
B.Oksijensiz Solunum

Etil Alkol Fermantasyonu

Laktik Asit Fermantasyonu
29
OKSİJENLİ SOLUNUM



Besinlerin oksijenle yakılarak enerji üretilmesidir.
Oksijen besinlerin yakılarak tam olarak
parçalanmasını sağlar.
Bu olay mitokondrilerde gerçekleşir.
Mitokondri
30
Oksijenli Solunumda Neler
Üretilir?

Karbondioksit

Su

Enerji

C6H12O6 + 6O2
6CO2 + 6H2O + ATP
31
32
OKSİJENSİZ SOLUNUM
(Fermantasyon) : Besinlerin oksijen
kullanılmadan doğrudan parçalanarak
enerji üretilmesidir.
Besin +
Artık madde + Enerji
33
Ne Oluşur ?


Besin maddeleri çok az miktarda
parçalandığı için organik yapılı olan asit
ya da alkol gibi maddeler oluşur.
Çok az miktarda 2 ATP’lik bir enerji üretilir.
34
Hangi Canlılarda Görülür ?

Enerji ihtiyacı çok olan canlılarda

Bakterilerin çoğu

Bazı mantarlar

Oksijensiz kalındığında kıa bir süre için insanın
çizgili kas hücreleri

2 çeşittir
35
Laktik Asit Fermantasyonu



Şekerlerin parçalanmasıyla üç karbonlu
laktik asit oluşturulur.
Sütün yoğurda dönüşmesi ile insanlarda
yorgunluğun oluşmasında etkili olur.
İnsanda iskelet kaslarında gerçekleştirilir.
36
Etil alkol fermantasyonu

Şekerlerin parçalanmasıyla iki karbonlu
etil alkol oluşturulur.

Oluşan alkol ortamın mayalanmasını
sağlar.

Bira, şarap, ispirto, kolonya üretilmesi gibi.
Soru:
37
Oksijenli ve oksijensiz solunum sırasında;
I.
Besinlerin hücre içinde parçalanması
II.
Karbondioksit, su ve oksijenin oluşması
III.
Bazı besinlerin mayalanmasının sağlanması
Şeklindeki olaylardan hangileri ortak olarak
meydana gelir?
A. Yalnız I
B.
I ve II
C. I ve III
D. I,II ve III
DOĞADA MADDE
DÖNGÜLERİ

Tabiatta canlılığın devam etmesi için
maddelerin kullanıldıkları kadar da
üretilmesi gerekir.

Önemli madde döngüleri:

Su Döngüsü

Karbondioksit Döngüsü

Oksijen Döngüsü

Azot Döngüsü
38
39
Su Döngüsü

Dünyamızın büyük bir kısmı sulardan
meydana gelmiştir.

Okyanuslar,denizler,göller ve akarsular
güneş enerjisi etkisiyle buharlaşarak
atmosfere çıkar sonra tekrar yağmur
olarak yağar.
Su Döngüsü
40
Karbondioksit Döngüsü

Canlılar için “karbon” elementi önemidir.

Karbonun ara kaynağı( CO2 )
karbondioksitdir.

Bitkiler fotosentezde dışardan
karbondioksit alır besinin yapısına katılır.

Solunumda bu karbondioksit tekrar dışarı
verilir ve döngü sağlanır.
41
Karbon Döngüsü
42
Oksijen Döngüsü
43

Üretici canlılar fotosentez sonucu oksijen açığa çıkarır.

Canlılarda besinlerin yakılmasında oksijeni kullanarak
döngü sağlar.
44
Azot Döngüsü

Canlıların yaşamlarını devam ettirebilmesi
için azota ihtiyaçları vardır.

Büyüme gelişme için proteine ihtiyaç
duyarlar.

Proteinlerin yapısında azot bulunur.
Azot Döngüsü
45
Soru:
46
Doğada gerçekleşen madde döngüleriyle ilgili
olarak;
I.
Madde döngüleri atmosfer havasındaki gaz
oranlarının korunmasını sağlar.
II.
Madde döngülerinde canlı organizmalar çeşitli
görevler yapar.
III.
Bitkiler, havadaki hem oksijen hemde
karbondioksit miktarının artmasında görev
yapar.
Şeklindeki ifadelerden hangileri doğrudur?
A)Yalnız I B)I ve II C)I ve III D) II ve III
KAYNAKÇA

https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&es
rc=s&source=web&cd=2&cad=rja&uact=8&ved=
0CCEQFjAB&url=http%3A%2F%2Ffenveteknoloji57.
blogspot.com%2F&ei=b2KVK2nCYS5PcHFgYgH&usg=AFQjCNEYPrjb6wCA
M46skCk7sDHpiMy_3g

https://www.google.com.tr/url?sa=t&rct=j&q=&es
rc=s&source=web&cd=2&cad=rja&uact=8&ved=
0CCEQFjAB&url=http%3A%2F%2Ftorpil.com%2Fegit
im%2Filk-ogretim-konulari%2Ffen-veteknoloji%2Fhhehv%2Fcanlilik-madde-veenerji.html&ei=re6KVNivIMXtO7PPgOAP&usg=AFQ
jCNHpqsvjR8rhkcuKPrGHZ3Lms4FKng
47
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards