8. Sınıf Fen Bilimleri Madde Döngüleri-Karbon

advertisement
SINIF: 8
ÜNİTE: CANLILAR VE ENERJİ İLİŞKİLERİ
BÖLÜM: BESİN ZİNCİRİNDEKİ CANLILAR
www.FenEhli.com
Madde Döngüleri/Karbon Döngüsü
Bitkiler fotosentez yapmak için su ve karbondioksit kullanır. Bitkiler, hayvanlar ve oksijenli solunum yapan diğer
canlılar havadan oksijen alarak solunum yapar. Canlılar tarafından sürekli kullanılmakta olan bu maddeler hiç
tükenmez. Çünkü yaşama birliklerinde ve onun büyütülmüşü olan tabiatta canlılığın aksamadan devam edebilmesi
için gerekli maddeler kullanılırken aynı zamanda yenilerinin de üretilmesi gerekmektedir. Doğada ekolojik önemi olan
bu maddeler canlılar ve çevre arasında alınıp verilir. Bu maddeler güneş enerjisi yardımıyla sürekli dolaşım halindedir.
Maddelerin ekosistemdeki dolaşımına madde döngüsü adı verilir. Canlılar için gerekli maddeler döngü yoluyla sürekli
üretilir ve yeniden kullanılır. Canlılar için gerekli olup dolaşımı gereken maddelerin en önemlileri oksijen, su, azot ve
karbondur.
Karbon Döngüsü
Canlı yapısının en önemli elementlerinden birisi karbondur. Karbon bütün organik bileşiklerin temel yapı elemanıdır.
Bunun için canlı organizmalar karbonlu bileşikleri kullanmak zorundadırlar. Canlıların başlıca karbon kaynakları
karbondioksittir. Karbondioksit fotosentez sırasında kullanılarak üretici canlıların yapısına girer. Besin zinciri ile diğer
canlıların yapısına gecen karbonun bir kısmı solunum sonucunda karbondioksit olarak atmosfere döner. Karbonun bir
kısmı da ölü bitki ve hayvan atıkları ile toprağa geçer. Bu artıklarda bulunan karbon, ayrıştırıcıların etkisi ile
karbondioksit olarak atmosfere döner. Ayrıca bitkisel ve hayvansal atıkların uzun sure toprak altında kalması ile
oluşan petrol, kömür ve doğal gaz gibi yakıtların yanması sırasında oluşan karbondioksit gazı da atmosfere karışır.
Atmosferde bulunan karbondioksitin fotosentez sırasında kullanılması ile karbon döngüsü sürekli devam eder.
Atmosferdeki karbondioksit miktarı gece ve gündüz değişir. Geceleri tüm canlılar solunum yapmaya devam ettikleri
halde fotosentez yavaşlar veya durur. Bu nedenle bol bitki bulunan ortamlarda karbondioksit miktarı artar, oksijen
azalır. Fosil yakıt adı verilen kömür, petrol, doğal gaz gibi maddelerin yakılması sırasında atmosfere bol miktarda
karbondioksit yayılmaktadır. Atmosferdeki karbondioksit miktarının artması gündüz yeryüzüne gelen güneş ışınlarının
geriye yansımasını önleyerek dünya sıcaklığının artmasına neden olmaktadır. Buna bağlı olarak dünya sıcaklığının 340C artması durumunda kutuplardaki buzulların eriyebileceği düşünülmektedir. Son yıllarda farkına varılan bu önemli
çevre sorunu küresel ısınma olarak adlandırılmakta ve çeşitli önlemler alınmaya çalışılmaktadır.
www.FenEhli.com – Fen Bilimleri Dersini Ehlinden Öğrenin!
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

321işletme

2 Cards oldcity

TRYF

6 Cards oauth2_google_3b3e6916-5080-45f2-ae61-79434233ea03

Create flashcards