# İÇİNDEKİLER

```İ&Ccedil;İNDEKİLER
B&Ouml;L&Uuml;M
B&Ouml;L&Uuml;M 1
KONU
TEST
SAYFA NO
• Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 4 . . . . . . . . . .5
• Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık . . . . . . . . . . . . . .5 – 8 . . . . . . . . .13
• Gazlar ve Plazmalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 – 11 . . . . . . . .21
• Madde ve &Ouml;zellikleri (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 . . . . . . . . . .27
• Konu Kavrama Soruları (Madde ve &Ouml;zellikleri) . . . . . . . . . . . . . . . . . .13 . . . . . . . . . .31
B&Ouml;L&Uuml;M 2
Kuvvet ve Hareket I
• Vekt&ouml;r – Kuvvet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 5 . . . . . . . . .34
• Bağıl Hareket . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 – 8 . . . . . . . . .44
• Nehir Problemleri . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 – 13 . . . . . . . .50
• Kuvvet ve Hareket I (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14 . . . . . . . . . .60
• Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket I) . . . . . . . . . . . . . . . . . .15 . . . . . . . . . .64
B&Ouml;L&Uuml;M 3
Kuvvet ve Hareket II
• Hareket ve Grafikler . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 5 . . . . . . . . .67
• Dinamik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 – 10 . . . . . . . .77
• Kuvvet ve Hareket II (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 . . . . . . . . . .87
• Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket II) . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 . . . . . . . . . .91
B&Ouml;L&Uuml;M 4
Kuvvet ve Hareket III
• Serbest D&uuml;şme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 2 . . . . . . . . .94
• D&uuml;şey Atış . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 – 5 . . . . . . . . .98
• Yatay Atış . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 – 8 . . . . . . . .104
• Eğik Atış . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 – 11 . . . . . . . .110
• Etki - Tepki - Eylemsizlik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .12 – 15 . . . . . . .116
• Kuvvet ve Hareket III (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .16 . . . . . . . . .124
• Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket III) . . . . . . . . . . . . . . . . .17 . . . . . . . . .128
B&Ouml;L&Uuml;M
B&Ouml;L&Uuml;M 5
KONU
TEST
SAYFA NO
Elektrik I
• Elektrostatik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 5 . . . . . . . .131
• Elektrik Kuvveti . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 – 9 . . . . . . . .141
• Elektrik Alanı . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .10 – 13 . . . . . . .149
• Elektrik I (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .14 . . . . . . . . .157
• Konu Kavrama Soruları (Elektrik I) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15 . . . . . . . . .161
B&Ouml;L&Uuml;M 6
Elektrik II
• Elektrik Potansiyel Enerji . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 2 . . . . . . . .164
• Elektriksel Potansiyel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3 – 4 . . . . . . . .168
• Paralel Levhalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .5 – 6 . . . . . . . .172
• Elektrik II (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 . . . . . . . . .176
• Konu Kavrama Soruları (Elektrik II) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 . . . . . . . . .180
B&Ouml;L&Uuml;M 7
Elektrik III
• Elektrik Akımı . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 7 . . . . . . . .183
• Elektrik Akımı III (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .8 . . . . . . . . .197
• Konu Kavrama Soruları (Elektrik Akımı III) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 . . . . . . . . .201
B&Ouml;L&Uuml;M 8
Modern Fizik
• G&ouml;relilik . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 5 . . . . . . . .204
• G&ouml;relilik (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .6 . . . . . . . . .214
• Konu Kavrama Soruları (G&ouml;relilik) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .7 . . . . . . . . .219
B&Ouml;L&Uuml;M 9
Dalgalar
• Yay Dalgaları . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .1 – 8 . . . . . . . .221
• Kararlı Dalgalar . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .9 – 10 . . . . . . .237
• Su Dalgalarında Yansıma . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .11 – 14 . . . . . . .241
• Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .15 – 19 . . . . . . .249
• Su Dalgalarında Girişim . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .20 – 22 . . . . . . .259
• Dalgalar (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .23 . . . . . . . . .265
• Konu Kavrama Soruları (Dalgalar) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .24 . . . . . . . . .269
B&ouml;l&uuml;m 1
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
Test: 1
1.
4.
Bir cismin ağırlığına karşı g&ouml;sterdiği dirence dayanıklılık denir.
Giriş
2 cm
D
Y
Dayanıklılık kesit alanı
hacim
ile hesaplanır.
2 cm
2 cm
Cismin boyutları artarsa
dayanıklılığı artar.
Kenar uzunlukları 2 cm olan şekildeki k&uuml;p&uuml;n
1
A)
4
1
B)
3
D
D
y&uuml;zey alanı
oranı ka&ccedil;tır?
hacim
C) 2
D) 3
K&uuml;&ccedil;&uuml;k k&uuml;renin y&uuml;zey alanı b&uuml;y&uuml;k
k&uuml;reninkinden azdır.
E) 4
Y
Y
3
4
Bir karıncanın boyutları artarsa kendini taşımakta zorlanır.
D
Y
D
Y
1
2
5
6
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
2.
r = 4 cm
Şekildeki d&uuml;zg&uuml;n k&uuml;renin yarı&ccedil;apı 4 cm dir.
Buna g&ouml;re k&uuml;renin kesit alanı ka&ccedil; cm2 dir? (π = 3)
A) 16
B) 24
C) 32
D) 48
www.sinav.com.tr
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
E) 72
5.
Buna g&ouml;re hangi &ouml;ğrencinin s&ouml;ylediği cisimlerin
kesit alanı πr2 ile hesaplanır?
A)
3.
r
K&uuml;re ve
k&uuml;p
B)
Silindir ve
k&uuml;p
h
C)
Şekildeki silindirin yarı&ccedil;apı r, boyu ise h dir.
Dikd&ouml;rtgen,
k&uuml;p ve
prizma
D)
K&uuml;re ve
silindir
Buna g&ouml;re, r iki katına &ccedil;ıkarılıp, h yarıya d&uuml;ş&uuml;r&uuml;E)
l&uuml;rse silindirin hacmi nasıl değişir?
A) 2 kat artar.
B) 4 kat artar.
D) Yarıya d&uuml;şer.
C) 8 kat artar.
E) Değişmez.
5
Silindir ve
dikd&ouml;rtgen
prizma
Test: 1
6.
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
Şekilde g&ouml;r&uuml;len silindirin yarı&ccedil;apı r, y&uuml;ksekliği ise h dir.
9.
r
h
Buna g&ouml;re, h ve r iki katına
&ccedil;ıkarılırsa silindirin y&uuml;zey
alanı ka&ccedil; katına &ccedil;ıkar?
h
h
h
r
Şekil II
Şekil I
Y&uuml;ksekliği 2h, taban yarı&ccedil;apı r olan bir koni y&uuml;ksekliA) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 8
ğin orta noktasında tabanına paralel olarak taralı kısım kesilerek Şekil II deki k&uuml;&ccedil;&uuml;k koni elde ediliyor.
Buna g&ouml;re, k&uuml;&ccedil;&uuml;k koninin hacmi b&uuml;y&uuml;k koninin
hacminin ka&ccedil; katıdır?
A)
yarı&ccedil;apı 2 katına &ccedil;ıkarılırsa
y&uuml;zey alanı
oranı nasıl değihacim
şir?
1
8
C)
1
7
D)
1
4
E)
1
3
40 cm
10.
A) Yarıya iner.
B) 2 katına &ccedil;ıkar.
1
C)
katına iner.
4
D) 4 katına &ccedil;ıkar.
E)
8.
B)
Yarı&ccedil;apı 40 cm olan k&uuml;renin
1
katına iner.
8
A) 9
11.
Dayanıklılık
L cisimlerinin dayanıklılıklarına
Y&uuml;ksekliği 3r, taban yarı&ccedil;apı r
olan şekildeki silindirin b&uuml;t&uuml;n
ayrıtları 3 katına &ccedil;ıkarılırsa
B) 3
C)
1
3
3r
D)
1
9
E)
1
17
Bir k&uuml;renin dayanıklılığın yarı&ccedil;apına bağlı grafiği,
aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A)
ait s&uuml;tun grafiği şekildeki gibi-
r
y&uuml;zey alanı
oranı ilk durumuhacim
nun ka&ccedil; katı olur?
www.sinav.com.tr
7.
1
9
Dayanıklılık
B)
Dayanıklılık
C)
Dayanıklılık
dir.
K
L
Buna g&ouml;re, bu iki cisim aşağıdakilerden hangisi
Yarı&ccedil;ap
olabilir?
D)
2r
A)
K
r
r
B)
K
L
Yarı&ccedil;ap
Dayanıklılık
E)
Yarı&ccedil;ap
Dayanıklılık
2r
L
Yarı&ccedil;ap
C)
r
K
L
K
L
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
K
Yarı&ccedil;ap
r
D)
2r
L
6
1. D
2. D
3. A
4. A
5. D
7. A
8. E
9. B
10. C
11. E
6. C
Test: 2
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
1.
4.
K
Tablo
1
ile bulunur.
2
πr
2
4
5
a3
L
K&uuml;&ccedil;&uuml;k silindir
Dayanıklılık
b&uuml;y&uuml;k silindire g&ouml;re
bağlıdır.
4 πr3
3
3
a2
6
πr3
4πr2
M
K&uuml;p
Yukarıdaki kavram haritasında boş kutulara yazıGeometrik
Cisim
labilecek en uygun kavramlar hangisidir?
K
–––––––––––
M
––––––––––
A)
Kesit Alanı
Hacim
Az dayanıklıdır.
Boyutlara
Silindir
B)
Kesit Alanı
Hacim
&Ccedil;ok dayanıklıdır.
Boyutlara
Yukarıdaki kavram haritasında boş bırakılan yer-
C)
Y&uuml;zey Alanı Az dayanıklıdır.
Hacim
D)
Y&uuml;zey Alanı &Ccedil;ok dayanıklıdır.
Hacim
Ağırlığa
E)
Kesit Alanı
Hacim
Ağırlığa
lere tablodaki numaralı form&uuml;llerden hangisi yazıBoyutlara
&Ccedil;ok dayanıklıdır.
lamaz?
A) 1
Şekilde g&ouml;r&uuml;len k&uuml;p&uuml;n bir
a
Buna g&ouml;re, k&uuml;p&uuml;n her
www.sinav.com.tr
2.
L
–––––––––––
5.
1
10
B)
D)
D) 5
E) 6
y&uuml;zey alanı
oranı ka&ccedil;tır?
hacim
8 cm
a
a
A)
1
100
1
1000
3
8
B)
2
3
C)
3
4
D)
4
3
E)
8
3
C) 100
E) 1
Yarı&ccedil;apı r olan şekildeki k&uuml;renin k&uuml;tlesi m1’dir.
6.
r
Yandaki şekilde g&ouml;r&uuml;len m k&uuml;tleli koninin y&uuml;ksekliği h, taban ya-
K&uuml;renin yarı&ccedil;apı 2 katına &ccedil;ı-
h
rı&ccedil;apı r dir.
karıldığında k&uuml;tlesi m2 oldum1
ğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;m2
r
Buna g&ouml;re h iki katına &ccedil;ıkarılıp, r yarıya indirilirse cismin
tır?
A) 1
C) 3
Yarı&ccedil;apı 8 cm olan şekildeki k&uuml;renin
ka&ccedil; katı olur?
A)
B) 2
(π = 3)
ayrıtı 10 katına &ccedil;ıkarılırkesit alanı
sa k&uuml;p&uuml;n
k&uuml;tle
oranı ilk durumunun
3.
K&uuml;re
k&uuml;tlesi ka&ccedil; m olur?
B)
1
2
C)
1
4
D)
1
6
E)
1
8
A)
7
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 2
E) 4
Test: 2
7.
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
A) 2
8.
10.
Yarı&ccedil;apı 20 cm olan k&uuml;renin
&ouml;zk&uuml;tlesi 4 g/cm3 t&uuml;r.
K&uuml;renin yarı&ccedil;apı iki katına &ccedil;ıkarılırsa ağırlığı ka&ccedil; katına &ccedil;ıkar?
I.
B) 4
20 cm
C) 7
D) 8
E) 12
Bir silindirin boyu iki katına &ccedil;ıkarılırsa dayanıklılı-
Yery&uuml;z&uuml;nde &ccedil;ok y&uuml;ksek yapılar yapılamamasının
nedeni;
ğı .......................
II. Bir k&uuml;p&uuml;n b&uuml;t&uuml;n kenarları iki katına &ccedil;ıkarılırsa
I.
binalar b&uuml;y&uuml;d&uuml;k&ccedil;e ağırlıklarının b&uuml;y&uuml;me oranına
g&ouml;re daha fazla artması,
hacmi ................... katına &ccedil;ıkar.
III. K&uuml;renin yarı&ccedil;apı iki katına &ccedil;ıkarsa ağırlığı ...........
II. depremler,
katına &ccedil;ıkar.
III. y&uuml;kseklerde r&uuml;zg&acirc;r hızının fazla olması
Yukarıdaki c&uuml;mlelerde boş bırakılan yerlere gele-
durumlarından hangileri olabilir?
I
–––––––––––
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
Artar.
D&ouml;rt
D&ouml;rt
B)
Azalır.
D&ouml;rt
Sekiz
C)
Artar.
Sekiz
D&ouml;rt
D)
Artar.
Sekiz
Sekiz
E)
Azalır.
Sekiz
Sekiz
www.sinav.com.tr
bilecek en uygun kelimeler nedir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
11.
c
b
a
Ayrıtları a, b, c olan dikd&ouml;rtgenler prizmasının
y&uuml;zey alanı
oranı μ1 dir. Bu prizmanın ayrıtları &uuml;&ccedil; kahacim
tına &ccedil;ıkarıldığında ise oran μ2 oluyor.
9.
μ1
oranı ka&ccedil;tır?
μ2
Buna g&ouml;re,
Şekil I
A)
Şekil II
1
3
B)
1
2
C) 1
D) 3
E) 9
Şekil I deki k&uuml;p&uuml;n y&uuml;zey alanı S1 dir. Şekil II deki gibi &ouml;zdeş sekiz prizma elde etmek i&ccedil;in par&ccedil;alandığında toplam y&uuml;zey alanı S2 oluyor.
S1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
S2
A) 8
B) 2
C) 1
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
1
D)
2
1
E)
4
8
1. B
2. A
3. E
4. E
5. A
7. D
8. E
9. D
10. A
11. A
6. B
Test: 3
1.
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
Şekildeki silindirin taban yarı&ccedil;apı r,
y&uuml;ksekliği ise h’dir.
4.
r
kullanılarak şekildeki gibi
modelleniyor.
Silindirin taban alanı S, hacmi V
h
Silindirlerin yarı&ccedil;apları
olduğuna g&ouml;re, r ve h iki katına
S
&ccedil;ıkarıldığında
oranı ilk duruV
munun ka&ccedil; katı olur?
1
B)
2
1
A)
4
2.
r
1
C) 1
2 katına &ccedil;ıkarıldığında
insanın ağırlığı ka&ccedil; katına &ccedil;ıkar?
D) 2
E) 4
3
2
h
silindir
3
4r
r
k&uuml;p
k&uuml;re
L
M
1
h
A) 2
B) 4
C) 8
D) 12
E) 16
r
r
K
İnsan v&uuml;cudu silindirler
r
5.
r
1
r
r
b
a
Yukarıdaki tabloda d&uuml;zg&uuml;n geometrik cisimler ve bu
Buna g&ouml;re, aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi
doğrudur?
A) (1 – K) (2 – L) (3 – M)
B) (1 – L) (2 – M) (3 – K)
C) (1 – L) (2 – K) (3 – M)
D) (1 – K) (2 – M) (3 – L)
E) (1 – M) (2 – K) (3 – L)
K
www.sinav.com.tr
cisimlere ait dayanıklılık form&uuml;lleri verilmiştir.
L
Şekildeki yarı&ccedil;apı r olan K k&uuml;resi ile ayrıtları a, b, r
olan L prizmasının k&uuml;tleleri eşittir.
Buna g&ouml;re, r uzunluğu iki katına &ccedil;ıkarılırsa cisimΔ mK
ka&ccedil;tır?
lerin k&uuml;tle değişimlerinin oranı
Δ mL
A)
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 4
E) 7
3.
6.
Fotoğrafta g&ouml;r&uuml;len &ccedil;&ouml;l tilkisi v&uuml;cuduna oranla &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k kulaklara sahiptir.
Bunun nedeni,
I.
ortamdaki sesleri daha iyi duyabilmesi,
10 cm
II. temas y&uuml;zeyini artırarak v&uuml;cut sıcaklığını d&uuml;ş&uuml;r&uuml;lebilmesi,
Bir kenarı 10 cm olan bir k&uuml;p&uuml;n k&uuml;tlesi m dir.
III. g&uuml;neşten daha iyi faydalanabilmesi
Buna g&ouml;re, k&uuml;p&uuml;n kenarları kullanılan maddenin
&ouml;zk&uuml;tlesi değişmeden 20 cm’ye &ccedil;ıkarılırsa k&uuml;tlesi
ka&ccedil; m olur?
durumlarından hangileri olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
A) 2
9
B) 4
C) 6
D) 8
E) 12
Test: 3
7.
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
9.
2r
r
r
K, L, M silindirlerinin daya-
10 cm
nıklılıkları sırasıyla DK, DL,
5 cm
K
DM dir.
L
M
Buna g&ouml;re DK, DL, DM ye ait s&uuml;tun grafiği nasıl
Şekil I
Şekil II
olabilir?
A)
K
C)
B)
Dayanıklılık
L M
K
D)
Dayanıklılık
Şekil I de g&ouml;r&uuml;len 10 cm yarı&ccedil;aplı portakal yarım kilo
geliyor. Soyulduğunda ise S1 metre kare kabuk &ccedil;ıkıyor. Şekil II deki 5 cm yarı&ccedil;aplı portakallardan yarım
kilo portakal elde edene kadar n tane portakal soyuluyor ve toplam S2 metre kare kabuk &ccedil;ıkıyor.
S1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
S2
Dayanıklılık
L M
Dayanıklılık
A)
K
L M
K
E)
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 2
L M
Dayanıklılık
10.
www.sinav.com.tr
r
K
L M
X
Yarı&ccedil;apı r olan X k&uuml;resi merkezden ge&ccedil;en bir eksen
doğrultusunda kesilerek Y yarım k&uuml;resi elde ediliyor.
Buna g&ouml;re, X k&uuml;resinin y&uuml;zey alanı Sx, Y yarım
SX
k&uuml;resinin y&uuml;zey alanı SY ise
oranı ka&ccedil;tır?
SY
A)
11.
K&ouml;pek
r
Y
8.
Tavşan
E) 4
1
2
B)
2
3
C)
3
4
D)
4
3
E)
3
2
Bir cisim dayanıklılığını b&uuml;y&uuml;ltmek i&ccedil;in,
I.
kesit alanı,
II. boyu,
III. ağırlığı
niceliklerinden hangileri artırılmalıdır?
Fare
A) Yalnız I
y&uuml;zey alanı
Yukarıda verilen canlıların
oranları
hacim
arasındaki ilişki nedir?
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
A ) Fare &gt; Tavşan &gt; K&ouml;pek
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
B) K&ouml;pek &gt; Tavşan &gt; Fare
C) K&ouml;pek &gt; Fare &gt; Tavşan
D) Fare &gt; K&ouml;pek &gt; Tavşan
E) Fare = K&ouml;pek = Tavşan
10
1. B
2. C
3. B
4. B
5. E
7. D
8. A
9. B
10. D
11. A
6. D
Test: 4
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
1.
3.
Eşit hacimli d&uuml;zg&uuml;n cisimlerden y&uuml;zey alanı en
k&uuml;&ccedil;&uuml;k olan k&uuml;redir.
a
a
a
Sedat
a
Y&uuml;zey alanı
oranı b&uuml;y&uuml;k olan canlıların metaHacim
a
a
Şekil I
Aylin
Kesit alanı
Hacim
dayanıklıdır.
a
a
2
a
2
Şekil II
Kenar uzunlukları a olan Şekil I deki k&uuml;p Şekil II deki
oranı b&uuml;y&uuml;k olan canlılar daha
Buna g&ouml;re, Şekil I deki cismin y&uuml;zey alanı S1’in
Şekil II deki cisimlerin toplam y&uuml;zey alanları S2’ye
oranı ka&ccedil;tır?
Sibel
Yukarıdaki &ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A)
1
2
B)
2
3
C)
3
4
D)
3
2
E)
4
3
A) Sedat
B) Aylin
C) Sedat ve Aylin
D) Sedat ve Sibel
4.
www.sinav.com.tr
E) Sedat, Aylin ve Sibel
2.
2h
h
2h
2a
2a
2a
K
2a
a
a
L
M
Aynı maddeden yapılmış K, L, M dikd&ouml;rtgen prizmaların dayanıklılıkları DK, DL, DM dir.
Buna g&ouml;re DK, DL, DM arasındaki ilişki nedir?
A) DK = DL = DM
B) DL &gt; DK &gt; DM
C) DK = DL &gt; DM
D) DK = DM &gt; DL
E) DL &gt; DK = DM
Model insan
Şekil I
Şekil II
5.
Şekil I deki gibi modellenmiş insan şeklinin b&uuml;t&uuml;n boyutları artırılarak Şekil II elde ediliyor.
Buna g&ouml;re Şekil I deki modelin boyutları artırılır-
K&uuml;p&uuml;n b&uuml;t&uuml;n kenarları iki
katına &ccedil;ıkarılırsa A1 ve A2
ka&ccedil; katına &ccedil;ıkar?
ken k&uuml;tlesi ve dayanıklılığı nasıl değişir?
K&uuml;tle
Şekildeki k&uuml;p&uuml;n kenar uzunlukları a iken y&uuml;zey alanı A1,
kesit alanı A2 dir.
Dayanıklılık
A) Artar
Artar
B) Artar
Azalır
C) Artar
Değişmez
D) Azalır
Artar
E) Değişmez
Azalır
11
A1
44
A2
44
A)
4
4
B)
4
8
C)
4
16
D)
16
16
E)
16
64
K&uuml;p
a
a
a
Test: 4
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
6.
9.
Y&uuml;ksekliği h, taban yarı&ccedil;apı r
olan bir koninin ayrıtları &ouml;zk&uuml;t-
r
r
r
X
lesi değiştirilmeden 3 katına &ccedil;ı-
Buna g&ouml;re, koninin k&uuml;tlesi
K
Yarı&ccedil;ap r olan K k&uuml;resi merkezinden ge&ccedil;en bir eksenden kesilerek X ve Y yarım k&uuml;releri elde ediliyor.
K nin y&uuml;zey alanı SK, X ve Y nin toplam y&uuml;zey alaSK
oranı ka&ccedil;tır?
nı SXY olduğuna g&ouml;re,
S XY
A)
1
6
h
karılıyor.
Y
B)
1
2
C)
2
3
D) 1
E)
r
ka&ccedil; katına &ccedil;ıkar?
A) 2
B) 2,5
C) 3
D) 9
3
2
10.
Şekildeki yatay
K&uuml;re
K&uuml;p
d&uuml;zlemde k&uuml;p
7.
r
ve k&uuml;re verilmiştir.
r
E) 27
r
r
r
2r
Buna g&ouml;re k&uuml;p ve k&uuml;renin y&uuml;zey alanlarına ait
L
Aynı maddeden yapılmış K ve L k&uuml;relerinin yarı&ccedil;apları şekildeki gibidir. K&uuml;relerin yarı&ccedil;apları iki katına &ccedil;ıkarıldığında K nin k&uuml;tlesi ΔmK, L nin k&uuml;tlesi ΔmL kadar değişiyor.
Δ mK
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
ΔmL
A)
1
16
B)
1
8
C)
1
4
D) 4
www.sinav.com.tr
s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
K
E) 8
A)
B)
Y&uuml;zey alanı
Y&uuml;zey alanı
3A
2A
2A
A
A
K&uuml;re
K&uuml;p
C)
K&uuml;p
D)
Y&uuml;zey alanı
Y&uuml;zey alanı
3A
3A
2A
2A
A
A
K&uuml;p
K&uuml;re
K&uuml;p
E)
K&uuml;re
K&uuml;re
Y&uuml;zey alanı
3A
2A
8.
A
K&uuml;p
K&uuml;re
Şekil II
Şekil I
Şekil I deki gibi bir dikd&ouml;rtgenler prizması eşit b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki k&uuml;pler h&acirc;linde par&ccedil;alanarak oluşan par&ccedil;alarda, bir tanesi Şekil II deki gibi alınıyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
&Ccedil;ıkarılan par&ccedil;anın hacmi, prizmanın hacminin
ka&ccedil; katıdır?
A)
1
80
B)
1
20
C)
1
8
D) 8
E) 80
12
1. E
2. B
3. C
4. E
7. B
8. A
9. E
10. A
5. A
6. C
Test: 5
1.
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
Aynı cins sıvı molek&uuml;lleri
arasındaki &ccedil;ekim kuvvetine kohezyon kuvveti
denir.
I.
Y
Denizden &ccedil;ıkan insanın
v&uuml;cudunun ıslanması
kohezyona &ouml;rnektir.
D
kohezyondan
b&uuml;y&uuml;kse ıslanma ger&ccedil;ekleşir.
1
III. Kılcallık
A) Yalnız I
Y
D
Y
2
3
4
5
D) I ve III
4.
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
2.
1
K
E) 6
Sıvı molek&uuml;llerinin birbirini &ccedil;ekmesi olayına
………I……… denir. Sıcaklık arttık&ccedil;a bu kuvvet
………II……… . Sıvıya karışabilen başka sıvı
eklenirse bu kuvvet ………III……… .
I
www.sinav.com.tr
D) 4
II
III
A) kohezyon
artar
artar
B) kohezyon
azalır
azalır
C) kohezyon
artar
azalır
artar
artar
azalır
azalır
3
2
sıvı
E) II ve III
Yukarıdaki boşluklar, aşağıdakilerden hangisi ile
tamamlanabilir?
şa ulaşılır?
C) 3
C) Yalnız III
6
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
B) 2
B) Yalnız II
Y
Su molek&uuml;llerinin
cama yapışması
etkisindendir.
D
A) 1
II. Kohezyon kuvveti
Farklı cins molek&uuml;ller
arası &ccedil;ekim kuvvetine
kohezyon kuvvet denir.
D
Bir sıvının cam y&uuml;zeye yapışması, aşağıdakilerden hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
D
Y
3.
Giriş
sıvı
L
=
kuvvet
kuvvet
kuvvet
5.
sıvı
M
kuvvet
kuvvet
kohezyon
kuvvet
Yukarıdaki tabloda bazı kaplardaki sıvının denge durumu ile bu kaplardaki adezyon ve kohezyon kuvvet
ilişkisi verilmiştir.
Buna g&ouml;re, bir eşleştirme yapılsa doğru eşleştir-
İdeal bir şemsiye yapmak i&ccedil;in se&ccedil;ilen kumaş, aşağıdakilerden hangilerine uygun olmalıdır?
me nasıl olur?
I.
A) (1 – L) (2 – M) (3 – K)
Su ile arasındaki adezyon kuvveti k&uuml;&ccedil;&uuml;k olmalıdır.
B) (1 – L) (2 – K) (3 – M)
II. Şemsiye &uuml;zerinde su i&ccedil;in Kohezyon &lt; Adezyon
olmalıdır.
C) (1 – M) (2 – L) (3 – K)
III. Y&uuml;zey p&uuml;r&uuml;zl&uuml;l&uuml;ğ&uuml; az olan bir kumaş olmalıdır.
D) (1 – M) (2 – K) (3 – L)
A) Yalnız I
E) (1 – K) (2 – M) (3 – L)
B) Yalnız II
D) I ve III
13
C) I ve II
E) II ve III
Test: 5
6.
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
9.
Bir t&uuml;p&uuml;n i&ccedil;ine konulan sıvı şekildeki gibi
Yatay
dengede kalıyor.
I
II
III
Bu denge durumunun değişmesi i&ccedil;in;
Bazı sıvı damlalarının yatay d&uuml;zlem &uuml;zerindeki den-
I.
ge durumu Şekil I, II, III teki gibidir.
II. sıvının cinsi değiştirilmeli,
Buna g&ouml;re sıvıların y&uuml;zey gerilim kuvvetleri FI, FII,
III. sıvının i&ccedil;inde bir katı &ccedil;&ouml;z&uuml;lmeli
FIII arasındaki ilişki nedir?
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
A) FI &gt; FII &gt; FIII
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
B) FII &gt; FI &gt; FIII
D) FIII &gt; FII &gt; FI
C) I ve III
C) FIII &gt; FI &gt; FII
E) FI = FII = FIII
E) I, II ve III
7.
I
II
III
Şekilde g&ouml;r&uuml;len kapların i&ccedil;inde aynı cins sıvılar vardır.
Buna g&ouml;re, kaplar ile sıvılar arasındaki adezyon
kuvvetleri AI, AII, AIII arasındaki ilişki nedir?
A) AI &gt; AII &gt; AIII
B) AII &gt; AIII &gt; AI
C) AIII &gt; AII &gt; AI
D) AII &gt; AI &gt; AIII
www.sinav.com.tr
10.
Sabahları yaprakların &uuml;zerinde oluşan su damlacıkları, şekildeki gibi yaprakların &uuml;zerinde durur.
Buna g&ouml;re,
■ Y&uuml;zey gerilimi
E) AIII &gt; AI &gt; AII
■ Kohezyon kuvvet
etkilerinden su damlalarının fotoğraftaki gibi kalmasına neden olanların başındaki kutu işaretlen-
8.
diğinde, aşağıdakilerden hangisi oluşur?
Bir y&uuml;zeyin &uuml;zerine su d&ouml;k&uuml;ld&uuml;ğ&uuml;nde, y&uuml;zey &uuml;zerin-
A)
de su damlaları oluşuyor. Aynı y&uuml;zey zımparalanıp ci-
■
B)
■
C)
■
D)
■
E)
■
lalandığında &uuml;zerine su d&ouml;k&uuml;l&uuml;rse &ouml;nceki duruma g&ouml;-
■
■
■
■
■
re &ccedil;ok daha az miktarda su damlası oluşuyor.
■
■
■
■
■
Buna g&ouml;re, bu olay;
I.
II. kohezyon kuvvetinin artması,
III. kılcallığın artması
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
durumlarından hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
14
1. A
2. A
3. A
4. B
7. A
8. A
9. C
10. E
5. D
6. E
Test: 6
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
1.
4.
Bir kabın i&ccedil;inde bulunan sıvının denge durumu şekildeki gibi olduğuna g&ouml;re,
I.
Sıvı
Kap plastikten yapılmıştır.
II. Adezyon ve kohezyon kuvvetleri birbirine eşittir.
I
II
III
III. Kohezyon kuvveti oluşmamıştır.
Aynı maddeden yapılmış kapların i&ccedil;inde bulunan sı-
yargılarından hangileri doğrudur?
vıların denge durumları şekildeki gibidir.
A) Yalnız I
Buna g&ouml;re, sıvı molek&uuml;llerinin birbirine uyguladığı kohezyon kuvvetleri FI, FII, FIII arasındaki b&uuml;-
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
A) FI &gt; FII &gt; FIII
B) FI = FII = FIII
D) FIII &gt; FII &gt; FI
E) FIII &gt; FI &gt; FII
5.
Şekil I
Sıvıların y&uuml;zey gerilimi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
A)
Sıvıların y&uuml;zey gerilimleri farklı farklıdır.
B)
Su y&uuml;zeyinin kirlenmesi y&uuml;zey gerilimini etkiler.
C)
Sıcaklığın artması y&uuml;zey gerilimini
azaltır.
Buna g&ouml;re, denge durumunun Şekil II deki gibi
olması i&ccedil;in;
I.
ortam sıcaklığı artırılmalı,
III. sıvıya i&ccedil;inde &ccedil;&ouml;z&uuml;nebilen katı eklenmeli
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?
A) Yalnız I
D)
Suya tuz karıştırıldığında y&uuml;zey gerilimi artar.
E)
Şekil II
Bir sıvının cam t&uuml;p i&ccedil;indeki denge durumu Şekil I deki
gibidir.
www.sinav.com.tr
2.
C) FI &gt; FIII &gt; FII
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
Cıvanın y&uuml;zey gerilimi suyunkinden
azdır.
6.
Şekil I
3.
I.
Şekil II
Dolu bardağa az miktarda su eklendiğinde bardaBir su damlasının Şekil I deki durumdan Şekil II
deki duruma gelebilmesi i&ccedil;in;
ğın taşmaması
II. Musluktan akan suyun aşağı indik&ccedil;e kesit alanı-
I.
nın azalması
III. Yağmur damlalarının cam &uuml;zerinde kalması
III. y&uuml;zey değiştirilmeli
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
kuvvetleri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
sıcaklığı azaltılmalı,
II. tuz ilave edilmeli,
C) Yalnız III
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
E) I ve III
15
C) Yalnız III
E) II ve III
Test: 6
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
7.
9.
Bir sıvının y&uuml;zey gerilimini artırmak i&ccedil;in,
I. sıcaklığı azaltma,
II. sıvıya şeker ilave etme,
III. hava basıncını artırma
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I
Yağmur yağdığında arabanın camında su damlaları
B) I ve II
D) II ve III
şekildeki gibi kalıyor.
C) I ve III
E) I, II ve III
Buna g&ouml;re, camda su damlalarının daha az kalması i&ccedil;in;
I.
cam cilalanarak p&uuml;r&uuml;zs&uuml;z h&acirc;le getirilmeli,
10.
II. su ile arasındaki adezyon etkileşimi daha d&uuml;ş&uuml;k
olan bir film ile cam kaplamalı,
III. camın eğim a&ccedil;ısı azalmalı
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?
B) Yalnız II
D) I ve II
8.
C) Yalnız III
E) I ve III
L
M
K
K, L, M sıvılarından eşit hacimde alınarak zemin &uuml;ze-
Fotoğrafta g&ouml;r&uuml;len su damlaları denge durumunu
a&ccedil;ıklayabilmek i&ccedil;in aşağıdakilerin hangilerinden
yararlanılabilir?
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
I.
II. Kohezyon kuvveti
III. Sıvının &ouml;zk&uuml;tlesi
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
rine konulduğunda, şekildeki gibi g&ouml;r&uuml;n&uuml;yorlar.
Buna g&ouml;re bu sıvıların y&uuml;zey gerilimlerini g&ouml;ste-
11.
ren s&uuml;tun grafiği, aşağıdakilerden hangisi gibi
olur?
A)
B)
Y&uuml;zey gerilimi
Y&uuml;zey gerilimi
I
K
C)
L M
K
D)
Y&uuml;zey gerilimi
II
III
&Ccedil;eşitli maddelerden yapılmış kapların i&ccedil;indeki alkol&uuml;n denge durumları şekildeki gibidir.
L M
Buna g&ouml;re, bu kaplardaki alkol ile kap arasındaki
adezyon kuvvetleri F1, F2, F3 arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k
Y&uuml;zey gerilimi
ilişkisi nedir?
A) FI &gt; FII &gt; FIII
B) FII &gt; FI &gt; FIII
D) FI = FII = FIII
K
L M
K
E)
C) FIII &gt; FI &gt; FII
E) FI &gt; FIII &gt; FII
L M
Y&uuml;zey gerilimi
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
K
L M
16
1. A
2. E
3. E
4. B
5. E
7. D
8. B
9. A
10. D
11. C
6. E
Test: 7
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
1.
4.
Su damlasının k&uuml;resel
durması y&uuml;zey geriliminin sonucudur.
Giriş
D
Y
Suyun y&uuml;zey gerilimi
Y&uuml;ksek boyları ile tanıdığımız kavak ağa&ccedil;ları topraktaki suyu k&ouml;kten u&ccedil;larına kadar canlı olmayan odun
D
D
Y&uuml;zey gerilimi sıvının cinsine bağlıdır.
Bu olayda, aşağıdakilerden hangileri etkilidir?
I.
Kohezyon kuvveti
III. Kılcallık
A) Yalnız II
B) Yalnız III
D) II ve III
Isıtılan sıvının y&uuml;zey gerilimi azalır.
D
Y
1
2
Y
Y
3
4
Su i&ccedil;ine tuz karıştırılırsa y&uuml;zey gerilimi artar.
D
Y
5
6
C) I ve III
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
E) I, II ve III
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
2.
www.sinav.com.tr
şa ulaşılır?
Bir sıvının y&uuml;zey gerilimini azaltmak i&ccedil;in,
I.
sıvının sıcaklığı azaltılmalı,
II. sıvıya sabun ilave edilmeli,
III. sıvının derinliğini artırmalı
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
3.
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
C) Yalnız III
E) II ve III
Musluktan akan suyun altına
bir kumaş şekildeki gibi yerleştiriliyor.
5.
Musluk
Buna g&ouml;re, kumaşın ıslan-
Bir su damlasının kap i&ccedil;indeki suya d&uuml;şt&uuml;ğ&uuml; andaki
maması i&ccedil;in sıvının,
g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; fotoğraftaki gibidir.
I.
olması,
Buna g&ouml;re, bu durum;
Kumaş
I.
II. kohezyon kuvveti,
III. Y&uuml;zey gerilimi artırılması
III. y&uuml;zey gerilimi
işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?
etkenlerinden hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
A) Yalnız I
C) Yalnız III
B) Yalnız III
D) I ve III
E) II ve III
17
C) I ve II
E) II ve III
Test: 7
6.
I.
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
9.
Sıvıların ince borularda y&uuml;kselmesi olayına
......................... denir.
II. Su damlasının k&uuml;resel olması ......................... bir
sonucudur.
III. Sıvı molek&uuml;lleri ile cam arasındaki &ccedil;ekim kuvvetine ......................... kuvvet denir.
Yukarıdaki c&uuml;mlelerde boş bırakılan yerlere gelebilecek en uygun kavramlar nelerdir?
G&ouml;lc&uuml;k kayak&ccedil;ısı b&ouml;ceği su y&uuml;zeyine rahatlıkla durabilir.
I
–––––––––––
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
kılcallık
y&uuml;zey gerilimi
kohezyon
Bunun nedeni;
B)
kılcallık
kohezyon
I.
C)
y&uuml;zey gerilimi
kohezyon
II. ağırlığının az olması,
D)
kılcallık
y&uuml;zey gerilimi
E)
y&uuml;zey gerilimi
kılcallık
fakt&ouml;rlerinden hangileri olabilir?
y&uuml;zey gerilimi,
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
E) II ve III
Bir sıvının y&uuml;zey gerilimini azaltmak i&ccedil;in;
I.
sıcaklığı azaltılmalı,
II. sıvıya tuz ilave edilmeli,
III. sıvıya sabun ilave edilmeli
işlemlerinden hangileri yapılabilir?
A) Yalnız III
D) II ve III
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
www.sinav.com.tr
7.
C) Yalnız III
10.
Bir ataş yavaş&ccedil;a suyun &uuml;zerine bırakıldığında şekildeki gibi dengede kalıyor.
8.
Buna g&ouml;re;
I.
h
Su yerine cıva kullanılırsa ataş batar.
II. Suya tuz ilave edilirse ataş y&uuml;zmeye devam eder.
III. Suya sabun ilave edilirse ataş batar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
Cam kabın i&ccedil;inde bulunan suyun i&ccedil;ine cam bir t&uuml;p
daldırıldığında su cam t&uuml;pte h kadar y&uuml;kseliyor.
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
Buna g&ouml;re;
I.
suya sabun ilavesi edilmeli,
II. cam yerine plastik t&uuml;p kullanılmalı,
III. sıvının i&ccedil;inde bulunduğu kap değiştirilmeli
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
işlemlerinden hangileri tek başına yapılırsa h mesafesi azalır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
18
1. E
2. B
3. B
4. A
7. D
8. D
9. A
10. C
5. E
6. D
Test: 8
1.
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
3S
S
3.
2S
Bir kabın i&ccedil;inde bulunan sıvının denge
durumu şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re;
K
M
L
I.
sıvı
II. ortam sıcaklığı değiştirilmeli,
Şekildeki kapla sıvı arasındaki adezyon kuvvet ko-
III. sıvının i&ccedil;ine alkol ilave edilmeli
işlemlerinden hangileri tek başına yapılırsa denge durumu değişebilir?
Buna g&ouml;re K, L, M borularındaki sıvı y&uuml;ksekliklerine ait s&uuml;tun grafiği nasıl olur?
A)
B)
Y&uuml;kseklik
A) Yalnız I
Y&uuml;kseklik
B) I ve II
D) II ve III
C)
L M
K
D)
Y&uuml;kseklik
K
L M
L M
Y&uuml;kseklik
K
4.
Y&uuml;kseklik
K
E)
L M
L M
www.sinav.com.tr
K
C) I ve III
E) I, II ve III
Bir ataşın su &uuml;zerinde fotoğraftaki gibi dengede
kalabilmesi i&ccedil;in aşağıdakilerden hangileri ger&ccedil;ekleşmelidir?
I.
Suyun y&uuml;zey gerilim kuvveti ataşın ağırlığından
b&uuml;y&uuml;k olmalı
II. Ataş ıslanmamalı
III. Ataşın yapısı homojen olmalı
A) Yalnız I
2.
B) I ve II
D) II ve III
Şekil I
E) I, II ve III
Şekil II
Bir kapta bulunan sıvının denge durumu Şekil I deki
gibidir.
5.
Suyun Şekil II deki gibi dengeye gelebilmesi i&ccedil;in;
I.
C) I ve III
Hidrofob (sudan ka&ccedil;an, ıslanmayan) maddelerle ilgili,
I.
sıvının cinsi,
&Uuml;zerlerinde bulunan suyun temas a&ccedil;ısı 90&deg; den
b&uuml;y&uuml;k olur.
II. Kohezyon kuvveti &gt; Adezyon kuvvetidir.
III. kaptaki sıvı y&uuml;ksekliği
niceliklerinden hangileri değiştirilebilir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız II
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
D) II ve III
19
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 8
6.
I.
Adezyon - Kohezyon - Y&uuml;zey Gerilimi ve Kılcallık
9.
Pipetle kola i&ccedil;ilmesi
Bir sıvının y&uuml;zey gerilimini artırmak i&ccedil;in;
II. Ağa&ccedil;ların suyu yapraklara taşıması
I.
III. Musluktan akan suyun d&uuml;şerken kesitinin azalması
II. sıvının manyetik alan i&ccedil;erisine konulması,
fiziksel olaylarından hangileri kılcallık ile a&ccedil;ıklanabilir?
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
III. sıvıda şeker &ccedil;&ouml;z&uuml;lmesi
A) Yalnız I
C) I ve II
E) I, II ve III
10.
Sudan &ccedil;ıkarılan
fır&ccedil;anın u&ccedil;larının
yapışık durması
Su damlasının k&uuml;resel
olması
C) I ve III
E) I, II ve III
Nano teknolojiyi kullanarak yapılan yeni nesil kumaşlar su ile ıslanmamaktadır.
Bunun nedeni, aşağıdakilerden hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
I.
Pe&ccedil;etenin suyu
emmesi
B) I ve II
D) II ve III
7.
Sergen
sıcaklığın azaltılması,
Dilek
Kılcallık
II. Adezyon kuvvetinin kohezyona g&ouml;re b&uuml;y&uuml;t&uuml;lmesi
Sedat
Bir &ouml;ğretmen &ouml;ğrencilerine y&uuml;zey gerilimi ile ilgili &ouml;rnek vermelerini istediğinde Sergen, Serkan ve Sedat
yukarıdaki &ouml;rnekleri veriyor.
Buna g&ouml;re, hangi &ouml;ğrenciler yanlış &ouml;rnek vermiştir?
A) Sergen
B) Dilek
C) Sedat
www.sinav.com.tr
III. Kohezyon kuvvetinin adezyon kuvvetine g&ouml;re b&uuml;y&uuml;t&uuml;lmesi
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
11.
110&deg;
D) Sergen ve Dilek
E) Dilek ve Sedat
40&deg;
1. y&uuml;zey
60&deg;
2. y&uuml;zey
3. y&uuml;zey
Bir su damlasının &uuml;&ccedil; y&uuml;zey &uuml;zerindeki denge durumları yukarıdaki gibidir.
8.
Sekoya ağa&ccedil;ları 100 m yi
aşan boylarına rağmen
topraktaki suyu k&ouml;kler
vasıtasıyla alıp en &uuml;st
Buna g&ouml;re,
Bu iletimi sağlayan
odun boruları cansız
olduğuna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangileri bu
yargılarından hangileri doğrudur?
I.
I.
1. y&uuml;zey ıslanmamıştır.
II. 2. y&uuml;zey ıslanmamıştır.
III. 3. y&uuml;zey ıslanmıştır.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
Y&uuml;zey gerilimi
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
III. Kılcallık
A) Yalnız II
D) II ve III
B) Yalnız III
1. D
2. C
3. E
4. B
5. E
7. C
8. E
9. A
10. C
11. E
C) I ve II
E) II ve III
20
6. C
Test: 9
1.
Gazlar ve Plazmalar
4.
I.
I.
Elektrik ve manyetik alanlardan etkilenir.
G&uuml;neş
II. Serbest elektrik y&uuml;kleri vardır.
III. Maddenin gaz h&acirc;linin iyonize olması sonucu elde
II.
edilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Nebula
C) I ve III
E) I, II ve III
III.
Kibrit alevi
2.
Yukarıdaki fotoğraflardan hangileri, sıcak plazmaya &ouml;rnek olarak g&ouml;sterilebilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
I. G&uuml;neş
II. Yıldızlar
III. Yanardağ
www.sinav.com.tr
D) II ve III
5.
Maddenin plazma h&acirc;li katı, sıvı ve gaz h&acirc;line g&ouml;re olduk&ccedil;a sıcaktır.
II. Elektrik enerjisi yardımıyla &uuml;retilebilir.
lık plazmasıdır?
B) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
I.
Yukarıdaki fotoğraflardan hangileri y&uuml;ksek sıcak-
A) Yalnız I
C) I ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
E) I, II ve III
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
3.
C) I ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
I.
6.
I.
Elektron
II. İyon
II. Soğuk plazma laboratuvar şartlarında elektrik
III. Foton
boşalımları yardımıyla elde edilebilir.
Yukarıdaki niceliklerden hangileri plazmayı oluş-
yargılarından hangileri doğrudur?
turan elemanlardandır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
A) Yalnız I
C) I ve II
B) Yalnız II
D) II ve III
E) II ve III
21
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 9
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
7.
10.
II. Aurora borealis (Kutup ışığı)
III. Floresan lamba
I.
Elde edilmesi i&ccedil;in y&uuml;ksek enerjiye ihtiya&ccedil; vardır.
II. Elektriksel olarak pozitif y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
III. Kutup ışıklarında g&ouml;zlenir.
plazma h&acirc;li g&ouml;zlenebilir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
8.
C) I ve II
I.
C) I ve III
E) I, II ve III
E) II ve III
www.sinav.com.tr
D) I ve III
B) I ve II
D) II ve III
katı,
II. gaz,
III. sıvı,
11.
I.
Yıldızlar
II. Floresan lambalar
III. G&uuml;neş
h&acirc;li g&ouml;zlenir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
IV. plazma
C) I ve III
E) I, II ve III
h&acirc;llerinden hangileri elektrik akımını kesinlikle
iletir?
A) Yalnız IV
B) I ve IV
D) I, III ve IV
C) III ve IV
12.
E) II, III ve IV
I.
Oksijen
II. Azot
III. Hidrojen
Gazları atmosferi oluşturan temel gazlardır.
Buna g&ouml;re, bu gazların atmosferde bulunma y&uuml;zdeleri arasındaki ilişki nedir?
9.
A) II &gt; I &gt; III
B) I &gt; II &gt; III
D) III &gt; I &gt; II
I.
C) II &gt; III &gt; I
E) III &gt; II &gt; I
Elektromanyetik dalgalardan etkilenir.
II. Elektrik alanda sapmaya uğrar.
III. Elektrik iletkenlikleri metallerden daha iyidir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
22
1. E
2. B
3. C
4. B
5. E
6. E
7. D
8. A
9. E
10. E
11. E
12. A
Test: 10
Gazlar ve Plazmalar
1.
3.
Plazmalarla ilgili,
I.
I.
Evrenin % 99 u plazma h&acirc;lindedir.
II. Elektrik arklarında oluşan plazmalar d&uuml;ş&uuml;k sıcaklık plazmalardır.
Floresan
III. Elektriksel olarak n&ouml;trd&uuml;rler.
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
II. G&uuml;neş
C) I ve III
E) I, II ve III
4.
plazma h&acirc;li g&ouml;r&uuml;lebilir?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
2.
I.
C) I ve III
E) I, II ve III
Plazma k&uuml;resi
www.sinav.com.tr
III. Meyveli j&ouml;le
Y&uuml;kseklerde u&ccedil;an yolcu u&ccedil;aklarında kabin basıncı
uygulaması yapılır.
Bunun nedeni;
I.
y&uuml;kseklerde atmosfer tabakasının incelmesi,
II. y&uuml;kseklerde havadaki oksijen miktarının azalması,
III. u&ccedil;akların &ccedil;ok y&uuml;ksek hızlarda sefer yapmaları
durumlarından hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
II. Yıldırımlar
5.
III. Yıldızlar
C) I ve II
E) II ve III
I.
Gaz h&acirc;line g&ouml;re y&uuml;ksek sayıda serbest elektron
ve iyon i&ccedil;erir.
II. Yıldızlar birer plazma oluşumudur.
III. Manyetik alanlardan etkilenir.
Yukarıdakilerden hangileri d&uuml;ş&uuml;k sıcaklık plazyargılarından hangileri doğrudur?
masıdır?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
A) Yalnız I
C) I ve III
B) I ve II
D) II ve III
E) I, II ve III
23
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 10
6.
Gazlar ve Plazmalar
9.
Bir hava aracı y&uuml;kseklere &ccedil;ıktık&ccedil;a havada kalabilmek
i&ccedil;in daha fazla g&uuml;&ccedil; harcamalıdır.
I.
Elektrik akımını iletir.
Bunun nedeni;
II. Isı enerjisini iletmez.
I.
III. Y&uuml;ksek sıcaklığa sahiptir.
havanın yukarıya &ccedil;ıktık&ccedil;a &ouml;zk&uuml;tlesinin azalması,
II. yukarı &ccedil;ıktık&ccedil;a r&uuml;zg&acirc;r hızının artması,
yargılarından hangileri doğrudur?
III. hava sıcaklığının d&uuml;ş&uuml;k olması
A) Yalnız I
durumlarından hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
C) Yalnız III
E) I ve III
7.
10.
D&uuml;nya'nın etrafını saran atmosfer tabakasında
D&uuml;nya'yı zararlı UV ışınlarından koruyan ozon tabakası;
I.
oksijen,
II. hidrojen,
Yukarıdaki fotoğrafta Hawai’de bulunan Keck teleskopları g&ouml;r&uuml;lmektedir.
Şu an d&uuml;nyanın en iyi teleskopları olan Keck teleskopları, bunu bulunduğu y&uuml;ksekliğe de bor&ccedil;ludur.
Bunun nedeni;
I.
atmosfer kalınlığının y&uuml;kseldik&ccedil;e azalması,
www.sinav.com.tr
III. azot
II. atmosferdeki gaz yoğunluğunun y&uuml;kseklerde
azalması,
III. y&uuml;kseklerde havanın daha soğuk olması
durumlarından hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
gazlarından hangilerini i&ccedil;erir?
A) Yalnız I
D) I ve II
11.
E) II ve III
C) Yalnız III
E) I ve III
Hubble uzay teleskobunun d&uuml;nyadaki bir teleskoba g&ouml;re &ccedil;ok daha iyi
g&ouml;r&uuml;nt&uuml; vermesinin nedeni,
I.
C) I ve II
B) Yalnız II
Uzay ile arasında atmosfer tabakasının olmaması,
II. Hubble teleskobunun &ccedil;&ouml;zme g&uuml;c&uuml;n&uuml;n y&uuml;ksek olması
III. Hubble teleskobunun uzaya daha yakın olması
durumlarından hangileri ile a&ccedil;ıklanabilir?
8.
A) Yalnız I
I.
B) I ve II
D) II ve III
iyonizasyon derecesi,
C) I ve III
E) I, II ve III
II. plazma sıcaklığı,
III. debye uzunluğu
niceliklerinden hangileri plazma parametresi olarak kullanılabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
C) I ve III
E) I, II ve III
24
1. B
2. B
3. E
4. A
5. E
7. C
8. E
9. D
10. A
11. E
6. A
Test: 11
1.
Gazlar ve Plazmalar
4.
I.
enerji &uuml;retilmesi,
II. ışık elde edilmesi,
III. ısı enerjisi elde edilmesi
teknoloji gelişmelerinin hangilerinde kullanılabilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
I. Floresan lamba
C) I ve III
II. Xenon far
E) I, II ve III
III. Klima
Şekil I, II, III teki ara&ccedil;ların hangilerinde maddenin
2.
A) Yağmur
B) G&uuml;neş
A) Yalnız I
C) Plazma
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II, ve III
E) Gelgit
www.sinav.com.tr
D) R&uuml;zg&acirc;r
3.
plazma h&acirc;linden faydalanılır?
Aşağıdakilerden hangisi s&uuml;rekli bir enerji kaynağı
olarak kullanılamaz?
I.
5.
Mum alevi
II.
G&uuml;neş
Yukarıda D&uuml;nya'nın etrafındaki atmosfer tabakasının
modellemesi g&ouml;r&uuml;lmektedir.
Bu modele bakarak,
III.
I.
Yıldırım
Atmosfer yer &ccedil;ekimi kuvvetinin b&uuml;y&uuml;k olduğu yerde daha yoğundur.
II. Ekvatordaki hava yoğunluğu kutuplardan fazladır.
III. Atmosfer kalınlığı ekvatorda daha fazladır.
Yukarıdakilerden hangileri soğuk plazmaya &ouml;rnek
olarak g&ouml;sterilebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
C) I ve II
B) I ve II
D) II ve III
E) II ve III
25
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 11
Gazlar ve Plazmalar
6.
9.
I.
plazma sıcaklığı,
II. iyonizasyon derecesi,
III. plazma yoğunluğu,
IV. &ouml;zk&uuml;tle
Atmosfer i&ccedil;inde bulundurduğu y&uuml;ksek miktardaki
iyon yardımıyla radyo sinyallerini yansıtmak i&ccedil;in kullanılır.
niceliklerinden hangileri kullanılabilir?
A) I ve II
D) II, III ve IV
Buna g&ouml;re, atmosferin hangi katmanı bu işlevi
g&ouml;r&uuml;r?
A) İyonosfer
D) Troposfer
7.
I.
E) I, II, III ve IV
E) Stratosfer
10.
I.
II. Metan
İyonize olmuş gazdır.
II. Elektronlarını yitirmiş gaz atomları ve serbest
III. Hidrojen
elektronlardan oluşur.
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
8.
III. Elektriksel olarak n&ouml;trd&uuml;r.
www.sinav.com.tr
Yukarıdakilerden hangileri atmosferi oluşturan
I.
C) I, III ve IV
C) Mezosfer
Azot
A) Yalnız I
B) I, II ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Kutup ışıkları
11.
I.
Plazma elektrik ve manyetik alandan etkilenir.
II. Toplam elektrik y&uuml;k&uuml; sıfırdır.
III. Y&uuml;ksek oranda iyon i&ccedil;erirler.
II. Yanardağlar
yargılarından hangilerinin doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
III. Mum alevi
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Yukarıdakilerin hangilerinde soğuk plazma g&ouml;zlenebilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
26
1. E
2. A
3. D
4. E
5. E
7. C
8. E
9. D
10. E
11. E
6. A
Test: 12
1.
4.
r
r
2r
K
2h
L
h
r
a
a
a
r
2a
L
K
Masa &uuml;zerindeki K silindiri ve L k&uuml;p&uuml;n&uuml;n boyutları şe-
Aynı maddeden yapılmış K ve L dikd&ouml;rtgen prizmala-
kildeki gibi verilmiştir.
Buna g&ouml;re, silindir ve k&uuml;p&uuml;n hacimleri oranı
ka&ccedil;tır? (π = 3)
A) 6
2.
B) 4
C) 3
D) 2
D&uuml;şey kesiti verilen si-
E)
rının dayanıklılıkları DK ve DL dir.
VK
VL
1
2
A)
nıklılığı D dir.
katına
y&uuml;kseklik 3 katına &ccedil;ıkarıldığında dayanıklılık ka&ccedil; D olur? (π = 3)
A)
1
3
B)
2
3
C) 1
D)
3
2
E) 3
www.sinav.com.tr
h
y&uuml;ksekliği h iken daya-
iki
1
4
oranı ka&ccedil;tır?
DL
B)
1
2
C) 1
D) 2
E) 4
r
lindirin yarı&ccedil;apı r ve
Yarı&ccedil;ap
DK
Buna g&ouml;re
5.
Şekildeki i&ccedil;i dolu silindirin
20 cm
yarı&ccedil;apı 4 cm, boyu ise
20 cm dir.
Buna g&ouml;re, bu silindirin
y&uuml;zey alanı ka&ccedil;
cm2
r=4 cm
dir?
(π = 3)
A) 96
B) 176
C) 336
D) 480
E) 576
6.
3.
r
a
h
4r
a
2r
K
K
L
a
a
Şekil I
2r
Şekil II
Bir kenar uzunluğu a olan &ouml;zdeş 8 k&uuml;pten oluşan Şe-
r
kil I deki k&uuml;p&uuml;n y&uuml;zey alanı A1 dir.
Şekildeki K silindiri ile L dikd&ouml;rtgen prizmasının kesit
Şekil I deki k&uuml;pten taralı K k&uuml;p&uuml; &ccedil;ıkarıldığında,
alanları AK ve AL dir.
oluşan Şekil II deki k&uuml;p&uuml;n y&uuml;zey alanı A2 olduğuA1
na g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır?
A2
Buna g&ouml;re
A)
1
3
AK
AL
B)
1
2
oranı ka&ccedil;tır? (π = 3)
C)
2
3
D) 1
E)
3
2
A)
27
11
12
B)
23
24
C) 1
D)
25
24
E)
13
12
Test: 12
7.
11.
Şekildeki 2 cm yarı-
Sıcak plazma
&ccedil;aplı k&uuml;renin
y&uuml;zey alanı
hacim
r
Soğuk plazma
G&uuml;neş
oranı
Yıldızlar
ka&ccedil;tır? (π = 3)
Mum alevi
A) 12
B)
3
2
C)
4
3
D) 1
E)
2
3
Yukarıdaki tabloda g&uuml;neş, yıldızlar ve mum alevinin sıcak ya da soğuk plazma olduğu kutu işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi oluşur?
A) ✓
8.
I.
Bardağın y&uuml;zeyine su damlacıklarının yapışması
B) ✓
✓
II. Bazı b&ouml;ceklerin su &uuml;zerinde batmadan durması
III. Havuzdan &ccedil;ıkan insanın v&uuml;cudunun ıslak kalması
✓
✓
✓
✓
D) ✓
E)
✓
B) Yalnız II
✓
C) I ve II
E) I, II ve III
Aşağıdakilerden hangileri plazmaya ait &ouml;zellik değildir?
A) Elektriği iletirler.
B) N&ouml;tr h&acirc;ldedir.
www.sinav.com.tr
D) I ve III
✓
✓
✓
&ouml;rnektir?
A) Yalnız I
✓
✓
9.
C)
12.
C) İyonize olmuş gazdırlar.
K
L
M
10.
K, L, M cam t&uuml;plere farklı cins sıvılar konulduğunda
sıvı y&uuml;zeyleri şekillerdeki gibi dengede kalmaktadır.
Buna g&ouml;re;
I.
K
L
M
K t&uuml;p&uuml;nde adezyon kuvvet, kohezyon kuvvetten
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
II. L t&uuml;p&uuml;nde adezyon kuvvet, kohezyon kuvvete
&Ouml;zdeş cam t&uuml;plere K, L, M sıvıları konulduğunda sı-
eşittir.
vı y&uuml;zeyleri şekildeki gibi olacak bi&ccedil;imde dengede
III. M t&uuml;p&uuml;nde kohezyon kuvvet, adezyon kuvvetten
kalıyor.
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Buna g&ouml;re, sıvıların y&uuml;zey gerilim kat sayıları ara-
yargılarından hangileri doğrudur?
sındaki ilişki nedir?
A) L &gt; M &gt; K
B) K &gt; M &gt; L
D) L &gt; K = M
A) Yalnız I
C) K = M &gt; L
D) I ve III
E) L &gt; K &gt; M
28
B) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 12
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
4.
Silindirin hacmi;
Şekildeki dikd&ouml;rtgen prizma
VK = πr2.h (h = 2r verilmiş)
VK = πr2.2r (π = 3 alınırsa)
a1.a2
kesit alanı
D=
=
hacim
a1.a2 .h
VK = 6r3
K&uuml;p&uuml;n hacmi VL = r3 olur.
VK
VL
=
6r 3
r3
D=
h
a2
1
ile bulunur.
h
a1
K prizmasının y&uuml;ksekliği 2h, L ninki h dır.
= 6 bulunur.
DK =
Doğru Se&ccedil;enek A
1
1
, DL = bulunur.
2h
h
1
2h
1
=
= &ccedil;ıkar.
1
2
DL
h
DK
Doğru Se&ccedil;enek B
5.
Silindirin dayanıklılığı;
1
D = ile bulunur.
h
Y&uuml;kseklik 3 katına &ccedil;ıkarılırsa;
Dayanıklılık =
1
D
= olur.
3h 3
Doğru Se&ccedil;enek A
www.sinav.com.tr
2.
h = 20 cm
r=4 cm
2 πr
r=4 cm
2 πr
Silindir a&ccedil;ıldığında yukarıdaki şekil oluşur.
İki tane daire ve bir tane dikd&ouml;rtgen levha oluşur.
Bu şeklin y&uuml;zey alanı;
Y.A =
πr 2 +
\
Dairenin
alanı
2πr.h
Z
Dikd&ouml;rtgenin
alanı
+
πr 2
\
Dairenin
alanı
Değerler yerine yazıldığında;
Y.A = 3.42 + 2.3.4.20 + 3.42 = 48 + 480 + 48 = 576 cm2
bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek E
3.
Silindirin kesit alanı r yarı&ccedil;aplı dairenin alanıdır.
AK = πr2
(π = 3)
6.
Şekil I deki k&uuml;p&uuml;n y&uuml;zey alanını oluşturan kısmının
AK = 3r2 olur.
i&ccedil;inde K k&uuml;p&uuml;n&uuml;n &uuml;&ccedil; y&uuml;zeyi vardır.
Dikd&ouml;rtgen prizmanın kesit alanı; tabana ait uzunluk-
K &ccedil;ıkarıldıktan sonra oluşan Şekil II ninde y&uuml;zey ala-
ların &ccedil;arpımıdır.
nını oluşturan kısmının i&ccedil;inde K k&uuml;p&uuml;n&uuml;n &ccedil;ıkarıldığı
AL = r.2r
kısmın yine &uuml;&ccedil; y&uuml;zeyi vardır.
AL = 2r2
O h&acirc;lde A1 = A2 olur.
AK
3r2
A1
3
=
= olur.
AL
2r2 2
A2
Doğru Se&ccedil;enek E
= 1 &ccedil;ıkar.
Doğru Se&ccedil;enek C
29
Test: 12
7.
Dayanıklılık ve Katılarda Boyutlar Arası İlişki
10.
K&uuml;renin y&uuml;zey alanı Y.A = 4πr2 ile bulunur.
4
K&uuml;renin hacmi V = πr 3 t&uuml;r.
3
O h&acirc;lde
Sıvılar i&ccedil;in y&uuml;zey gerilim kat sayıları ayırt edici bir
&ouml;zelliktir.
Sıvı y&uuml;zeyi dışb&uuml;key olanlar i&ccedil;b&uuml;key olanlara g&ouml;re
y&uuml;zey gerilim kat sayısı en b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
3
4πr2
Y. Alanı
=
= bulunur.
r
4 3
Hacim
πr
3
O h&acirc;lde L nin y&uuml;zey gerilim kat sayısı en b&uuml;y&uuml;k olur.
Y&uuml;zeyi i&ccedil;b&uuml;key duran sıvılarda ise y&uuml;zey eğriliği az
Y. Alanı 3
= &ccedil;ıkar.
2
Hacim
olan sıvının y&uuml;zey gerilim kat sayısı fazladır. O h&acirc;lde
K &gt; M olur.
Doğru Se&ccedil;enek B
Bu durumda L &gt; K &gt; M olur.
8.
Adezyon kuvvet farklı cins molek&uuml;ller arasındaki yapışma kuvvetidir. I ve III numaralı &ouml;rnekler adezyon
kuvvetinin bir sonucudur.
B&ouml;ceklerin suda batmadan durması suyun y&uuml;zey geriliminin bir sonucudur.
www.sinav.com.tr
Doğru Se&ccedil;enek E
11.
G&uuml;neş ve yıldızlar sıcak plazma iken mum alevi soğuk plazmadır. Gerekli işaretlemeler yapıldığında A
se&ccedil;eneğindeki gibi bir tablo oluşur.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek D
12.
Sıvı y&uuml;zeyi i&ccedil;b&uuml;key olacak şekilde durduğunda adezyon kuvvet b&uuml;y&uuml;k, dışb&uuml;key olacak şekilde durduğunda kohezyon kuvvet b&uuml;y&uuml;k olur.
9.
Plazmalar iyonize olmuş gazlardan ve elektronlardan
Sıvı seviyesi d&uuml;zg&uuml;n olduğunda adezyon kuvvet ko-
oluşur. Elektriği iyi iletirler ve n&ouml;tr h&acirc;lde bulunurlar.
hezyon kuvvete eşit olur.
G&uuml;neş y&uuml;ksek sıcaklıktaki plazmalardan biridir.
Doğru Se&ccedil;enek E
Doğru Se&ccedil;enek E
30
Test: 13
A.
Konu Kavrama Soruları (Madde ve &Ouml;zellikleri)
B.
Aşağıdaki verilen c&uuml;mlelerin yanına doğru ise
1.
(…) Sıvı molek&uuml;llerinin birbirine uyguladığı kohezyon kuvveti sıvının cinsine bağlıdır.
2.
1.
Atmosferde en &ccedil;ok rastlanan gaz …………………… .
2.
Bir suyun sıcaklığı artırılırsa y&uuml;zey gerilimi …………
………………………
(…) Adezyon kuvveti sıvı ile kap &ccedil;eper arasında g&ouml;r&uuml;l&uuml;r.
3.
(…) Adezyon &gt; kohezyon ise ıslanma ger&ccedil;ekleşmez.
4.
(…) Temas a&ccedil;ısı 90&deg; den k&uuml;&ccedil;&uuml;k ise ıslanma ger&ccedil;ek-
3.
4.
(…) Dayanıklılık kesit alanı ile orantılıdır.
7.
(…) Bir sıvının i&ccedil;inde şeker &ccedil;&ouml;z&uuml;l&uuml;rse y&uuml;zey gerilimi
5.
9.
(…) Bir borunun kesiti k&uuml;&ccedil;&uuml;ld&uuml;k&ccedil;e sıvı i&ccedil;inde daha
kolay y&uuml;kselir.
10. (…) Bitkiler suyu k&ouml;kten yukarı doğru kılcallığı kullanarak alırlar.
11. (…) Sıvı ile kap arasındaki adezyon kuvveti sıvının ve
6.
Bir ipin dayanıklılığı ………………… doğru orantılıdır.
7.
Bir y&uuml;zeyde adezyon &gt; kohezyon ise ıslanma ……
8.
Bir y&uuml;zeyde kohezyon &gt; adezyon ise ıslanma ……
…………………… .
9.
Bir cismin dayanıklılığı kesit alanı ile ………………. .
10.
Bir sıvının i&ccedil;ine tuz ilave edilirse y&uuml;zey gerilimi ……
…………………… .
11.
Kılcallık olayının artması i&ccedil;in sıvının i&ccedil;inde y&uuml;kseldiği
borunun …………………… azaltılmalıdır.
12.
12. (…) Yıldızlar birer sıcak plazma kaynağıdır.
13. (…) Maddenin plazma h&acirc;li y&uuml;ksek derecede serbest
iyon i&ccedil;erir.
14. (…)
y&uuml;zey alanı
hacim
…………………… .
www.sinav.com.tr
(…) Bir sıvının sıcaklığı artırılırsa y&uuml;zey gerilimi artar.
Bir cisim ayrıtları iki katına &ccedil;ıkarılırsa
oranı …………………… katı olur.
artar.
8.
Sıvı molek&uuml;llerinin i&ccedil;inde bulundukları kap &ccedil;eperi ile
birbirini &ccedil;ekme kuvvetine ……………………… denir.
(…) Ayrıtları birbirine eşit olan k&uuml;p ile k&uuml;reden, k&uuml;rey&uuml;zey alanı
nin
oranı daha k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
hacim
6.
Sıvı molek&uuml;llerinin birbirine uyguladığı kuvvete ……
…………………… denir.
leşmez.
5.
Aşağıdaki boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz.
(D), yanlış ise (Y) yazınız.
13.
Maddenin plazma h&acirc;li elektriksel olarak …………… .
14.
Maddenin plazma h&acirc;li manyetik alanlardan …………
……………… verilmelidir.
15.
dan etkilenmez.
Maddenin plazma h&acirc;lini oluşturabilmek i&ccedil;in …………
…………….
15. (…) Maddenin plazma h&acirc;li elektriksel alandan etkilenir.
16. (…) Maddenin plazma h&acirc;li elektriksel olarak n&ouml;trd&uuml;r.
16.
17.
Maddenin plazma h&acirc;li enerji &uuml;retiminde ……………
…………… .
17. (…) Aurora Borealis (Kuzey ışıkları) sıcak plazmadır.
18. (…)
18.
Atmosfer D&uuml;nya'yı G&uuml;neş'in zararlı ışınlarından
Atmosferdeki ozon gazının oluşturduğu tabaka d&uuml;nyayı …………………… karşı korur.
korur.
19. (…) Atmosfer sadece oksijen gazından oluşur.
19.
Atmosferde en fazla ……………… gazları bulunur.
20.
Y&uuml;kseklere &ccedil;ıkıldık&ccedil;a atmosferdeki oksijen y&uuml;zdesi
…………………………… .
20. (…) Atmosfer yapısı her yerde aynıdır.
31
Test: 13
C.
Konu Kavrama Soruları (Madde ve &Ouml;zellikleri)
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
Bir koni ve silindirin birleştirilmesiyle oluşan cismin
ayrıtları şekildeki gibidir.
r
Buna g&ouml;re, cismin b&uuml;t&uuml;n
1.
r
ayrıtları 3 katına &ccedil;ıkarılırsa hacmi ka&ccedil; katına &ccedil;ı-
2r
kar?
Şekil II
r
Şekil I
&Ouml;zdeş k&uuml;plere b&ouml;l&uuml;nm&uuml;ş bir k&uuml;pten Şekil II deki par&ccedil;a &ccedil;ıkarılırsa Şekil I deki gibi bir cisim oluşuyor.
Buna g&ouml;re, oluşan cismin y&uuml;zey alanının başlangı&ccedil;taki k&uuml;p&uuml;n y&uuml;zey alanına oranı ka&ccedil;tır?
49
48
www.sinav.com.tr
27
4.
3r
r
r
2.
r
r
r/4
r/4
r
n tane
r
2r
K
Şekil II
L
M
Şekil I
Aynı maddeden yapılmış K, L, M cisimlerinin
Şekil I de g&ouml;r&uuml;len k&uuml;renin y&uuml;zey alanı S1 dir. K&uuml;re erir
tilerek Şekil II deki gibi yarı&ccedil;apı
olan n tane k&uuml;re
4
yapılıyor.
y&uuml;zey alanı
oranları, sırasıyla DK, DL, DM dir.
hacim
Buna g&ouml;re DK, DL, DM arasındaki ilişki nedir?
Oluşan n tane k&uuml;renin toplam y&uuml;zey alanı S2 olS1
duğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
S2
1
4
D L &gt; DK &gt; DM
32
Konu Kavrama Soruları (Madde ve &Ouml;zellikleri)
5.
Test: 13
7.
Şekildeki k&uuml;renin yarı&ccedil;apı 4 cm
dir.
r=4 cm
Buna g&ouml;re, k&uuml;renin kesit alanı
ka&ccedil; cm2 dir? (π = 3)
Şekil I
K&uuml;re
Şekil II
Saf bir sıvının iki kap i&ccedil;indeki denge durumu Şekil I
ve II deki gibidir.
Buna g&ouml;re;
I.
II. Şekil I deki adezyon kuvveti, Şekil II dekinden k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
III. Şekil II deki kohezyon kuvveti, adezyon kuvvetinden daha b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
48
yargılarından hangileri doğrudur?
8.
Boyutları 4 cm, 2 cm
ve 8 cm olan şekildeki prizmanın y&uuml;zey
6.
Şekildeki silindirin yarı-
www.sinav.com.tr
I ve III
alanı ka&ccedil; cm2 dir?
8 cm
2 cm
4 cm
112
h = 10 cm
&ccedil;apı 2 cm, uzunluğu 10
cm dir.
Buna g&ouml;re silindirin
y&uuml;zey alanı ka&ccedil;
9.
r=2 cm
Yarı&ccedil;apları r ve 2r
olan k&uuml;relerin kesit
cm2
r
alanları AX ve AY
dir? (π = 3)
2r
dir.
Buna g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır?
AX
AY
X
Y
1
4
144
33
B&ouml;l&uuml;m 2
Kuvvet ve Hareket I
Ve k t &ouml; r - K u v v e t
Test: 1
1.
3.
L
Aynı d&uuml;zlemdeki K, L , M
L
vekt&ouml;rleri şekildeki gibidir.
ile &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r.
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
K
Buna g&ouml;re,
birimidir.
Kuvvet
K
K+ L+ M
vekt&ouml;r&uuml; aşağıdakilerden
M
M
hangisine eşittir?
İki kuvvetin
toplamıdır.
A) K
B) L
C) M
D)2 K
N
E) 2 M
Yukarıdaki kavram haritasında K, L, M, N kutularına yazılabilecek uygun kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
L
–––––––
M
–––––––
N
–––––––
A) Vekt&ouml;rel
Dinamometre
Newton
Bileşke
B) Vekt&ouml;rel
Terazi
Newton
Bileşke
C) Skaler
Dinamometre
Newton
Bileşke
D) Vekt&ouml;rel
Dinamometre
kg
Bileşke
E) Skaler
Dinamometre
kg
Fark kuvvet
4.
Sayfa d&uuml;zlemindeki a ,
→
a
b , c , d , e vekt&ouml;rleri
şekildeki gibidir.
www.sinav.com.tr
K
–––––––
→
b
→
c
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi yan-
→
e
lıştır?
→
d
A) a = c
B) a + c = b
C) b &gt; c
D) d = 2 a
E) a = e
2.
I
II
III
5.
Yukarıda verilen sistemlerde, kuvvetin hangi etki-
Şekildeki d&uuml;zleme K, L, M
vekt&ouml;rleri uygulanmıştır.
M
si g&ouml;r&uuml;lmektedir?
Buna g&ouml;re;
I
–––––––––––
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
d&ouml;nd&uuml;rme
itme
durdurma
B)
d&ouml;nd&uuml;rme
itme
sıkıştırma
C)
d&ouml;nd&uuml;rme
&ccedil;ekme
sıkıştırma
D)
sıkıştırma
itme
durdurma
E)
d&ouml;nd&uuml;rme
&ccedil;ekme
durdurma
I.
K
L
K=M
II. M - K = L
III. K + L = M
eşitliklerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
34
C) Yalnız III
E) II ve III
Vekt&ouml;r - Kuvvet
6.
Test: 1
Sayfa d&uuml;zlemindeki d&uuml;zg&uuml;n
altıgen &uuml;zerine şekildeki →
F1
kuvvetler uygulanmıştır.
9.
→
F2
t&uuml;r.
F1 = F2 = F3
II. F1 + F2 + F3 = 0
L
F1 = K + L
M
g&ouml;re, F1 ve F2 kuvveti-
III. F3 – F1 = F2 dir.
nin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;klerine ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakiler-
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
bidir.
F2 = L + M olduğuna
→
F3
dır.
K
M vekt&ouml;rleri şekildeki gi-
Buna g&ouml;re;
I.
Aynı d&uuml;zlemdeki K , L
den hangisidir?
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
A)
B)
Kuvvet
2F
2F
F
F
F1
C)
→
F2
→
F3
→
F1
→
F4
→
F5
Aynı d&uuml;zlemde verilmiş beş kuvvet şekildeki gibidir.
F1 kuvveti 4 N olduğuna g&ouml;re, bileşke kuvvet ka&ccedil;
N dur?
A) 4
B) 6
C) 8
D) 12
E) 15
F2
F1
D)
Kuvvet
3F
3F
2F
2F
F
F
F1
www.sinav.com.tr
7.
Kuvvet
3F
E) I ve III
F2
F1
E)
F2
Kuvvet
F2
Kuvvet
3F
2F
F
F1
F2
10.
K
x
L
M
x
x
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki K, L, M cisimlerine
şekildeki gibi ikişer kuvvet uygulanıyor.
8.
Buna g&ouml;re, hangi cisimler x doğrultusunda hare-
Aynı d&uuml;zlemdeki K , L ,
ket eder?
M , N vekt&ouml;rleri şekil-
Buna g&ouml;re;
I.
K+ N = M
II.
K =2 N
A) Yalnız K
M
L
deki gibidir.
B) Yalnız L
D) K ve L
K
C) Yalnız M
E) K ve M
N
III. M + L = K
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
eşitliklerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
35
1. A
2. B
3. E
4. D
7. D
8. D
9. A
10. A
5. E
6. C
Test: 2
1.
Vekt&ouml;r - Kuvvet
3.
Y&ouml;n, b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ve başlangı&ccedil; noktası olan niceliğe vekt&ouml;r denir.
D
Giriş
y
F1
d&ouml;rt kuvvet K noktasına
Y
şekildeki
gibi uygulanmıştır.
İki vekt&ouml;r&uuml;n eşit olması
i&ccedil;in y&ouml;n ve b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;
eşit olmalıdır.
Bir vekt&ouml;r&uuml; ters &ccedil;evirirsek işareti değişir.
Aynı d&uuml;zlemdeki
K
ke kuvvet hangi
F4
F2
F3
y&ouml;ndedir?
Y
Vekt&ouml;rler uc
uca eklenerek
toplanabilir.
Y
D
D
Y
1
2
3
A) +y y&ouml;n&uuml;nde
D
B) +x y&ouml;n&uuml;nde
D) F2 y&ouml;n&uuml;nde
4
x
Buna g&ouml;re, bileş-
C) F3 y&ouml;n&uuml;nde
E) –x y&ouml;n&uuml;nde
5
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
4.
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
B) 2
C) 3
D) 4
→
F2
→
F1
len beş kuvvet şekildeki
şa ulaşılır?
A) 1
Sayfa d&uuml;zleminde veri-
gibidir.
E) 5
www.sinav.com.tr
2.
F1
→
F3
M
Buna g&ouml;re, bu kuvvetlerin bileşkesi hangi
→
F5
→
kuvvet doğrultusunda- F
4
dır?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) F1
B) F2
C) F3
D) F4
E) F5
F2
5.
F3
Tablo
Newton
Vekt&ouml;rel
Dinamometre
El kantarı
Skaler
kg-f
Sayfa d&uuml;zlemindeki F1 , F2 , F3 kuvvetleri şekildeki giBirimidir.
bidir.
Buna g&ouml;re, &uuml;&ccedil; kuvvetin bileşkesi F1 + F2 + F3 aşağıdakilerden hangisidir?
A)
Kuvvet
B)
&Ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r.
C)
Niceliktir.
D)
Yukarıdaki kavram haritasındaki boş kutulara, tab-
E)
lodaki bilgilerden hangisi yazılamaz?
A) Newton
B) Vekt&ouml;rel
D) El kantarı
36
C) Kg-f
E) Skaler
Vekt&ouml;r - Kuvvet
6.
Test: 2
9.
Aynı d&uuml;zlemdeki &uuml;&ccedil; kuvF1
vet K noktasına şekildeki
M
L
K
gibi uygulanmıştır.
K
Buna g&ouml;re bu kuvvetlerin bileşkesini denge-
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde duran K, L, M cisimleri-
leyen kuvvet aşağıdaki-
F3
lerden hangisidir?
A)
F2
ne &uuml;&ccedil;er kuvvet şekildeki gibi uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, hangi cisimler hareketsiz kalır?
B)
C)
A) Yalnız K
B) Yalnız L
D) K ve M
D)
E)
10.
C) Yalnız M
E) K ve L
K
K
K
X
Y
Z
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde duran &ouml;zdeş X, Y, Z cisimlerine şekildeki gibi kuvvetler uygulanarak aynı
m noktasal cismi d&ouml;rt
kuvvetin etkisindedir.
F1
Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz
olduğuna g&ouml;re, m cis-
m
F2
mi hangi y&ouml;nde hareket eder?
F4
F3
A) F1
B) F2
C) F3
D) F4
E) –x
anda harekete ge&ccedil;iriliyorlar.
www.sinav.com.tr
7.
Cisimlerin K noktasına ulaşma s&uuml;releri tx, ty, tz olduğuna g&ouml;re, bu s&uuml;reler arası ilişki nedir?
Aynı d&uuml;zlemdeki aynı y&ouml;nl&uuml;
B&uuml;y&uuml;kl&uuml;k
d&ouml;rt kuvvetin s&uuml;tun grafiği
şekildeki gibidir.
B) tx = ty &lt; tz
C) tx &gt; ty &gt; tz
D) tx = ty &gt; tz
E) tx &gt; ty = tz
11.
8.
A) tx &lt; ty &lt; tz
Noktasal O cismine
şekildeki gibi etki
eden aynı d&uuml;zlemdeki kuvvetlerden hangisi kaldırılırsa bileşke kuvvet F2 y&ouml;n&uuml;nde olur?
→
F1
lecek iki kuvvet hangisi-
A) F1
dir?
B) F2
→
F4
→
F5
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
F1 F2 F3 F4
→
F3
O
Buna g&ouml;re, bileşkesi en
k&uuml;&ccedil;&uuml;k ve en b&uuml;y&uuml;k olabi-
→
F2
C) F3
D) F4
en k&uuml;&ccedil;&uuml;k
––––––––
en b&uuml;y&uuml;k
––––––––
A)
F1 + F2
F3 + F4
B)
F1 + F3
F2 + F4
C)
F2 + F3
F1 + F4
D)
F1 + F4
F2 + F3
1. A
2. A
3. E
4. C
5. E
E)
F2 + F4
F1 + F3
7. C
8. B
9. D
10. D
11. C
E) F5
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
37
6. D
Test: 3
1.
1
Vekt&ouml;r - Kuvvet
2
4.
3
→
F1
1 br
4
5
6
→ →
F1 + F2
→
F3
2 br
2
Bir &ouml;ğretmen tahtaya &ccedil;izdiği vekt&ouml;rler ile bu vekt&ouml;rle-
Eşit b&ouml;lmeli bir d&uuml;zlemde F1, F3 ve F1 + F2 kuvvetleri
rin bileşkelerini &ouml;ğrencisinin doğru eşleştirmesini isti-
şekildeki gibidir.
yor.
Buna g&ouml;re, F2 + F3 kuvveti aşağıdakilerden han-
Buna g&ouml;re, &ouml;ğrenci hangi eşleşmeyi doğru yap-
gisi olur?
mıştır?
A)
A) (1 - 2) (5 - 6) (3 - 4)
B)
C)
B) (1 - 6) (2 - 5) (3 - 4)
C) (1 - 4) (3 - 6) (5 - 2)
D) (1 - 4) (5 - 6) (3 - 2)
www.sinav.com.tr
E) (1 - 2) (5 - 4) (3 - 6)
2.
K
L
D)
E)
M
Eşit b&ouml;lmelere ayrılmış d&uuml;zlemler &uuml;zerindeki K, L
ve M noktalarına şekildeki gibi etki eden aynı d&uuml;zlemdeki kuvvetlerin bileşkelerinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri
5.
RK, RL ve RM arasındaki ilişki aşağıdakilerden
hangisidir?
A) RL &gt; RK &gt; RM
B) RM &gt; RL &gt; RK
C) RK = RL = RM
D) RK &gt; RL = RM
S&uuml;rt&uuml;nmesiz sayfa d&uuml;zlemindeki M cismi, aynı d&uuml;zlemdeki d&ouml;rt kuvvetin etkisinde hareket etmektedir.
→
F1
M
→
F2
→
F3
Buna g&ouml;re;
→
F4
I.
Cisim F3 y&ouml;n&uuml;nde
hareket etmektedir.
II.
F3 kuvveti kaldırılırsa cismin hareket y&ouml;n&uuml; değişmez.
E) RL = RM &gt; RK
III. F3 kuvveti ters &ccedil;evrilirse cismin hareket y&ouml;n&uuml; değişir.
3.
Bir cisme etki eden
yargılarından hangileri doğrudur?
F1 = 3 N ve F2 = 5 N b&uuml;-
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ndeki kuvvetlerin bileşkesinin minimum
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
değeri aşağıdakilerden hangisidir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
A) Yalnız I
E) 5
B) Yalnız II
D) I ve III
38
C) I ve II
E) I, II ve III
Vekt&ouml;r - Kuvvet
6.
Test: 3
Eşit karelere b&ouml;l&uuml;nm&uuml;ş
9.
→
F1
s&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;z-
lemde duran K noktasal
M
lemdeki noktasal M cis-
R
123
lemdeki d&ouml;rt kuvvetin bi-
1 br
Bir s&uuml;re sonra F
→
F
kuvveti de uygulanırsa, cisim bundan sonra nasıl hareket eder?
F1, F2 ve F3 kuvetleri şekildeki gibi olduğuna g&ouml;re,
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
uygulanması gereken en k&uuml;&ccedil;&uuml;k F4 kuvvetinin b&uuml;-
A) Yavaşlar ve durur.
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; birimdir?
B) 2
A) 1
C)
2
2
D)
+x
K
reket ettiriliyor.
123
1 br
leşkesi R dir.
→
F1
vetleri uygulanarak ha-
mine etki eden aynı d&uuml;z→
F2
→
F2
cismine F1 ve F2 kuv-
→
→
F3
+y
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;z-
B) Sabit hızla hareket eder.
1
2
E) 2 2
C) Yavaşlar, durur ve – y y&ouml;n&uuml;nde hızlanır.
D) Yavaşlar, durur ve F kuvveti y&ouml;n&uuml;nde hızlanır.
E) Hızlanır.
1
3
2
Bileşke
F
5
6
Dik iki kuvvetin bileşkesi
4
2
İki kuvvetin
farkı
2
F1 + F2
7
8
Kuvvetin
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;
F1 + F2
F1 – F2
Şekildeki numaralandırılmış kutucuklara verilmiş kavramlar ve form&uuml;ller arasında ilişki kurulması isteniyor.
Buna g&ouml;re, doğru eşleştirme aşağıdakilerden
hangisi gibidir?
A) (2 - 6), (1 - 7), (4 - 3), (5 - 8)
www.sinav.com.tr
7.
10.
Eşit karelere b&ouml;l&uuml;nm&uuml;ş
→
F1
s&uuml;rt&uuml;n-
→
F3
m
mesiz yatay d&uuml;z-
+x
lemde +x y&ouml;n&uuml;n→
F2
de sabit hızla hareket etmekte
olan m noktasal cismine aynı d&uuml;zlemdeki F1, F2 ve F3
B) (2 - 6), (1 - 7), (3 - 5), (4 - 8)
kuvvetleri etki etmektedir.
C) (2 - 3), (5 - 6), (4 - 8) , (1 - 7)
F3 kuvveti kaldırılırsa;
D) (2 - 6), (1 - 5), (4 - 3), (7 - 8)
I.
E) (1 - 2), (6 - 7), (3 - 4), (5 - 8)
II.
Cismin hareket doğrultusu değişmez.
Cisim aynı y&ouml;nde sabit hızla hareketine devam
eder.
III. Cisim &ouml;nce yavaşlar durur, sonra ters y&ouml;nde hızlanır.
→
F1
8.
yargılarından hangileri doğru olur?
II
I
A) Yalnız I
III
→ →
F1 + F2
→
F3
D) I ve II
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re, F3 – F2 kuvveti Şekil II dekilerden
hangisidir? (B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
B) II
E) I ve III
Şekil II
Şekil I deki sistemde F1 , F1 + F2 ve F3 kuvvetleri verilmiştir.
A) I
C) Yalnız III
IV
V
Şekil I
B) Yalnız II
C) III
D) IV
E) V
39
1. D
2. A
3. B
4. B
7. B
8. A
9. D
10. E
5. C
6. A
Test: 4
Vekt&ouml;r - Kuvvet
1.
3.
→
F
3
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
d&uuml;zlemdeki m cis-
→
F
4
→
F
2
F1
mine şekildeki gibi
&uuml;&ccedil; kuvvet uygulan-
O
Bu sistemle ilgili
→
F
1
F2
m
mıştır.
F3
konuşan Emre,
Nazlı ve Sergen'in
s&ouml;yledikleri aşağıdaki gibidir.
&Uuml;zerine şekildeki kuvvetler uygulanan O noktasal
cismi s&uuml;rt&uuml;nmesiz eşit b&ouml;lmeli d&uuml;zlemde hareketsiz
Net kuvvet F2
m cismi
hareket etmez.
tutuluyor.
Cismin serbest bırakıldığında da dengede kalması i&ccedil;in;
Bileşke kuvvet
–x y&ouml;n&uuml;ndedir.
Emre
I.
F3 kuvvetini yok etme,
II.
F1 kuvvetini iki katına &ccedil;ıkarma,
Nazlı
Sergen
III. F2 kuvvetini iki katına &ccedil;ıkarma
Buna g&ouml;re Emre, Nazlı ve Sergen’in s&ouml;yledikleriişlemlerinden hangilerini yapmak gerekir?
B) Yalnız II
D) I ve II
2.
C) Yalnız III
E) I, II ve III
→
F1
K
α
β
hangisi doğru olur?
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
nin doğru ya da yanlışlığı i&ccedil;in aşağıdakilerden
Emre
––––––––
A)
Doğru
Nazlı
––––––––
Doğru
Sergen
––––––––
Yanlış
B)
Yanlış
Doğru
Doğru
C)
Yanlış
Doğru
Yanlış
D)
Doğru
Yanlış
Doğru
E)
Yanlış
Yanlış
Doğru
→
F1
α
θ
L
4.
→
F2
→
F3
Şekil I
Şekil II
→
F3
2
→ →
F1 + F2
3
1
4
5
Aynı d&uuml;zlemdeki K ve L noktasal cisimlerine sırayla
Şekil I de F1 ve F2 ; Şekil II de F1 ve F3 kuvvetleri uy→ →
F1 – F2
gulanıyor.
θ &gt; α &gt; β ve cisimler noktasal yolu izlediğine g&ouml;re,
Şekilde d&uuml;zleminde F1 + F2 , F1 – F2 ve F3 kuvvetleri
verilmiştir.
F1, F2 ve F3 arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
(S&uuml;rt&uuml;nme yok.)
A) F1 &gt; F2 &gt; F3
B) F2 &gt; F3 &gt; F1
C) F2 &gt; F1 &gt; F3
D) F3 &gt; F1 &gt; F2
Buna g&ouml;re, 2F1 + F3 kuvveti kesikli &ccedil;izgilerle g&ouml;sterilenlerden hangisidir?
A) 5
E) F3 &gt; F2 &gt; F1
40
B) 4
C) 3
D) 2
E) 1
Vekt&ouml;r - Kuvvet
5.
Test: 4
7.
d3
F1
d1
Eşit karelere b&ouml;l&uuml;nm&uuml;ş s&uuml;r-
I (Ali)
durgun h&acirc;ldeki noktasal m
cismi aynı d&uuml;zlemdeki F1,
III (Veli)
F2
F2, F3, F4
K
F3
→
F4
→
F1
t&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde
m
→
F2
kuvvetlerinin etki-
→
F3
sinde harekete başlamakta-
II (Nuri)
dır.
d2
Şekil II
Şekil I
Buna g&ouml;re;
I.
Şekil I deki K cismine F1, F2, F3 kuvvetleri uygulan-
Cisim F3 kuvveti ile aynı doğrultuda hareket etmektedir.
mıştır.
II.
Bu kuvvetlerle birlikte Ali, Nuri ve Veli Şekil II deki
F2 kuvveti kaldırılırsa cisim F1 y&ouml;n&uuml;nde hareket
eder.
kuvvetleri ayrı ayrı uyguluyor.
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
(S&uuml;rt&uuml;nme yok)
B) Veli
C) Ali ve Veli
E) Ali, Veli ve Nuri
www.sinav.com.tr
Nuri
Buna g&ouml;re hangilerinin s&ouml;ylediği doğrudur?
D) Ali ve Nuri
yargılarından hangileri doğrudur?
D) II ve III
Veli
A) Ali
gider.
A) Yalnız II
III numaralı kuvveti uygularsam cisim d3 y&ouml;n&uuml;nde
gider.
Ali
III. F3 kuvveti iki katına &ccedil;ıkarılırsa cisim sabit hızla
II numaralı kuvveti uygularsam cisim d2 y&ouml;n&uuml;nde
gider.
I numaralı kuvveti uygularsam cisim d1 y&ouml;n&uuml;nde
gider.
8.
Birden fazla kuvvetin
toplamına bileşke denir.
D
Y
Kuvvet vekt&ouml;rel bir b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
İki kuvvet arası a&ccedil;ı artarsa bileşke artar.
D
6.
→
F1
–x
→
F3
m
D
İki kuvvet arasındaki a&ccedil;ı azalırsa
bileşke artar.
→
F2
+x
Giriş
D
Y
1
2
Kuvvet dinamometre ile &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r.
Y
3
D
Y
4
5
Y
6
IV
I
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yarII
III
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
Eşit karelere b&ouml;l&uuml;nm&uuml;ş s&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde-
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
ki durgun h&acirc;ldeki m noktasal cismi aynı d&uuml;zlemdeki
şa ulaşılır?
F1, F2 , F3 ve F4 kuvvetlerinin etkisinde +x y&ouml;n&uuml;nde
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
hareket etmektedir.
Buna g&ouml;re, F4 kuvveti numaralandırılmış kuvvet-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
lerden hangileri kesinlikle olamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve IV
C) I ve II
E) I, II ve IV
41
1. A
2. C
7. C
8. A
3. B
4. E
5. D
6. D
Test: 5
1.
Vekt&ouml;r - Kuvvet
4.
y
O noktasına uygulanan 20 N luk F
37&deg;
keleri Fx ve Fy dir.
x
O
lerin bileşkesi ka&ccedil; N
dur?
Fy ka&ccedil;ar N dur? (Sin37 = 0,6 Cos37 = 0,8)
(Sin45 =
A)
Fx
––––––––
12
Fy
––––––––
12
B)
12
16
C)
16
12
D)
16
16
E)
9
12
www.sinav.com.tr
2F
mış 2F, 2F ve 5F
5F
60&deg;
şekildeki gibidir.
O
x
60&deg;
Buna g&ouml;re, bileşke
kuvvet ka&ccedil; F dir?
3.
A) 7
B) 5
2F
D) 2
O
–x
Buna g&ouml;re, bu kuvvet-
Yatay d&uuml;zlemdeki O nok-
y
tasına F1 ve F2 kuvvet-
F1 = 14 N
lanıyor.
37&deg;
Buna g&ouml;re, bu iki kuv-
x
O
F2 = 10 N
vetin bileşkesi ka&ccedil; N
dur? (sin37 = 0,6 cos37 = 0,8)
A) 6
C) 6 2
B) 8
E) 10
Aynı d&uuml;zlemdeki &uuml;&ccedil; kuv-
gibi uygulanıyor.
x
y
F2 = 3 N
F1 = 3 N
Buna g&ouml;re, bileşke kuvvet ka&ccedil; N dur?
F
2F
dir?
2F
30&deg; 30&deg;
lerin bileşkesi ka&ccedil; F
30&deg;
30&deg;
F3 = 4 N
x
K
(sin30 = 0,5)
1
n
2
B) 1
E) 3 2
vet K noktasına şekildeki
30&deg;
yor.
C) 3
leri şekildeki gibi uygu-
6.
F
şekildeki gibi uygulanı-
A) 0
B) 2 2
E) 1
y
D&ouml;rt kuvvet O noktasına
d sin 30 =
2
)
2
Cos45 =
D) 8 2
C) 3
x
F2 = 3 N
D) 4
5.
şiddetindeki kuvvetler
2
2
A) 2
O noktasına uygulan-
45&deg;
Buna g&ouml;re, bu kuvvet-
Buna g&ouml;re Fx ve
1
n
2
F1 = 3 N K
gibi uygulanmıştır.
eksenindeki bileş-
d cos 60 =
F3 = 5 2
vet K noktasına şekildeki
F = 20 N
kuvvetinin x ve y
2.
y
Aynı d&uuml;zlemdeki &uuml;&ccedil; kuv-
C) 2
D) 3
A) 3
E) 4
42
B) 4
C) 5
D) 4 2
E) 6
Vekt&ouml;r - Kuvvet
7.
Test: 5
Aynı d&uuml;zlemdeki &uuml;&ccedil;
10.
y
kuvvet O noktasına şekildeki gibi uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, bu kuvvet-
y
F1 = 10 N
x
37
x
F2 = 5 N
dur?
60&deg;
(sin37 = cos53 = 0,6 sin53 = cos37 = 0,8)
A) 3
B) 4
2F
D) 5 2
C) 5
E) 6
Aynı d&uuml;zlemde bulunan şekildeki kuvvetlerin bi3
1
leşkesi ka&ccedil; F dir? (sin60&deg; =
, sin60&deg; =
)
2
2
B) 2
A) 0
8.
60&deg;
F
&deg;
lerin bileşkesi ka&ccedil; N
Aynı d&uuml;zlemdeki F1, F2,
C) 2 2
D) 3
E) 3 3
y
F2 = 5 N
F3 kuvvetleri şekildeki
11.
gibidir.
x
K
F3 = 5 N
F1 = 4 N
bileşke kuvvet ka&ccedil; N
dur?
B) 2 2
D) 3 2
C) 3
E) 5
O noktasına etki eden aynı
→
F1
d&uuml;zlemdeki F1, F2 ve F3 kuv-
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re F1 + F2 + F3
A) 2
2F
F
53&deg;
O
F3 = 12 N
vetlerinin bileşkesi sıfırdır.
•
→
F2
O
Buna g&ouml;re;
I.
F1 = F2 = F3
II.
F2 &lt; F3
III.
F1 = F2
→
F3
eşitliklerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
F
F
120
&deg;
•
F
12
0&deg;
••
F
45&deg;
F
I
12.
F
F
E) II ve III
F
F
30&deg;
30&deg;
9.
C) Yalnız III
F
B&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri 6 N ve 9 N olan iki kuvvetin bileşkesi
aşağıdakilerden hangisi olamaz?
III
II
A) 2
B) 3
C) 5
D) 10
E) 15
Eşit b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki kuvvetlerle oluşturulan şekillerdeki
kuvvetlerin bileşkesi R1, R2 ve R3 t&uuml;r.
Buna g&ouml;re, bu bileşkeler arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
A) R1 &gt; R2 &gt; R3
B) R3 &gt; R2 &gt; R1
C) R1 = R3 &gt; R2
D) R2 &gt; R1 = R3
E) R2 &gt; R1 &gt; R3
43
1. C
2. C
3. C
4. B
5. C
6. C
7. C
8. D
9. A
10. B
11. B
12. A
Test: 6
Bağıl Hareket
1.
4.
K nin L ye g&ouml;re hızı
V cisim - Vg&ouml;zlemci
ile bulunur.
K
birimidir.
metre
saniye
niceliktir.
K
3V
L
V
4V
Vekt&ouml;rel
K
Yukarıdaki kavram haritasında boş bırakılan yere,
3V 4V
5V
L
hangi kavram getirilmelidir?
4V
A) Hız
B) Yer değiştirme
C) Kuvvet
D) Bağıl hız
K
7V
L
3V
E) Kırıcılık indisi
Yukarıda hareketli K ve L ara&ccedil;larının hızları ile K nin
L ye g&ouml;re hızları karışık olarak verilmiştir.
Buna g&ouml;re, doğru eşleşme yapılacak olursa aşa-
2.
ğıdaki fig&uuml;rlerden hangisi oluşur?
D&uuml;z bir yolda hareket
L
K
eden K ve L ara&ccedil;ları-
V
A)
B)
C)
–4V
nın yere g&ouml;re hızları V
ve –4V dir.
Buna g&ouml;re, K aracının L aracına g&ouml;re hızı nedir?
C) –5V
D) 3V
K ve L ara&ccedil;ları şekildeki
E) 4V
Kuzey
yolda sabit V hızlarıyla
Buna g&ouml;re, L aracına
Doğu
Batı
hareket ediyor.
V
K
D)
E)
V
g&ouml;re K aracının hızı
L
aşağıdakilerden han-
L
G&uuml;ney
gisidir?
A)
B)
K
45&deg;
B
K
2V
5.
K
D
B
G
D)
K
L
ϑL
M
ϑM
Şekildeki konumlardan aynı y&ouml;nde ϑK, ϑL, ϑM hızla-
53&deg;
G
C)
ϑK
D
rıyla harekete ge&ccedil;en ara&ccedil;ların hızları arasındaki ilişki
2V
ϑL &gt; ϑK &gt; ϑM dir.
K
Buna g&ouml;re, K aracı, L aracını, L aracı da M aracını
B
D
B
&deg;
45&deg;
2V
nasıl g&ouml;r&uuml;r?
D
45
3.
B) –3V
www.sinav.com.tr
A) 5V
G
G
E)
2V
B
K aracı L yi
2V
444444444
A) Kendine yaklaşıyor.
K
L aracı M yi
44444444444
Kendine yaklaşıyor.
B) Kendinden uzaklaşıyor. Kendinden uzaklaşıyor.
45&deg;
C) Kendine yaklaşıyor.
D
Kendinden uzaklaşıyor.
D) Kendinden uzaklaşıyor. Kendine yaklaşıyor.
E) Duruyor.
G
44
Kendine yaklaşıyor.
Bağıl Hareket
6.
Test: 6
9.
Aynı doğrultuda hareket eden K ve L ara&ccedil;ları birbirlerini duruyor gibi g&ouml;r&uuml;yor.
VK = 50 km/h
yon verilen y&ouml;nlerde
Buna g&ouml;re,
I.
Bir otomobil ve kam-
VO ve VK hızlarıyla V
O
hareket ediyor.
Hareket y&ouml;nleri aynıdır.
II. Hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri aynıdır.
Kamyonun, otomobile g&ouml;re hızı 70 km/h ve kam-
III. Ara&ccedil;ların uzunlukları aynıdır.
yonun hızı 50 km/h olduğuna g&ouml;re, otomobilin VO
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
hızı ka&ccedil; km/h dir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
A) 10
C) I ve II
B) 20
C) 30
D) 40
E) 70
E) I, II ve III
10.
K
Sabit VX ve VY hızla→
VXY
ara&ccedil;lardan X in Y ye
g&ouml;re hızı Vxy dir.
den hangisidir?
B)
C)
D)
E)
ara&ccedil;lardan L aracı M ye yaklaşırken K aracı da L ye
yaklaşıyor.
Buna g&ouml;re ara&ccedil;ların hızlarına ait s&uuml;tun grafiği nasıl olur?
A)
C)
B)
Hız
K
K
D)
L M
Hız
K
L M
E)
Aynı doğrultuda hareket
Hız
L M
Hız
K
8.
M
Aynı yolda sabit hızlarla, aynı y&ouml;nde hareket eden
Buna g&ouml;re, Y aracının hız vekt&ouml;r&uuml; aşağıdakilerA)
L
→
VX
rıyla hareket eden
www.sinav.com.tr
7.
L M
Hız
→
VK
eden K, L, M ara&ccedil;-larının hız vekt&ouml;rleri şekil-
→
VL
deki gibidir.
K
L M
→
VM
K nin L ye g&ouml;re hızı
V1, L nin M ye g&ouml;re hızı V2 olduğuna g&ouml;re,
V1
oranı ka&ccedil;tır?
V2
A)
1
5
B)
1
4
C)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
1
3
D)
1
2
E) 1
45
1. D
2. A
3. D
4. C
7. B
8. B
9. B
10. C
5. D
6. C
Test: 7
Bağıl Hareket
1.
4.
Sabit hızlı cisim dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.
D
Bir cismin başka bir cisme g&ouml;re hızına bağıl hız
denir.
D
Y
D
Y
2
3
D
4
Y
5
6
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
D) 4
Yatay d&uuml;zlemde
verilen
E) 6
Kuzey
hızlarla
hareket eden X,
X
T
Y, Z, T cisimleri
şekildeki gibidir.
Batı
Doğu
Y
C) Z ve T
E) T ve Y
Doğrusal yol &uuml;zerinde şekilde g&ouml;sterilen hızlarla
hareket eden ara&ccedil;lardan
X aracı, K, L, M, N ve P
ara&ccedil;larından hangisini kuzeye doğru gidiyor gibi
g&ouml;r&uuml;r?
A) K
6.
B) L
K
L
M
•
X
N
P
C) M
Z
E) P
L
verilen hızlarla şe-
V
kildeki yolda sabit
M
ediyor.
gi iki cismin bir-
D) N
K, L, M, N ara&ccedil;ları
hızlarla hareket
Buna g&ouml;re, han-
N
V
V
V
Buna g&ouml;re, &ouml;ğren-
G&uuml;ney
birine g&ouml;re hızı
B) S ve Y
(B&ouml;lmeler arasındaki uzaklıklar eşittir.)
www.sinav.com.tr
2.
C) 3
T
D) Y ve Z
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
B) 2
Z
g&ouml;zlemci hangi ara&ccedil;ları aynı
A) S ve Z
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
A) 1
Buna g&ouml;re, X aracındaki
İki ara&ccedil; birbirini duruyor g&ouml;rmesi i&ccedil;in
aynı y&ouml;nde gitmelidir.
D
Y
r&uuml;r? (B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
5.
1
S
y&ouml;nde gidiyormuş gibi g&ouml;-
Y
Cisim &uuml;zerine uygulanan net kuvvet
sıfır ise cisim sabit
hızla gider.
X
bidir.
Y
İki ara&ccedil; zıt y&ouml;nlerde gidiyorsa bağıl hızları en
b&uuml;y&uuml;k olur.
X, Y, Z, T ve S ara&ccedil;larının yere
g&ouml;re hız vekt&ouml;rleri şekildeki gi-
Giriş
ciler;
en b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r?
K
A) X ile Y
B) X ile Z
D) Z ile T
3.
C) Y ile Z
E) T ile X
Ayşe
K, L, M ara&ccedil;ları eşit b&ouml;lmeli
d&uuml;zlem &uuml;zerinde şekildeki gibi
hareket etmektedir.
L
1
2
B)
2
3
C)
3
4
M aracı N aracını duruyor gibi
g&ouml;r&uuml;r.
L aracı M aracını duruyor gibi
g&ouml;r&uuml;r.
Nazlı
K
Cem
Buna g&ouml;re, L nin K ye g&ouml;re
hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;n&uuml;n K nin M
ye g&ouml;re hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne
oranı ka&ccedil;tır?
A)
K aracı L aracını duruyor gibi
g&ouml;r&uuml;r.
M
yorumlarını yapıyorlar.
Hangi &ouml;ğrencilerin yaptığı yorumlar doğrudur?
D)
4
5
E) 1
A) Ayşe
B) Nazlı
C) Cem
D) Ayşe ve Nazlı
E) Nazlı ve Cem
46
Bağıl Hareket
7.
Test: 7
10.
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemde
makara ok y&ouml;n&uuml;nde sabit hızla
d&ouml;nmektedir.
Buna g&ouml;re, aşağıdaki;
I.
K ile L
K
L
II. K ile N
Doğrusal yolda sabit hızla
hareket eden K, L, M ve N
ara&ccedil;larının hızları eşit b&ouml;lmelere ayrılmış şekildeki
d&uuml;zlem &uuml;zerinde g&ouml;sterilmiştir.
ϑL
ϑK
ϑN
ϑM
Buna g&ouml;re, ara&ccedil;lardan hangi ikisinin birbirine g&ouml;N
III. L ile N
re hızı, en b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r?
cisimlerinden hangileri birbirlerine g&ouml;re hareket-
A) K ile L
B) L ile M
sizdir?
D) L ile N
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
E) M ile N
C) Yalnız III
E) II ve III
11.
8.
R&uuml;zg&acirc;r hızı
ϑR
•K
40 km/h
→
ϑR
g&acirc;ra g&ouml;re ϑU hızıyM
la
L
30 km/h
Şekildeki yolda hareket eden ara&ccedil;lardan L nin hızı 30
km/h, M nin hızı 40 km/h dır.
K aracındaki g&ouml;zlemci L aracını duruyor g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re, M aracının K aracına g&ouml;re hızı ka&ccedil; k/h
dir?
B)
C)
hareket
•L
•M
eden
•N
→
ϑU
u&ccedil;ağın hız vekt&ouml;r&uuml;
•P
şekildeki gibidir.
www.sinav.com.tr
K
A) 50 km/h
C) K ile M
U&ccedil;ağın ve r&uuml;zg&acirc;rın hız vekt&ouml;rleri sabit kaldığına
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) K
B) L
C) M
D) N
E) P
50 km/h
50 km/h
D) 50 km/h
E)
12.
30 2 km/h
1
2
Sabit hızla giden
aracın şof&ouml;r&uuml;
9.
4
X
Ağa&ccedil;ta duran
elma
Kaykayla kayan
&ccedil;ocuk
Yukarıdaki cisimlerden hangileri dengelenmiş
kuvvetlerin etkisindedir?
3
5
A) Yalnız I
→
K
3
B) Yalnız II
D) I ve III
2
C) I ve II
E) I, II ve III
1
Eşit b&ouml;lmelendirilmiş d&uuml;zlemde hız vekt&ouml;r&uuml; verilen X
g&ouml;zlemcisi Y aracının hız vekt&ouml;r&uuml;n&uuml; K vekt&ouml;r&uuml; gibi
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
g&ouml;r&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, Y nin yere g&ouml;re hız vekt&ouml;r&uuml; numaralandırılmış hangi vekt&ouml;rd&uuml;r?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
47
1. B
2. E
3. C
4. C
5. A
6. B
7. C
8. C
9. B
10. C
11. C
12. C
Test: 8
1.
Bağıl Hareket
D&uuml;z bir yolda aynı y&ouml;n-
3.
Hız (m/s)
de giden tır, otomobil
90
ve dolmuşun hızlarına
60
ait s&uuml;tun grafiği şekilde-
Dolmuş
hızlarının
s&uuml;tun grafiği aşağıda-
Otomobil
Tır
ki gibidir.
dolmuşun
kilerden hangisi olur?
B)
Tıra g&ouml;re hız
(m/s)
60
30
30
D)
Z
60
60
30
30
Otomobil
Dolmuş
90
A) ϑX &gt; ϑY &gt; ϑZ
B) ϑZ &gt; ϑY &gt; ϑX
C) ϑZ &gt; ϑX &gt; ϑY
D) ϑY &gt; ϑX &gt; ϑZ
Şekildeki eşit b&ouml;lmeli d&uuml;zlem
&uuml;zerinde A hareketlisinin hızı
Tıra g&ouml;re hız
(m/s)
90
Otomobil
4.
Tıra g&ouml;re hız
(m/s)
ϑ AB
ϑA
ϑ A , B hareketlisinin A ya g&ouml;ϑ BC
re hızı ϑ AB ve C hareketlisi-
www.sinav.com.tr
Tıra g&ouml;re hız
(m/s)
E)
Y
E) ϑY &gt; ϑZ &gt; ϑX
Otomobil
Dolmuş
60
Otomobil
90
Dolmuş
Tıra g&ouml;re hız
(m/s)
90
C)
X
(B&ouml;lmeler arası uzaklıklar eşittir.)
Dolmuş
A)
K
K aracındaki g&ouml;zlemciye g&ouml;re X, Y ve Z ara&ccedil;larının hızlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri ϑX, ϑY ve ϑZ arasında nasıl bir ilişki vardır?
30
Tıra g&ouml;re otomobil ve
K, X, Y ve Z ara&ccedil;larının
yere g&ouml;re hız vekt&ouml;rleri
şekildeki gibidir.
nin B ye g&ouml;re hızı ϑ BC verildiğine g&ouml;re, C nin hızı aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
E)
90
60
Dolmuş
Otomobil
30
5.
ϑA=3 m/s
ϑM=15 m/s
2.
Doğu y&ouml;n&uuml;nde hareket eden K, L, M ara&ccedil;larından K,
8 m/s
L yi batıya; M, L yi doğuya gidiyor g&ouml;rmektedir.
Bir motor, 3 m/s lik sabit akıntı hızına sahip nehirde
akıntı ile aynı y&ouml;nde suya g&ouml;re 15 m/s lik sabit hızla
hareket ediyor.
Ara&ccedil;ların hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) ϑK &gt; ϑL &gt; ϑM
B) ϑK &gt; ϑM &gt; ϑL
C) ϑM &gt; ϑL &gt; ϑK
D) ϑM &gt; ϑK &gt; ϑL
Nehrin kıyısında 8 m/s lik sabit hızla koşan sporcu, motoru ka&ccedil; m/s lik hızla gidiyor g&ouml;r&uuml;r?
E) ϑL &gt; ϑM &gt; ϑK
A) 7
48
B) 8
C) 10
D) 12
E) 26
Bağıl Hareket
Test: 8
6.
9.
2V
I. Hareket h&acirc;lindeki bir cisme etki eden net kuvvet
kaldırılırsa cisim ......................... hareket yapar.
Ali
Yunus V hızıyla sola hareket ediyor.
Cem 4V
hızıyla sola hareket ediyor.
II. Sabit hızlı hareket yapan cisme etki eden
...................... sıfırdır.
III. Bir cismin başka bir cisme g&ouml;re hızına ................
Ali V hızıyla hareket
ediyor.
Cem
denir.
Yukarıdaki yargılarda boş bırakılan yerlere gele-
3V
Yunus
bilecek en uygun kavramlar hangisidir?
V
II
–––––––––––
III
––––––––––
2V hızıyla hareket eden helikopterde Ali varken, Cem
A)
Yavaşlayan
Net kuvvet
Bağıl hız
bisikletle sola 3V hızıyla, Yunus da V hızıyla sağa
B)
Yavaşlayan
Net kuvvet
Toplam hız
C)
Sabit hızlı
Net kuvvet
Bağıl hız
D)
Sabit hızlı
Net kuvvet
Toplam hız
E)
Sabit hızlı
S&uuml;rt&uuml;nme
Bağıl hız
doğru hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, hangilerinin s&ouml;ylediği yargı doğrudur?
B) Cem
D) Ali ve Yunus
C) Ali ve Cem
E) Cem ve Yunus
Bir X aracı yere g&ouml;re kuzeye 2V hızıyla giderken Y
aracı yere g&ouml;re g&uuml;neye 3V hızıyla gidiyor.
Buna g&ouml;re, X aracındaki bir g&ouml;zlemci Y aracını
hangi y&ouml;ne, hangi hızda gidiyor g&ouml;r&uuml;r?
A) Kuzeye V
B) G&uuml;neye 5V
C) G&uuml;neye V
D) Kuzeye 5V
www.sinav.com.tr
A) Ali
7.
I
–––––––––––
10.
ϑs = ϑ
ϑsm = 5ϑ
Motor
Suyun yere g&ouml;re hızı ϑs = ϑ, motorun suya g&ouml;re bağıl hızı ϑsm = 5ϑ olarak şekilde g&ouml;sterilmiştir.
E) Doğuya V
Buna g&ouml;re, motorun yere g&ouml;re hızının ϑm , y&ouml;n ve
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ne olur?
A)
C)
6ϑ
4ϑ
Doğu
B)
Doğu
D)
E)
8.
2ϑ
6ϑ
4ϑ
Batı
Batı
Doğu
Batıya doğru 3ϑ hızıyla giden S aracının s&uuml;r&uuml;c&uuml;s&uuml; N
aracını ϑ hızı ile doğuya gidiyor, V aracını da duruyor
g&ouml;r&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, N deki s&uuml;r&uuml;c&uuml; V aracını hangi hızla,
hangi y&ouml;ne doğru gidiyor g&ouml;r&uuml;r?
A) ϑ hızı ile batı y&ouml;n&uuml;nde
B) ϑ hızı ile doğu y&ouml;n&uuml;nde
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
C) 2ϑ hızı ile doğu y&ouml;n&uuml;nde
D) 2ϑ hızı ile batı y&ouml;n&uuml;nde
E) 3ϑ hızı ile batı y&ouml;n&uuml;nde
49
1. B
2. A
3. E
4. A
7. B
8. A
9. C
10. A
5. C
6. D
Test: 9
Nehir Problemleri
1.
L
4.
M
K
L
M
N
P
→
Va
–x
+x
→
2V
→
V
X
Suya g&ouml;re 2 V hızıyla K noktasından suya giren y&uuml;-
Akıntı hızı Va olan bir ırmakta bir y&uuml;z&uuml;c&uuml; suya g&ouml;re
z&uuml;c&uuml; M noktasına &ccedil;ıkıyor.
V hızıyla suya giriyor.
Buna g&ouml;re akıntı hızının y&ouml;n&uuml; ve b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ne-
Buna g&ouml;re y&uuml;z&uuml;c&uuml; hangi noktaya &ccedil;ıkar?
dir?
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k
––––––––––
V
B)
–x
V
C)
+x
2V
D)
–x
E)
+x
2V
V
2
www.sinav.com.tr
y&ouml;n
––––––––––
A)
+x
A) K
2.
Va
M
K
B) L
C) M
5.
D) N
Irmağı ge&ccedil;me s&uuml;resi
akıntı
K
su motoru
L
E) P
K
M
L
M
Sabit hızlı bir nehre suya g&ouml;re dik giren K, L, M motorlarının nehri ge&ccedil;me s&uuml;relerinin s&uuml;tun grafiği şekilde verilmiştir.
L
N
Buna g&ouml;re motorların suya g&ouml;re hızlarına ait grafik hangisi olabilir? (Motorlar sabit hızlı)
Akıntı hızı sabit ve Va olan bir ırmakta suya g&ouml;re ve-
A)
Suya g&ouml;re hız
C)
Suya g&ouml;re hız
B)
Suya g&ouml;re hız
D)
Suya g&ouml;re hız
rilen hızlarla K, L, M, N y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri y&uuml;zmeye başlıyor.
Buna g&ouml;re hangi y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı yere &ccedil;ıkar?
A) K ile L
B) K ile M
D) L ile N
3.
C) L ile M
K
E) K ile N
L
M
K
L
M
90 m genişliğindeki
nehre suya g&ouml;re 6
Va = 2 m/s
K
m/s lik hızla giren
M
E)
90 m
motor karşı kıyıya t
L
K
Suya g&ouml;re hız
Vm = 6 m/s
s&uuml;rede ulaşıyor.
Buna g&ouml;re t ka&ccedil; s dir?
A) 5
B) 9
C) 12
D) 15
K
E) 18
50
L
M
L
M
Nehir Problemleri
Test: 9
6.
9.
→
Va
Suya g&ouml;re hızı 5V
Va = 3V
olan motor K den L
Vm = 5V
K
L
ye hareket ediyor.
Motorun K den L
→
VK
→
VL
K
ye giderken yere g&ouml;re hızı V1, L den K ye gelirken ye-
→
VM
L
re g&ouml;re hızı V2 dir.
V1
Buna g&ouml;re,
M
A) 8
V2
oranı ka&ccedil;tır?
B) 4
C) 2
D) 1
E)
Suya g&ouml;re VK, VL, VM hızlarıyla suya giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;-
1
4
ler ırmağı tK, tL, tM s&uuml;rede ge&ccedil;iyorlar.
Buna g&ouml;re tK, tL, tM arası ilişki nedir?
A) tK = tL = tM
B) tK = tL &gt; tM
C) tK = tL &lt; tM
D) tK &lt; tL &lt; tM
E) tK &gt; tL &gt; tM
10.
Va
K
L
→
VX
M
N
P
L
www.sinav.com.tr
7.
→
VY
Y
X
M
N
K
Suya g&ouml;re verilen hızlarla suya giren K, L, M, N ara&ccedil;ları bir s&uuml;re sonra karşıya ulaşıyorlar.
Irmağı ge&ccedil;me s&uuml;releri eşit olanları taralı kutu yaptığımızda nasıl bir şekil oluşur?
Akıntı hızının sabit olduğu bir nehirde suya g&ouml;re Vx
ve Vy hızlarıyla iki y&uuml;z&uuml;c&uuml; nehre giriyor.
A)
X y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; K noktasına &ccedil;ıktığına g&ouml;re, Y y&uuml;z&uuml;c&uuml;-
B)
C)
K
L
K
L
K
L
M
N
M
N
M
N
s&uuml; nereye &ccedil;ıkar?
A) K
B) L
C) M
D) N
E) P
D)
8.
E)
K
L
K
L
M
N
M
N
5. A
6. C
→
Va = 2 m/s
→
V = 5 m/s
L
K
Suya g&ouml;re hızı 5 m/s olan bir kayık K noktasından L
noktasına 6 s de geliyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Irmak hızı 2 m/s olduğuna g&ouml;re, |KL| uzaklığı ka&ccedil;
1. A
2. B
3. D
4. E
7. A
8. B
9. B
10. E
m dir?
A) 12
B) 18
C) 24
D) 36
E) 42
51
Test: 10
Nehir Problemleri
1.
4.
→
Vm
K
ϑB = 10 m/s
ϑA = 20 m/s
L
A
Batı
B
Doğu
Suya g&ouml;re hızı Vm olan bir motor K den L ye t1 s&uuml;-
Doğuya doğru sabit 20 m/s ve 10 m/s hızlarla ha-
rede gidip geriye t2 s&uuml;rede d&ouml;n&uuml;yor.
reket eden A ve B ara&ccedil;larından A daki durgun
g&ouml;zlemciye g&ouml;re B nin bağıl hızının y&ouml;n&uuml; ve b&uuml;-
t1 &gt; t2 olduğuna g&ouml;re;
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; nedir?
Vm hızı akıntı hızından b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Su K den L ye
10 m/s
10 m/s
A) Batı
B) Doğu
20 m/s
&Acirc;dem
20 m/s
C) Batı
Motor K den L
ye giderken akıntı
ile zıt y&ouml;nde gitmektedir.
D) Doğu
30 m/s
E) Batı
Murat
İpek
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
B) Murat
D) Murat ve İpek
2.
C) İpek
www.sinav.com.tr
A) &Acirc;dem
E) &Acirc;dem ve Murat
5.
Akıntı hızının sabit olduğu bir nehirde K ve L
verilen hızlarla şekildeki
gibi nehre giriyorlar.
Yatay doğrultuda sabit 4 m/s hızla akan nehirde K
noktasından suya g&ouml;re sabit hızı 8 m/s olan y&uuml;z&uuml;c&uuml;
akıntıya zıt y&ouml;nde hareket ettiğinde L noktasına 30
saniyede ulaşıyor.
Buna g&ouml;re y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerin
Buna g&ouml;re, y&uuml;z&uuml;c&uuml; aynı hızla L den K ye ka&ccedil; saniyede ulaşır?
A)
A) 5
B) 10
C) 14
D) 15
g&ouml;steren s&uuml;tun grafiği
aşağıdakilerden hangisi olabilir?
E) 30
Bir y&uuml;z&uuml;c&uuml; nehrin akış y&ouml;n&uuml; ile aynı y&ouml;nde y&uuml;zd&uuml;ğ&uuml;nde 100 m yolu 25 s de alıyor. Y&uuml;z&uuml;c&uuml; aynı uzaklığı
2t
2t
t
t
C) 2
D) 1
L
K
D)
S&uuml;re
E)
3t
2t
2t
t
t
L
K
S&uuml;re
3t
2t
t
1
2
K
52
L
S&uuml;re
3t
E)
Buna g&ouml;re, y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n suya g&ouml;re hızı ϑY ile akınϑY
tının hızı ϑa oranı
ka&ccedil;tır?
ϑa
B) 3
S&uuml;re
3t
K
ters y&ouml;nde y&uuml;zd&uuml;ğ&uuml;nde 50 s de alıyor.
B)
S&uuml;re
3t
C)
A) 4
L
K
nehri ge&ccedil;me s&uuml;resini
K
3.
Va
y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri suya g&ouml;re
L
L
Nehir Problemleri
6.
Test: 10
9.
Va
L
N
•
Vy = 4 m/s
•
96 m
Vx = 3 m/s
72 m
X
Y
ϑM=3 m/s
•
K
X ve Y y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri suya g&ouml;re 3 m/s ve 4 m/s lik hızlarla suya giriyorlar.
Akıntı hızı sabit ve ϑA olan nehirde, K noktasından bir
X y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; 12 s de karşıya ge&ccedil;tiğine g&ouml;re, Y y&uuml;-
motor akıntıya dik doğrultuda 3 m/s lik sabit hızla ha-
z&uuml;c&uuml;s&uuml; ka&ccedil; s de ge&ccedil;er?
reket ederek N noktasına &ccedil;ıkıyor.
A) 3
B) 4
C) 5
D) 6
E) 9
Buna g&ouml;re, motorun yere g&ouml;re hızı ka&ccedil; m/s dir?
A) 3
7.
B) 4
C) 5
D) 6
E) 8
•• L
•
N
ϑK=12 m/s
d=60 m
••
K
Genişliği 60 m olan nehrin K noktasından L noktasını
hedef alarak suya giren motorun, suya g&ouml;re sabit hı-
www.sinav.com.tr
120 m
10.
ϑA=ϑ
K
L
M
N
P
R
S
T
U
2ϑ
V
Y
3ϑ
zı 12 m/s dir.
Akıntı hızının ϑA = ϑ olduğu sabit debili bir nehirde; K
Motor karşı kıyıda N noktasına ulaştığına g&ouml;re,
ve Y noktalarından yere g&ouml;re hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri ϑK = 2ϑ,
ϑY = 3ϑ olan y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler birbirine doğru sabit hızlarla
akıntı hızı ka&ccedil; m/s dir?
y&uuml;z&uuml;yorlar.
A) 24
B) 20
C) 18
D) 12
E) 10
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı anda K ve Y den harekete ge&ccedil;tiklerine g&ouml;re, hangi noktada karşılaşırlar?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) N
8.
B) P
C) R
D) S
E) T
Bir kayık akıntı y&ouml;n&uuml;nde 360 metrelik yolu 18 saniyede, akıntıya ters y&ouml;nde y&uuml;z&uuml;nce aynı yolu 36 saniye-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
de alıyor.
Buna g&ouml;re, kayığın suya g&ouml;re hızı ka&ccedil; m/s dir?
A) 5
B) 10
C) 15
D) 20
E) 25
53
1. D
2. B
3. B
4. A
7. A
8. C
9. C
10. D
5. C
6. E
Test: 11
1.
Nehir Problemleri
Akıntı hızı sabit ve
20m
L
4.
M
ce akıntı ile aynı y&ouml;nde 5 s, sonra akıntıya ters y&ouml;n-
Va olan bir ırmakta
suya g&ouml;re 4 m/s lik
→
Vy = 4 m/s
hızla giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;
M noktasına &ccedil;ıkı-
de 10 s y&uuml;z&uuml;yor.
40 m
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n suya g&ouml;re hızı 4 m/s olduğuna g&ouml;re,
son durumda başlangı&ccedil; noktasına uzaklığı ka&ccedil; m
K
yor.
dir?
Buna g&ouml;re ırmak hızı Va ka&ccedil; m/s dır?
A) 1
2.
B) 2
C) 3
A) 10
D) 4
5.
den biri suya g&ouml;re
&quot;
ϑ2
ϑ
ϑ1
l
ϑ2
hızıyla
K noktasından hare-
K
kete ge&ccedil;iyor.
Tekneler karşı kıyıya vardıklarında aralarındaki
uzaklık ka&ccedil; l olur? (B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) 6
3.
B) 3
C) 4
Akıntı hızı Va olan
D) 2
L
bir ırmakta K nok-
→
Va
tasından suya g&ouml;-
→
V = 10 m/s
40m
E)
3
2
www.sinav.com.tr
bir nehirde iki tekne&quot;
ϑ1 ,
C) 20
K noktasından suya g&ouml;re Vm hızıyla
harekete başlayan
D) 25
E) 35
K
→
Vm
L
2 saniyede ulaşıp
geri d&ouml;nd&uuml;ğ&uuml;nde L den K ye 5 saniyede geliyor.
Buna g&ouml;re, Vm ka&ccedil; m/s dir?
A) 9
Yatay
B) 12
C) 15
D) 18
E) 21
doğrultuda
ϑA=10 m/s
sabit hızla akan nehirde bir kayık suya
40 m
60m
→
Va
motor, L noktasına
6.
M
K
L
g&ouml;re sabit 50 m/s
re 10 m/s lik hızla
hızla K noktasın-
suya giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;
K
dan L noktasına ulaştığı anda, suya g&ouml;re hızının b&uuml;-
M noktasına &ccedil;ıkı-
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;n&uuml; değiştirmeden K noktasına geri d&ouml;n&uuml;yor.
yor.
Kayığın KL arasındaki ortalama hızı ka&ccedil; m/s dir?
Buna g&ouml;re, Va ka&ccedil; m/s dir?
A) 5
B) 15
E) 5
Sabit ϑ hızıyla akan
ikincisi
Akıntının hızının 3 m/s olduğu bir nehirde y&uuml;z&uuml;c&uuml; &ouml;n-
B) 5 2
C) 10
D) 10 2
E) 20
A) 42
54
B) 48
C) 52
D) 54
E) 56
Nehir Problemleri
Test: 11
7.
9.
K
Va
Va
→
VX
K
→
VY
→
VY
→
VX
X
X
Akıntı hızının Va olduğu bir nehirde suya g&ouml;re
Y
VX ve VY sabit hızlarıyla suya giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı
Akıntı hızının sabit ve Va olduğu bir nehirde suya
anda K noktasına ulaşıyorlar.
VX ve VY hızlarıyla iki y&uuml;z&uuml;c&uuml; giriyor.
Buna g&ouml;re,
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler K noktasına &ccedil;ıktığına g&ouml;re;
I.
VX &gt; Va
Nehri ge&ccedil;me
s&uuml;releri eşittir.
II. VX = VY
III. VY &gt; Va
VX hızı suya
g&ouml;re hızdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
C) I ve II
VY hızı yere
g&ouml;re hızdır.
Demet
E) I, II ve III
1
2
Va
Va
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
Bet&uuml;l
Emin
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Demet
B) Bet&uuml;l
C) Bet&uuml;l ve Emin
D) Demet ve Bet&uuml;l
E) Demet, Bet&uuml;l ve Emin
2V
V
3
10.
4
2Va
M
L
→
Va
2Va
→
Vm=10m/s
2V
V
37&deg;
K
K noktasından nehre giren motorun suya g&ouml;re hızı
Bir &ouml;ğrenci laboratuvar ortamında kanallardan su akı-
10 m/s dir.
tarak oyuncak motorların kanalları ge&ccedil;mesini g&ouml;z-
Motor L noktasına &ccedil;ıktığına g&ouml;re Va nehir hızı
lemliyor.
Bu &ouml;ğrenci “Akıntı hızı kanalı ge&ccedil;me s&uuml;resini etkile-
ka&ccedil; m/s dir? (Sin37 = 0,6 Cos37 = 0,8)
miyor.” yargısına ulaşması i&ccedil;in hangi iki deneyi
A) 10
B) 8
C) 6
D) 4
E) 3
yapmıştır?
I.
1 ve 3
II. 2 ve 4
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
III. 1 ve 2
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ya da II
C) Yalnız III
E) I ya da III
55
1. B
2. E
3. C
4. D
7. E
8. D
9. C
10. B
5. E
6. B
Test: 12
1.
Nehir Problemleri
3.
Irmağı ge&ccedil;me s&uuml;resi ırmak hızına bağlı değildir.
D
→
VY
Y
Irmağı ge&ccedil;erken yatayda
alınan yol ırmak hızına
bağlıdır.
Suya g&ouml;re d&uuml;şey hızı b&uuml;y&uuml;k olan ırmağı daha kısa s&uuml;rede ge&ccedil;er.
Y
D
L
Giriş
→
VX
D
Y
Akıntı y&ouml;n&uuml;ne dik
hızları eşit olan y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı s&uuml;rede ırmağı ge&ccedil;er.
K
Yere g&ouml;re hız daima ırmak hızından
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
D
Y
D
Y
2
3
4
5
M
N
P
R
Suya g&ouml;re hızları VX ve VY olan y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler K ve L
noktasından suya giriyorlar.
X y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; L noktasına &ccedil;ıktığına g&ouml;re, Y y&uuml;z&uuml;c&uuml;-
1
s&uuml; nereye &ccedil;ıkar?
A) K
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
B) M
C) N
D) P
E) R
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
www.sinav.com.tr
A) 1
2.
K
→
ϑa
4.
L
→
Va
d2
L
→
VY
d1
→
ϑm
K
O
K noktasından yere g&ouml;re VY hızıyla harekete ge&ccedil;en
y&uuml;z&uuml;c&uuml; L noktasına varıyor.
Akıntı hızının sabit ϑa olduğu bir nehirde O nokta-
Buna g&ouml;re, y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n suya g&ouml;re hızı aşağıda-
sından suya g&ouml;re ϑm hızla giden bir motor K nokta-
kilerden hangisidir?
sına varmak isterken L noktasına &ccedil;ıkıyor.
A)
B)
C)
Motorun yere g&ouml;re hızı ϑY ve d1 &gt; d2 olduğuna
g&ouml;re, Va, Vm, VY arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
A) ϑm &gt; ϑa &gt; ϑY
B) ϑm &gt; ϑY &gt; ϑa
C) ϑa &gt; ϑY &gt; ϑm
D) ϑm &gt; ϑa = ϑY
D)
E) ϑY &gt; ϑm &gt; ϑa
56
E)
Nehir Problemleri
5.
Test: 12
8.
M
L
160 m
L
Va
V = 5 m/s
M
30 m
ϑN = 3 m/s
37&deg;
K
Hızı 4 m/s olan nehir kıyısındaki bir adam ile suya g&ouml;re hızı 5m/s olan bir y&uuml;z&uuml;c&uuml; aynı anda L den hareket
ederek M ye ulaşıp aynı anda L ye d&ouml;nmek istiyorlar.
Suya g&ouml;re hızı 5 m/s olan motor K den L ye y&uuml;zmeye
başlayınca s&uuml;r&uuml;klenerek M ye varıyor.
Adam sabit hızla y&uuml;r&uuml;yerek, y&uuml;z&uuml;c&uuml; de y&uuml;zerek
gidip d&ouml;nd&uuml;klerine g&ouml;re aşağıdakilerden hangisi
bu olay i&ccedil;in doğrudur? (Nehrin hızı 3 m/s dir.)
Buna g&ouml;re, LM uzaklığı ka&ccedil; m dir?
(Sin37 = 0,6
A) 10
Cos37 = 0,8)
B) 20
C) 30
D) 40
E) 50
A) Y&uuml;z&uuml;c&uuml; 20 s sonra gelmiştir.
B) Adam 30 s sonra gelmiştir.
C) Adam 50 s &ouml;nce gelmiştir.
6.
D) Y&uuml;z&uuml;c&uuml; 50 s &ouml;nce gelmiştir.
Akıntı hızının Va
→
→
olduğu bir nehirde
suya g&ouml;re VK hı- K
E) Adam 70 s &ouml;nce gelmiştir.
Va
VK
L
zıyla harekete ge-
ye t1 s&uuml;rede gidip L den K ye t2 s&uuml;rede geri d&ouml;n&uuml;yor.
VK hızı artırılırsa t1 ve t2 nasıl değişir?
t2
t1
A) Artar
Artar
B) Artar
Azalır
C) Azalır
Azalır
D) Azalır
Artar
E) Değişmez
www.sinav.com.tr
&ccedil;en motor K den L
9.
Akıntı hızı Va olan bir ır-
→
Va
makta suya g&ouml;re Vm hı→
Vm
zıyla suya giren motor M
noktasına &ccedil;ıkıyor.
45&deg;
K
Buna g&ouml;re;
Değişmez
M
L
■ Motorun suya g&ouml;re hızı Va nın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne eşittir.
7.
■ KL uzunluğu LM uzunluğuna eşittir.
1 br
678
678
■ Motorun yere g&ouml;re hızı ırmak hızından b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
1 br
→
ϑ1
→ →
ϑ2 ϑA
yargılarından doğru olanlar işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi oluşur?
A)
Yatay doğrultuda sabit hızla akan nehirde yere
g&ouml;re hızları verilen y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerle ilgili;
I.
■
■
■
B)
■
■
■
C)
■
■
■
D)
■
■
■
E)
ϑ2 hızıyla y&uuml;zen y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n suya g&ouml;re hızı ϑ1
hızıyla y&uuml;zen y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n yere g&ouml;re hızına eşittir.
II.
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerin karşı kıyıya &ccedil;ıkma s&uuml;releri eşittir.
III. Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler karşı kıyıda aynı noktaya &ccedil;ıkarlar.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
57
1. A
2. B
3. C
7. C
8. A
9. A
4. C
5. D
6. C
■
■
■
Test: 13
1.
Nehir Problemleri
3.
Akıntı hızının Va ol→
VY
duğu bir nehirde X ve
Y y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri suya g&ouml;re VX ve VY hızlarıyla nehre giriyorlar.
→
Va
→
VX
B)
Aynı s&uuml;re i&ccedil;inde, O noktasındaki motor da ϑ2 hızı
ϑ1
ile L noktasına ulaştığına g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
ϑ2
(sin 53&deg; = 0,8 ; cos 53&deg; = 0,6)
C)
A)
1
3
B)
3
4
3
5
C)
D)
3
8
E)
1
2
E)
4.
2.
www.sinav.com.tr
K
P
→
ϑa
K
O
S noktasından ϑ1 hızı ile N noktasını hedef alan bir
y&uuml;z&uuml;c&uuml;, t s&uuml;re sonra K noktasına ulaşıyor.
hızı aşağıdakilerden hangisidir?
D)
→
ϑ2
S
X
c&uuml;s&uuml;n&uuml;n Y ye g&ouml;re
K
L
→
ϑ1 53&deg;
Buna g&ouml;re X y&uuml;z&uuml;-
A)
N
Y
M
R
N
→
Va
→
VL
→
VK
L
Akıntı hızının Va olduğu bir nehirde akıntı doğrultusunda suya g&ouml;re VK ve VL hızlarıyla iki y&uuml;z&uuml;c&uuml; harekete ge&ccedil;iyor.
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler L noktasında karşılaştıklarına g&ouml;re;
I.
VK &gt; Va
II. VL = Va
III. VK &gt; VL
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
O
A) Yalnız I
Akıntı hızının sabit ve ϑa olduğu bir ırmağın kenarın-
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
da O noktasından y&uuml;zmeye başlayan K, M, R y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerinin suya g&ouml;re, N y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml;n&uuml;n yere g&ouml;re hız
vekt&ouml;rleri şekildeki gibidir.
5.
Buna g&ouml;re;
I.
α
II. M ve N y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri P noktasına &ccedil;ıkarlar.
ϑN
Şekildeki nehirde kıyıdaki K noktasından suya
g&ouml;re ϑT hızıyla harekete ge&ccedil;en teknenin karşı kıyıya ulaşma s&uuml;resi; ϑT, α, ϑN (nehrin akıntı hızı), ϑR
(r&uuml;zg&acirc;rın hızı) niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
N y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; 2t s&uuml;rede &ccedil;ıkar.
yargılarından hangileri doğrudur?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
D) II ve III
→
K
III. K, M, R y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri karşı kıyıya t s&uuml;rede &ccedil;ıkarsa,
B) I ve II
ϑR
ϑT
uzaklıkları eşittir.
A) Yalnız I
→
→
K ve R y&uuml;z&uuml;c&uuml;leri karşı kıyıya ulaştıklarında P ye
A) Yalnız ϑT
C) I ve III
B) Yalnız ϑN
D) ϑT, ϑN ve ϑR
E) I, II ve III
58
C) ϑT ve α
E) ϑT, α, ϑN ve ϑR
Nehir Problemleri
6.
Test: 13
K
→
ϑS
L M
→
ϑA
O
P
R
8.
T
→
ϑA
→
ϑ2
→
ϑ1
α
→
ϑN
→
ϑV
Yatay doğrultuda sabit hızla akan nehirde suya
g&ouml;re ϑ 2 ve yere g&ouml;re ϑ 1 hızıyla aynı anda y&uuml;zmeye başlayan y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı noktada eşit s&uuml;re-
D&uuml;zg&uuml;n akan bir nehrin, K noktasından S, N ve V y&uuml;-
de karşı kıyıya &ccedil;ıktıklarına g&ouml;re;
z&uuml;c&uuml;leri suya g&ouml;re şekildeki gibi g&ouml;sterilen sabit ϑS ,
I.
ϑA = ϑ2.cosα
ϑN, ϑV hızları ile aynı anda suya girerek karşı kıyıya
II.
ϑ2 . sinα = ϑ1
III. α = 45
ge&ccedil;iyor.
eşitliklerinden hangileri kesinlikle doğrudur?
Nehrin sabit ϑA hızı şekildeki gibi olduğuna g&ouml;-
A) Yalnız I
re;
B) Yalnız II
D) II ve III
I.
C) I ve II
E) I, II ve III
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı anda karşı kıyıya varırlar.
II. S y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; L noktasında karşı kıyıya &ccedil;ıkar.
sında ϑV &gt; ϑN &gt; ϑS ilişkisi vardır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
C) I ve II
D) I ve III
E) II ve III
www.sinav.com.tr
III. Y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerin yere g&ouml;re hızlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri ara-
9.
ϑs = 2 m/s
ϑsm = 6 m/s
Batı
Doğu
motor
Suyun yere g&ouml;re hızı ϑs = 2 m/s doğu y&ouml;n&uuml;nde, motorun suya g&ouml;re bağıl hızı ϑsm = 6 m/s batı y&ouml;n&uuml;nde
olacak şekilde verilmiştir.
Buna g&ouml;re, motorun yere g&ouml;re hızının ϑ m , y&ouml;n ve
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ne olur?
A)
7.
2d
d
C)
M
4 m/s
8 m/s
Doğu
B)
Batı
D)
E)
VK
3 m/s
4 m/s
8 m/s
Batı
Doğu
Batı
VL
•
K
L
Akıntı hızının sabit olduğu bir nehirde VK ve VL hızları ile suya g&ouml;re dik giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler M noktasına &ccedil;ıkıyorlar.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Akıntı ters y&ouml;ne akarsa y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler karşı kıyıya &ccedil;ıktıklarında aralarındaki uzaklık ka&ccedil; d olur?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
59
1. D
2. E
3. D
7. D
8. C
9. B
4. B
5. C
6. B
Test: 14
1.
Kuvvet ve Hareket I (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
Aynı d&uuml;zlemdeki kuvvetler
şekildeki gibidir.
4.
→
F1
→
F2
F3 kuvvetinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;
1 N olduğuna g&ouml;re, bileşke kuvvet ka&ccedil; N dur?
A)
1
2
→
F3
C) 2
B) 1
Konum
M
x
•
N
Buna g&ouml;re,
t
E) 5
D) 2
M ile N hareketlilerinin konum - zaman grafiği yanda
verilmiştir.
Zaman
I.
Aralarındaki uzaklık
zamanla değişmez.
II.
M deki bir g&ouml;zlemci N yi duruyor g&ouml;r&uuml;r.
-x
III. t anında M, N nin 2x kadar &ouml;n&uuml;ndedir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
Şekilde verilen aynı d&uuml;zlemdeki kuvvetlerin bileşkesi aşağıdakilerden
hangisidir?
→
F1
→
F3
→
F4
A) F3
5.
Akıntı hızının Va ol-
VZ
duğu bir nehirde su-
→
F5
B) – F3
D) 3 F3
→
F2
ya g&ouml;re VX ve VY ,
www.sinav.com.tr
2.
C) Yalnız III
E) I, II ve III
C) 2 F3
E) – 3 F3
K
VX
L
N
yere g&ouml;re VZ hızı
ile hareket eden y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler aynı anda
y&uuml;zmeye başlıyor.
M
• • • •
• •
P
Va
VY
Buna g&ouml;re, y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler hangi noktada karşılaşır?
(Birim kareler &ouml;zdeştir.)
A) K
6.
B) L
C) M
Batı
D) N
E) P
Doğu
K
3.
→
ϑ
y
→
F2 = 4 N
→
F1 = 10 N
37&deg;
2ϑ
x
4ϑ
L
Şekilde verilen aynı d&uuml;zlemdeki kuvvetlerin bileşkesi ka&ccedil; Newton b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ndedir?
Şekildeki K aracı doğuya doğru yere g&ouml;re 4ϑ hızıyla
giderken ve i&ccedil;indeki adam araca g&ouml;re batıya ϑ hızıyla gitmektedir.
ϑ hızıyla batıya doğru gittiğine
L aracı yere g&ouml;re 2ϑ
g&ouml;re, L aracındaki g&ouml;zlemci K aracındaki adamı
hangi hızla ve hangi y&ouml;nde hareket ediyor g&ouml;r&uuml;r?
(sin37&deg; = 0,6 , Cos37&deg; = 0,8)
A) ϑ, Doğu
→
F3 = 3 N
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
B) 2ϑ, Doğu
D) 4ϑ, Batı
E) 5
60
C) 3ϑ, Doğu
E) 5ϑ, doğu
Kuvvet ve Hareket I
7.
Test: 14
20 m
10.
30 m
M
Akıntı hızı sabit
L
N
P
R
S
olan bir ırmakta
suya g&ouml;re VK ve
VK
VL
K
Buna g&ouml;re,
3
A)
5
VL
ge&ccedil;iyor.
K
M
K y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; N noktasına &ccedil;ıktığına g&ouml;re, M y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; nereye &ccedil;ıkar?
oranı ka&ccedil;tır?
A) L
2
B)
3
VM
y&uuml;z&uuml;c&uuml; harekete
L
Akıntı hızının sabit olduğu bir nehre VK ve VL hızlarıyla suya giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler M noktasına &ccedil;ıkıyorlar.
VK
VK
VM hızlarıyla iki
3
D)
2
C) 1
B) N
C) P
D) R
E) S
5
E)
3
11.
L
N
Va=2 m/s
d = 90 m
O noktasına aynı
VK=6 m/s
y
d&uuml;zlemdeki &uuml;&ccedil; kuvvet
→
F1 = 10 N
şekildeki gibi uygula→
F2 = 3 N
nıyor.
37&deg;
x
Buna g&ouml;re, bileşke
kuvvet ka&ccedil; N dur?
→
F3 = 1 N
(sin 37&deg; = 0,6 ,
cos 37&deg; = 0,8)
A) 3 2
C) 5 2
B) 5
D) 8
E) 10
K
K noktasından suya g&ouml;re VK = 6 m/s lik hızla hareke-
www.sinav.com.tr
8.
te ge&ccedil;en motor ırmak hızından dolayı s&uuml;r&uuml;klenerek N
noktasına &ccedil;ıkıyor.
Buna g&ouml;re, |LN| uzunluğu ka&ccedil; m dir?
A) 15
B) 20
C) 30
12.
K noktasal cismi
L
Batı
→
F1
E) 60
Kuzey
K
9.
D) 45
Doğu
F1 , F2 , F3 kuvvetlerinin etkisinde hareket
K
etmektedir.
Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz
M
→
F2
Yere g&ouml;re hız vekt&ouml;rleri verilen K, L, M ara&ccedil;ları sabit
olduğuna g&ouml;re,
I.
G&uuml;ney
x
→
F3
1 br
F1 kuvveti yarıya
hızla hareket etmektedir.
Buna g&ouml;re, K aracı L yi ve M yi hangi y&ouml;nde hare-
1 br
–y
indirilmeli,
ket ediyor g&ouml;rmektedir? (B&ouml;lmeler &ouml;zdeş)
K - L yi
II. F2 kuvveti kaldırılmalı,
K - M yi
III. –y y&ouml;n&uuml;nde 1 br lik kuvvet uygulanmalı
A) Kuzeydoğu
G&uuml;neydoğu
işlemlerinden hangileri tek başına yapıldığında
B) Kuzeydoğu
Kuzey
cisim sabit hızla gider?
C) G&uuml;neydoğu
G&uuml;ney
D) Kuzeybatı
G&uuml;ney
E) Kuzeybatı
Kuzey
A) Yalnız I
D) I ve III
B) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
61
Test: 14
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
Kuvvetler u&ccedil; uca eklenirse bileşke kuvvet R olur.
Rx = 1N ,
5.
→
F1
→
→ F2
F3
→
R
Ry = 1N
2
R = R2x + R2y
2
1
2
R = 1 + 1 &amp; R = 2 N olur.
ϑX ve ϑY nin yere
g&ouml;re hız vekt&ouml;rleri
ϑXı ve ϑYı şekildeki gibidir. Z hareϑx
ketlisinin yere g&ouml;re
hızı ϑZ dir.
ϑz
K
M
ϑx' ϑa N P
ϑy
X, Y ve Z y&uuml;z&uuml;c&uuml;le-
Doğru Se&ccedil;enek C
L
• • •
• •
ϑy'
ri aynı anda hare-
Doğru Se&ccedil;enek B
2.
Kuvvetler u&ccedil; uca eklenmiştir. Buna g&ouml;re,
→ →
R2 = F3
→
F1
→
F2
→
F4
→
F5
6.
→ →
R1 = F3
VK = 4ϑ – ϑ
Doğru Se&ccedil;enek D
10 N luk kuvveti bileşenlere ayırdığımızda, F1y = 6 N,
F1x = 8 N olur.
www.sinav.com.tr
R = R1 + R2 + F3 = 3F3 olur.
VK = 3ϑ olur.
L aracındaki g&ouml;zlemci K yi g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml; hız
→
→
→
ϑbağıl = ϑg&ouml;zlenen – ϑg&ouml;zlemci ile bulunur.
R = F1 + F2 + F4 + F5 + F3
3.
K aracının i&ccedil;indeki adamın yere g&ouml;re hızı
ϑb = 3ϑ – (–2ϑ)
ϑb = 5ϑ bulunur.
Sonu&ccedil; pozitif &ccedil;ıktığı i&ccedil;in doğu y&ouml;n&uuml;ne gidiyor gibi g&ouml;r&uuml;r.
Doğru Se&ccedil;enek E
y
Ry = 3 N
F1 = 10 N
F1y = 6 N
F2 = 4 N
7.
37&deg;
x
⇒
F1x = F1. Cos37&deg; = 8 N
K y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; yatayda 50 m yol alarak M noktasına
&ccedil;ıkarken L y&uuml;z&uuml;c&uuml;s&uuml; yatayda 30 m yol alarak M nok-
Rx = 4 N
tasına &ccedil;ıkıyor. Y&uuml;z&uuml;c&uuml;lere yatayda Va akıntı hızı etki
ettiğine g&ouml;re;
F3 = 3 N
50 = Va.tK
R2 = R2x + R2y = 42 + 32 &amp; R = 5 N
30 = Va.tL
Doğru Se&ccedil;enek E
tK
tL
=
5
bulunur.
3
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler d&uuml;şeyde eşit yol aldıklarına g&ouml;re;
4.
d = VK .tK
M ve N aynı zamanda, aynı miktarda yol alır. (I. yargı doğru)
d = VL .tL
4 Her iki denklem eşitlenirse;
VK .tK = VL .tL
M ve N aynı y&ouml;nde, aynı hızda gittikleri i&ccedil;in birbirleri-
VK
ni duruyor gibi g&ouml;receklerdir. (II. yargı doğru).
VL
t anında M, N den x kadar &ouml;ndedir. (III. yargı yanlış).
=
tL
tK
=
3
bulunur.
5
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek D
62
Kuvvet ve Hareket I
Test: 14
8.
10.
→
F1 = 10 N
Fy
→
F2 = 3 N
Vekt&ouml;rel işlem ya-
L
s&uuml; N ye &ccedil;ıkabil-
37&deg;
N
P
R
S
parsak K y&uuml;z&uuml;c&uuml;-
x
mek i&ccedil;in KN yolu-
Fx
Va
VK
Va
nu izlemelidir.
→
F3 = 1 N
VM
Bunun i&ccedil;in cismin
K
hız vekt&ouml;r&uuml;ne ek-
M
F1 kuvvetinin Fx ve Fy bileşenlerini bulalım.
lenecek ırmak hızı (Va) 2 br olmalıdır.
Fx = F1.cos 37&deg;
Aynı Va hızı VM hızının ucuna eklendiğinde M y&uuml;z&uuml;-
Fy = 6 N
c&uuml;s&uuml; MP yolunu izleyerek P ye varır.
Fx = 10.0,8
Doğru Se&ccedil;enek C
Fx = 8 N
F2 = 3 N
Fy = F1.sin 37&deg;
Fx = 8 N
Fy = 10,0,6
F3 = 1 N
Fy = 6 N
Kuvvetler yukarıdaki şekilde yazılıp sadeleşme yapıl-
11.
dığında
5N
Motorun ırmağı ge&ccedil;me s&uuml;resi;
d = VK.t ile bulunur.
R = 5 2 N bulunur.
90 = 6t
t = 15 saniye &ccedil;ıkar.
(İki kuvvet eşit ve aradaki a&ccedil;ı 90&deg; olduğundan bileşke kuvvetlerden birinin 2 katı olur.)
Doğru Se&ccedil;enek C
9.
www.sinav.com.tr
5N
Motor LN yolunu ırmak hızından dolayı s&uuml;r&uuml;klenerek
|LN| = Va.t
|LN| = 2.15
|LN| = 30 m bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek C
Cismin sabit hızla gitmesi i&ccedil;in net kuvvet sıfır olmalıdır. Şekildeki &uuml;&ccedil; kuvvetin bileşkesini bulalım.
+
x
y
F1
0
+2
F2
1
0
F3 –1
–1
R
0
12.
Kuzey
K
Batı
Doğu
+1
M
&Uuml;&ccedil; kuvvetin bileşkesi +y y&ouml;n&uuml;nde 1 br dir.
I.
L
VLK
VMK
K
I. işlem yapılırsa +y y&ouml;n&uuml;ndeki F1 kuvveti yarıya
indiğinde net kuvvet sıfır olur ve cisim sabit hızla
G&uuml;ney
gider.
K aracı L ve M i&ccedil;in g&ouml;zlemci olduğundan ters &ccedil;evirip
II. F2 kuvveti yok edildiğinde bileşke sıfır olmaz ve
L ve M nin hız vekt&ouml;r&uuml;n&uuml;n ucuna &ccedil;izersek VLK ve VMK
cisim ivmeli hareket yapar.
bulunur.
III. –y y&ouml;n&uuml;nde 1 br uygulandığında net kuvvet sıfır
Buradan VLK kuzeybatı, VMK g&uuml;ney y&ouml;n&uuml;nde bulunur.
olur ve cisim sabit hızla hareket eder.
Doğru Se&ccedil;enek D
Doğru Se&ccedil;enek D
63
Test: 15
1.
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket I)
Aşağıda akıntı hızının 5 m/s olarak verilen nehirlerde y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerin karşı kıyıya ge&ccedil;iş s&uuml;relerini ve yatayda aldıkları yolları hesaplayarak verilen tabloyu doldurunuz.
3
1
; sin60 = cos30 =
; sin37 = cos53 = 0,6; sin53 = cos37 = 0,6)
2
2
(sin30 = cos60&deg; =
ϑa
ϑa
120 m
120 m
ϑK = 10 m/s
ϑa
120 m
120 m
ϑM = 20 m/s
ϑa
120 m
ϑN = 4 m/s
ϑL = 2 m/s
ϑa
120 m
ϑP = 3 m/s
ϑX = 5 m/s
120 m
ϑa
ϑY = 6 m/s
ϑa
Y&uuml;z&uuml;c&uuml;
ϑa
120 m
ϑZ = 8 m/s
Karşı kıyıya ge&ccedil;iş s&uuml;resi (saniye)
K
L
M
N
P
X
Y
Z
t
64
ϑa
120 m
ϑt = 12 m/s
Yatayda alınan yol (metre)
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket I)
C.
→
F1
→
F2
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
1.
Test: 15
→
F1
30&deg;
K
30&deg;
60&deg;
→
F3
→
F2
→
F5
K noktasal cismi s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemde &uuml;&ccedil; kuvvetin
→
F4
→
F3
etkisinde dengededir.
Buna g&ouml;re;
I.
de uygulandığında bileşke kuvvet sıfır olmaktadır.
II. F2 &gt; F1
Bu &uuml;&ccedil; kuvvet, aşağıdakilerin hangisinde doğru
III. F2 &gt; F3
verilmiştir? (B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
eşitliklerinden hangileri doğrudur?
F1, F2, F4
F1 &gt; F3
www.sinav.com.tr
Şekildeki kuvvetlerden &uuml;&ccedil;&uuml; bir noktaya aynı d&uuml;zlem-
I, II ve III
4.
2.
Sayfa d&uuml;zlemindeki &uuml;&ccedil;
→
F3
→
F2
kuvvet O noktasına şe-
→
R1
kildeki gibi uygulanmıştır.
Bu kuvvetlerin bileşkesinin yatay bileşeni RX,
→
F1
K
→
R2
O
K noktasına uygulanan F1, F2 ve F3 kuvvetlerinden
→
F1
F1 ile R1 ve R2 kuvvetleri verilmiştir.
d&uuml;şey bileşeni RY oldu
RX
ğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
RY
R1 = F1 + F2 ve R2 = F3 - F1 olduğuna g&ouml;re,
F2 + F3 kuvvetinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; br dir?
1
2
1
65
Test: 15
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket I)
5.
8.
X
→
2ϑ
→ =→
ϑa ϑ
→
ϑ
K
ϑL.g = 4 m/s
Y
→
2ϑ
→
ϑ
ϑk.g
ϑL = 13 m/s
L
ϑA = 12 m/s
ϑK = 42 m/s
L
K
Yatay doğrultuda sabit hızla akan nehirde K ve L kayıklarının suya g&ouml;re, L kayığının &uuml;zerindeki &ccedil;ocuğun
kayığa g&ouml;re hızları verilmiştir.
Akıntı hızı ϑ olan bir nehirde X ve Y kayıkları suya
K kayığındaki g&ouml;zlemci L kayığındaki &ccedil;ocuğu duruyor g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re, g&ouml;zlemcinin K kayığına
g&ouml;re hızı ka&ccedil; m/s dir?
g&ouml;re 2ϑ hızıyla zıt y&ouml;nlerde hareket ederlerken nehir
kıyısındaki K ve L sporcuları da zıt y&ouml;nlerde ϑ hızıyla koşuyorlar.
Buna g&ouml;re, hareketlilerden hangileri birbirini duruyormuş gibi g&ouml;r&uuml;r?
33
9.
Y-L
1 br
6.
Akıntı hızının 1 m/s olduğu nehirde, suya g&ouml;re hızı
2 m/s olan sandal akıntıya ters y&ouml;nde gitmektedir.
Yere g&ouml;re hızı 2 m/s olan y&uuml;z&uuml;c&uuml; akıntıyla aynı
y&ouml;nde giderken sandalın &uuml;zerindeki &ccedil;ocuğu duruyormuş gibi g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re, &ccedil;ocuğun sandala
g&ouml;re hızı ve y&ouml;n&uuml; aşağıdakilerden hangisidir?
www.sinav.com.tr
VXY
1 br
VY
VX ve VY sabit hızlarıyla hareket eden ara&ccedil;lardan
VY hızı ve X in Y ye g&ouml;re hızı V XY şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, VX hızı hangi y&ouml;nde ka&ccedil; br dir?
Akıntıyla aynı
y&ouml;nde 3 m/s
Y yle aynı
y&ouml;nde 1 br
7.
d
3d
M
VK
10.
VL
K
L
Akıntı hızının sabit olduğu bir nehirde suya g&ouml;re VK
ve VL hızlarıyla suya giren y&uuml;z&uuml;c&uuml;ler M noktasına &ccedil;ıkabiliyorlar.
Akıntı hızının sabit
olduğu bir nehre 5
m/s lik hızla giren
y&uuml;z&uuml;c&uuml; M noktasına
&ccedil;ıkıyor.
Buna g&ouml;re, nehrin
genişliği ka&ccedil; m dir?
30 m
L
→
Va = 2 m/s
M
d
V = 5 m/s
K
Buna g&ouml;re, y&uuml;z&uuml;c&uuml;lerin nehri ge&ccedil;me s&uuml;releri oratK
nı
ka&ccedil;tır?
tL
4
3
75
66
B&ouml;l&uuml;m 3
Kuvvet ve Hareket II
Hareket ve Grafikler
Test: 1
1.
4.
Aşağıdaki grafiklerden hangisi, dengelenmiş kuv-
Tablo
1
2
olabilir?
A)
4
B)
V
C)
V
t
D)
E)
V
x son – x ilk
5
6
metre
saniye
metre
Δx
V
t
3
V
t
Nevton
vetlerin etkisindeki bir cismin hız-zaman grafiği
Konum
t
V
Hareket
Yer değiştirme
t
t
Hız
Yukarıdaki kavram haritasında boş kutulara tabloda verilenlerden hangisi yazılamaz?
2.
Doğrusal bir yolda
hareket eden ara-
Hız (m/s)
20
cın hız-zaman grafiği şekildeki gibi4
dir.
4
Buna g&ouml;re aracın
Zaman (s)
5.
ivmesi ka&ccedil; m/s2 dır?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
www.sinav.com.tr
A) 1
1
E) 8
K
2
V
F
F
L
Hız
3
V
F
2F
Hız
Zaman
V
2F
M
F
Hız
Zaman
Zaman
Yukarıdaki tabloda V hızıyla giden ara&ccedil;lara uygulanan kuvvetler ve bu ara&ccedil;ların hız-zaman grafikleri ve-
3.
Doğrusal bir yolda ha-
rilmiştir.
H›z (m/s)
Buna g&ouml;re doğru eşleştirme hangisidir?
reket eden bir aracın
hız-zaman grafiği şe-
20
A) (1 - K) (2 - L) (3 - M)
kildeki gibidir.
B) (1 - L) (2 - K) (3 - M)
Buna g&ouml;re cisim 10s
4
de ka&ccedil; m yer değiş-
10
C) (1 - M) (2 - L) (3 - K)
t (s)
D) (1 - L) (2 - M) (3 - K)
tirmiştir?
A) 50
B) 75
C) 100
D) 150
E) (1 - K) (2 - M) (3 - L)
E) 200
67
Test: 1
6.
Hareket ve Grafikler
Doğrusal bir yolda aynı
9.
Hız (m/s)
yerden harekete ge&ccedil;en K
K
30
ve L ara&ccedil;larına ait hız za-
K ve L ara&ccedil;larına
Konum
K
ait konum-zaman
3x
grafikleri şekildeki
20
man grafiği şekildeki gibi-
gibidir.
L
dir.
Buna g&ouml;re ara&ccedil;-
4 Zaman (s)
4 s sonra ara&ccedil;ların ko-
L
2x
x
ların hızlarının
VK
oranı ka&ccedil;tır?
VL
numları i&ccedil;in s&ouml;ylenebilir?
A) K 100 m &ouml;ndedir.
A)
B) L 40 m geridedir.
1
2
B)
t
2
3
C)
2t
3
4
D)
Zaman
3t
3
2
E) 3
C) K 60 m &ouml;ndedir.
D) L 140 m geridedir.
E) K 60 m geridedir.
10.
Doğrusal bir yolda hareket
V(m/s)
eden aracın hız-zaman
40
grafiği şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re aracın yavaş-
Aynı yerden harekete ge-
V (m/s)
&ccedil;en K ve L ara&ccedil;larının
K
10
hız-zaman grafiği şekil4
deki gibidir.
t(s)
–5
Buna g&ouml;re, 4s sonra
L
ara&ccedil;lar arası uzaklık
ka&ccedil; m olur?
A) 10
B) 20
C) 30
D) 40
www.sinav.com.tr
7.
16
lama ivmesi ka&ccedil; m/s2
dır?
A) 2
6
B) 4
C) 6
t(s)
D) 8
E) 12
E) 60
11.
Doğrusal bir yolda hare-
Hız (m/s)
ket eden cismin hız-za-
30
man grafiği şekildeki gibidir.
VO
Cismin hızlanma ivme-
t(s)
5
si 4 m/s2 olduğuna g&ouml;re, VO hızı ka&ccedil; m/s dir?
A) 5
8.
D&uuml;zg&uuml;n bir yolda hareket
B) 6
C) 10
D) 12
E) 20
V(m/s)
eden aracın hız-zaman
60
grafiği şekildeki gibidir.
20
Aracın K ve L b&ouml;lgesin-
L
K
4
deki ivmelerinin b&uuml;y&uuml;k-
8
t(s)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
aK
l&uuml;ğ&uuml; aK ve aL olduğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
aL
A) 1
B)
3
4
C)
2
3
D)
1
2
E)
1
3
68
1. E
2. C
3. C
4. A
5. D
7. D
8. D
9. E
10. B
11. C
6. C
Test: 2
Hareket ve Grafikler
1.
4.
Vekt&ouml;rel
Hız
ϑ
niceliktir
metre
birimidir.
hesaplanır.
K
s2
Hız
Zaman
II
0
III
Zaman
I
sembol&uuml;d&uuml;r
–ϑ
a
Hız - zaman grafiği şekildeki gibi olan hareketlinin
I, II ve III aralıklarında hareketi nasıldır?
Yukarıdaki kavram haritasında K yerine gelebilecek en uygun kavram hangisidir?
A) İvme
B) Hız
D) Kuvvet
2.
I
444444
C) Yer değiştirme
E) Konum
II
44444
III
4444444
A) Yavaşlayan
Hızlanan
Hızlanan
B) Yavaşlayan
Hızlanan
Yavaşlayan
C) Hızlanan
Hızlanan
Yavaşlayan
D) Hızlanan
Yavaşlayan
Hızlanan
E) Hızlanan
Hızlanan
Hızlanan
Hız(m/s)
2
I
II
4
0
8 Zaman(s)
Hız - zaman grafiği şekildeki gibi olan hareketlinin
I. b&ouml;lgedeki ivmesi ka&ccedil; m/s2 dir?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
www.sinav.com.tr
6
5.
Dengelenmiş kuvvetlerin
etkisindeki cisim sabit
hızla hareket yapar.
D
3.
Giriş
Y
Hız (m/s)
Dengelenmemiş kuvvetlerin etkisindeki cisim ivmeli hareket yapar.
2V
Konum zaman grafiğinde eğim hızı verir.
D
D
V
I
II
III
Zaman(s)
t
2t
Hızlanan cismin ivme vekt&ouml;r&uuml; ile hız
vekt&ouml;r&uuml; aynı y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
Cismin hız değişimi varsa ivmeli hareket yapar.
3t
Hız - zaman grafiği şekildeki gibi olan hareketlinin
ivmesi i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) III. b&ouml;lgede ivme negatiftir.
D
Y
Y
D
Y
1
2
3
4
5
Y
6
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
B) II. b&ouml;lgede ivme sabittir.
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
C) III. b&ouml;lgede ivme sabittir.
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
D) II. b&ouml;lgede ivme pozitiftir.
şa ulaşılır?
A) 1
E) I. b&ouml;lgede ivme negatiftir.
69
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
Test: 2
6.
Hareket ve Grafikler
Doğrusal y&ouml;r&uuml;ngede
hareket eden aracın
hız - zaman grafiği şekildeki gibidir.
8.
Hız
8
2
0
Buna g&ouml;re, aracın ivme - zaman grafiği
-8
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
0
2
4 6
D) 28
E) 40
Zaman
0
4 6
-4
D)
4
9.
İvme
4
4
6
2
2
4
D&uuml;z bir yolda ϑ0 hızıyla giden bir araca ait hız-zaman
grafiği verilmiştir.
Grafikte; V, V0 ve t bilinenleri ile;
Zaman
0
Zaman
6
Hız(m/s)
V
V0
0
t Zaman(s)
-4
-4
E)
İvme
4
2
www.sinav.com.tr
0
Zaman
6
-4
Doğrusal bir yolda
Hız
V
grafiği şekildeki gibidir.
hareketlinin ivmesi,
II.
hareketlinin t anındaki konumu,
t
2t
3t
A) Yalnız I
D) I ve III
K ve L ara&ccedil;larının hız zaman grafikleri şekildeki gibidir.
V
3V
K
2V
L
olduğuna g&ouml;re,
aK
oranı ka&ccedil;tır?
aL
Ara&ccedil; 2t-3t
arasında sabit
hızlıdır.
A)
Ara&ccedil; t-2t arasında hızlanmıştır.
C) I ve II
E) II ve III
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; aK, L nin aL
Buna g&ouml;re;
Sedef
B) Yalnız II
K nin ivmesinin b&uuml;-
Zaman
–V
Ara&ccedil; t anında y&ouml;n değiştirmiştir.
niceliklerinden hangileri kesin bulunabilir?
10.
hareket eden araca ait hız-zaman
I.
III. hareketlinin t s&uuml;re i&ccedil;indeki ortalama hızı
4
7.
C) 12
Zaman(s)
İvme
Zaman
C) İvme
0
B) 10
5
4
2
-4
Zaman
A) 8
B)
İvme
6
4
Hız - zaman grafiği
Hız(m/s)
şekilde verilen ci10
sim (0 - 5) s aralı3 4
ğında ka&ccedil; metre 0
2
yer değiştirmiştir? –10
2
3
t
t
B) 1
C)
3
2
D) 2
E)
Elif
Yasin
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Sedef
B) Elif
C) Sedef ve Elif
D) Elif ve Yasin
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) Sedef, Elif ve Yasin
70
1. A
2. A
3. E
4. B
7. E
8. B
9. D
10. C
5. A
6. D
5
2
Test: 3
Hareket ve Grafikler
1.
3.
Hız
K
L
M N
P
R
hız
zaman
S 2V
bulunur
V
birimidir
1
t
Şekil I
2t
2
3t Zaman
Şekil II
metre
birimidir.
3
saniye
Şekil I’deki konumdan harekete ge&ccedil;en araca ait hız-
Yukarıdaki kavram haritasında 1, 2, 3 numaralı
zaman grafiği Şekil II’deki gibidir.
kutulara hangi kavramlar yazılabilir?
t anında ara&ccedil; L de olduğuna g&ouml;re, 3t anında nerede olur? (Aralıklar eşit)
B) N
C) P
2.
D) R
Konum
+X
Zaman
0
t
2t
A)
2
–––––––––––
metre
3
––––––––––
hız
B)
ivme
saniye
hız
C)
hız
metre
––––––––
saniye
ivme
D)
ivme
metre
––––––––
(saniye)2
hız
E)
ivme
metre
––––––––
(saniye)2
konum
E) S
3t
–X
www.sinav.com.tr
A) M
1
–––––––––––
ivme
4.
Durgun h&acirc;lden hareke
te ge&ccedil;en bir aracın iv-
İvme (m/s2)
20
me-zaman grafiği şeBir cismin konum - zaman grafiği şekildeki gibidir.
kildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, cismin hız - zaman grafiği aşağıdaki-
Buna g&ouml;re, 5s sonra
5
3
Zaman (s)
–10
cismin hızı ka&ccedil; m/s
lerden hangisi gibi olur?
dır?
Hız
A)
ϑ
Zaman
t
2t
t
A) 20
B) 40
C) 60
D) 80
E) 100
2t 3t Zaman
3t
–ϑ
–ϑ
Hız
C)
Hız
B)
ϑ
5.
ϑ
Zaman
t
Hız
D)
Zaman
t
2t 3t
fiği şekildeki gibidir.
10 s sonra cismin hı-
Hız
zı 50 m/s olduğuna
ϑ
Zaman
t
2t
a (m/s2)
cın ivme - zaman gra-
2t 3t
–ϑ
E)
İlk hızı V0 olan bir ara+10
4
10
t(s)
–10
g&ouml;re, V0 hızı ka&ccedil; m/s
3t
dır?
–ϑ
A) 10
71
B) 15
C) 20
D) 25
E) 30
Test: 3
6.
Hareket ve Grafikler
9.
t
0
1
2
3
4
5
6
7
x
3
4
7
12
19
28
39
52
Konum(m)
+X
Tabloda cismin aldığı x yolunun zamana bağlı değişi-
Zaman(s)
0
t
mi g&ouml;sterilmiştir.
2
2
B)
İvme(m/s )
İvme(m/s )
0
2
İvme(m/s )
C)
Buna g&ouml;re, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
2
2
1 Zaman(s)
Zaman(s) 0
0
3t
Doğru boyunca hareket eden cismin konum-zaman
grafiği şekildeki gibidir.
Bu bilgiye g&ouml;re, cismin a - t grafiği nasıl olur?
A)
2t
1
A) t anında hız sıfırdır.
2 Zaman(s)
B) (t - 3t) aralığında ivme sıfırdır.
2
İvme(m/s )
D)
2
İvme(m/s )
E)
C) Bir defa y&ouml;n değiştirmiştir.
4
2
D) Hareketinin ilk hızı sıfırdır.
E) (0 - t) aralığında X kadar yer değiştirmiştir.
0
Zaman(s)
0
1
Zaman(s)
I. Birim s&uuml;redeki hız değişimine ...............................
denir.
II. ...................... grafiğinde doğrunun eğimi ivmeyi
verir.
III. Hız - zaman grafiğinin ................ yer değiştirmeyi
verir.
Yukarıdaki yargılarda boş bırakılan yerlere yazılabilecek en uygun kavramlar nedir?
I
–––––––––––
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
ivme
hız-zaman
eğimi
B)
ivme
hız-zaman
alanı
hız-zaman
eğimi
C) yer değiştirme
D)
ivme
E) yer değiştirme
konum-zaman
eğimi
hız-zaman
alanı
10.
www.sinav.com.tr
7.
1
Duruştan harekete ge-
İvme
&ccedil;en bir cismin ivme - za-
a
man grafiği verilmiştir.
3t
t
Buna g&ouml;re, hareketli-
2t
Zaman
–a
nin hız - zaman grafiği
aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
A)
B)
Hız
Hız
Zaman
t
C)
2t
Zaman
3t
D)
Hız
t
Hız
2t
3t
t
2t
3t
Zaman
t
2t
Zaman
3t
E)
Hız
8.
Zaman
I
Sabit hızla u&ccedil;an
helikopter
II
Duvarda asılı
olan saat
t
III
2t
3t
Hızlanan yarış
arabası
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Yukarıdaki fotoğrafların hangilerinde dengelenmiş kuvvetlerin etkisinden bahsedilebilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
72
1. E
2. D
3. D
4. B
7. B
8. D
9. D
10. B
5. E
6. C
Test: 4
1.
Hareket ve Grafikler
0
A) 90
2.
4.
Hız - zaman grafiHız(m/s)
ği şekilde verilen
cisim (0 - 10) s ara- 8
lığında ka&ccedil; metre
I
yer değiştirmiştir?
B) 80
II
10
5
C) 60
Zaman(s)
D) 30
Doğrusal bir yolda hareket
A) 35
E) 20
Hız değişimi
5.
eden ara&ccedil;ların eşit s&uuml;redeki hız değişimlerine ait
s&uuml;tun grafiği şekildeki giL
M
B) 40
Konum (m)
45
5
2 Zaman (s)
C) 45
Bir hareketlinin konum - zaman grafiği şekildeki gibidir.
Ara&ccedil;lar
2t
t
dakilerden hangisi olur?
nasıl olur?
A)
İvme
L M
K
D)
İvme
L M
İvme
3t 4t
0
www.sinav.com.tr
C)
C)
K
L M
E)
t
0
2t
Zaman
–v
D)
Hız
Hız
+v
+v
4t
0
4t
Zaman
–v
t
2t
2t 3t 4t
Zaman
t
0
Zaman
–v
–v
E)
K
Hız
+v
t 2t
K
Zaman
3t 4t
B)
Hız
+v
B)
İvme
E) 55
x
Buna g&ouml;re, ara&ccedil;ların ivmelerine ait s&uuml;tun grafiği
A)
D) 50
Konum
Buna g&ouml;re, hare- o
ketlinin hız - za- –x
man grafiği aşağı-
bidir.
K
Konum - zaman grafiği
verilen bir hareketlinin
t = 0 anında hızı 10 m/s
dir.
Buna g&ouml;re, hareketlinin 4. saniyedeki anlık hızı ka&ccedil; m/s olur?
Hız
+v
L M
t
İvme
0
2t 3t
4t
Zaman
–v
K
L M
6.
3.
Hız - zaman grafiği
şekildeki gibi olan ve
aynı anda, aynı yerden harekete ge&ccedil;en
K ve L ara&ccedil;ları hangi
b&ouml;lgelerde birbirlerine yaklaşır?
A) Yalnız I
Hız
I
II
K
L
t
0
B) Yalnız II
D) I ve II
III
2t
3t
Durgun h&acirc;lden haİvme
rekete ge&ccedil;en cisme 4a
ait ivme-zaman gra3a
fiği şekilde verilmiştir. Hareketlinin t, 2t 2a
ve 3t anlarındaki
a
hızları ϑ1, ϑ2 ve ϑ3
t&uuml;r.
t
2t
3t Zaman
Buna g&ouml;re, ϑ1, ϑ2
ve ϑ3 hızları arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
Zaman
A) ϑ3 &lt; ϑ2 &lt; ϑ1
C) Yalnız III
C) ϑ3 &gt; ϑ2 = ϑ1
B) ϑ1 = ϑ2 = ϑ3
D) ϑ3 &gt; ϑ1 &gt; ϑ2
E) ϑ3 &gt; ϑ2 &gt; ϑ1
E) I, II ve III
73
Test: 4
7.
Hareket ve Grafikler
10.
İvme(m/s2)
Doğrusal y&ouml;r&uuml;ngede
İvme
hareket eden aracın
ivme - zaman grafiği
2
0
2
4
3t
0
şekildeki gibidir.
Zaman(s)
6
2a
2t
t
Zaman
–a
a ve t bilinenleri ile;
–5
I.
hareketlinin son hızı,
İlk hızı ϑ0 = 5 m/s olan bir hareketlinin ivme - zaman
grafiği şekildeki gibidir.
II.
hızdaki değişme miktarı,
Buna g&ouml;re, hareketlinin 6 s sonundaki hızı ka&ccedil;
m/s dir?
değerlerinden hangileri kesinlikle hesaplanabilir?
A) 1
A) Yalnız I
B) 6
C) 8
D) 10
III. yer değiştirme miktarı
E) 15
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
Durgun h&acirc;lden harekete ge
C) I ve II
E) I, II ve III
İvme
a
grafiği şekildeki gibidir.
Zaman
Aracın, (0 - t) zaman aralıt
0
ğında aldığı yol ΔX1, (t - 2t)
2t
3t
aralığında ΔX2 ve (2t - 3t) aralığında ΔX3 olduğuna
g&ouml;re; ΔX1 , ΔX2 ve ΔX3 arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) ΔX1 &gt; ΔX2 &gt; ΔX3
B) ΔX2 &gt; ΔX1 &gt; ΔX3
C) ΔX3 &gt; ΔX2 &gt; ΔX1
D) ΔX3 &gt; ΔX1 &gt; ΔX2
www.sinav.com.tr
&ccedil;en bir aracın ivme - zaman
Başlangı&ccedil;ta yan yana
1
2
Hız
Hız
Zaman
3
Zaman
4
Hız
Hız
Zaman
Zaman
Yukarıdaki tabloda verilen grafiklerden hangisi
E) ΔX2 &gt; ΔX1 = ΔX3
9.
11.
pozitif, hangisi negatif ivmeye sahiptir?
Hız
olan K ve L hareketlileri-
A)
Pozitif ivme
–––––––––––
1 ve 2
Negatif ivme
–––––––––––
3 ve 4
B)
1 ve 4
2 ve 3
C)
1 ve 3
2 ve 4
D)
2 ve 3
1 ve 4
E)
2 ve 4
1 ve 3
K
nin hız-zaman grafiği
şekildeki gibidir.
L
Hareketlilerin 2t anında aralarındaki uzak-
0
2t
4t
Zaman
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
lık d olduğuna g&ouml;re, 4t
anında aralarındaki uzaklık nedir?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A)
d
2
B) d
C)
3d
2
D) 2d
E)
5d
2
74
1. C
2. B
3. B
4.D
5. A
7. B
8. C
9. A
10. B
11. C
6. E
Test: 5
1.
Hareket ve Grafikler
İlk hızı ϑ0 = 16 m/s
4.
İvme(m/s2)
olan bir hareketlinin ivme - zaman grafiği şe- 1
kildeki gibidir.
0
Buna g&ouml;re, hareketli-
2
4
K
Buna g&ouml;re,
yede sıfır olur?
7
2
B) 6
15
D)
2
C) 7
İvme
Zaman(s)
–2
nin hızı ka&ccedil;ıncı sani- –4
A)
t = 0 anındaki hızı sıfır
olan bir hareketlinin ivme
- zaman grafiği şekildeki
gibidir.
L
M
2t
t
0
Zaman
3t
I.
Hareketli K, L ve M aralıklarında hızlanmıştır.
II.
Hareketli M aralığında başlangı&ccedil; noktasına
E) 8
III. Hareketli L aralığında d&uuml;zg&uuml;n doğrusal hareket
yapmıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
2.
İvme
+2a
+a
II 2t 3t
t
–a
III
4t
Zaman
IV
İvme-zaman grafiği verilen hareketli durgun h&acirc;lden
harekete başlıyor.
Buna g&ouml;re, I, II ve III zaman aralıklarında yaptığı
yer değiştirmeler X1, X2 ve X3 b&uuml;y&uuml;kl&uuml;klerine sahip ise aralarındaki ilişki nedir?
A) X1 = X2 = X3
B) X1 &gt; X2 &gt; X3
C) X3 &gt; X1 = X2
D) X3 &gt; X2 &gt; X1
www.sinav.com.tr
I
5.
K, L, M ara&ccedil;larının t = 0
teren s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
K
I. Cisim pozitif y&ouml;nde hızlanırsa ivme pozitiftir.
■
II. Cisim negatif y&ouml;nde hızlanırsa ivme pozitiftir.
■
III. Cisim sabit hızlı ise ivme sıfırdır.
■
IV. Cisim negatif y&ouml;nde yavaşlarsa ivme pozitiftir.
■
C)
B)
İvme
L M
L M
İvme
E)
K
75
L M
L M
İvme
K
E)
tusu işaretlendiğinde, nasıl bir g&ouml;r&uuml;nt&uuml; oluşur?
D)
İvme
K
D)
İvme
K
Yukarıda verilen yargılardan doğru olanların ku-
C)
M
grafiği nasıl olur? (Cisimler sabit ivmeli)
K
B)
L
ivmelerine ait s&uuml;tun
A)
A)
ilk hız
daki son hızlarını g&ouml;s-
Buna g&ouml;re, ara&ccedil;ların
E) X2 &gt; X3 &gt; X1
3.
son hız
anındaki hızı ile t anın-
L M
Test: 5
6.
Hareket ve Grafikler
Konum - zaman grafiği
şekilde verilen K ve L
fiği şekildeki gibi-
0
t
ğında yaptıkları yer
Zaman
V
dir.
L
t
–x
değiştirmeler eşittir.
II.
3V
cın hız-zaman gra-
K
(0 - t) zaman aralı-
Hız
Doğrusal bir yolda
hareket eden ara-
x
ara&ccedil;ları ile ilgili;
I.
9.
Konum
K aracı hızlanmış, L aracı yavaşlamıştır.
lerden hangisi olur?
yargılarından hangileri doğrudur?
A)
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
B)
İvme
3a
t
E) II ve III
C)
2t
3t
t
3t
D)
İvme
a
ği şekildeki gibi olan
3t
hareketlinin, hangi
t
x
II
2t
3t
E)
–x
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
C) Yalnız III
E) I, II ve III
ilk hız
ilk hız
3a
t
2t
3t
–2a
10.
Hareketli
cisimler
2t
İvme
Zaman
n&uuml;n işareti aynıdır?
A) Yalnız I
t
www.sinav.com.tr
I
3t
2t
III
t
b&ouml;lgelerde, hız vekt&ouml;r&uuml; ile ivme vekt&ouml;r&uuml;-
İvme
3a
a
Konum
2t
–a
3a
Konum - zaman grafi-
İvme
a
–2a
7.
3t Zaman
Buna g&ouml;re, aracın ivme zaman grafiği aşağıdaki-
III. Ara&ccedil;ların ivmeleri aynı y&ouml;ndedir.
A) Yalnız I
2t
Hız
ilk hız
V
2V
V
son hız
son hız
son hız
t
2V
V
V
K
L
M
2t
3t
4t
5t
Zaman
Doğrusal KM yolunda hareket eden aracın hız-za-
K, L, M hareketlilerinin hızlarına ait tablo şekildeki gi-
man grafiği şekildeki gibidir.
bidir.
Ara&ccedil; yolun tamamını 5t s&uuml;rede aldığına g&ouml;re, yo-
Buna g&ouml;re K, L, M ara&ccedil;larının yaptıkları hareketle-
lun ilk yarısını ka&ccedil; t s&uuml;rede alır?
ri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) 1
B) 2
C) 2,5
L
M
A) Hızlanan
Yavaşlayan
Sabit hızlı
B) Hızlanan
Yavaşlayan
Yavaşlayan
C) Hızlanan
Hızlanan
Sabit hızlı
1. D
2. D
3. C
4. A
D) Yavaşlayan
Yavaşlayan
Sabit hızlı
7B
9. A
9. A
10. B
E) Yavaşlayan
Hızlanan
Sabit hızlı
K
D) 3
E) 4
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
76
5. A
6. E
Test: 6
1.
Dinamik
→
F2 = 8 N
m = 4 kg
4.
→
F1 = 20 N
F
m
I
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki 4 kg k&uuml;tleli cisme
F1 ve F2 kuvvetleri şekildeki gibi uygulanıyor.
m
m
2F
m
II
F
III
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemlerdeki k&uuml;tlelere F, 2F ve F
Buna g&ouml;re, cismin hareket ivmesi ka&ccedil; m/s2 dir?
kuvvetleri uygulandığında sistemlerin ivmesi a1, a2
A) 2
ve a3 oluyor.
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
Buna g&ouml;re a1, a2, a 3 arası b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
A) a1 = a2 = a3
B) a2 &gt; a1 &gt; a3
C) a3 &gt; a1 &gt; a2
D) a1 = a2 &gt; a3
E) a1 = a3 &gt; a2
2.
2m
→
F1
→
F2
5m
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde F1 ve F2 kuvvetleriyle
5.
&ccedil;ekilen 2m ve 5m k&uuml;tleli cisimlerin ivmeleri eşittir.
F1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
F2
3.
2
C)
3
5
E)
2
4
D)
5
K&uuml;tle
d&uuml;zlemde duran K,
L, M, N ve P cisimlerinin k&uuml;tlesinin s&uuml;www.sinav.com.tr
3
B)
5
2
A)
5
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
tun grafiği şekildeki
gibidir.
Buna g&ouml;re, bu ci-
K
L
M
N
P
Zaman
simlere eşit kuvvetler uygulandığında hangi cisimin ivmesi en
b&uuml;y&uuml;k olur?
A) K
B) L
C) M
D) N
E) P
HAREKET
Dengelenmiş kuvvetlerin
etkisinde hareket
Dengelenmemiş kuvvetlerin etkisinde hareket
6.
D&uuml;zg&uuml;n doğrusal hareket
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki
V
cisim V sabit hızıyla hareket
D&uuml;zg&uuml;n değişen doğrusal hareket
F
ederken cisme F kuvveti uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, kuvvet uygulandıktan sonra cismin
I
II
hız-zaman grafiği nasıl olur?
A)
Şekildeki kavram haritasında I ve II numaralı kutulara aşağıdaki hangi &ouml;rnekler getirilebilir?
I
––––––––––––––––
A) Hızlanan ara&ccedil;
II
––––––––––––––––––
Daldan d&uuml;şen armut
Daldan d&uuml;şen armut
C) Daldan d&uuml;şen armut
Hızlanan ara&ccedil;
D) Daldan d&uuml;şen armut
Yavaşlayan ara&ccedil;
B)
Hız
C)
Hız
Hız
V
V
V
Zaman
D)
t Zaman
Zaman
E)
Hız
Hız
V
V
t Zaman
77
t Zaman
Test: 6
Dinamik
7.
X
2 kg
10.
Y
ip
F = 30 N
8 kg
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki X ve Y k&uuml;tleleri 30N
S&uuml;rt&uuml;nmesiz zemin
&uuml;zerinde duran cisme
uygulanan kuvvetin
zamanla değişim grafiği yandaki gibidir.
Kuvvet
Zaman
luk kuvvetle şekildeki gibi &ccedil;ekiliyor.
Buna g&ouml;re, cismin
ivme - zaman grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
Buna g&ouml;re, cisimler arasındaki ip gerilmesi ka&ccedil; N
dur?
A)
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
E) 8
B)
İvme
İvme
Zaman
Zaman
D)
C)
İvme
İvme
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;z-
→
F = 25 N
lemdeki 4 kg k&uuml;tleli cis37&deg;
me 25 N luk kuvvet şe-
E) İvme
kildeki gibi uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, cismin ivmesi ka&ccedil; m/s2 dir?
(Sin37 = 0,6 Cos37 = 0,8)
A) 2
B) 4
Zaman
Zaman
C) 5
D) 6
E) 8
www.sinav.com.tr
8.
Zaman
11.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlem-
m = 6 kg
de duran 6 kg k&uuml;tleli cisme
9.
F1 = 30 N
30 N luk kuvvet uygulanı-
S&uuml;rt&uuml;nmesiz zemindeki m
→
k&uuml;tlesi F1 ve F2 kuvvetleriy-
F1
a
m
yor.
→
F2
Buna g&ouml;re, cismin 2 saniyede kazandığı hız m/s2
le ok y&ouml;n&uuml;nde a ivmesi ile
dir?
hızlanıyor.
A) 2
B) 5
C) 10
D) 12
E) 20
Buna g&ouml;re;
I.
F1 kuvvetini yok etme,
II.
F2 kuvvetini azaltma,
III. m k&uuml;tlesini arttırma
işlemlerinden hangileri tek başına yapılırsa cis-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
min ivmesi azalır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ya da III
1. B
2. A
3. B
4. B
5. A
7. D
8. C
9. E
10. B
11. C
C) I ya da II
E) II ya da III
78
6. B
Test: 7
1.
1
Dinamik
2
Hız
Zaman
4
3.
3
K&uuml;tle x ivme
Newton
5
İvme
Zaman
6
Yer değiştirme
Zaman
metre
saniye
Bu cismin harekete başladıktan 3 saniye sonraki
hızı ka&ccedil; m/s dir?
Tablo
A) 6
Hız
Dinamik
Duran bir cisim sabit ivmeyle hızlanarak 5. saniye
i&ccedil;inde 18 metre yol alıyor.
B) 9
C) 10
D) 12
E) 18
Kuvvet
4.
İvme
T1
m1
m2
T2
F
m3
Yukarıdaki kavram haritadaki boş kutulara tablodaki hangi kavram yazılamaz?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemde cisimler F kuvveti ile
&ccedil;ekilirken ip gerilmeleri T1 ve T2 oluyor.
E) 5
T1
oranını bulmak i&ccedil;in m1, m2, m3 ve F den hanT2
gilerini bilmek gerekli ve yeterlidir?
Yatay yolda hareket
eden bir cismin hız zaman grafiği şekildeki gibidir.
Hız
Buna g&ouml;re, cisme etZaman
t
2t
3t
0
ki eden net kuvvetin
zamana bağlı grafiği aşağıdakilerden hangisi gibi
olur?
A) F
www.sinav.com.tr
2.
A) Yalnız F
B) Yalnız m3
D) m1 ve m2
5.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
d&uuml;zlemdeki 2 kg
B) F
C) m2 ve m3
E) m3 ve F
→
F2 = 10 N
2 kg
→
F1 = 6 N
k&uuml;tleli cisme F1 ve F2 kuvvetleri şekildeki gibi uygulanıyor.
2F
F
Buna g&ouml;re;
F
0
t
2t
t
3t
0
2t
t
3t
t
Cisim F2 nin
y&ouml;n&uuml;nde gider.
-F
C) F
D) F
t
2t
t
3t
F2 kuvveti artarsa
cismin ivmesi
artar.
Serkan
F
F
0
-F
Cismin ivmesi
2 m/s2 dir.
0
t
2t
3t
Cem
t
E) F
Elif
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
F
0
-F
t
2t
3t
t
A) Serkan
B) Cem
C) Serkan ve Cem
D) Serkan ve Elif
E) Serkan, Cem ve Elif
79
Test: 7
6.
Dinamik
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz
9.
m
sistem serbest bırakıldı-
5 kg
Y
ğında cisimler a b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;nde ivme kazanıyor.
Cisimler yer değiştirir-
4m
se sistemin ivmesi ka&ccedil;
1
4
B)
1
2
2 kg
S&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemde birbirine bağlı X, Y ve Z cisimleri şekildeki gibi serbest bırakılıyor.
a olur?
A)
Z
X
3 kg
C) 1
D) 2
Buna g&ouml;re, sistemin ivmesi ka&ccedil; m/s2 dir?
E) 4
(g = 10 m/s2)
A) 1
7.
Bir cisim 2ϑ hızıyla giderken 2a ivmesi ile fren yapıp
B) 2
10.
T1
2m
ϑ hızıyla giderken 3a ivmesiyle yavaşBu cisim 6ϑ
C) 3
D) 4
T2
3m
E) 5
F
5m
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde F kuvvetinin etkisiy-
larsa ka&ccedil; x yol alıp durur?
le hareket eden 2m, 3m, 5m k&uuml;tleli cisimleri birbi-
8.
B) 6
C) 9
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
D) 12
E) 14
www.sinav.com.tr
A) 4
Kuvvet (N)
d&uuml;zlemdeki 2 kg
30
k&uuml;tleli cisme uygulanan net kuvvetin za-
rine bağlayan iplerdeki gerilme kuvvetlerinin b&uuml;T1
y&uuml;kl&uuml;kleri oranı
nedir?
T2
A)
2
3
B)
4
Zaman (s)
E)
2
7
m
30&deg;
60&deg;
I
B)
a(m/s2)
15
10
5
Buna g&ouml;re, cisimlerin t s&uuml;rede aldıkları yollar X1,
X2, X3 arasındaki ilişki nedir?
(sin30&deg; =
2
t(s)
D)
a(m/s )
III
a(m/s2)
30
2
II
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde durmakta olan m, 2m
ve m k&uuml;tleli cisimlere F, 2F ve F kuvvetleri şekildeki
gibi etki etmektedir.
our?
4
t(s)
2
a(m/s )
15
5
3
1
; cos30&deg; =
)
2
2
A) x2 &gt; x1 &gt; x3
B) x1 &gt; x3 &gt; x2
C) x1 &gt; x2 &gt; x3
D) x1 = x3 &gt; x2
E) x2 &gt; x3 &gt; x1
5
4
1
3
F
2m
F
Buna g&ouml;re, bu cismin ivme zaman grafiği nasıl
C)
D)
•
2
4
2
5
2F
m
10
kildeki gibidir.
2
C)
11.
manla değişimi şe-
A)
1
2
t(s)
t(s)
E)
a(m/s2)
30
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
10
2
4
t(s)
80
1. D
2. E
3. D
4. D
5. E
7. D
8. B
9. A
10. C
11. C
6. A
Test: 8
Dinamik
1.
K
m
3.
L
→
F
→
F
K
X
Y
Bir cisim 2 m/s lik ilk hızla hızlanarak 5 saniyede 20
metre yol alıyor.
Buna g&ouml;re, cismin 2 saniye i&ccedil;inde aldığı yol ka&ccedil;
metre olur?
Z
m k&uuml;tleli K cismi s&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlem &uuml;zerinde
A) 3
B) 3,2
C) 4
D) 4,2
E) 5,6
yatay F kuvvetiyle şekildeki X noktasından &ccedil;ekilmeye başlanıyor. Cisim Y noktasına geldiğinde &uuml;zerine
m k&uuml;tleli L cismi konuluyor.
Buna g&ouml;re,
İvme
Konum
Hız
4.
X
Buz
İp
Zaman
I
Zaman
II
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yol &uuml;zerinde ip ile birbirine bağlı m k&uuml;tleli buz kalıbı ile m k&uuml;tleli X cismi F kuvveti ile &ccedil;ekiliyor.
Sistem harekete ge&ccedil;tikten sonra buz d&uuml;zg&uuml;n olarak
erimeye başlıyor.
Zaman
III
grafiklerinden hangileri K cisminin X – Z noktaları
arasındaki hareketine ait olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
Sistemin ivmesi ve ipteki gerilme kuvveti nasıl
değişir?
C) I ve II
İvme
2.
E) I, II ve III
Kuvvet
1
ile
birimidir.
3
m
birimidir.
2
www.sinav.com.tr
D) I ve III
F
İp gerilmesi
A) Artar
Artar
B) Artar
Değişmez
C) Artar
Azalır
D) Azalır
Azalır
E) Azalır
Değişmez
s2
hesaplanır.
niceliktir.
5.
Vekt&ouml;rel
Eşit b&ouml;lmeli d&uuml;zlemde m k&uuml;tleli
K cismine F1, F2, F3 ve F4 kuvvet-
Yukarıdaki kavram haritasında 1, 2, 3 numaralı
leri etki etmektedir. Bu par&ccedil;acık
kutulara hangi kavramlar getirilmelidir?
A)
bu kuvvetlerle a ivmesi kazanı-
1
–––––––––––
2
–––––––––––
3
––––––––––
Kuvvet
–––––––
K&uuml;tle
ivme
N
Kuvvet
–––––––
K&uuml;tle
hız
Kuvvet
–––––––
K&uuml;tle
ivme
Kuvvet
–––––––
K&uuml;tle
ivme
Kuvvet
–––––––
K&uuml;tle
hız
yor.
→
F1
→
F2
K
→
F3
→
F4
Sistem hareket h&acirc;lindeyken F4 yok edilip F2 nin
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; iki katına &ccedil;ıkarılınca cismin bundan
B)
N
sonraki hareketi i&ccedil;in ne s&ouml;ylenebilir?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklı, s&uuml;rt&uuml;nme yok)
C)
D)
E)
kg
A) Yavaşlar durur.
B) Yavaşlar durur –
N
a
ivmesi ile hızlanır.
2
C) Sabit hızla gider.
D) 2a ivmesi ile hızlanır.
N
E) İvmesi değişmez.
81
Test: 8
6.
Dinamik
9.
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistem ok y&ouml;-
Dengelenmemiş kuvvet
etkisindeki cisim ivmeli
hareket yapar.
n&uuml;nde hareket ederken cisimlerin
ivmesi a, ipteki gerilme kuvveti T dir.
mX k&uuml;tlesi artırılırsa, a ve T nasıl
D
Giriş
Y
değişir?
mX
a
44444
mY
Cisime uygulanan net
kuvvet sıfırsa cismin ivmesi sıfırdır.
Tip
444444
A) Azalır
Azalır
B) Artar
Artar
C) Artar
Azalır
D) Değişmez
Azalır
E) Azalır
Değişmez
İvme birimi
D
Y
D
metre
dir.
saniye
İvme vekt&ouml;r&uuml; ile
kuvvet vekt&ouml;r&uuml; aynı y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
Kuvvet birimi Newton'dur.
D
Y
D
Y
1
2
3
4
Y
5
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
7.
S&uuml;rt&uuml;nmelerin &ouml;nemsiz
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
Halka
olduğu d&uuml;zenek serbest
X
K
İp
lanma ivmesinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;-
şa ulaşılır?
T
A) 1
•
Y
ğ&uuml; a, ip gerilmesi T oluyor.
Kanca
X cismi K nin i&ccedil;inden &ccedil;ıkarılıp Y deki kancaya takılırsa sistemin ivmesi a ve ipteki gerilme kuvveti
T i&ccedil;in ne s&ouml;ylenebilir?
T
a
A) Değişmez
Değişmez
B) Artar
Azalır
C) Artar
Artar
D) Azalır
Değişmez
E) Artar
Değişmez
www.sinav.com.tr
bırakılınca sistemin hız-
10.
B) 2
C) 3
D) 4
E) 6
Kuvvet
I
II
IV
Zaman
III
S&uuml;rt&uuml;nmesiz bir ortamda durgun h&acirc;ldeki bir cisme
uygulanan kuvvetin zamana g&ouml;re grafiği şekilde verilmiştir.
Buna g&ouml;re, cisim hangi b&ouml;lgelerde kesinlikle yavaşlamıştır?
8.
Hız
A) Yalnız II
V
0
I
II
III
D) I ve II
Zaman
IV
B) Yalnız III
C) Yalnız IV
E) I ve III
V
–V
Bir hareketlinin eşit zaman aralıklarındaki hız grafiği
şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, hangi aralıklarda hareketlinin ilk hareket y&ouml;n&uuml;ne ters y&ouml;nde bir kuvvet uygulanmıştır?
A) I ve III
B) II ve III
D) III, IV ve V
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
1. C
2. A
3. E
4. C
7. E
8. B
9. A
10. B
C) III ve V
E) II, III ve V
82
5. B
6. B
Test: 9
1.
Dinamik
1
2 Hızlanan Ara&ccedil;
4
Dengelenmemiş
Kuvvet
6
5
F
m
4.
3
Dengelenmiş
Kuvvet
S&uuml;rt&uuml;nme Yok
2 kg
1 kg
K
L
M
F=12 N
Yatay
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemde birbirine iple bağlı,
F
m
F
3 kg
durmakta olan K, L ve M cisimleri 12 N luk F kuvveti
ile yatay d&uuml;zlemde &ccedil;ekilirken M cisminin ivmesi a1
oluyor.
Yukarıdaki tabloda verilenler &uuml;&ccedil;erli eşleştirilecek
Belli bir s&uuml;re sonra L - M arasındaki ip koptuğuna1
da M cisminin ivmesi a2 olduğuna g&ouml;re, a ora2
olursa aşağıdaki hangi eşleşme doğru olur?
A) (1 - 4 - 6) (2 - 3 - 5)
B) (1 - 2 - 4) (3 - 5 - 6)
nı ka&ccedil;tır?
C) (2 - 4 - 5) (1 - 3 - 6)
D) (2 - 3 - 4) (1 - 6 - 5)
A)
1
6
1
3
B)
C) 2
D) 3
E) 6
E) (1 - 4 - 5) (2 - 3 - 6)
2.
k=0
T1
T2
X
Y
S&uuml;rt&uuml;nmesiz sistem serbest bırakıldığında a ivmesi
ile harekete ge&ccedil;erek iplerde T1 ve T2 gerilmeleri oluşuyor.
t s&uuml;re sonra L cisminin kinetik enerjisi E, yer değiş-
www.sinav.com.tr
L
5.
Yatay d&uuml;zlemdeki X, Y, Z ci-
ivme
k&uuml;tle
simlerinin k&uuml;tleleri ve hareket
ivmelerine ait s&uuml;tun grafiği
verilmiştir.
Buna g&ouml;re, cisimlere etki
eden net kuvvetlerin b&uuml;-
X
Y
Z
y&uuml;kl&uuml;kleri Fx, Fy, Fz arasındaki ilişki nedir?
tirmesi Δx ; X ile Y yer değiştirilirse aynı s&uuml;rede a,
A) Fx = Fy = Fy
B) Fx = Fy &gt; Fz
C) Fz &gt; Fx = Fy
D) Fy &gt; Fz &gt; Fx
T1, T2, E ve Δx ten hangileri ilk duruma g&ouml;re değiş-
E) Fy = Fz &gt; Fx
mez?
A) Yalnız a
B) T1 ve T2
D) a ve Δx
C) E ve Δx
E) Yalnız E
6.
3.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde duran bir cisme yatay
F1 kuvveti uygulandığında cismin ivmesinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;-
t(s)
0
1
2
3
4
V(m/s)
0
2
8
18
32
Yukarıdaki &ccedil;izelgede, doğrusal bir y&ouml;r&uuml;ngede hareket
ğ&uuml; a1 oluyor. Aynı cisme yatay F2 kuvveti uygulandı-
eden bir cismin hızının zamana bağlı değişimi veril-
ğında cismin ivmesi a2 oluyor.
miştir.
a1
4
=
olduğuna g&ouml;re,
ka&ccedil;tır?
a
5
F2
2
Buna g&ouml;re, (0 - 3)s aralığında cismin ortalama iv-
F1
A)
4
5
B) 1
C)
5
4
D)
mesi ka&ccedil; m/s2 dir?
4
3
E) 2
A) 12
83
B) 8
C) 6
D) 4
E) 2
Test: 9
7.
Dinamik
10.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz bir yol
X
Y
&uuml;zerinde &ouml;zdeş platT1
formlara mX ve mY
İp
k&uuml;tleleri Şekil I deki
gibi konulup 3F ile
Şekil I
Y
X
&ccedil;ekilince ipteki gerilme kuvveti T1, cisimT2
ler Şekil II deki gibi
İp
yer değiştirilip F kuvŞekil II
veti ile &ccedil;ekildiğinde
ipteki gerilme kuvveti T2 oluyor.
mX
T1 = T2 olduğuna g&ouml;re, m oranı ka&ccedil;tır?
Y
A)
1
2
B)
1
3
C)
1
4
D)
1
5
3F
Cisimler serbest bırakılırsa ip-
F
A)
E)
K
1
3
B)
4
7
L
1
2
C)
M
T1
(S&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsizdir.)
D)
2
3
E) 6
4
Zaman(s)
1
6
Kuvvet(N)
L
10
T2
K
lerde oluşan gerilme kuvvetleT1
ri oranı
ka&ccedil;tır?
T2
11.
8.
K, L ve M cisimlerinin k&uuml;tleleri
sırasıyla 3 kg, 4 kg ve 3 kg dır.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zHız(m/s)
lemde hareket eden 18
K
mK = 2m , mL = 3m k&uuml;tle- 8
li K ve L cisimlerinin hız L
zaman grafikleri şekilde0
3
ki gibidir.
a
İvme(m/s2)
ML
F=30 N
Şekil 2
K ve L cisimlerine ait kuvvet-ivme grafiği şekildeki gibidir. Bu iki k&uuml;tle, birbirine bağlanıp 30 Newton'luk
kuvvet, durmakta olan sisteme yatay doğrultuda uygulanıyor.
5. saniye i&ccedil;inde K cisminin yer değiştirmesi ka&ccedil;
Buna g&ouml;re, cisimlere etki eden kuvvetlerin b&uuml;y&uuml;kFK
l&uuml;kleri oranı
ka&ccedil;tır?
FL
www.sinav.com.tr
1
2
Şekil 1
MK
A)
1
2
B) 1
C) 2
D) 3
E) 4
metredir? (S&uuml;rt&uuml;nme ihmal ediliyor.)
A) 9
B) 10
C) 12
D) 14
12.
E) 16
Bir cisim &uuml;zerine uygulanan net kuvvet sıfırdan
farklı ise cisim kesinlikle hızlanır.
Bir cisme etki eden net kuvvet 2 F den F e d&uuml;ş&uuml;r&uuml;l&uuml;rse cisim yavaşlar.
Cisme hareketine zıt y&ouml;nl&uuml; bir kuvvet uygulanırsa
cisim yavaşlar.
9.
kuvvet
k&uuml;tle
kuvvet
k&uuml;tle
Yukarıdaki etkinlikte doğru olan yargıların başın-
kuvvet
k&uuml;tle
daki kutu işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi
oluşur?
A)
K
L
B)
C)
D)
E)
N
K, L, N cisimlerinin k&uuml;tleleri ile bu cisimlere uygulanan net kuvvetlerin s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
Cisimlerin ivmeleri aK, aL, aN olduğuna g&ouml;re bu
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
ivmeler arası b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
A) aK &gt; aL &gt; aN
B) aK &gt; aL = aN
C) aL = aN &gt; aK
D) aN &gt; aL &gt; aK
E) aK = aN &gt; aL
84
1. A
2. E
3. A
4. A
5. C
6. C
7. B
8. A
9. B
10. B
11. C
12. D
Test: 10
Dinamik
1.
4.
F
m
F
2m
1
Kuvvet(N)
2
K
L
48
2F
m
2F
2m
3
M
24
4
4
8
12
İvme(m/s2)
Şekil 1
Bir &ouml;ğrenci ivmenin kuvvetle ilişkisini bulmak
i&ccedil;in şekilde verilen,
I.
a
1 ve 2
MK
T2
ML
MM
F=100 N
II. 1 ve 3
Şekil 2
III. 2 ve 4
K, L, M cisimlerine ait kuvvet-ivme grafiği Şekil 1 deki
gibidir. Bu &uuml;&ccedil; k&uuml;tle birbirine iplerle bağlanıp Şekil 2
IV. 2 ve 3
deki gibi 100 Newton'luk kuvvetle yatay doğrultuda
deneylerinden hangi ikisini yapmalıdır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ya da III
&ccedil;ekiliyor.
C) I ya da II
Duruş h&acirc;linden harekete başlayan sistemde T1 ve
T1
T2 iplerindeki gerilme kuvvetleri oranı
ka&ccedil;tır?
T2
E) II ya da III
Şekildeki sistemde A ve B cis-
F=90 N
mi d&uuml;şey d&uuml;zlemde aşağı y&ouml;n-
rilme kuvveti T ka&ccedil; New-
T
ton'dur? (g = 10 m/s2)
A) 10
B) 15
C) 18
mA=8 kg
A
de hareket ederken ipteki ge-
B
mB=2 kg
D) 20
E) 28
www.sinav.com.tr
A)
2.
T1
5.
1
3
B)
2
3
C) 1
D)
4
3
E)
5
3
Hızı ϑ olan bir hareketli a ivmesi ile d&uuml;zg&uuml;n yavaşlayarak hızı yarıya ininceye kadar x yolunu yol alıyor.
a
Hareketli daha sonra
ivmesi ile yavaşlamaya baş2
lıyor.
Buna g&ouml;re, cismin hızı sıfır oluncaya kadar aldığı
yol nedir?
A)
3.
x
3
B)
2x
3
C)
3x
2
D) 2x
E) 3x
Şekildeki d&uuml;zenekte 3m k&uuml;tleli X
cismi ile m k&uuml;tleli Y cismi hare-
6.
X
ketsiz h&acirc;ldeyken serbest bırakı-
Y
F=36 N
3m
lıyor.
5 kg
X
10m
Cisimler ka&ccedil; saniye sonra ay-
X, Y ve Z cisimleri s&uuml;rt&uuml;nmesiz d&uuml;zenekte yatay F
kuvvetiyle itilmektedir.
m
nı yatay hizaya gelir?
Z
3 kg 1 kg
Y
Buna g&ouml;re, Z cismine etki eden kuvvet ka&ccedil; N
olur?
(Makara s&uuml;rt&uuml;nmesi yok, g: 10 m/s2)
A)
1
2
B) 1
C)
3
2
D) 2
E) 2
A) 4
85
B) 8
C) 16
D) 24
E) 36
Test: 10
7.
Dinamik
İlk hızı sıfır olan bir cismin
10.
Kuvvet
kuvvet - zaman grafiği şekildeki gibidir.
F
Bu cisim 0 - t zaman
0
aralığında 2x yolunu al-
-F
t
2t
3t
Serbest bırakılan bir cismin hız - zaman grafiği
yanda verilmiştir.
Buna g&ouml;re, cisim aşağıdaki d&uuml;zlemlerin hangisinde hareket ediyor olabilir? (S&uuml;rt&uuml;nmeleri &ouml;nemsenmeyecektir.)
t
dığına g&ouml;re, 0 - 3t zaman aralığında aldığı yol ka&ccedil; x olur?
A) 2
B) 4
C) 6
D) 8
A)
E) 10
B)
m
m
C)
D)
m
m
8.
Durmakta olan 1 kg
Kuvvet(N)
k&uuml;tleli cisme ait kuvvet
- zaman grafiği şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, cismin 3s
20
10
O
1
2
3
Zaman(s)
sonunda aldığı yol
ka&ccedil; metre olur? (S&uuml;rt&uuml;nme &ouml;nemsenmeyecektir.)
A) 65
B) 60
C) 45
D) 35
E) 30
www.sinav.com.tr
E)
11.
m
Aşağıda verilen cisimlerin hareket y&ouml;nleri şekildeki
gibi olduğu anda cisimlere belirtilen y&ouml;nlerde kuvvet
uygulanıyor.
Buna g&ouml;re aşağıdaki hangi cismin hareketi diğerlerinden kesinlikle farklı olur?
A)
ϑ
F
F
C)
ϑ
B)
ϑ
2F
ϑ
D)
F
F
E)
9.
ϑ
F
İlk hızı ϑ0 olan bir hareketli d&uuml;zg&uuml;n yavaşlamaya
başlıyor. İlk t1 s&uuml;rede x1 kadar, bundan sonraki t2 s&uuml;rede x2 kadar yol alıp duruyor.
t1
t2
=
2
A)
9
x1
1
olduğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
x
3
2
5
B)
9
7
C)
9
9
D)
7
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
10
E)
7
86
1. E
2. C
3. D
4. B
5. B
7. D
8. A
9. C
10. B
11. C
6. A
Test: 11
1.
Kuvvet ve Hareket II (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
t = 0 anında durgun
İvme
olan ve ivme-zaman
grafiği şekildeki gibi 2a
olan bir hareketlinin a
t1, t2 ve t3 anlarında0
t1
ki hızlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri ϑ1, ϑ2 ve ϑ3 t&uuml;r.
4.
K
L
1 kg
4 kg
F=20 N
Yatay
10 m
t2
t3
Zaman
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde durgun h&acirc;ldeki K ve L
cisimleri birbirine iple bağlanarak yatay F kuvveti ile 2
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
saniye &ccedil;ekildikten sonra ip kopuyor.
A) ϑ1 &gt; ϑ2 &gt; ϑ3
B) ϑ1 &gt; ϑ2 = ϑ3
Buna g&ouml;re, ip koptuktan 4 saniye sonra araların-
C) ϑ3 &gt; ϑ2 &gt; ϑ1
D) ϑ3 = ϑ2 &gt; ϑ1
daki uzaklık ka&ccedil; m olur? (g = 10 m/s2)
E) ϑ1 = ϑ2 = ϑ3
2.
A) 40
B) 50
C) 60
D) 80
E) 90
ϑ (m/s)
20
S
N
0
V
5.
Doğu
10
D
B
R
C
• • • • • • •
0
•
2
4
6
t (s)
8
–20
Doğrusal bir y&ouml;r&uuml;ngenin V noktasından batı y&ouml;n&uuml;nde
harekete başlayan aracın hız-zaman grafiği şekildeki
gibidir.
www.sinav.com.tr
Batı
F=10 N
37&deg;
1 kg
Yatay
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki 1 kg lık k&uuml;tleye 10 N
luk F kuvveti şekildeki gibi uygulanıyor.
Cisim kayarak hareket ettiğine g&ouml;re, ivmesi ka&ccedil;
m/s2 dir?
Noktalar eşit aralıklı ve her bir aralık 20 m olduğu-
(sin 37&deg; = 0,6; cos 37&deg; = 0,8 ve g = 10 m/s2)
na g&ouml;re, hareketli 8 saniye sonunda nerededir?
A) 8
A) C noktasında
B) R noktasında
C) B noktasında
D) B – R arasında
B) 6
C) 4
D) 3
E) 2
E) D – B arasında
3.
m=2 kg
•
6.
F=6 N
ϑ =0
32 m
•
yatay
K
0
S
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde duran m = 2 kg lık cis→
me yatay F kuvveti 2s uygulanıyor.
O noktasında durmakta olan ara&ccedil;, sabit 4 m/s2 lik iv-
Buna g&ouml;re, cismin harekete ge&ccedil;tiği andan itiba-
Buna g&ouml;re, ara&ccedil; harekete başladıktan ka&ccedil; saniye
ren 4 saniyede aldığı yol ka&ccedil; m olur?
sonra S noktasından ge&ccedil;miştir?
A) 6
B) 8
C) 12
D) 18
me ile hızlanarak KS arasını 2 saniyede katediyor.
E) 20
A) 5
87
B) 6
C) 8
D) 10
E) 12
Test: 11
7.
Kuvvet ve Hareket II
S&uuml;rt&uuml;nmesiz d&uuml;zlemdeki
2m
cisimler yatay F kuvveti
F
ile &ccedil;ekiliyor.
a=
10.
g
4
F(N)
8
4
g
Sistem
ivmesi ile F
4
y&ouml;n&uuml;nde hızlandığına
4
0
6
t(s)
2
2m
–4
g&ouml;re, F kuvveti ka&ccedil; mg
Duruş h&acirc;linden harekete ge&ccedil;en ve bir doğru boyunca
dir?
A) 1
hareket eden 1 kg k&uuml;tleli cisme etkiyen net kuvvetin
B) 2
C) 3
D) 4
zamana bağlı değişim grafiği şekildeki gibidir.
E) 5
Buna g&ouml;re, cismin 6 saniye sonra hızı ka&ccedil; m/s
dir?
A) 2
8.
B) 4
C) 6
D) 12
E) 16
Hız (m/s)
40
K
0
L
2
6
t(s)
Doğrusal yolda hareket eden cismin hız - zaman grafiği şekildeki gibidir.
Cismin K ve L b&ouml;lgesindeki ortalama hızlarının
ϑK
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri oranı
ka&ccedil;tır?
ϑL
A)
2
5
B)
1
2
C)
2
3
D) 1
E)
www.sinav.com.tr
60
11.
m
L
m
1
Yatay
2
K
5
2
N
37&deg;
m
53&deg;
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz d&uuml;zenekte &ouml;zdeş K, L ve N cisimleri serbest bırakılıyor.
Sistemin ivmesinin y&ouml;n&uuml; ve b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; aşağıdakilerden hangisidir?
(g= 10 m/s2 ; sin37&deg; = 0,6 ; sin53&deg; = 0,8)
9.
→
F = 30 N
X
Y
6 kg
4 kg
Y&ouml;n&uuml;
B&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; (m/s2 )
A)
2
2
3
B)
1
2
3
C)
2
1
D)
1
1
E)
2
4
3
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki X ve Y k&uuml;tleleri 30 N
luk kuvvetle şekildeki gibi itiliyor.
Buna g&ouml;re, Y cisminin X e uyguladığı tepki kuvveti ka&ccedil; N dur?
A) 3
B) 4
C) 6
D) 12
E) 18
88
Test: 11
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
4.
Hız
Cisimler birlikte giderken hareket ivmeleri;
F = (mK + mL) a
ϑ2=ϑ3
20 = (1 + 4) a
ϑ1
a = 4 m/s2 olur.
0
t1
t2 t3
Zaman
Cisimle F ile 2 saniye &ccedil;ekilince hızları ϑ = a.t den
Hareketlinin hız-zaman grafiği; şekildeki gibi olur.
Burada ϑ2 = ϑ3 &gt; ϑ1 dir.
ϑ = 4.2
ϑ = 8 m/s olur.
Doğru Se&ccedil;enek D
ϑ = 8 m/s
ϑ0= 8 m/s
1 kg
4 kg
F=20 N
Yatay
10 m
1 kg k&uuml;tleli cisim ϑ = 8 m/s ile 4 saniye sabit hızla
gider. Bu s&uuml;rede aldığı
doğu y&ouml;n&uuml;nde hareket etmiştir.
4 kg lık cisim a =
(0 – 2) ve (2 – 4) saniyeleri arasında aldığı yollar zıt
saniyede;
y&ouml;nde eşit b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte olduğundan, ara&ccedil; 4 saniye
xL = ϑ.t +
sonunda başlangı&ccedil; konumu olan V noktasındadır.
(4 – 6) saniyeleri arasında; (20 + 10) . 2 = 30 m dir.
2
(6 – 8) saniyeleri arasında; 2 . 10 = 20 m olur.
(0 – 8) saniyeleri arasındaki yer değiştirme doğu y&ouml;n&uuml;nde 50 m dir. Ara&ccedil; B – R arasında bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek D
3.
x = ϑ.t den x = 8.4 ⇒ x = 32 m olur.
Ara&ccedil; (0 – 2) saniye batı y&ouml;n&uuml;nde, (2 – 8) saniyede
Cisim &ouml;nce F kuvveti ile hızlanır. Kuvvet kaldırıldıktan sonra
www.sinav.com.tr
2.
1 2
1
at den xL = 8.4 +
5.42
2
2
xL = 72 m yol alır.
L cismi 72 m yol alınca K nin 82 m &ouml;n&uuml;nde olur. K de
32 m yol aldığı i&ccedil;in 82 – 32 = 50 m geride kalır.
Doğru Se&ccedil;enek B
V
6
5.
sabit hızla gider.
→
→
F = m. a
2
4
1 kg
37&deg;
t
6 = 2.a ⇒ a = 3m/s2 ⇒ ϑ = a.t = 3.2 = 6 m/s
Fy
G
Kuvvet kaldırıldıktan sonra cisim sabit hızla hareket
Fx
F=10 N
Fnet = m . a
eder.
Tx =
20
F
=
= 5 m/s2 lik ivme ile 4
m
4
Fx = m . a
6.2
+ 6.2
2
10 . cos 37&deg; = 1 . a
8 = a ⇒ a = 8 m/s2 bulunur.
Δx = 18 m olur.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek D
89
Test: 11
6.
Kuvvet ve Hareket II
9.
Hareketlinin hız-zaman grafiğini &ccedil;izelim.
32 = (
4t + 4t + 8
).2
2
Cisimlerin hareket ivmesi;
F = mT . a
V(m/s)
32 = 8t + 8 ⇒ 8t = 24
30 = (6 + 4).a
a = 3 m/s2 olur.
4t+8
t = 3s
4t
Y cismine uygulanan net kuvvet;
32m
Fy = my.a dan
tan 3s sonra K nok-
0
t
t+2
Zaman
Fy = 4.3
tasından, 5s sonra
Fy = 12 N olur.
S noktasından ge&ccedil;miştir.
Bu kuvvet Y nin X e uyguladığı kuvvettir.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek D
10.
Bir cismin kuvvet zaman grafiği a - t grafiği ile aynı
şekle sahiptir. Değerleri F = m.a dan bulunur.
m = 1 kg olduğundan F - t grafiği a - t nin aynısıdır.
FNet = mTop . a dan
F – 2mg = (2m+2m) . a
g
F–2mg = 4m .
4
F = 3mg bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek C
www.sinav.com.tr
7.
İvme - zaman grafiğinde doğru altında kalan alan hız
değişimini verir. Zaman ekseninin &uuml;st&uuml;ndeki alan pozitif hız değişimini, altındaki alan negatif hız değişimini verir.
a(m/s2)
8
4
8
16
0
2
t(s)
6
4
–8
–4
İvme-zaman grafiği;
Δϑ=16 + 8 – 8=16 m/s dir.
8.
ϑ = ϑ0 + Δϑ = 0 + 16 = 16 m/s olur.
Doğru Se&ccedil;enek E
Cismin ortalama hızı
Vort =
x toplam
t
ile bulunabilir.
Cisimlerin K ve L b&ouml;lgesinde aldıkları yollar; doğru al-
11.
m
L
tındaki alanlar ile bulunur. O h&acirc;lde
40.2
= 40 m
2
xK =
xL =
(60 + 40) (6 - 2)
2
m
=
mgsin37&deg;
100.4
2
40
= 20 m/s
2
ϑL =
200
= 50 m/s
4
ϑK
ϑL
=
2
N
37&deg;
53&deg;
m
mgsin53&deg;
Fnet = Σm . a
xL = 200 m olur.
ϑK =
1
K
mgsin53&deg;– mgsin37&deg; = 3m . a
m.10.0,8 – m.10.0,6 = 3m . a
8 – 6 = 3a
2
a = m/s2
3
20 2
= bulunur.
50 5
mgsin53&deg;&gt; mgsin37&deg; olduğundan sistem 2 y&ouml;n&uuml;nde
hareket eder.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek A
90
Test: 12
A.
1.
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket II)
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
F kuvveti uygulanan K ve L cisimleri arasındaki ipte oluşan gerilme
kuvveti 8 N dur.
Sistem aşağıya doğru hareket ettiğine g&ouml;re, F kuvveti ka&ccedil; Newton'dur?
F
K
m
Yatay
2 kg
h=10 m
Buna g&ouml;re, m k&uuml;tlesi
ka&ccedil; kg dır?
Yatay
mK=3 kg
T=8 N
L
S&uuml;rt&uuml;nmesiz d&uuml;zenekte
m k&uuml;tlesi serbest bırakıldığında 2 kg lık cisim 5
saniye sonra yere &ccedil;arpıyor.
(g = 10 m/s2)
mL=1 kg
(g = 10 m/s2)
23
4.
Duruştan sabit ivmeyle harekete ge&ccedil;en bir ara&ccedil;
beşinci saniye i&ccedil;inde 18 metre yol aldığına g&ouml;re,
32
2.
F=100 N
K
L
M
5 kg 3 kg 2 kg
www.sinav.com.tr
ivmesi a ka&ccedil; m/s2 olur?
Yatay
4
5.
Şekildeki sistem s&uuml;rt&uuml;nmesizdir. K, L ve M cisimleri-
İvme
a
nin k&uuml;tleleri sırasıyla 5 kg, 3 kg ve 2 kg dır.
I
0
100 N luk F kuvveti şekildeki gibi uygulandığına
III
II
t
2t
3t
Zaman
–a
g&ouml;re, K cisminin L ye uyguladığı kuvvet ka&ccedil; N
dur?
Duruş h&acirc;linden harekete ge&ccedil;en ve bir doğru boyunca
hareket eden cismin ivme-zaman grafiği şekildeki gibidir. Cismin I, II ve III zaman aralıklarındaki yer değiştirmeleri XI, XII ve XIII t&uuml;r.
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
50
XI = XII = XIII
91
Test: 12
6.
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket II)
Yatay d&uuml;zlemde d&uuml;zg&uuml;n
yavaşlayan hareket yapan 2 kg k&uuml;tleli cismin ilk
hızı 40 m/s dir. Şekilde
b&ouml;yle bir hareketin konum-zaman grafiği verilmiştir.
9.
Konum(m)
300
Y
ϑK = 10 m/s
ϑ = 40 m/s
X
76
O 2
Yatay
240 m
Zaman(s)
10
Yatay yolda 40 m/s sabit hızla hareket etmekte olan
X aracı Y aracını g&ouml;rd&uuml;ğ&uuml; anda aralarındaki uzaklık
240 m dir.
Buna g&ouml;re cisme uygulanan net kuvvet ka&ccedil; Newton’dur?
Buna g&ouml;re, X aracının Y aracına &ccedil;arpmaması i&ccedil;in
ivmenin en k&uuml;&ccedil;&uuml;k değeri ka&ccedil; m/s2 olmalıdır?
4
15
8
10.
7.
Kuvvet (N)
m1
T1
•
m2 •
F
m2
Yatay
T2
•
m1 •
2F
Yatay
10
0
5
Zaman (sn)
–5
t = 0 anında hızı ϑo = 10 m/s olan 2 kg lık cisme yatay d&uuml;zlemde uygulanan net kuvvetin zamana bağlı
değişim grafiği şekildeki gibidir.
Cisim ka&ccedil;ıncı saniyede bir an durur?
www.sinav.com.tr
+10
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde, F ve 2F b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;nde
kuvvetler ile birbirine bağlanmış m1 ve m2 k&uuml;tleleri
&ccedil;ekilmektedir.
İplerdeki gerilme kuvvetlerinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri arasında T2 = 3T1 ilişkisi olduğuna g&ouml;re, cisimlerin
m1
k&uuml;tlelerinin
oranı ka&ccedil;tır?
m2
2
3
24
11.
Hız (m/s)
+6
X
8.
Aynı noktada durmakta olan K ve L ara&ccedil;larından K
aracı 80 m/s hızla harekete ge&ccedil;tiği anda L aracı da
10 m/s lik ivme ile hızlanmaya başlıyor.
0
–4
Buna g&ouml;re, iki ara&ccedil; ka&ccedil; saniye sonra yan yana gelir?
37&deg;
Zaman (s)
53&deg;
Y
Doğrusal yolda hareket eden X ve Y ara&ccedil;ları t = 0
Buna g&ouml;re, ara&ccedil;lar durduğu anda aralarındaki
uzaklık ka&ccedil; m dir?
(sin 53&deg; = 0,8 ; sin 37&deg; = 0,6)
16
30
92
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket II)
B.
Test: 12
Aşağıdaki sistemlerde cisimlerin hareket ivmelerini hesaplayarak verilen tabloyu doldurunuz.
M = 4 kg
K
F = 20 N
M = 3 kg
M = 8 kg
L
M
F = 15 N
Fs = 0
Fs = 0
Fs = 10 N
F = 100 N
M = 2 kg
M = 2 kg
F = 50 N
P
Fs = 10 N
F = 15 N
F = 28 N
m = 5 kg
F = 10 N
R
30&deg;
Fs = 0
Fs = 0
M = 5 kg
37&deg;
F1 = 60 N
F2 = 10 N
37&deg;
N
F = 50 N
m = 5 kg
m = 10 kg
S
T
W
F = 17 N
53&deg;
37&deg;
Fs = 0
30&deg;
Fs = 0
Fs = 0
(g = 10 m/s2, sin37 = 0,6, sin53 = 0,8, cos37 = 0,8, cos53 = 0,6; sin30 = cos60 = 0,5 sin60 = cos30 =
Cisim
Fnet
93
İvme
3
)
2
B&ouml;l&uuml;m 4
Kuvvet ve Hareket III
Serbest D&uuml;şme
Test: 1
1.
4.
1
m, m ve 2m k&uuml;tleli K, L, N
L m
cisimleri hava direncinin
etkisindedir
Serbest
d&uuml;şen cisim
&ouml;nemsiz olduğu bir ortamhareket
eder
da aynı anda serbest bıra-
2
N
K
m
2m
kılıyor.
hızı
Buna g&ouml;re;
3
N cismi K den &ouml;nce yere &ccedil;arpar.
Yukarıdaki kavram haritasında 1, 2, 3 numaralı
kutulara yazılabilecek en uygun kavramlar aşağıSinem
dakilerden hangisidir?
2
–––––––––––
3
––––––––––
A)
Yer &ccedil;ekimi
iki boyutta
d&uuml;zg&uuml;n artar.
B)
Yer &ccedil;ekimi
tek boyutta
d&uuml;zg&uuml;n artar.
C)
Yer &ccedil;ekimi
tek boyutta
d&uuml;zg&uuml;n azalır.
D)
Yer &ccedil;ekimi
tek boyutta
sabittir.
E)
K&uuml;tle
iki boyutta
sabittir.
x
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda 45m
Hava direnci &ouml;nemsiz olduğu i&ccedil;in
k&uuml;tleler d&uuml;şme s&uuml;resini etkilemez.
Bet&uuml;l
En son L cismi yere &ccedil;arpar.
www.sinav.com.tr
2.
1
–––––––––––
Samet
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Sinem
B) Bet&uuml;l
D) Bet&uuml;l ve Samet
C) Samet
E) Sinem ve Samet
y&uuml;ksekten serbest bırakılan x cismi t s&uuml;re sonra ye-
45m
re &ccedil;arpıyor.
Buna g&ouml;re, t ka&ccedil; s dir?
(g = 10 m/s2)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
5.
3.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda 180m
ve L cisimleri verilen y&uuml;k-
K
K cismi tK, L cismi de tL
Buna g&ouml;re, ϑ ka&ccedil; m/s dir?
(g = 10
s&uuml;re sonra yere &ccedil;arptığına g&ouml;re,
ϑ
m/s2)
B) 20
C) 30
D) 60
9h
4h
kılıyor.
180m
yor.
A) 10
K
sekliklerden serbest bıra-
y&uuml;ksekten serbest bırakılan
cisim ϑ hızıyla yere &ccedil;arpı-
L
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamdaki K
A)
E) 80
94
1
3
B)
4
9
C)
2
3
tK
tL
D)
oranı ka&ccedil;tır?
3
4
E)
3
2
Serbest D&uuml;şme
6.
Test: 1
K seviyesinden serbest bırakı-
9.
K
lan cisim K-L arasını t1 s&uuml;rede
Buna g&ouml;re,
t1
t2
M
da K noktasından serbest bı-
2
3
B)
VL = 20 m/s
M
rakıldığında L noktasından
(g = 10 m/s2)
A)
L
Bir cisim s&uuml;rt&uuml;nmesiz ortam-
35 m
oranı ka&ccedil;tır?
K
10 m/s dir.
L
KM arasını t2 s&uuml;rede alıyor.
Bilgi: Serbest bırakılan cisim
her saniyede hızındaki artış
45 m
VM = 30 m/s
20 m/s M noktasından 30
3
4
C)
4
3
D)
3
2
m/s lik hızla ge&ccedil;iyor.
E) 3
Buna g&ouml;re |KL| uzaklığının |KM| uzaklığına oranı
KL
7.
ka&ccedil;tır?
KM
1
A)
3
Hava direncinin &ouml;nemsiz
B)
4
9
C)
2
3
D)
3
4
E)
3
2
Bırakıldıkları y&uuml;kseklik
olduğu bir ortamda serbest bırakılan cisimlerin
bırakıldıkları y&uuml;ksekliği
10.
g&ouml;steren s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
K
L
Serbest d&uuml;şen cisim tek boyutta hareket yapar.
M
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda serbest d&uuml;şen cisim
yer &ccedil;ekimi ivmesi ile hareket eder.
Buna g&ouml;re, cisimlerin u&ccedil;uş s&uuml;relerini g&ouml;steren
s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
B)
U&ccedil;uş s&uuml;resi
K
C)
K
L M
D)
U&ccedil;uş s&uuml;resi
K
U&ccedil;uş s&uuml;resi
L M
U&ccedil;uş s&uuml;resi
K
E)
L M
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda serbest bırakılan cisim
eşit zamanda eşit yol alır.
www.sinav.com.tr
A)
Yukarıdaki yargılardan doğru olanların başındaki
kutu işaretlenirse aşağıdaki şekillerden hangisi
oluşur?
A)
B)
C)
D)
E)
L M
U&ccedil;uş s&uuml;resi
11.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda K nokta-
K
sından serbest bırakılan cisim
40 m/s lik hızla yere &ccedil;arpıyor.
K
h
L M
Buna g&ouml;re, cismin bırakıldığı
y&uuml;kseklik h ka&ccedil; m dir?
(g = 10
8.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda K seviyesinden serbest bırakılan
cismin t s&uuml;re sonra L seviyesinden ge&ccedil;iyor.
Buna g&ouml;re, cisim bırakıldıktan 2t s&uuml;re sonra nere-
A) 40
x
B) N
C) P
V&Ccedil; = 40 m/s
B) 60
C) 80
D) 90
E) 120
K
L
M
N
P
R
S
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
den ge&ccedil;er?
A) M
L
m/s2)
D) R
E) S
95
1. B
2. C
3. D
4. D
5. C
7. A
8. C
9. B
10. C
11. C
6. B
Test: 2
Serbest D&uuml;şme
1.
4.
Serbest bırakılan cisim
yer &ccedil;ekimi kuvveti etkisinde kalır.
Y
Hız
man grafiğini şekildeki gibi &ccedil;izmiştir.
D
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda
serbest bırakılan cismin
d&uuml;şme s&uuml;resi k&uuml;tleden
bağımsızdır.
Bir &ouml;ğretmen yağmur
damlasının hız-za-
Giriş
Buna g&ouml;re;
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda
serbest d&uuml;şen cisim her
saniyede hızı 10 m/s
değişir.
D
D
Yağmur damlası
d&uuml;şerken hava direncinin etkisinde
kalır.
Hava direncinin olduğu yerde bırakılan cisim s&uuml;rekli
hızlanmaz.
Y
Y
D
Y
1
2
3
4
5
II
t
2t Zaman
Yağmur damlasına hava direnci etki
etmiştir.
Y
D
I
Ayşe
Yağmur damlası t anında limit hıza
ulaşmıştır.
Osman
6
Yağmur damlası t-2t arasında dengelenmiş kuvvetlerin etkisindedir.
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendiS&uuml;leyman
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
2.
B) 2
C) 3
Serbest d&uuml;şen bir cismin hız-zaman grafiği
şekildeki gibidir.
D) 4
E) 5
Hız
2V
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
www.sinav.com.tr
A) 1
A) Ayşe
B) Osman
C) Ayşe ve Osman
D) Osman ve S&uuml;leyman
E) Ayşe, Osman, S&uuml;leyman
V
Cisim 0-t arasında 6h
6h
yolunu aldığına g&ouml;re,
t
t-2t arasında hangi
5.
2t Zaman
y&uuml;kseklik
&ccedil;arpma hızı
y&uuml;kseklik
&ccedil;arpma hızı
yolu alır?
A) 6h
B) 9h
C) 12h
D) 18h
E) 24h
K
L
Serbest d&uuml;şen K ve L cisimlerinin bırakıldıkları y&uuml;k-
3.
seklik ile yere &ccedil;arpma hızlarını g&ouml;steren s&uuml;tun grafiği
Şekilde verilen konumdan serbest bırakılan cisim K ve L noktaları arasını 1 saniyede ge&ccedil;tiğine g&ouml;re, h y&uuml;ksekliği
ka&ccedil; metredir?
(g = 10m/s2 s&uuml;rt&uuml;nmeler
&ouml;nemsizdir.)
A) 240
B) 260
D) 300
şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, bu grafiklerden,
I.
h
K
75m
L
yargılarından hangilerine kesinlikle ulaşılabilir?
Yer
C) 280
A) Yalnız I
E) 320
D) I ve II
96
B) Yalnız II
C) Yalnız III
E) I ve III
Serbest D&uuml;şme
6.
Test: 2
Hava direncinin &ouml;nem- K 9m
senmediği ortamda K,
L, M noktalarından
L 4m
serbest bırakılan cisimlerin yere &ccedil;arpma
9h
M m
s&uuml;releri t1, t2, t3 ara4h
sındaki ilişki nasıl
h
olur?
9.
2m
m
3h
m
2m
2h
h
h
I
II
III
IV
Yatay
A) 2t1 = 3t2 = 6t3
B) 2t1 = 6t2 = 3t3
Bir &ouml;ğrenci s&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda serbest bırakılan
C) 6t1 = 3t2 = 2t3
D) t1 = t2 = t3
cismin k&uuml;tlesinin d&uuml;şme s&uuml;resine etkisini bulmak istiyor.
E) t1 = 2t2 = 3t3
Buna g&ouml;re, bu &ouml;ğrenci yukarıdaki hangi iki &ouml;l&ccedil;&uuml;m&uuml; kullanmalıdır?
A) I ve II
B) I ve III
D) II ve IV
7.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamdaki
C) II ve III
E) I ve IV
Y
serbest bırakılıyor.
X
X cismi yere &ccedil;arptık-
h
45 m
tan 2s sonra Y cismi
yere &ccedil;arptığına g&ouml;re,
h y&uuml;ksekliği ka&ccedil; m dir?
A) 60
B) 80
C) 90
D) 125
E) 145
www.sinav.com.tr
X ve Y cismi aynı anda
10.
Serbest d&uuml;şen bir cismin hız vekt&ouml;r&uuml; ile ivme
vekt&ouml;r&uuml; arasındaki a&ccedil;ı 0&deg; dir.
Serbest d&uuml;şen bir cismin t anındaki hızı V = g.t
ile bulunabilir.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda serbest bırakılan cisim
d&uuml;zg&uuml;n doğrusal hareket yapar.
Yukarıdaki etkinlikte doğru olan yargıların başındaki kutucuk işaretlendiğinde, aşağıdakilerden
hangisi oluşur?
A)
8.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasından serbest d&uuml;şmeye bırakılan cismin KL arasını alma
s&uuml;resi t1, LM arasını alma
B)
C)
D)
E)
ϑ0 = 0
K
h
L
3h
M
s&uuml;resi t2, MN arasını alma
5h
s&uuml;resi t3 t&uuml;r.
N
Buna g&ouml;re; t1, t2, t3 arasın-
Yatay
daki eşitlik nasıl olur?
A) t1 = 2t2 = 3t3
B) t1 = 3t2 = 2t3
C) 3t1 = 2t2 = t3
D) t1 = t2 = t3
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) 2t1 = 3t2 = t3
97
1. D
2. D
3. E
4. E
7. D
8. D
9. E
10. C
5. B
6. A
Test: 3
1.
D&uuml;şey Atış
1
2
3
4
D
Y
D
Y
4.
K
K seviyesinden 10 m/s lik
hızla aşağı doğru fırlatı-
V0 = 10 m/s
lan cisim 60 m/s lik hızla
6
Aşağıdan yukarıya
fırlatılan cisim atıldığı
hızla yere &ccedil;arpar.
Y
Yukarıya atılan cismin
hız vekt&ouml;r&uuml; ile ivme
vekt&ouml;r&uuml; aynı y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
D
D
Aşağı atılan cisim her saniyede 10 m/s lik hız kazanır.
yere &ccedil;arpıyor.
5
S&uuml;rt&uuml;nme
Y
g&ouml;re, cisim ka&ccedil; saniye
V = 60 m/s
havada kalmıştır? (g = 10 m/s2)
Aşağı atılan cisim d&uuml;zg&uuml;n hızlanan hareket
yapar.
A) 2
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
Y
D
Yukarı atılan cisim
d&uuml;zg&uuml;n yavaşlar.
Giriş
5.
Atış Hareketleri
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yarSerbest
d&uuml;şme
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
Yukarıya
d&uuml;şey atış
Aşağıya
d&uuml;şey atış
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır? (Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz)
2.
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
h y&uuml;ksekliğinden 15 m/s lik
hızla aşağıya doğru fırlatıV = 15 m/s
lan cisim 2 s sonra yere
&ccedil;arpıyor.
www.sinav.com.tr
A) 1
Elmanın dalından
d&uuml;şmesi
Kayakla y&uuml;ksek
atlama
K
L
&ouml;rnekleri verilmiştir.
Buna g&ouml;re, &ouml;rneklerin doğru olanlarına D, yanlış
olanlarına Y dersek aşağıdakilerden hangisi doğru olur? (Hava direnci ihmal edilecek)
h
A) D, D, D
B) D, Y, D
D) Y, D, D
duğuna g&ouml;re, h ka&ccedil; m
dir? (g = 10
M
Yukarıdaki etkinlikte bazı atış hareketleri i&ccedil;in K, L, M
Hava direnci &ouml;nemsiz ol-
A) 20
Hakem atışında
hakemin topu
yukarı atması
C) D, Y, Y
E) D, D, Y
m/s2)
B) 30
C) 40
D) 45
E) 50
6.
20 m/s lik hızla yukarı doğru fırlatılan cisim t s&uuml;re
sonra V hızıyla yere &ccedil;arpıyor.
3.
K noktasından 40 m/s lik
g&ouml;re, t ve V nedir?
hızla d&uuml;şey yukarı atılan
bir cisim şekildeki yolu
izleyerek t s&uuml;re sonra ye-
t(s)
––––––––
A)
2
V = 40 m/s
re &ccedil;arpıyor.
K
Buna g&ouml;re, t ka&ccedil; s dir?
(g = 10 m/s2)
A) 2
B) 4
C) 6
V0 = 20 m/s
D) 8
E) 10
98
V(m/s)
––––––––
10
B)
2
20
C)
4
10
D)
4
20
E)
4
40
D&uuml;şey Atış
7.
Test: 3
10.
105 m y&uuml;ksekten 20 m/s lik
hızla aşağıya fırlatılan cisim
t saniye sonra yere &ccedil;arpıyor.
yere &ccedil;arpıyor.
105 m
Buna g&ouml;re cisim atıldıktan t
g&ouml;re, t ka&ccedil; s dir?
ve 2t s&uuml;re sonra hangi nok-
(g = 10 m/s2)
talarda olur?
A) 2
8.
Yerden V hızıyla yukarı fırlatılan cisim 4t s&uuml;re sonra aynı
V0 = 20 m/s
B) 3
C) 4
D) 5
A)
E) 6
V
B)
C)
Bir cisim yerden Vo hızıyla
yukarı fırlatıldığında şekil-
K
D)
L
deki yolu izleyerek yere
E)
M
&ccedil;arpıyor.
V0
Cisim K, L, M noktalarından ge&ccedil;erken sahip olduğu hızların b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne ait s&uuml;tun grafiği nasıl
olur?
B) Hız
K
L
M
K
C) Hız
L
www.sinav.com.tr
A) Hız
M
D) Hız
11.
Hız
İvme
ϑ
0
2t
t
2t
t
0
Zaman
Zaman
–ϑ
–g
I
II
Konum
X
K
L
M
K
L
M
0
E) Hız
t
2t
Zaman
III
Şekil I, II, III teki grafiklerden hangileri hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda, aşağıdan yukarıya d&uuml;şey fırlatılan cisme aittir?
K
L
M
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve II
9.
C) II ve III
E) I, II ve III
30 m/s lik hızla yukarı atılan cisim şekildeki yolu izhmaks.
leyerek yere &ccedil;arpıyor.
V = 30 m/s
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re, hmax ka&ccedil; m
dir?
A) 20
B) 25
C) 30
D) 45
E) 80
99
1. A
2. E
3. D
4. C
5. B
7. B
8. C
9. D
10. E
11. D
6. D
Test: 4
1.
D&uuml;şey Atış
Yerden yukarıya doğru V hızıy-
4.
K
Bir K cismi serbest bırakıldığı
K
anda başka bir L cismi yer-
la fırlatılan cisim şekildeki yolu
izliyor.
den V0 hızıyla yukarı fırlatıl-
L
dığında şekildeki yolu izliyor.
V
V0
K cismi 2 saniye sonra yere
&ccedil;arptığına g&ouml;re, Vo hızı ka&ccedil;
Buna g&ouml;re;
L
m/s dir?
(S&uuml;rt&uuml;nme yok ve g = 10 m/s2)
K noktasında cismin hızı sıfırdır.
A) 10
B) 20
C) 30
D) 40
E) 60
Esra
L noktasındaki hız V den b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Selvi
5.
K noktasından yukarı doğru
30 m/s lik hızla fırlatılan ci-
Cisim yere –V hızıyla &ccedil;arpar.
30 m/s
K
sim yere 40 m/s lik hızla
&ccedil;arpıyor.
Nuri
Hava s&uuml;rt&uuml;nmesi &ouml;nemsiz
A) Esra
B) Selvi
olduğuna g&ouml;re, cismin
C) Selvi ve Nuri
D) Esra ve Nuri
E) Esra, Selvi ve Nehri
2.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda bir cisim
aşağıdan yukarıya 40 m/s hızla atıldığı anda başka
www.sinav.com.tr
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) 3
D) 150
B) 4
C) 5
D) 6
E) 7
6.
Serbest d&uuml;şme
Hız vekt&ouml;r&uuml;
ile ivme
vekt&ouml;r&uuml;
arasındaki a&ccedil;ı
(g = 10 m/s2)
B) 130
V = 40 m/s
(g = 10 m/s2)
Cisimler &uuml;&ccedil; saniye sonra karşılaştıklarına g&ouml;re, h
y&uuml;ksekliği ka&ccedil; metredir?
A) 120
L
u&ccedil;uş s&uuml;resi ka&ccedil; s dir?
Yukarıdan aşağıya
d&uuml;şey atış
Aşağıdan yukarı
d&uuml;şey atış
C) 140
E) 160
Yukarıdaki etkinlikte boş kutulara yazılabilecek
a&ccedil;ılar ka&ccedil; derecedir?
A)
3.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda, bir cisim
h1 y&uuml;ksekliğinden serbest d&uuml;şmeye bırakıldığı anda
başka bir cisim yerden d&uuml;şey yukarı y&ouml;nl&uuml; atılıyor.
B)
0
C)
0
60
0
90
90
180
180
D&uuml;şey yukarı y&ouml;nl&uuml; fırlatılan cismin &ccedil;ıkabileceği
D)
maksimum y&uuml;kseklik h2 ve cisimler aynı anda yere
h1
&ccedil;arptıklarına g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
h2
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
100
0
180
E)
180
0
0
90
180
D&uuml;şey Atış
7.
Test: 4
10.
Hava direncinin
Hız
&ouml;nemsenmediği orϑ1
tamda yerden h y&uuml;ksekliğindeki bir noktadan d&uuml;şey yukarı
y&ouml;nde atılan cismin
yere ulaşıncaya kaϑ2
dar hız - zaman grafiği şekildeki gibi olmaktadır.
t1
t2
Zaman
ϑ1
II.
ϑ2
K
A) 240
ϑ0 = 0
h
Cisimler 6 saniye sonra
yan yana geldiklerine g&ouml;re, h y&uuml;ksekliği ka&ccedil; metredir?
Cismin atıldığı noktanın yerden y&uuml;ksekliğinin bulunabilmesi i&ccedil;in;
I.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasındaki cisim serbest bırakıldığı
anda L noktasındaki cisim
d&uuml;şey doğrultuda atılıyor.
ϑ0 = 40 m/s
Yatay
L
B) 260
C) 280
D) 320
E) 360
III. “g” yer &ccedil;ekim ivmesi
niceliklerinden hangilerinin bilinmesi gereklidir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
11.
Hava s&uuml;rt&uuml;nmesinin olmadığı bir yerde X cismi serbest bırakıldıktan 1 s sonra Y, 2s sonra Z cismi ser-
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda aşağıdan
yukarıya ϑ hızıyla atılan cisim i&ccedil;in;
I.
II.
M
K
K noktasındaki hızı L
noktasındaki hızına eşittir.
L
ϑ
KM arasında ge&ccedil;en s&uuml;re ML arasında ge&ccedil;en
s&uuml;reye eşittir.
Yatay
www.sinav.com.tr
best bırakılıyor.
8.
Buna g&ouml;re Z cismi bırakıldığı anda X, Y ve Z cisimlerinin konumları ne olur?
(Her b&ouml;lme 5m ve g = 10 m/s2)
A)
B)
Z
Y
C)
Z
Y
X
Y
X
III. Cismin ivmesi hareketi boyunca “g” yer &ccedil;ekimi ivmesidir.
X
D)
E)
Z
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
Z
Y
C) I ve II
E) I, II ve III
Y
X
9.
Z
Hava direncinin &ouml;nem- ϑ = 40 m/s
01
senmediği ortamda şekildeki gibi atılan cisimler 3 saniye sonra karşılaştıklarına g&ouml;re, h
y&uuml;ksekliği ka&ccedil; metredir? (g = 10 m/s2)
ϑ = 50 m/s
X
h
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
02
Yatay
A) 180
B) 240
C) 250
D) 270
E) 290
101
1. D
2. A
3. D
4. B
5. E
7. E
8. D
9. D
10. A
11. A
6. B
Test: 5
1.
D&uuml;şey Atış
ϑ
K ve L cisimleri yerden yuka-
4.
2ϑ
rıya doğru ϑ ve 2ϑ hızlarıyla
fırlatılıyor.
K
L
Buna g&ouml;re cisimlerin &ccedil;ıkabilecekleri maksimum
y&uuml;ksekliklerine ait s&uuml;tun grafiği hangisi gibi olur?
B) Y&uuml;kseklik
4h
4h
4h
3h
3h
3h
2h
2h
2h
h
h
h
K
L
K
D) Y&uuml;kseklik
K
L
E) Y&uuml;kseklik
4h
4h
3h
3h
2h
2h
h
h
K
2.
L
L
I.
ϑ1 artırılırsa cisimlerin karşılaştıkları noktanın yerden y&uuml;ksekliği azalır.
II.
Yer &ccedil;ekim ivmesi artırılırsa karşılaşma s&uuml;releri
azalır.
A) Yalnız I
Yer
D) 60
B) Yalnız III
D) I ve III
L
Buna g&ouml;re cisimler atıldıkları noktadan ka&ccedil; metre
aşağıda yan yana gelir? (g = 10 m/s2 s&uuml;rt&uuml;nme yok,
cisimler yerden yeterince y&uuml;ksektedir.)
C) 50
ϑ2
(S&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsizdir.)
K
B) 40
h
III. h artırılırsa karşılaşma s&uuml;releri artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
Bir cismin serbest bırakıldığı noktadan 2 saniye sonra aynı yerden aşağı y&ouml;nl&uuml; 30 m/s hızla başka bir cisim atılmaktadır.
A) 20
ϑ1
Buna g&ouml;re;
C) Y&uuml;kseklik
www.sinav.com.tr
A) Y&uuml;kseklik
Yerden h y&uuml;kseklikte bir
cisim ϑ1 hızıyla d&uuml;şey
aşağı atıldığı anda başka
bir cisimde şekildeki gibi
ϑ2 hızıyla atılıyor.
5.
K
ϑK = 0
E) 80
C) I ve II
E) I, II ve III
L
ϑL = 10 m/s
M
ϑM = 20 m/s
Yatay
3.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda
aynı anda şekildeki konum ve hızlarla fırlatılan cisimlerden L cismi
yere &ccedil;arptığı anda K
cisminin yerden y&uuml;ksekliği 120 m olmaktadır.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K cismi
serbest d&uuml;şmeye bırakıldıktan iki saniye sonra L cismi 10 m/s hızla d&uuml;şey aşağı y&ouml;nde, L cismi atıldıktan
iki saniye sonra da M cismi 20 m/s hızla d&uuml;şey aşağı
y&ouml;nde atılıyor.
K
ϑ1 = 20 m/s
100 m
L
Cisimlerin hareketleri s&uuml;resince birbirlerine g&ouml;re
konumları nasıl olur?
ϑ2 = 30 m/s
A) L en &ouml;nde, sonra K, en arkada M olur.
Yer
Buna g&ouml;re, L cismi
atıldığı anda yerden ka&ccedil; metre y&uuml;ksekliktedir?
B) M en &ouml;nde, sonra K, en arkada L olur.
C) M en &ouml;nde, sonra L, en arkada K olur.
(g = 10 m/s2)
A) 60
B) 80
D) K en &ouml;nde, sonra L, en arkada M olur.
C) 100
D) 120
E) K en &ouml;nde, sonra M, en arkada L olur.
E) 140
102
D&uuml;şey Atış
6.
Test: 5
1
2
V0 – gt
3
2V0
g
K &Ccedil;ıkabilecek
maksimum
y&uuml;kseklik
9.
V02
1 Hız
2 Hız
3 Hız
2g
L
M
Herhangi bir
andaki hız
Zaman
U&ccedil;uş s&uuml;resi
Zaman
a
Zaman
b
Yukarıdaki tabloda bazı form&uuml;ller verilmiştir.
V0 = 0
c
V
V
Buna g&ouml;re, bu tablodan yapılabilecek doğru eşleşme hangisidir?
A) (1 - K) (2 - L) (3 - M)
B) (1 - L) (2 - M) (3 - K)
Yukarıdaki tabloda bazı cisimlerin yaptığı harekete
C) (1 - M) (2 - L) (3 - K)
g&ouml;re hız-zaman grafikleri verilmiştir.
D) (1 - L) (2 - K) (3 - M)
Buna g&ouml;re, yapılabilecek doğru eşleştirme hangi-
E) (1 - K) (2 - M) (3 - L)
sidir?
A) (1 - b) (2 - a) (3 - c)
B) (1 - a) (2 - b) (3 - c)
C) (1 - b) (2 - c) (3 - a)
D) (1 - a) (2 - c) (3 - b)
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda bir cisim
serbest d&uuml;şmeye bırakıldıktan 3 saniye sonra aynı
y&uuml;kseklikten başka bir cisim 10 m/s hızla aşağı y&ouml;nde d&uuml;şey atılıyor.
İkinci cisim atıldıktan iki saniye sonra aralarındaki d&uuml;şey uzaklık ka&ccedil; metre olur? (g = 10 m/s2)
A) 40
B) 65
C) 85
D) 125
E) 130
E) (1 - c) (2 - a) (3 - b)
www.sinav.com.tr
7.
10.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasındaki cisim serbest bırakıldığı
anda L noktasındaki cisim ϑ
hızıyla d&uuml;şey yukarı y&ouml;nde
atılıyor.
K
ϑ0 = 0
h
ϑ
L noktasından atılan cisim
y&uuml;kselirken karşılaştıklarına g&ouml;re, karşılaşma s&uuml;releri;
Yatay
L
8.
ϑB = 10 m/s
I.
“h” y&uuml;ksekliği,
II.
“g” yer &ccedil;ekimi ivmesi,
III. “ϑ” hızı
h = 20m
ϑC = 10 m/s
niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
A) Yalnız I
Yatay
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
D&uuml;şey yukarı ϑB = 10 m/s hızla y&uuml;kselen balon yerden 20m y&uuml;ksekteyken balona g&ouml;re ϑC = 10 m/s hızla bir cisim şekildeki gibi atılıyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Cisim yere &ccedil;arptığı anda balonun yerden y&uuml;ksekliği ka&ccedil; metredir?
A) 30
B) 40
C) 45
D) 60
E) 70
103
1. D
2. E
3. B
4. D
7. C
8. B
9. A
10. C
5. D
6. B
Test: 6
1.
Yatay Atış
1
2
Y
3
D
4
3.
5
K noktasından 10 m/s lik
K
V0 = 10 m/s
hızla yatay fırlatılan ci-
Y
sim yatayda x yolunu
Yatay atılan cisim
yatayda dengelenmiş
kuvvetlerin etkisinde
kalır.
alarak L noktasına &ccedil;arD
Y
80 m
pıyor.
x
L
D
g&ouml;re, x uzaklığı ka&ccedil; m
dir? (g = 10 m/s2)
Yatay atılan cismin d&uuml;şey hızı g.t ile bulunur.
Yatay atılan cisim yatayda sabit hızlı hareket eder.
A) 20
Yatay atılan cismin hareket ivmesi yer &ccedil;ekim
ivmesidir.
D) 50
E) 60
Giriş
4.
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
K noktasından Vo hızıyla
V0
K
yatay fırlatılan cisim L
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
noktasına d&uuml;ş&uuml;yor.
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
Bu cismin hareketi ile
şa ulaşılır?
B) 2
C) 3
D) 4
K noktasından yatay fırlatı-
K
lan cisim şekildeki yolu izleyerek L noktasına &ccedil;arpıyor.
Buna g&ouml;re, cismin yatay ve
d&uuml;şey hızı zmanla aşağıda-
L
ilgili;
E) 5
Cisim hem yatayda hem d&uuml;şeyde yer
değiştirmiştir.
www.sinav.com.tr
2.
C) 40
Y
D
A) 1
B) 30
Cihan
Yatay V0 hızı hareket s&uuml;resince değişmez.
Demet
Cismin hareket ivmesi V0 hızına diktir.
L
kilerden hangisi gibi değiSamet
şebilir? (S&uuml;rt&uuml;nme yok)
A)
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
B)
Hız
Hız
Hız
Hız
A) Cihan
B) Demet
C) Cihan ve Demet
D) Demet ve Samet
E) Cihan, Demet ve Samet
yatay
Zaman d&uuml;şey Zaman
C)
yatay
Zaman d&uuml;şey Zaman
D)
Hız
Hız
Hız
Hız
5.
h y&uuml;ksekliğinden 20 m/s lik
V0 = 20 m/s
hızla yatay fırlatılan cisim K
yatay
Zaman d&uuml;şey Zaman
yatay
Zaman d&uuml;şey Zaman
noktasına &ccedil;arpıyor.
h
E)
Hız
Hız
re, h y&uuml;ksekliği ka&ccedil; m
40 m
K
dır? (g = 10 m/s2)
yatay Zaman
A) 5
d&uuml;şey Zaman
104
B) 15
C) 20
D) 45
E) 80
Yatay Atış
6.
Test: 6
45 m y&uuml;ksekten 30 m/s lik
K
9.
V0 = 30 m/s
hızla yatay fırlatılan cisim t
Yatay olarak fırlatılan K, L,
U&ccedil;uş s&uuml;resi
M cisimlerinin u&ccedil;uş s&uuml;rele-
s&uuml;re sonra yere &ccedil;arpıyor.
rine ait s&uuml;tun grafiği şekil45 m
deki gibidir.
Buna g&ouml;re, t ve x nedir?
x
(S&uuml;rt&uuml;nme yok ve
L
Buna g&ouml;re, cisimlerin atıldıkları y&uuml;ksekliklere ait
g = 10 m/s2)
K
L
M
s&uuml;tun grafiği hangisidir?
t(s)
––––––––
A)
2
x(m)
––––––––
60
B)
3
30
C)
3
60
D)
3
90
E)
4
90
A) Y&uuml;kseklik
K
B) Y&uuml;kseklik
L
M
K
C) Y&uuml;kseklik
K
L
M
L
M
D) Y&uuml;kseklik
L
M
K
7.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda yatay V hızıyla atılan cis- h1
min y&ouml;r&uuml;ngesi şekildeki gibidir.
h1
Buna g&ouml;re,
oranı h2
h2
ka&ccedil;tır?
V
K
3x
A) 3
B)
9
4
C)
9
7
D)
x
16
9
E)
www.sinav.com.tr
E) Y&uuml;kseklik
K
L
M
25
16
10.
80 m y&uuml;ksekten 30 m/s
V0 = 30 m/s
lik hızla yatay atılan cisim V hızıyla yere &ccedil;ar80 m
pıyor.
Buna g&ouml;re, V ka&ccedil; m/s
dir?
V
(S&uuml;rt&uuml;nme yok, g = 10 m/s2)
A) 30
8.
h y&uuml;ksekliğinden yatay
B) 40
C) 30 2
D) 45
E) 50
V0 = 30 m/s
30 m/s lik hızla atılan
cisim şekildeki y&ouml;r&uuml;nh
geyi izliyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
g&ouml;re, cisim atıldıktan
3s sonra hızı ka&ccedil; m/s olur? (g = 10 m/s2)
A) 30
B) 30 2
C) 40
D) 40 2
E) 50
105
1. B
2. A
3. C
4. E
7. C
8. B
9. B
10. E
5. C
6. D
Test: 7
1.
K
Yatay Atış
L
V
h
3.
V
Yatay atılan cisim iki boyutta hareket eder.
Yatay atılan cismin yatay hızı hareket boyunca değişmez.
4h
Yatay atılan cismin yere &ccedil;arpma s&uuml;resi yatay
hızına bağlı değildir.
Şekil l
Şekil ll
Yukarıdaki yargılardan doğru olanların başındaki
kutular işaretlendiğinde, aşağıdakilerden hangisi
h ve 4h y&uuml;ksekliğinden aynı yatay hızla fırlatılan K ve
oluşur?
L cisimleri bir s&uuml;re sonra yere &ccedil;arpıyorlar.
A)
Buna g&ouml;re, cisimlerin u&ccedil;uş s&uuml;relerine ait s&uuml;tun
B)
C)
D)
E)
grafiği nasıl olur?
B) S&uuml;re
C) S&uuml;re
4t
4t
4t
3t
3t
3t
2t
2t
2t
t
t
K
t
L
K
D) S&uuml;re
L
K
4t
4t
3t
3t
2t
2t
t
t
K
L
E) S&uuml;re
L
K
www.sinav.com.tr
A) S&uuml;re
L
4.
Bir x cismi s&uuml;rt&uuml;nme-
V = 10 m/s
siz ortamda 10 m/s
K
lik hızla yatay atıldıktan 1 s sonra K nok-
M
tasından ge&ccedil;iyor.
L
R
Buna g&ouml;re, cisim
P
N
atıldıktan 2 s sonra
nerede olur? (B&ouml;lmeler eşit)
A) L
2.
B) M
C) P
D) R
E) N
ϑ0
h = 45 m
5.
y
80 m y&uuml;ksekten
20 m/s
20 m/s lik hızla
K
L
yatay atılan ci-
α
sim 2 s sonra K
ϑson= 50 m/s
&ccedil;iyor.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki gibi yatay atılan cisim yatay d&uuml;zleme 50 m/s
hızla &ccedil;arptığına g&ouml;re, KL uzaklığı ka&ccedil; metredir?
B) 45
noktasının koordinatları nedir? (g = 10
A) (20, 20)
C) 65
D) 80
x
Buna g&ouml;re, K
(g = 10 m/s2)
A) 25
K
80 m
noktasından ge-
B) (20, 40)
D) (40, 60)
E) 120
106
m/s2)
C) (40, 40)
E) (60, 40)
Yatay Atış
6.
Test: 7
→
ϑ3
Hava direncinin
&ouml;nemsenmediği
ortamda
9.
Yatay Atılan
Cisim
5x
→
ϑ2
ϑ1, ϑ2, ϑ3 hızlarıyla atılan cisimlerin
izledikleri y&ouml;r&uuml;nge şekildeki gibidir.
3x
→
ϑ1
x
Buna g&ouml;re, ϑ1,
ϑ2, ϑ3 hız b&uuml;y&uuml;k-
K
L
M
yatayda
K
D&uuml;zg&uuml;n
Doğrusal
Hareket
Serbest
D&uuml;şme
ivmesi
ivmesi
L
M
N
l&uuml;kleri arasındaki ilişki nedir?
A) ϑ1 = ϑ2 = ϑ3
B) ϑ1 &gt; ϑ2 &gt; ϑ3
C) ϑ3 &gt; ϑ2 &gt; ϑ1
D) ϑ2 &gt; ϑ1 &gt; ϑ3
Yukarıdaki etkinlikte K, L, M kutularına yazılabilecek uygun ifade aşağıdakilerden hangisidir?
7.
→
V
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz
ortamda V hızıyla ya-
K
tay atılan cisim yere
17 V b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ndeki
h
h
Buna g&ouml;re,
oranı
x
ka&ccedil;tır?
A) 1
B)
3
2
L
x
C) 2
D)
5
2
www.sinav.com.tr
E) ϑ3 &gt; ϑ1 &gt; ϑ2
K
–––––––––––
L
–––––––––––
M
––––––––––
A)
d&uuml;şeyde
sıfır
yer &ccedil;ekim
ivmesi
B)
d&uuml;şeyde
sıfır
sıfır
C)
d&uuml;şeyde
yer &ccedil;ekim ivmesi
sıfır
D)
yatayda
Sıfır
sıfır
E)
d&uuml;şeyde
yer &ccedil;ekim ivmesi
yer &ccedil;ekim
ivmesi
10.
K V
L
E) 3
R S M N P
8.
Hava direnci-
K
nin &ouml;nemsenmediği ortam-
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki gibi yatay atılan cisim t s&uuml;re sonra L noktasından ge&ccedil;tiğine g&ouml;re, atıldıktan 3t s&uuml;re sonra hangi
ϑ0 = 30 m/s
h
da K nokta-
A) R
sından yatay
B) S
C) M
D) N
E) P
L
53&deg;
50 m/s
x
atılan cisim L
noktasında
h
yere 50 m/s hızla &ccedil;arptığına g&ouml;re, x oranı ka&ccedil;tır?
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
(g = 10 m/s2, sin53&deg; = 0,8 , cos53&deg; = 0,6)
1
A)
3
2
B)
3
3
C)
4
4
D)
5
9
E)
16
107
1. B
2. E
3. B
4. E
7. C
8. B
9. A
10. C
5. D
6. A
Test: 8
1.
Yatay Atış
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda K
V=0
K
L
3.
V
K
cismi serbest bırakıldığı
→
ϑ
anda başka bir L cismi
V hızı ile yatay atılıyor.
h1= 120 m
Bu iki cismin hareketi
L
ile ilgili;
h2
x
K cismi L den &ouml;nce yere &ccedil;arpar.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki gibi yatay atılan cisim &uuml;&ccedil; saniye sonra L nokx
tasına 50 m/s hızla &ccedil;aptığına g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;h2
tır? (g = 10 m/s2)
Ferit
Cisimler aynı anda yere &ccedil;arpar.
A)
7
4
B)
8
5
C)
3
2
D)
10
7
E)
11
8
Fatma
L cisminin yere &ccedil;arpma hızı daha
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Samet
4.
A) Ferit
B) Fatma
C) Ferit ve Fatma
D) Fatma ve Samet
E) Ferit, Fatma ve Samet
www.sinav.com.tr
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
Fırlatma hızı
K
Hareket s&uuml;resi
L
M
K
L
M
Yatay fırlatılan K, L, M cisimlerinin fırlatılma hızı ve
hareket s&uuml;relerine ait s&uuml;tun grafikleri şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, bu cisimlerin yatayda aldıkları yollar
xK, xL, xM arasındaki ilişki nedir?
2.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz bir ortam-
K
da ϑ hızıyla yatay fırla-
A) xK = xL = xM
B) xK &gt; xL &gt; xM
C) xL &gt; xM &gt; xK
D) xK &gt; xM &gt; xL
E) xL = xM &gt; xK
ϑ
tılan cisim t s&uuml;re sonra
L noktasına &ccedil;arpıyor.
h
Cismin atıldığı y&uuml;kseklik (h) artırılırsa t
ve x nasıl değişir?
x
5.
L
Şekildeki eğik d&uuml;zle-
K
5V
Yatay
min K noktasından 5V
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ndeki hızla
t
444
x
4444
yatay atılan cisim eğik
A) Artar
Artar
d&uuml;zlemin L noktasına
B) Artar
Değişmez
C) Artar
Azalır
13V hızıyla &ccedil;arptığına
h
g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
X
D) Azalır
Azalır
E) Azalır
Artar
A)
108
3
2
B)
4
3
h
L
α
x
C)
5
4
D)
6
5
E)
7
6
Yatay Atış
6.
Test: 8
K
h y&uuml;ksekliğinden V hı-
8.
V
zıyla yatay atılan cisim L noktasına &ccedil;arpıh
yor.
x
V hızı artırılırsa;
L
Daldan kopan armut
Cisim daha kısa s&uuml;rede yere &ccedil;arpar.
U&ccedil;aktan bırakılan bomba
Yukarıdaki sistemlerde hava direnci ve s&uuml;rt&uuml;nmeler olmadığı varsayıldığında, armut ve bombanın
yapacağı hareket aşağıdakilerden hangisidir?
Samet
Armut
x uzaklığı artar.
Merve
Cismin yere &ccedil;arpma hızı artar.
Bomba
A) Serbest d&uuml;şme
Serbest d&uuml;şme
B) Serbest d&uuml;şme
D&uuml;şey atış
C) D&uuml;şey atış
Serbest d&uuml;şme
D) D&uuml;şey atış
Yatay atış
E) Serbest d&uuml;şme
Yatay atış
Zehra
A) Samet
B) Merve
C) Samet ve Merve
D) Merve ve Zehra
E) Samet, Merve ve Zehra
7.
V0
www.sinav.com.tr
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğru olur?
9.
Serbest d&uuml;şen cismin bıra-
V.t
kıldığı y&uuml;kseklik
D&uuml;şey yukarı atılan cismin
1 g.t2
2
&ccedil;ıkabileceği y&uuml;kseklik
Yatay atılan cismin yatayda
V2
aldığı yol
2g
2V0
Yukarıdaki etkinlikte yapılabilecek doğru eşleştirh
meyle aşağıdakilerden hangisi oluşur?
2h
A)
l
B)
C)
ll
V0
3V0
D)
2h
E)
h
lll
lV
Bir &ouml;ğrenci yatay atılan bir cismin yere d&uuml;şme s&uuml;resinin y&uuml;ksekliğe nasıl bağlı olduğunu &ouml;ğrenmek i&ccedil;in
bazı atış deneyleri yapıyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re, bu &ouml;ğrenci yukarıdaki hangi iki deneyi
yaparsa sonuca ulaşabilir?
A) I ve II
B) I ve III
D) III ve IV
1. D
2. A
3. B
7. B
8. E
9. A
C) II ve III
E) I ve IV
109
4. C
5. D
6. D
Test: 9
1.
Eğik Atış
1
2
3
Y
D
Y
Eğik atılan cismin maksimum y&uuml;kseklikteki hızı sıfırdır.
4
4.
5
50 m/s lik hızla şe-
50 m/s
kildeki gibi eğik atı-
hmaks.
lan cisim şekildeki
37&deg;
gibi yol izliyor.
D
Y
K
L
Hava s&uuml;rt&uuml;nmesi &ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;re, cismin
&ccedil;ıkabileceği maksimum y&uuml;kseklik ka&ccedil; m dir?
D
(Sin37 = 0,6
Eğik atılan cismin hızı
hareketi boyunca değişmez.
Eğik atılan cismin hareket ivmesi yer &ccedil;ekim
ivmesine eşittir.
A) 20
Cos37 = 0,8 g = 10 m/s2)
B) 25
C) 45
D) 80
E) 125
Y
D
Eğik atılan cisim iki
boyutta hareket eder.
Giriş
5.
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Topa vurulduğunda U&ccedil;aktan bırakılan
topun hareketi
bombanın hareketi
2.
www.sinav.com.tr
l
50 m/s lik hızla şe50 m/s
kildeki gibi eğik atılan cisim t s&uuml;re
sonra L noktasına
53&deg;
K
Y&uuml;kselen balondan bırakılan taşın hareketi
ll
lll
Yukarıdaki resimlerde verilen &ouml;rnekler, hangi atış
hareketi ile ilgilidir?
I
––––––––––
L
d&uuml;ş&uuml;yor.
Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz olduğuna g&ouml;re, t ka&ccedil; s dir?
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
yatay atış
serbest d&uuml;şme serbest d&uuml;şme
B)
yatay atış
yatay atış
serbest d&uuml;şme
C)
eğik atış
yatay atış
serbest d&uuml;şme
D)
eğik atış
yatay atış
d&uuml;şey atış
E)
eğik atış
yer&ccedil;ekim ivmesi
d&uuml;şey atış
(g = 10 m/s2)
A) 4
B) 6
C) 8
D) 9
E) 12
6.
Şekildeki gibi eğik
atılan cisim KO,
O
K
h
OL ve LM arasın-
3h
M
da izlediği yolu t1,
3.
Vo hızıyla şekildeki
gibi eğik atılan cisim en fazla 80 m
t2, t3 s&uuml;rede ala-
V0
80 m
rak M noktasına d&uuml;ş&uuml;yor.
30&deg;
Buna g&ouml;re, t1, t2, t3 arası ilişki nedir?
y&uuml;kselerek yere
&ccedil;arpıyor.
A) t1 = t2 = t3
B) t1 &gt; t2 &gt; t3
Buna g&ouml;re Vo hızı ka&ccedil; m/s dir? (S&uuml;rt&uuml;nme yok)
C) t1 = t2 &gt; t3
D) t3 &gt; t1 = t2
A) 20
B) 30
C) 40
D) 60
E) t3 &gt; t2 &gt; t1
E) 80
110
L
V
Eğik Atış
7.
Test: 9
K noktasından 50
m/s lik hızla fırla-
10.
40 m/s
1 br
50 m/s
hmaks.
tılan cisim maksi-
1 br
mum y&uuml;kseklikte
K
hızı 40 m/s dir.
L
L
Buna g&ouml;re, hmaks. ka&ccedil; m dir?
A) 25
B) 30
C) 45
D) 80
E) 90
K
8.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki gibi eğik atılan cisim, atıldıktan 6 s sonra L
noktasından ge&ccedil;tiğine g&ouml;re, atıldıktan ka&ccedil; saniye
sonra M ye &ccedil;arpar?
M
K noktasından eğik
atılan cisim şekilde-
M
V0
ki y&ouml;r&uuml;ngeyi izleye-
A) 7
B) 8
C) 9
D) 10
E) 11
rek L noktasına &ccedil;arK
pıyor.
L
Bu cismin hareketi ile ilgili;
Ali
Cisim atıldığı hıza eşit hızla yere &ccedil;arpar.
Cem
Cismin K den M ye gelme s&uuml;resi M
den L ye gelme s&uuml;resine eşittir.
www.sinav.com.tr
Cismin hareketi boyunca yatay hızı
değişmez.
11.
ϑ0 = 0
L
K
Senem
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasın-
(S&uuml;rt&uuml;nme yok)
dan eğik atılan cisimle L noktasından serbest bırakı-
A) Ali
B) Cem
D) Ali ve Senem
lan cisimlerin y&ouml;r&uuml;ngeleri şekildeki gibidir.
C) Ali ve Cem
E) Ali, Cem ve Senem
tır?
A)
1
4
B)
1
2
tK
tL
D) 2
C) 1
E) 4
9.
ϑ
37&deg;
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki gibi ϑ hızıyla eğik atılan cismin &ccedil;ıkabileceği
maksimum y&uuml;kseklik 180 m olduğuna g&ouml;re, ϑ hızı m/s dir?
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
(g = 10 m/s2 ; sin37&deg;= 0,6 ; cos 37&deg; = 0, 8)
A) 100
B) 110
C) 120
D) 130
E) 140
111
1. C
2. C
3. E
4. C
5. D
7. C
8. D
9. A
10. B
11. D
ka&ccedil;-
6. A
Test: 10
1.
Eğik Atış
Hava direnci-
4.
L
nin &ouml;nemsen-
K
V0
45 m
cisim bir s&uuml;re
mediği ortamda şekildeki gi-
K noktasından
eğik atılan bir
M
hmax
ϑ
α
bi eğik atılan
90 m
sonra L nokta-
K
L
0
sına &ccedil;arpıyor.
cisim i&ccedil;in,
Cismin &ccedil;ıkabileceği maksimum y&uuml;kseklik 45 m ve
I.
|OL| = 90 m olduğuna g&ouml;re, V0 hızı ka&ccedil; m/s dir?
K noktasındaki hızının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; M noktasındaki hızının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne eşittir.
II.
A) 30
K’den L ye gelme s&uuml;resi L den M ye gelme s&uuml;re-
C) 30 2
B) 40
D) 50
E) 50 2
sine eşittir.
III. ϑ hızı sabit tutularak α a&ccedil;ısı dar a&ccedil;ı olacak şekilde artırılırsa cismin havada kalma s&uuml;resi artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
Hava direncinin
&ouml;nemsenmediği
ortamda şekildeki gibi atılan cisim 6 saniye son-
50 m/s
h
53&deg;
1444442444443
x
ra d&uuml;şey duvara
h
&ccedil;arptığına g&ouml;re, x oranı ka&ccedil;tır?
(g = 10
A) 1
m/s2
, sin53&deg; = 0,8 , cos53&deg; = 0,6)
B)
1
2
C)
1
3
D)
1
4
E)
1
5
www.sinav.com.tr
2.
C) I ve II
E) I, II ve III
5.
V0
V0 hızıyla eğik atılan cismin hareket s&uuml;resi 4t dir.
Cismin t, 3t ve 4t anlarındaki d&uuml;şey hızlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; V1, V2 ve V3 olduğuna g&ouml;re, bu hızlarının
s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Hız
3.
Serbest
D&uuml;şme
İlk hızı
sıfırdır.
B) Hız
V1
V2
V3
C) Hız
Atış
Hareketleri
Yatay
Atış
İki boyutta
harekettir.
Eğik atış
Hız vekt&ouml;r&uuml;
s&uuml;rekli
değişir.
V1
V2
V3
V1
V2
V3
D) Hız
V1
V2
V3
E) Hız
Yukarıdaki etkinlikte doğru bilgiler karşısındaki
kutular işaretlenirse nasıl bir g&ouml;r&uuml;nt&uuml; ortaya &ccedil;ıkar?
A)
B)
C)
D)
E)
V1
112
V2
V3
Eğik Atış
Test: 10
6.
9.
L
K
ϑ
hmax
h1
α
M
h2
x
N
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda eğik atılan
cismin y&ouml;r&uuml;ngesi şekildeki gibidir.
Aralıklar eşit olduğuna g&ouml;re,
h1
h2
X noktasından eğik atılan cisim 4t s&uuml;re sonra N noktasına &ccedil;arpıyor.
oranı ka&ccedil;tır?
Buna g&ouml;re, hangi anlarda K ve M noktasından ge16
A)
9
5
C)
3
B) 2
7.
4
D)
3
&ccedil;er?
E) 1
K
––––––
A)
t
B)
t
M
––––––
2t
3t
C)
2t
3t
D)
2t
3,5t
E)
1,5t
3t
N
L
ϑ0
hmax
α
14444442444443
X
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda eğik atılan
cismin y&ouml;r&uuml;ngesi şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re,
I.
K noktasındaki hızının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; L noktasındaki
hızına eşitir.
II.
www.sinav.com.tr
K
10.
L
K
ϑ0 ve α a&ccedil;ısının trigonometrik değeri bilinirse X
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasından eğik atılan cisimle L noktasından serbest bırakılan cisimlerin hareket s&uuml;releri eşit olduğuna g&ouml;re, X uzaklığı ka&ccedil; metredir?
III. Cismin minimum kinetik enerjisi N noktasındadır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve III
30&deg;
X
uzaklığı bulunabilir.
A) Yalnız I
h = 80 m
ϑ0
C) Yalnız III
E) I, II ve III
A) 40 3
B) 60 3
D) 80 3
8.
Sabit 40 m/s hızla
hareket eden K
aracındaki cisim
araca g&ouml;re, 10 m/s
hızla d&uuml;şey yukarı
y&ouml;nde atılıyor.
B) 80
C) 70 3
E) 120 3
ϑL = 10 m/s
ϑK = 40 m/s
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Cisim yatayda ka&ccedil; metre yol aldıktan sonra aracın i&ccedil;ine d&uuml;şer?
A) 70
3
)
2
(g = 10 m/s2, sin30&deg; = 0,5 cos30&deg; =
C) 90
D) 100
E) 110
113
1. E
2. C
3. A
4. C
7. E
8. B
9. B
10. D
5. C
6. A
Test: 11
1.
Eğik Atış
1
2
V
Vx
Vy
3.
3
Vx
Vy
–V
K
L
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda şekildeki
gibi eğik atılan cisimlerin
menzil uzaklıkları eşit olduğuna g&ouml;re,
α
ne eşittir.
V0
V0
V0
ϑ2
θ
ϑ1, ϑ2 nin hız b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;-
I.
M
ϑ1
II.
III. α ve θ a&ccedil;ıları eşittir.
yargılarından hangileri doğru olabilir?
A) Yalnız I
Yukarıda verilen bazı atış hareketlerine ait hız-zaman
B) Yalnız II
D) II ve III
grafikleri verilmiştir.
C) I ve III
E) I, II ve III
Grafiklerdeki hareket t&uuml;rleri arasında doğru eşleştirme aşağıdakilerden hangisidir?
4.
A) (1 - M) (2 - K) (3 - L)
1 br
B) (1 - M) (2 - L) (3 - K)
1 br
C) (1 - K) (2 - M) (3 - L)
→
ϑ1
D) (1 - K) (2 - L) (3 - M)
2.
V0 hızıyla K nok-
V0
tasından eğik atılan
noktasına &ccedil;arpıyor.
hm
θ
cisim t s&uuml;re sonra L
→
ϑ2
www.sinav.com.tr
E) (1 - L) (2 - K) (3 - M)
K
K
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda K noktasından iki cisim ϑ1 ve ϑ2 hızlarıyla şekildeki gibi atılıyor.
Buna g&ouml;re, cisimlerin menzil uzaklıkları oranı
L
ka&ccedil;tır?
θ a&ccedil;ısı azaltılırsa;
A) 1
Cismin &ccedil;ıkabileceği hm y&uuml;ksekliği azalır.
B)
3
4
C)
3
2
D)
1
3
E)
1
4
Cismin hareket s&uuml;resi azalır.
5.
Eda
X1
X2
Galip
Cismin yatay
hızı azalır.
Coşkun
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğru olur?
A) Eda
B) Galip
C) Eda ve Galip
D) Galip ve Coşkun
Hava direncinin
&ouml;nemsenmediği
ϑ0
ortamda şekildeki
α
gibi eğik atılan ci- Yatay
sim atıldıktan 6
saniye sonra, K
noktasından, atıldıktan 8 saniye
Yatay
sonra L noktasından ge&ccedil;mektedir.
h1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
h2
A)
E) Eda, Galip, Coşkun
114
1
5
B)
6
25
C)
7
25
h
1
K
h2
L
D)
8
25
E)
9
16
Eğik Atış
6.
Test: 11
Hava s&uuml;rt&uuml;nme-
K
sinin &ouml;nemsen-
9.
ϑ=50 m/s
L
ϑ
mediği şekildeki
tasından atılan
h
α
sistemde K nok-
x1
100 m
3h
cisim L noktasından yere &ccedil;arp-
x2
53&deg;
L
x
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda eğik atılan
cismin y&ouml;r&uuml;ngesi şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, X uzaklığı ka&ccedil; metredir?
(g=10 m/s2, sin37&deg;=0,6, cos37&deg;=0,8)
A) 60
B) 70
C) 80
M Yatay
N
D) 90
E) 100
L noktası maksimum y&uuml;kseklik olduğuna g&ouml;re, X1
X1
ve X2 uzaklıklarının oranı
A)
7.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz ortam-
2
3
B)
1
2
C)
X2
ka&ccedil;tır?
1
3
D)
1
4
E)
1
5
25 m/s
da 25 m/s hızla
atıldığı
www.sinav.com.tr
53&deg;
eğik atılan cismin
noktanın
yerden y&uuml;ksekliği h,
hareket s&uuml;resince
h
yatayda aldığı yolda x tir.
x
2
h
x oranı 3 olduğuna g&ouml;re, h y&uuml;ksekliği ka&ccedil; metredir?
B) 80
C) 100
ϑ
h
θ
K
L
x
S&uuml;rt&uuml;nmesiz bir ortamda K noktasından ϑ hızıyla
fırlatılan cisim L noktasına &ccedil;arpıyor.
(g = 10 m/s2, sin37&deg; = 0,6 sin53&deg; = 0,8)
A) 60
10.
D) 120
θ a&ccedil;ısı k&uuml;&ccedil;&uuml;lt&uuml;l&uuml;rse h ve x nasıl değişir?
E) 130
h
x
A) Artar
Artar
B) Artar
Azalır
C) Azalır
Azalır
D) Azalır
Artar
E) Azalır
Değişmez
8.
ϑ = 30 m/s
A
37&deg;
B
72 m
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamda ϑ = 30 m/s hızla
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
eğik atılan cismin izlediği y&ouml;r&uuml;ngeye g&ouml;re |AB|
uzaklığı ka&ccedil; metredir?
(g = 10m/s2, sin37&deg; = 0,6 , cos37&deg; = 0,8)
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
E) 9
115
1. A
2. C
3. C
4. A
7. A
8. E
9. B
10. C
5. E
6. A
Test: 12
Etki - Tepki - Eylemsizlik
1.
4.
L
F
cisim
durgunken
y&ouml;n&uuml;
K
S&uuml;rt&uuml;nme
kuvveti
birimidir
M
G
G
G
K
L
M
Yukarıdaki etkinlikte K, L, M kutularına aşağıda-
Yatay zemin &uuml;zerinde duran &ouml;zdeş cisimler şekildeki
kilerden hangisi yazılabilir?
gibi dengededirler.
K
––––––––––
L
–––––––––––
Buna g&ouml;re, zeminin cisimlere uyguladığı tepki
M
––––––
A) Harekete zıttır. Statik s&uuml;rt&uuml;nme
N
B) Harekete zıttır. Dinamik s&uuml;rt&uuml;nme
N
C) Hareketle aynı Statik s&uuml;rt&uuml;nme
y&ouml;ndedir.
N
D) Hareketle aynı Statik s&uuml;rt&uuml;nme
y&ouml;ndedir.
N
–––
kg
E) Harekete zıttır. Statik s&uuml;rt&uuml;nme
N
–––
kg
kuvvetlerinin s&uuml;tun grafiği, aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A)
2 kg
lemde duran 2 kg k&uuml;t-
F = 30 N
leli cisim 30 N luk kuvk=1
vetle &ccedil;ekildiğinde a iv-
Tepki kuvveti
K
L M
D)
Tepki kuvveti
www.sinav.com.tr
S&uuml;rt&uuml;nmeli yatay d&uuml;z-
B)
Tepki kuvveti
K
C)
2.
F
K
Tepki kuvveti
L M
K
E)
L M
L M
Tepki kuvveti
K
L M
mesiyle hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, a ka&ccedil; m/s2 dir?
A) 2
B)
5
2
C) 5
D) 10
E)
15
2
5.
F
m
m
F
α
Yatay
•
Yatay
Şekil II
Şekil I
Şekil I deki m k&uuml;tleli cisme s&uuml;rt&uuml;nmeli y&uuml;zeyde yatay
F kuvveti uygulanıyor.
F kuvveti Şekil II deki gibi uygulanırsa;
3.
X
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
d&uuml;zlemdeki X ve Y
F = 30 N
4 kg
Y
I.
S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti azalır.
2 kg
II.
Cismin ivmesi artar.
cisimleri 30 N luk
III. Cisme etki eden net kuvvet azalır.
kuvvetle itiliyor.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
Buna g&ouml;re, Y cisminin X cismine tepkisi ka&ccedil; N
A) Yalnız I
dur?
A) 5
B) 10
C) 15
D) 20
E) 30
B) Yalnız II
D) I ve II
116
C) Yalnız III
E) I ve III
Etki - Tepki - Eylemsizlik
6.
Yatay ve s&uuml;rt&uuml;nmeli bir
Test: 12
9.
Hız(m/s)
yolda 50 N luk yatay kuvvetle &ccedil;ekilen m k&uuml;tleli cis-
30
min hız - zaman grafiği
10
yanda verilmiştir.
4
m = 3 kg olduğuna g&ouml;-
Zaman(s)
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz makara sisteminde cisimlerin k&uuml;tleleri arasında mK = mM &gt; mL ilişkisi vardır.
Sistem serbest bırakıldıktan bir s&uuml;re sonra L ve M cisimleri arasındaki ip kopuyor.
re, cisme etki eden s&uuml;rt&uuml;nme kuvveti ka&ccedil; N dur?
İp koptuktan sonra K cismi nasıl
hareket eder?
A) 25
A) 2 y&ouml;n&uuml;nde hızlanır.
B) 30
C) 35
D) 40
E) 45
1
2
K
L
M
B) 2 y&ouml;n&uuml;nde sabit hızlı hareket eder.
C) 2 y&ouml;n&uuml;nde yavaşlar durur, sonra 1 y&ouml;n&uuml;nde hızlanır.
D) 1 y&ouml;n&uuml;nde yavaşlar ve durur.
7.
D
Hareketli
cisim
F &gt; Fs&uuml;rt&uuml;nme
Cisim
hızlanır.
F = Fs&uuml;rt&uuml;nme
Cisim sabit
hızla gider.
F &gt; Fs&uuml;rt&uuml;nme
Cisim ivmeli
hareket
yapar.
E) 1 y&ouml;n&uuml;nde yavaşlar durur, sonra 2 y&ouml;n&uuml;nde hızlanır.
Y
10.
Yukarıdaki etkinlikte verilen bilgiler doğru ise D
kutuları, yanlış ise Y kutuları işaretlenirse nasıl
bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;m oluşur?
A)
B)
C)
www.sinav.com.tr
m
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz sistemin &uuml;st noktasından m
k&uuml;tleli bir cisim serbest bırakılıyor.
Buna g&ouml;re, cisme etki eden net kuvvetin zamanla
değişimi nasıl olabilir?
A)
D)
B)
E)
D)
8.
C)
S&uuml;rt&uuml;nme kat sayısının
5 kg
0,2 olduğu sistem ser-
X
best bırakıldığında ipte-
E)
T
k=0,2
ki gerilme kuvveti T, ka&ccedil;
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
5 kg
N olur?
(g = 10 m/s2)
A) 10
B) 20
C) 30
D) 40
E) 50
117
1. A
2. C
3. B
4. A
7. D
8. C
9. C
10. C
5. A
6. C
Test: 13
1.
Etki - Tepki - Eylemsizlik
Şekildeki sistemde
4.
m2 = 4 kg
2 kg
t&uuml;nmelidir.
k = 0,5
Buna g&ouml;re, siste-
3 kg
mesi ka&ccedil; m/s2
B) 3
C) 4
D) 5
L
F=10 N
Yatay
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde durmakta olan K ve L
cisimleri birbirine iple bağlıdır. 10 N luk F kuvveti
şekildeki gibi K ve L cisimlerini &ccedil;ekmektedir.
m1 = 6 kg
min hareket ivdir?
A) 2
İp
K
yatay d&uuml;zlem s&uuml;r-
Belli bir s&uuml;re sonra K ve L arasındaki ip koparsa
cisimlerin hareketi nasıl olur?
E) 6
A) K hızlanır.
B) L yavaşlayarak durur.
C) K hızlanır, L yavaşlar.
D) K sabit hızla hareket eder, L hızlanır.
E) L yavaşlar, K sabit hızla hareket eder.
2.
G
G
G
Dinamometre
S&uuml;rt&uuml;nmeli y&uuml;zey
K
Dinamometre
S
S&uuml;rt&uuml;nmeli y&uuml;zey
L
2G
G
2S
Dinamometre
2S
Dinamometre
S&uuml;rt&uuml;nmeli y&uuml;zey
M
S&uuml;rt&uuml;nmeli y&uuml;zey
N
Bir &ouml;ğrenci s&uuml;rt&uuml;nme kuvvetinin y&uuml;zey alanına nasıl
bağlı olduğunu g&ouml;rmek i&ccedil;in iki deney yapıyor.
Buna g&ouml;re, bu &ouml;ğrenci;
I.
www.sinav.com.tr
S
5.
m k&uuml;tleli cisim sabit s&uuml;rt&uuml;nmeli bir eğik d&uuml;zlemde
şekildeki gibi sabit ϑ hızıyla hareket ediyor.
ϑ
m
Buna g&ouml;re, eğik d&uuml;zlemin s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısını veren bağıntı aşağıdakilerden hangisidir?
α
K ve L
A) sinα
II. K ve M
B) cosα
C) tanα
D) cotα
III. L ve N
E) secα
deneylerinden hangilerini yapmış olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ya da III
C) I ya da II
E) II ya da III
6.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz eğik
d&uuml;zlemde &ouml;zdeş K
ve L cisimleri serbest bırakılıyor.
İp
L
mL=1 kg
K
3.
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmeli sistemde k&uuml;tleler hareket
ederken ip gerilmesi T
Buna g&ouml;re, K ve L
mK=3 kg
cisimlerini birbirine bağlayan ipteki
gerilme kuvveti T, ka&ccedil; N olur?
5 kg
k=1
dir.
ip
5 kg
(sin37&deg; = 0,6 ; g = 10 m/s2)
Buna g&ouml;re, T ka&ccedil; N dur?
A) 10
B) 20
C) 25
37&deg;
D) 30
A) 12
E) 50
118
B) 18
C) 20
D) 24
E) 28
Etki - Tepki - Eylemsizlik
7.
Hareket y&ouml;n&uuml;nde 5 N luk
Test: 13
10.
Hız(m/s)
F1 = 10 N
2 kg
kuvvetin etkisiyle hareket 16
eden m = 2 kg k&uuml;tleli bir
2 kg
k=1
F2 = 20 N
2 kg
k=1
F3 = 30 N
k=1
cismin hız - zaman grafiği 6
S&uuml;rt&uuml;nmeli yatay d&uuml;zlemdeki 2 kg k&uuml;tleli cisme sıra-
şekildeki gibidir.
0
Zaman(s)
4
sıyla F1, F2 ve F3 kuvvetleri etki ediyor.
Buna g&ouml;re, yatay d&uuml;z-
Bu kuvvetler uygulanırken cisme etki eden s&uuml;r-
lem ile cisim arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme kuvvetinin b&uuml;-
t&uuml;nme kuvvetleri sırasıyla f1, f2 ve f3 olduğuna g&ouml;-
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; Newton'dur?
re, bu kuvvetlerin s&uuml;tun grafiği nasıl olur?
A) 7
B) 10
C) 12
8.
M
D) 14
E) 16
A) S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
Hız(m/s)
f1
f2
B) S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
f3
f1
C) S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
f3
F
K
Zaman
L
Şekil I
Şekil II
D&uuml;şey kesiti Şekil I deki gibi olan bir yolda F kuvvetiyle &ccedil;ekilen m k&uuml;tleli cisim, K noktasından M noktasına
gelene kadar hız - zaman grafiği şekildeki gibidir.
F kuvveti L noktasına kadar uygulandığına g&ouml;re;
I.
Yolun K - L b&ouml;l&uuml;m&uuml; s&uuml;rt&uuml;nmelidir.
II.
Yolun L - M b&ouml;l&uuml;m&uuml; s&uuml;rt&uuml;nmesizdir.
III. Yolun L - M b&ouml;l&uuml;m&uuml;nde cismin kinetik enerjisi
azalır.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
f1
www.sinav.com.tr
m
f2
D) S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
f2
f3
f1
f2
f3
E) S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
f1
f2
f3
C) I ve II
E) I, II ve III
11.
Şekildeki sistemde
2 kg
yatay d&uuml;zlem s&uuml;r-
9.
K
M
Buna g&ouml;re, siste-
N
F
ip
k = 0,5
t&uuml;nmelidir.
3 kg
5 kg
min hareket ivmesi
m/s2
ka&ccedil;
dir?
L
A) 0,2
M
B) 0,5
C) 1
D) 2
E) 2,5
D&uuml;şey kesiti şekildeki gibi verilen bir yolda K noktasındaki m k&uuml;tleli cisim K den N ye kadar F kuvveti ile
&ccedil;ekiliyor.
Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz olduğuna g&ouml;re, hangi b&ouml;lge-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
lerde cisim sabit hızla hareket edebilir?
A) Yalnız KL
B) Yalnız LM
D) KL ve MN
C) Yalnız MN
E) LM ve MN
119
1. C
2. E
3. E
4. D
5. C
7. B
8. D
9. C
10. B
11. C
6. A
Test: 14
1.
Etki - Tepki - Eylemsizlik
S&uuml;rt&uuml;nmesiz eğik d&uuml;zlem
&uuml;zerindeki X ve Y cisimleri şekildeki konumdan serbest bırakılınca cisimler arası uzaklık d ve Y nin ivmesi aY iken Y
nin k&uuml;tlesi artırılıyor.
3.
Y
3m
F
d
X
F
Şekil I
Y
+x
F
F
F
F
Z
fs=F
fs=0
Şekil II
Şekil III
m
Şekil I ve II de s&uuml;rt&uuml;nme kuvveti sabit ve F, Şekil III te
s&uuml;rt&uuml;nme kuvveti ihmal edilmiştir. (+x) y&ouml;n&uuml;nde hareket eden X, Y ve Z cisimlerine şekildeki kuvvetler uygulanıyor.
aY
444444
A) Azalır
Değişmez
B) Değişmez
Artar
C) Azalır
Artar
D) Artar
Değişmez
E) Değişmez
Değişmez
Buna g&ouml;re, hangileri sabit hızla hareketini s&uuml;rd&uuml;r&uuml;r?
A) Yalnız X
B) Yalnız Y
D) X ve Y
S&uuml;rt&uuml;nmesiz eğik
d&uuml;zlem &uuml;zerinde
m
www.sinav.com.tr
2.
2F
X
–x
+x
–x
fs=F
Buna g&ouml;re, cisimler aşağı
inene kadar d ve aY nasıl değişir?
d
444444
+x
–x
hareket eden m
4.
S&uuml;rt&uuml;nmeli yatay d&uuml;z-
C) Yalnız Z
E) X ve Z
Fy
F
lemde duran cisme
θ
yatayla θ a&ccedil;ısı yapacak şekilde F kuvveti
Fx
uygulanıyor.
k&uuml;tleli cisimle ilgili;
Bu cismin hareketi ile ilgili;
θ
Kuvvetin Fy bileşkesi s&uuml;rt&uuml;nme kuvvetini azaltır.
Cisim d&uuml;zg&uuml;n doğrusal (sabit hızlı)
hareket yapar.
Elif
Kevser
Kuvvetin Fx bileşkesi cismi hareket
ettirebilir.
Cismin ivmesi m k&uuml;tlesine bağlı değildir.
Zehra
&Acirc;kif
S&uuml;rtenme kuvveti Fx bileşkesine
zıttır.
θ a&ccedil;ısı artarsa hareket ivmesi artar.
Ersin
Yasir
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Kevser
B) &Acirc;kif
C) &Acirc;kif ve Ersin
D) Kevser ve &Acirc;kif
A) Elif
B) Zehra
C) Zehra ve Yasir
D) Elif ve Zehra
E) Elif, Zehra ve Yasir
E) Kevser, &Acirc;kif, Ersin
120
Etki - Tepki - Eylemsizlik
5.
Test: 14
Şekildeki sistemde N cismi
serbest bırakıldığında ipteki gerilme kuvveti 20 N olduğuna g&ouml;re, M cismine
yatay d&uuml;zlem tarafından
uygulanan s&uuml;rt&uuml;nme kuvveti ka&ccedil; N dur? (g = 10 m2/s)
A) 2
B) 4
8.
3 kg
m1=10 kg
M
K
yatay
k=0,2
L
İp
m2=20 kg
N 5 kg
C) 6
D) 8
Yatay d&uuml;zlem ile K cismi arasıdaki s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısı 0,2 dir. Sistem serbest bırakıldıktan 2s sonra K
ile L arasındaki ip kopuyor.
E) 10
Buna g&ouml;re, K cisminin hız-zaman grafiği aşağıdakilerden hangisidir? (g = 10 N/kg)
6.
ϑ hızıyla hareket
etmekte olan yatay
d&uuml;zlemdeki bir cisme F kuvveti uygulanıyor. Cisim ile
zemin arasındaki
s&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
Fs dir.
A) Hız (m/s)
B) Hız (m/s)
12
12
Hız
V
II
I
0
3t Zaman
t
–V
II.
II. aralıkta F kuvveti ile Fs kuvveti zıt y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
III. II. aralıkta F &gt; Fs dir.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
12
Y
L
m
2m
0
6 Zaman
(s)
2
E) Hız (m/s)
12
0
2
K noktasında serbest bırakılan m k&uuml;tleli cisim
s&uuml;rt&uuml;nmeli eğik d&uuml;zlemde a = 6 m/s2 lik ivme
K
4 Zaman
(s)
m
53&deg;
m
θ
A
θ
Yatay
Buna g&ouml;re, eğik d&uuml;zlem ile m cismi arasındaki
s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısı ka&ccedil;tır?
X
m
8 Zaman
(s)
2
kazanıyor.
K
Zaman
(s)
8
12
0
9.
7.
2
D) Hız (m/s)
www.sinav.com.tr
I. aralıkta cisme uygulanan F ve Fs kuvveti cismin hareket y&ouml;n&uuml;ne ters y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
0
4 Zaman
(s)
C) Hız (m/s)
Cismin hız-zaman grafiği şekildeki gibi olduğuna
g&ouml;re;
I.
2
B
(g = 10 m/s2, sin53&deg; = 0,8 , cos53&deg; = 0,6)
S&uuml;rt&uuml;nmesi &ouml;nemsiz A ve B eğik d&uuml;zlemleri &uuml;zerindeki K ve L ile X ve Y cisimleri serbest bırakılıyor.
A)
1
2
B)
1
3
C)
1
4
D)
1
5
E)
Buna g&ouml;re, cisimler eğik d&uuml;zlem &uuml;zerindeyken K
ile L ve X ile Y arasındaki uzaklık nasıl değişir?
K ile L arası
444444
A)
Azalır
X ile Y arası
4444444
Azalır
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
B)
Azalır
Değişmez
C)
Değişmez
Azalır
1. E
2. C
3. E
D)
Değişmez
Değişmez
7. D
8. D
9. B
E)
Azalır
Artar
121
4. E
5. A
6. D
1
6
Test: 15
1.
Etki - Tepki - Eylemsizlik
1
2
3
4
D
Y
D
Y
3.
İvme (m/s2)
Yatay d&uuml;zlemde
hareket eden
cismin kuvvet -
Durgun cisme etki
eden s&uuml;rt&uuml;nme kinetik s&uuml;rt&uuml;nmedir.
D
S&uuml;rt&uuml;nme kuvvetinin
hareket ettirici &ouml;zelliği yoktur.
5
kildeki gibidir.
Y
D
Buna g&ouml;re, bu
Y
S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
s&uuml;rt&uuml;nen cisimlerin
y&uuml;zey alanına bağlı değildir.
3
ivme grafiği şe-
4
Kuvvet
(N)
10
cisimle ilgili;
Hareket h&acirc;lindeki
cisme etki eden s&uuml;rt&uuml;nme sitatik s&uuml;rt&uuml;nmedir.
Yatay d&uuml;zlem
s&uuml;rt&uuml;nmelidir.
Cismin k&uuml;tlesi
2 kg dır.
Y
D
S&uuml;rt&uuml;nme kuvveti
daima harekete
zıt y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
Giriş
Halit
Cisimle y&uuml;zey arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme
kuvveti 4 N dur.
Ersin
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkıCem
şa ulaşılır?
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
www.sinav.com.tr
A) 1
A) Halit
B) Ersin
C) Halit ve Ersin
D) Halit ve Cem
E) Halit, Ersin ve Cem
4.
2.
F
37&deg;
m
m=10,2 kg
k=0,2
37&deg;
a
Yatay
S&uuml;rt&uuml;nmeli yatay yolda 10,2 kg k&uuml;tleli M cismine F
kuvveti yatayla 37&deg; lik a&ccedil;ı yapacak şekilde etki et-
S&uuml;rt&uuml;nmesiz eğik d&uuml;zlem &uuml;zerindeki m k&uuml;tleli cisim
mektedir.
ok y&ouml;n&uuml;nde a ivmesi ile hızlanmaktadır.
Cisim hareket etmediğine g&ouml;re, en b&uuml;y&uuml;k F kuv-
a ka&ccedil;
m/s2
veti ka&ccedil; N olur?
olmalı ki m k&uuml;tleli cisim dengede kal-
sın? (g = 10 m/s2)
A) 2
B) 3
(g = 10 m/s2 , sin37&deg; = 0,6 ; cos37&deg; = 0,8)
C)
9
2
D) 5
E)
15
2
A) 5
122
B) 10
C) 20
D) 25
E) 30
Etki - Tepki - Eylemsizlik
5.
S&uuml;rt&uuml;nmelerin &ouml;nemsiz
olduğu d&uuml;zenekte X ve
Y cisimleri ip ile birbirine
bağlanarak serbest bırakılıyor.
Test: 15
7.
1
mK=2 kg
2
F=20 N
T
mL=3 kg
K
L
Yatay
X
Y
S&uuml;rt&uuml;nmeli yatay d&uuml;zlemde birbirine dokunacak
Sistem harekete ge&ccedil;α
•
tikten sonra T ip gerilmesi Y nin ağırlığından k&uuml;&ccedil;&uuml;k olduğuna g&ouml;re;
şekilde konmuş K ve L cisimleri yatay F kuvveti ile iti-
I.
0,2 olduğuna g&ouml;re, K cisminin L ye uygulandığı
liyor.
Cisimlerle y&uuml;zey arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısı
II. Eğik d&uuml;zlemin eğim a&ccedil;ısı α azaltılırsa ipteki T ge-
kuvvet ka&ccedil; N olur? (g = 10 N/kg)
rilmesi artar.
A) 2
B) 4
C) 6
D) 8
E) 12
III. X ve Y cisimleri yer değiştirilirse sistemin ivmesi
değişmez.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
8.
V0
L
N
M
m=5 kg
K
37&deg;
53&deg;
Cisimle zemin arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısının her
yerde aynı ve k = 3/4 olduğu ortamda m cismi K noktasından ϑ0 hızıyla g&ouml;nderiliyor.
www.sinav.com.tr
6.
F=40 N
m=4 kg
37&deg;
Yatay
4 kg k&uuml;tleli cisim F kuvveti ile yatay d&uuml;zlemde şekildeki gibi &ccedil;ekiliyor.
Cisimle y&uuml;zey arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme kat sayısı sabit olup k = 0,5 olduğuna g&ouml;re, sistemin ivmesi
ka&ccedil; m/s2 dir?
(g = 10 m/s2 , sin37&deg; = 0,6, cos 37&deg; = 0,8)
Buna g&ouml;re, cismin KL, LM ve MN yollarındaki hareketlerini g&ouml;steren hız - zaman grafiği, aşağıdakilerden hangisi gibidir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
(sin37&deg; = cos53&deg; = 0,6 ; sin53&deg; = cos37&deg; = 0,8 ;
g = 10 N/kg)
A) Hız
B) Hız
Zaman
C) Hız
Zaman
D) Hız
Zaman
Zaman
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) Hız
Zaman
123
1. B
2. E
7. E
8. E
3. E
4. E
5. A
6. E
Test: 16
1.
Kuvvet ve Hareket III (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
Havasız ortamda ilk hızsız hare-
4.
t=0
kete ge&ccedil;en cisim hareketinin son
35 m
duğuna g&ouml;re,
D) 105
E) 125
h1
h2
h2
Z
oranı ka&ccedil;tır?
3V
(g = 10 m/s2)
A)
h y&uuml;ksekliğinden serbest bı-
Y
Hava s&uuml;rt&uuml;nmesi &ouml;nemsiz ol-
(g = 10 m/s2)
2.
h1
zıyla &ccedil;arpıyor.
y&uuml;ksekliği ka&ccedil; m dir?
C) 80
V
zıyla ge&ccedil;erek Z noktasına 3V hı-
h
Buna g&ouml;re, cismin bırakıldığı h
B) 45
X
latıldığında Y noktasından 2V hı-
A) 25
Bir X cismi V hızıyla aşağıya fır-
1
2
B)
3
5
C)
4
9
D) 1
E)
5
3
V0 = 0
rakılan cisim t s&uuml;re sonra 30
m/s lik hızla yere &ccedil;arpıyor.
h
Hava direnci &ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;re, t ve h ka&ccedil;tır?
V&Ccedil; = 30 m/s
h(m)
t(s)
A)
2
20
B)
3
45
C)
3
80
D)
4
45
E)
4
80
3.
5.
www.sinav.com.tr
(g = 10 m/s2)
Bir X cismi 60 m y&uuml;ksekten V0 hı-
X
zıyla aşağıya fırlatıldığı anda Y cis-
V0
mi yerden V0 hızıyla yukarıya fırla60 m
tılıyor.
V0
Cisimler 2 saniye sonra karşı-
Y
laştıklarına g&ouml;re, V0 hızı ka&ccedil; m/s
dir? (g = 10 m/s2 ve hava direnci &ouml;nemsiz)
A) 5
B) 10
C) 15
D) 20
E) 30
Y
V0 = 10 m/s
X
45 m
6.
Şekil II
Şekil I
Yerden d&uuml;şey yukarı doğru V0
Şekil I deki X cismi serbest bırakıldığı anda Şekil II
hızıyla fırlatılan cisim 6s sonra
deki Y cismi de 10 m/s lik hızla aynı anda aşağıya fır-
latılıyor.
hmax.
Buna g&ouml;re, cismin &ccedil;ıkabilece-
Cisimler aynı anda yere d&uuml;şt&uuml;klerine g&ouml;re, Y cisminin atıldığı y&uuml;kseklik ka&ccedil; m dir? (g = 10
m/s2
ği y&uuml;kseklik (hmax) ka&ccedil; m dir?
ve
V0
(g = 10 m/s2)
V0
s&uuml;rt&uuml;nme yok)
A) 45
B) 55
C) 60
D) 75
E) 80
A) 20
124
B) 25
C) 40
D) 45
E) 80
Kuvvet ve Hareket III
7.
Test: 16
10.
K noktasından 40 m/s
lik hızla d&uuml;şey yukarı
hızla
L
fırlatılan cisim t s&uuml;re
yor.
siz olduğuna g&ouml;re, t
ka&ccedil; saniyedir? (g = 10 m/s2)
(g = 10 m/s2)
K
C) 5
D) 6
E) 7
A)
8.
11.
V = 100 m/s
L
M
Duvar
K hizasındaki namludan &ccedil;ıkan bir mermi L noktasına
hedeflenmişken saparak M noktasına &ccedil;arpıyor.
S&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;re, KL arası
9.
C) 60
45 m y&uuml;ksekten 50 m/s
4
5
3
4
C)
D)
X
5
4
E) 2
Yerden 50 m/s lik
VX
y&uuml;kseklikten ge-
D) 50
K
hmaks.
37&deg;
&ccedil;erken yatay hızı
K
L
VX oluyor.
Hava direnci &ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;re, hmaks. ve VX
ka&ccedil;tır? (g = 10 m/s2)
Vx
hmax
uzaklık ka&ccedil; m dir? (g = 10 m/s2)
B) 80
B)
2X
cisim maksimum 50 m/s
5m
A) 100
3
5
M
L
K
hızla eğik atılan
www.sinav.com.tr
K
h2
Hava direnci &ouml;nem-
V0=40 m/s
Hava direnci &ouml;nem-
B) 4
V0
h1
tasına d&uuml;ş&uuml;yor.
siz olduğuna g&ouml;re,
h1
oranı ka&ccedil;tır?
h2
A) 3
P
fırlatıldığında
bir s&uuml;re sonra M nok-
V=10 m/s
sonra L noktasından
10 m/s lik hızla ge&ccedil;i-
Bir P cismi V0 yatay
E) 40
A) 30 m
30 m/s
B) 45 m
30 m/s
C) 45 m
40 m/s
D) 60 m
30 m/s
E) 80 m
30 m/s
V0 = 40 m/s
lik hızla yatay fırlatılan
12.
cisim L noktasına V hızıyla &ccedil;arpıyor.
Şekildeki sistemde yatay
ip
6 kg
d&uuml;zlem s&uuml;rt&uuml;nmelidir.
45 m
k = 0,5
Cisimler serbest bırakıl-
Hava direnci &ouml;nemsiz
L
olduğuna g&ouml;re, V hızı
dığında ip gerilmesi ka&ccedil;
V
A) 30
B) 40
C) 50
4 kg
N olur? (g = 10 m/s2)
ka&ccedil; m/s dir? (g = 10 m/s2)
D) 60
A) 12
E) 80
125
B) 18
C) 24
D) 32
E) 36
Test: 16
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
Serbest d&uuml;şen cisim eşit zaman aralıklarında aldığı
4.
Cismin aldığı yol bulunurken zaman verilmediği i&ccedil;in
yollar
zamansız hız form&uuml;l&uuml; kullanılabilir.
1. saniye 5 m
V2son = V2ilk + 2 g.h
2. saniye 15 m
Vy2 = Vx2 + 2 g.h1 ⇒ (2V)2 = V2 + 2g.h1
3. saniye 25 m
3V2 = 2 g.h1 ⇒ h1 =
4. saniye 35 m olur.
3V2
bulunur.
2 g
Aynı şekilde
Cisim son saniyede 35 m yol aldığına g&ouml;re, hareketinin son saniyesi 4 t&uuml;r. O h&acirc;lde cisim 4s havada kal-
Vz2 = Vy2 + 2 g.h2 ⇒ (3V)2 = (2V)2 + 2g.h2
mıştır.
9V2 = 4V2 + 2 g.h2
Bırakıldığı y&uuml;kseklik h =
h=
1 2
gt den
2
5V2
bulunur.
2 g
5V2 = 2 g.h2 ⇒ h2 =
1
. 10 . 42
2
Oran yapılırsa
h = 80 m bulunur.
h1
h2
=
Doğru Se&ccedil;enek C
3V2
2 g
5V2
2 g
=
3
bulunur.
5
Doğru Se&ccedil;enek B
2.
Cismin yere &ccedil;arpma hızı;
V&ccedil; = g.t ile bulunur.
30 = 10.t
t = 3s olur.
Bırakıldığı y&uuml;kseklik; h =
h=
1 2
gt ile hesaplanır.
2
1
. 1. 10 . 32 &amp; h = 45 m &ccedil;ıkar.
2
www.sinav.com.tr
5.
X cisminin t saniyede aldığı yol;
hX = V0.t +
1 2
gt
2
Y cisminin t s&uuml;rede aldığı yol;
hY = V0.t –
1 2
gt dir.
2
hX + hY = 60 m olduğuna g&ouml;re
V0.t +
1 2
1 2
gt + V0.t –
gt = 60
2
2
2V0.t = 60
t = 2s yerine yazılırsa
Doğru Se&ccedil;enek B
4V0 = 60
V0 = 15 m/s bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek C
3.
6.
X cismi 45 m den serbest bırakıldığı i&ccedil;in yere &ccedil;arpma
lunabilir.
s&uuml;resi;
1 2
1
h=
gt den 45 = . 10 . t2 &amp; t = 3s bulunur.
2
2
Cismin u&ccedil;uş s&uuml;resi t =
Cisimlerin u&ccedil;uş s&uuml;releri aynı olduğundan Y cisminin
6=
de yere ulaşma s&uuml;resi 3s olur. Buradan
1 2
gt
hy = V0.t +
2
hy = 10 . 3 +
Cismin hareket s&uuml;resi verildiğinden fırlatılma hızı bu-
2 V0
10
2 V0
g
ile bulunur.
&amp; V0 = 30 m/s
Cismin &ccedil;ıkabileceği maksimum y&uuml;kseklik
1
. 10 . 32
2
hmaks. =
hy = 30 + 45
hmaks. =
hy = 75 m bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek D
V20
2 g
den
(30) 2
2.10
&amp; hmax =
900
= 45 m bulunur.
20
Doğru Se&ccedil;enek D
126
Kuvvet ve Hareket III
7.
Test: 16
10.
Aşağıdan yukarıya doğru fırlatılan cismin herhangi
bir andaki hızı Vson = Vilk – gt ile bulunur.
Cismin yatay hızı sabit olduğundan yatayda aldığı yol
zamanla doğru orantılı olur. KM arası X, KL arası 2X
Değerler yerine yazılırsa;
olduğundan KL arasında 2t, LM arasında t s&uuml;resi ge-
–10 = 40 – 10.t
&ccedil;er. Bu s&uuml;reler aynı zamanda d&uuml;şeyde ge&ccedil;en s&uuml;relerdir. O h&acirc;lde h1 yolunu 2t s&uuml;rede h1 + h2 yolunu 3t
10t = 50
s&uuml;rede alır.
t = 5 saniye bulunur.
Yatay atılan cisim d&uuml;şeyde serbest d&uuml;şt&uuml;ğ&uuml; i&ccedil;in;
1
1
h1 =
g(2t)2
h1 + h2 =
g(3t)2
2
2
L noktasındaki hızı aşağı doğru olduğu i&ccedil;in bu hızın
değeri negatif alınır.
Doğru Se&ccedil;enek C
h1 =
1
g4t2
2
9 2
gt
2
h 1 + h2 =
↓
8.
h1 = 2 g.t2
2 gt2 + h2 =
Mermi d&uuml;şeyde serbest d&uuml;şme hareketi yaparak M
ye &ccedil;arpmıştır.
5=
5 2
gt bulunur.
2
h2 =
O h&acirc;lde;
1 2
h=
gt
2
h1
h2
=
1
. 10 . t2
2
2 gt2
5 2
gt
2
=
9 2
gt
2
4
bulunur.
5
Doğru Se&ccedil;enek B
t=1s
11.
Mermi yatayda sabit hızlı hareket yaptığından;
|KL| = V0 . t
|KL| = 100 . 1
|KL| = 100 m bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek A
9.
K
Cismin yatay hızı
VX
VX = V.cos 37&deg;
www.sinav.com.tr
Merminin hareket s&uuml;resi 1s dir.
VX = 50.0,8
VY
VX = 40 m/s dir.
V = 50 m/s
37&deg;
VX
K
Hareket boyunca
L
yatay hız değişmeyeceğinden maksimum y&uuml;kseklikteki hızı VX = 40 m/s dir.
D&uuml;şey hız;
VY = V.sin 37&deg;
V0
VY = 50.0,6 ⇒ VY = 30 m/s dir.
Cismin &ccedil;ıkabileceği maksimum y&uuml;kseklik;
45 m
V0 = 40 m/s
hmaks. =
L
V2Y
2 g
&amp; hmaks. =
(30) 2
2.10
&amp; hmaks. =
900
20
= 45 m bulunur.
V
VY = 30 m/s
Doğru Se&ccedil;enek B
Yatay fırlatılan cisme yatay doğrultuda hi&ccedil;bir kuvvet
12.
etki etmediğinden yatay hız değişmez.
Sistemin ivmesi
FNet = mg.a dan
bulunur.
VY d&uuml;şey hızını bulalım.
VY2 = 2 g.h
VY2 = 2.10.45 ⇒ VY2 = 900 ⇒ VY = 30 m/s bulunur.
V &ccedil;arpma hızı V0 ile VY nin bileşkesidir.
T
6 kg
fs = mgk
mg – fs = mg.a
fs = 6.10.0,5
40 – 30 = (6 + 4)a
fs = 30 N
T
4 kg
m.g = 4.10
10 = 10.a
Pisagordan;
a=1
V2 = V02 + VY2
İp gerilmesini 4 kg lık k&uuml;tleden hesap edebiliriz.
V2 = (40)2 + (30)2 ⇒ V2 = 1600 + 900 ⇒ V2 = 2500
mg – T = m.a
V = 50 m/s bulunur.
40 – T = 4.1 ⇒ T = 36 N olur.
m/s2
olur.
Doğru Se&ccedil;enek E
Doğru Se&ccedil;enek C
127
Test: 17
A.
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket III)
Aşağıda verilen ifadelerden doğru olanın başına
B.
Aşağıdaki c&uuml;mlelerde boş bırakılan yerleri uygun
kelimelerle doldurunuz.
1.
Bir cismin şeklini değiştirebilen etkiye .................. de-
(D), yanlış olanın başına (Y) yazınız.
1.
( ) Bir sistem dengede ise bileşke kuvvet sıfırdır.
2.
( ) Bir cismin &uuml;zerine etki eden bileşke kuvvet sıfır
nir.
2.
Kuvvet ........................... b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
3.
Bir cismin &uuml;zerine etki eden kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; sıfır
ise cisim kesinlikle durur.
ise cisim ........................... denir.
3.
( ) Bir cismin ivmesi varsa hızlanan hareket yapar.
4.
( ) Bir nehirde hareket eden y&uuml;z&uuml;c&uuml;n&uuml;n karşı kıyıya
4.
90&deg; ise bileşke kuvvet kuvvetlerden bir tanesinin b&uuml;-
ge&ccedil;iş s&uuml;resi akıntı hızına bağlıdır.
5.
y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;n&uuml;n ........................... katına eşittir.
5.
( ) Eğik atış hareketinde maksimum y&uuml;kseklikte
yatayda aldığı yol maksimum olur.
7.
( ) Yatay atış hareketinde cismin u&ccedil;uş s&uuml;resi ilk hızına bağlı değildir.
8.
( ) Aynı y&ouml;nde eşit hızla hareket eden iki koşucu
6.
www.sinav.com.tr
( ) Eğik atış hareketinde cisim 45&deg; lik a&ccedil;ı ile atılırsa
Eylemsizlik ........................................ &ouml;l&ccedil;&uuml;s&uuml; olarak
kullanılabilir.
7.
Etki-tepki kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri ...........................
8.
Bir cismin ivmesi varsa hızı ...........................
9.
Bir nehirde karşı kıyıya ge&ccedil;iş s&uuml;resi hareketlinin
hızının akıntıya ........................... bileşenine bağlıdır.
birbirini duruyormuş gibi g&ouml;r&uuml;r.
9.
Bir cisme kuvvet etki ediyorsa cisim ..................... kazanır.
cismin hızı sıfırdır.
6.
İki kuvvet b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri birbirine eşit aralarındaki a&ccedil;ı
( ) Ortalama hız bir cismin birim zamandaki yer de-
10.
Hız-zaman grafiğinin eğimi ........................... verir.
11.
Konum-zaman grafiğinin eğimi .......................... verir.
12.
İvme-zaman
ğiştirmesidir.
10.
( ) Yer değiştirme miktarı bir cismin ilk ve son konumları arasındaki en kısa mesafesidir.
grafiğinin
altında
kalan
alan
........................... verir.
11.
( ) Serbest d&uuml;şen cisimlerin yere &ccedil;arpma hızı, ha-
13.
vasız ortamda cismin k&uuml;tlesine bağlı değlidir.
12.
havasız ortamda k&uuml;tleye ...........................
( ) İki cismin atış a&ccedil;ılarının toplamı 90&deg; ise, menzil
14.
uzaklıkları her zaman eşittir.
13.
Serbest d&uuml;şme hareketinde yere d&uuml;şme s&uuml;resi
Bir cismin havada kalma s&uuml;resi &ccedil;ekim ivmesine
...........................
15.
( ) Aynı konumdan eğik atılan iki cismin hızlarının
Eğik atış hareketinde birbirini 90&deg; ye tamamlayan
d&uuml;şey bileşenleri eşit ise havada kalma s&uuml;releri
a&ccedil;ılarla atılan ve hızlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri eşit olan iki
de eşittir.
cisim i&ccedil;in menzil uzaklıkları ........................... .
128
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket III)
C.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
1.
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda bir cisim
serbest d&uuml;şmeye bırakıldıktan d&ouml;rt saniye sonra ikinci bir cisim aynı y&uuml;kseklikten ϑ hızıyla d&uuml;şey aşağı
y&ouml;nde atılıyor.
Test: 17
3.
Birinci cisim bırakıldıktan 7 saniye sonra cisimlerin hızları eşit olduğuna g&ouml;re, ϑ hızı ka&ccedil; m/s dir?
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmeV1 = 9 m/s
siz sistemde yeterinV2 = 4 m/s
ce y&uuml;ksek bir noktadan birbirlerine zıt
h
y&ouml;nde verilen hızlarla
aynı anda yatay atılan
cisimlerin hız vekt&ouml;rleri arasındaki a&ccedil;ı cisimler atıldıktan ka&ccedil; saniye sonra 90&deg; olur?
(g = 10 m/s2)
(g = 10 m/s2)
3
5
4.
X Vx = 2V
40
www.sinav.com.tr
2.
X
K
h1
2V
h
Vy = V
h2
Şekildeki s&uuml;rt&uuml;nmesiz ortamdan yatay atılan cih1
simlerin izledikleri y&ouml;r&uuml;ngelere g&ouml;re
oranı
h2
ka&ccedil;tır?
L
11 h
5
4
Y
VI
Yerden aynı y&uuml;kseklikte bulunan K cismi serbest bırakıldığında L noktasına V hızıyla, X cismi de aşağı
y&ouml;nl&uuml; 2V hızıyla atıldığında Y noktasına V' hızıyla
&ccedil;arpıyor.
5.
10 m/s
K
h=?
ϑ0
Buna g&ouml;re, V' ka&ccedil; V dir? (S&uuml;rt&uuml;nme yok.)
50 m/s
L
ϑX
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda eğik atılan
cismin K ve L noktalarındaki hız bileşenleri şekildeki
Buna g&ouml;re, K ve L noktaları arasındaki d&uuml;şey
uzaklık ka&ccedil; metredir? (g = 10 m/s2)
4
120
129
Test: 17
6.
Konu Kavrama Soruları (Kuvvet ve Hareket III)
9.
Hava direncinin
&ouml;nemsenmedi-
ϑ0
ği ortamda şe-
S&uuml;rt&uuml;nmesiz d&uuml;zlemdeki
α
Sistem
da L noktasına
Yatay
2m
g&ouml;re, F kuvveti ka&ccedil; mg
L
X = 1440 m
g
4
g
ivmesi ile F
4
y&ouml;n&uuml;nde hızlandığına
h
a=
F
ile &ccedil;ekiliyor.
K
kildeki gibi eğik Yatay
atılan cisim 12
2m
cisimler yatay F kuvveti
dir?
Cisim 10 saniye sonunda K noktasından ge&ccedil;tiğine g&ouml;re, ϑ0 hızı ka&ccedil; m/s’dir? (g = 10 m/s2)
130
3
7.
10.
α
4x
hmax
h1
m=2 kg
h2
F=24 N
Yatay
2x
3x
3x
Hava direncinin &ouml;nemsenmediği ortamda eğik atılan
cismin y&ouml;r&uuml;ngesi şekildeki gibidir.
h1 ve h2 y&uuml;kseklikleri oranı
h1
h2
ka&ccedil;tır?
K
www.sinav.com.tr
ϑ0
K noktasında durmakta olan 2 kg k&uuml;tleli cisme yatay
24 N luk kuvvet uygulandığında, cisim 3 saniyede
18m yol alıyor.
Buna g&ouml;re, cisimle yer arasındaki s&uuml;rt&uuml;nme kat
sayısı ka&ccedil;tır? (g = 10 m/s2)
32
27
4
5
8.
→
ϑ
45&deg;
11.
yatay
K
m=2 kg
•
40 m
F=6 N
yatay
37&deg;
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemde duran m = 2 kg lık cis→
me yatay F kuvveti 2s uygulanıp kaldırılıyor.
Şekildeki gibi ϑ hızıyla atılan cisim K noktasına &ccedil;ar-
Buna g&ouml;re, cismin harekete ge&ccedil;tiği andan itiba-
pıyor.
ren 4 saniyede aldığı yol ka&ccedil; m olur?
Buna g&ouml;re; ϑ ka&ccedil; m/s dir? (g = 10 m/ s2)
18
10 3
130
B&ouml;l&uuml;m 5
Elektrik I
Test: 1
Elektrostatik
1.
3.
Y&uuml;k alışverişi
olur.
+
–
+
+
1
Eşit b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kte
zıt cins
y&uuml;klenme olur.
2
3
Elektriklenme
Kutuplanma
olur.
l
ll
n&ouml;tr
+
Yukarıdaki etkinlikte 1, 2, 3 numaralı elektriklenme &ccedil;eşidi, aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
1
––––––––––
2
–––––––––––
lll
3
––––––––––
A)
Etki
Dokunma
S&uuml;rt&uuml;nme
Bir &ouml;ğrenci yukarıdaki deneyleri yaparak cisimlerin
B)
S&uuml;rt&uuml;nme
Dokunma
Etki
C)
Dokunma
Etki
S&uuml;rt&uuml;nme
Buna g&ouml;re, bu &ouml;ğrenci hangi se&ccedil;eneği yazmış
D)
Dokunma
S&uuml;rt&uuml;nme
Etki
olabilir?
E)
Etki
S&uuml;rt&uuml;nme
Dokunma
www.sinav.com.tr
I
––––––––––
2.
Birbiri ile temas h&acirc;lindeki yalıtkan
K, L cisimlerinden L cismi, K cismine s&uuml;rt&uuml;lerek &ccedil;ekiliyor.
K
+
+
+
+
+ +
K
+ +
+
+
+
+
– – – – B)
–
+
–
–
+
– L –
–
–
+
–
–
– ––
4.
A)
&Ccedil;ekme
İtme
İtme
B)
&Ccedil;ekme
İtme
Etkilemez
C)
&Ccedil;ekme
İtme
&Ccedil;ekme
D)
&Ccedil;ekme
&Ccedil;ekme
İtme
E)
İtme
&Ccedil;ekme
İtme
n&ouml;tr
N&ouml;tr iletken &ccedil;ubuğun L
K
ucuna - y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;re
K
L
–
–
–
–
–
şekildeki gibi dokunduruluyor.
Buna g&ouml;re, &ccedil;ubuğun
K ve L ucunun y&uuml;k cinsi ne olur?
C) –
–
–
–
K
L
+ D)
+
+
+
E)
K
+
+
+
K
+
+
+
–
–
–
–
–
+
+
+
+
+
III
––––––––––
L
Bu işlem sırasında y&uuml;klenen
cisimlerin y&uuml;k dağılımları, aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
A)
II
–––––––––––
L
A)
L
131
K
––––
n&ouml;tr
L
––––
–
B)
n&ouml;tr
+
C)
+
–
D)
–
–
E)
–
+
–
L –– –
–
Test: 1
5.
Elektrostatik
8.
N&ouml;tr iletken &ccedil;ubuk K, L, M
b&ouml;lmelerinden oluşmuştur. (–) y&uuml;kl&uuml; X cismi şekildeki gibi L b&ouml;lgesine
yaklaştırılıyor.
–
K
X
L
M
Buna g&ouml;re; K, L, M b&ouml;lgelerinin y&uuml;k işaretleri
nasıl olur?
K
L
M
A)
+
+
+
B)
–
+
–
C)
+
–
–
D)
+
+
N&ouml;tr
E)
–
N&ouml;tr
–
Şekildeki d&uuml;zenekte iletken K, L, N cisimleri n&ouml;tr,
M cismi ise yalıtkandır.
(+) y&uuml;kl&uuml; bir X cismi L
cismine dokundurulup
ayrıldıktan sonra N deki
toprak hattı kesiliyor.
M
N
–
–
–
–
A)
C)
TV'ye yaklaşınca
koldaki t&uuml;ylerin
hareketi
İki insanın elleri
birbirine değince
&ccedil;arpılması
Yukarıda verilen &ouml;rnekler, elektriklenmenin hangi
&ccedil;eşidine &ouml;rnektir?
I
––––––––––
II
–––––––––––
III
––––––––––
A)
Etki
Etki
Etki
B)
Etki
Etki
Dokunma
C)
Dokunma
Etki
Etki
D)
Dokunma
Dokunma
Etki
E)
Etki
Dokunma
Dokunma
www.sinav.com.tr
Y&uuml;kl&uuml; balon
muslukta akan
suya yaklaşınca
suyun b&uuml;k&uuml;lmesi
K
L
Yalıtkan Zemin
Buna g&ouml;re K, L ve N cisimlerinin y&uuml;k dağılımları
aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
K
–+
–+
–
–+
L
++
++
++
M
N
–+
–+
–
–+
N
–
–
–
–
B)
D)
K
L
++
++
++
++
N
+–
+–
–
+–
––
––
––
E)
6.
M
N
N
–
+–
+–
–
+–
M
M
M
L
K
+–
+–
–
+–
++
++
++
L
K
+–
+–
+–
+–
+–
–
+–
K
–
–
–
–
–
L
++
++
++
++
9.
+
–
n&ouml;tr
X
Y
Z
Şekildeki X cisminin y&uuml;k&uuml; pozitif, Y nin y&uuml;k&uuml; negatif
ve Z nin y&uuml;k&uuml; ise n&ouml;trd&uuml;r.
Buna g&ouml;re,
I.
X cisminde sadece + cins y&uuml;kler vardır.
II. Y cisminde (–) cins y&uuml;kler (+) cins y&uuml;klerden fazladır.
7.
III. Z cisminde (+) ve (–) cins y&uuml;kler bulunmamaktadır.
Cisimlerin elektriklenmesi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalıtkan bir &ccedil;ubuğun u&ccedil;ları etki ile elektriklenme
sonucu kutuplanabilir.
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
B) Dokunma ile elektriklenme iletken cisimler arasında olur.
C) İletken katı cisimlerin elektriklenmesi elektronların yer değiştirmesi sonucunda olur.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
D) Birbirine dokundurulan iletken y&uuml;kl&uuml; k&uuml;reler toplam y&uuml;k&uuml; yarı&ccedil;apları ile orantılı paylaşırlar.
E) Pozitif y&uuml;kle y&uuml;klenen cisim elektron kaybetmiştir.
132
1. D
2. D
3. C
7. A
8. A
9. B
4. D
5. B
6. B
Test: 2
Elektrostatik
1.
4.
+ y&uuml;kl&uuml; cisim
+ y&uuml;kl&uuml; cismi
X
K
N&ouml;tr
Y
a
b
+ + +
K
Y&uuml;kler
+ y&uuml;kl&uuml; cisim
n&ouml;tr cismi
L
– y&uuml;kl&uuml; cisim
n&ouml;tr cismi
M
Yalıtkan ayak &uuml;zerindeki iletken n&ouml;tr K &ccedil;ubuğunun
yanına şekildeki gibi (+) y&uuml;kl&uuml; iletken L cismi yerleştiriliyor.
Yukarıdaki etkinlikte K, L, M kutularına aşağıdaki-
Buna g&ouml;re;
lerden hangisi yazılabilir?
K
––––––––––
L
–––––––––––
L
I.
M
––––––––––
K &ccedil;ubuğunun X, Y u&ccedil;ları eşit ve zıt y&uuml;kle y&uuml;klenir.
II. K &ccedil;ubuğunun X ucundan Y ucuna (+) y&uuml;kler hareket eder.
A)
&Ccedil;eker
Etkilemez
Etkilemez
B)
&Ccedil;eker
İter
İter
C)
İter
&Ccedil;eker
&Ccedil;eker
III. L cisminin a ucundan b ucuna doğru (–) y&uuml;k ge&ccedil;işi olur.
D)
İter
Etkilemez
Etkilemez
yargılarından hangileri doğrudur?
E)
İter
&Ccedil;eker
Etkilemez
A) Yalnız I
B) I ve II
2.
S&uuml;rt&uuml;nme sonucu elektriklenmeyle ilgili;
N&ouml;tr iki iletken birbirine s&uuml;rt&uuml;l&uuml;rse cisimlerde
elektriklenme olmaz.
Bir iletken ile yalıtkan birbirine s&uuml;rt&uuml;l&uuml;rse cisimlerde elektriklenme olur.
S&uuml;rt&uuml;nme sonucu cisimler eşit ve zıt y&uuml;klerle
www.sinav.com.tr
D) II ve III
y&uuml;klenir.
5.
raklanmış n&ouml;tr
n&ouml;tr
L
+
iletken &ccedil;ubuğa
+ y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;re
şekildeki
yanlış ise (Y) yazıldığında aşağıdakilerden hangi-
yaklaştırılıyor.
si oluşur?
Buna g&ouml;re;
B)
K
L ucundan top-
yargılarının başlarındaki kutulara doğru ise (D)
A)
C) I ve III
E) I, II ve III
C)
D)
gibi
Topraklama
E)
İletkenin K ucuna topraktan elektron
gelir.
Selin
İletkenin K ucundan toprağa + y&uuml;k
ge&ccedil;er.
3.
r ve 2r yarı&ccedil;aplı iletken
K ve L k&uuml;relerinin y&uuml;k&uuml;
sırasıyla +2q ve –11q
Gizem
– 11q
+ 2q
2r
K r
L
İletkenin K ucu –, L ucu n&ouml;tr olur.
dur.
Ali
Buna g&ouml;re K k&uuml;resi L
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
k&uuml;resine
A) Selin
B) Gizem
C) Selin ve Ali
D) Selin ve Gizem
dokundu-
rulduğunda K nin son y&uuml;k&uuml; ne olur?
A) –2q
B) –3q
C) +3q
D) –6q
E) +6q
E) Gizem ve Ali
133
Test: 2
Elektrostatik
6.
X
K
8.
L
( ) Yalıtkan maddeler dokunma ile elektriklenebilir.
( ) İletken maddeler dokunma ve etki ile elektrikle-
+
nebilir.
( ) İki iletken cisim dokundurulduğunda y&uuml;k alışverişi yapmıyorsa potansiyelleri eşittir.
Şekil I
Yukarıda verilen yargılardan doğru olanın başına
Y
M
N
D, yanlış olanın başına Y yazıldığında aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
+
A) D, Y, D
B) D, Y, Y
D) Y, D, Y
C) Y, D, D
E) Y, Y, D
Şekil II
Yalıtkan ayaklar &uuml;zerindeki n&ouml;tr iletken KL ve MN &ccedil;ubukları iletken tel ile topraklanmıştır.
Bu &ccedil;ubukların K ve M u&ccedil;larının yanına (+) y&uuml;kl&uuml; X
ve Y cisimleri Şekil I ve II deki gibi yaklaştırılırsa
K
L
M
N
A)
+
–
+
–
B)
–
+
–
+
C)
+
–
–
+
D)
–
N&ouml;tr
–
N&ouml;tr
E)
–
N&ouml;tr
N&ouml;tr
–
www.sinav.com.tr
&ccedil;ubukların K, L, M ve N u&ccedil;larının y&uuml;k cinsleri ne
olur?
9.
Pozitif y&uuml;kl&uuml;
cisim
(+) y&uuml;k sayısı
N&ouml;tr cisim
Hi&ccedil; (–) y&uuml;k&uuml; yoktur.
Negatif y&uuml;kl&uuml;
cisim
Hi&ccedil; (+) y&uuml;k&uuml; yoktur.
Cisim
Yukarıdaki etkinlikte doğru verilen yargıların karşısındaki boş kutu işaretlenirse nasıl bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;m oluşur?
A)
7.
3
4
D
Y
1
2
+ y&uuml;kler hareket
etmezler.
D
Y
D
Zıt cins y&uuml;kler
birbirini &ccedil;eker.
Aynı cins y&uuml;kler
birbirini iter.
Y
B)
C)
D)
E)
5
D
Y
Y&uuml;k alışverişi sırasında
Giriş
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
134
1. C
2. A
3. B
7. C
8. C
9. D
4. C
5. C
6. D
Test: 3
1.
Elektrostatik
1
2
D
3
Y
D
(+) ve (–) y&uuml;k sayısı
eşit olan cisimlere
n&ouml;tr cisim denir.
4.
4
grafiklerinde K ve
Y
Y
Yalıtkan cisimler
s&uuml;rt&uuml;nme ile
elektriklenebilir
+ y&uuml;k sayısı
+ y&uuml;k sayısı
– y&uuml;k sayısı
– y&uuml;k sayısı
L cisimlerinin +
Ebonit &ccedil;ubuk
dokunma ile
elektriklenebilir.
D
Şekildeki s&uuml;tun
ve – y&uuml;k sayısı
D
5
g&ouml;sterilmektedir.
Y
Buna g&ouml;re;
Y&uuml;kl&uuml; cam &ccedil;ubuk bir
iletkene dokunursa
y&uuml;k&uuml;n&uuml; kaybetmez.
K
L
L cismi
n&ouml;tr d&uuml;r.
K cismi +
y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Y
D
İletken cisimler hem
etki ile hem de dokunma
ile elektriklenebilir.
Giriş
K cismi L
cismini &ccedil;eker.
Ali
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
Nuri
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
A) 1
Fatma
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
2.
Yarı&ccedil;apları r, 3r
K
L
M
ve 2r olan K, L,
M
k&uuml;relerinin
r
2r
3r
y&uuml;kleri sırasıyla
–q, +4q ve Q
–q
+ 4q
Q
www.sinav.com.tr
A) Ali
D) Ali ve Fatma
5.
C) Ali ve Nuri
E) Ali, Nuri ve Fatma
Y&uuml;kleri qX, qY, yarı&ccedil;apları rX, rY olan iki iletken k&uuml;re
birbirine dokunduruluyor.
X, Y cisimlerinin y&uuml;k miktarları değiştiğine g&ouml;re,
I.
dur.
qX ≠ qY
II. rX ≠ rY
&Uuml;&ccedil; k&uuml;re aynı anda birbirine dokundurulduğunda
III.
n&ouml;tr olduklarına g&ouml;re Q y&uuml;k&uuml; nedir?
A) +3q
B) Nuri
B) –3q
C) 2q
D) –2q
E) –q
qX
rX
≠
qY
rY
bağıntılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
3.
6.
Y&uuml;kleri farklı iki iletken k&uuml;re birbirine dokundurulduğunda aralarınnda y&uuml;k alışverişi oluyor.
E) II ve III
r ve 2r yarı&ccedil;aplı iletken k&uuml;reler yalıtkan
C) Yalnız III
X
•
S
r
•
2r Y
ayaklar &uuml;zerindedirBuna g&ouml;re, cisimlerin;
I.
ler. K&uuml;reler arasında-
y&uuml;k miktarları,
ki S anahtarı kapatı-
II. y&uuml;k işaretleri,
lırsa k&uuml;reler arasında y&uuml;k alışverişi ger&ccedil;ekleşiyor.
III. y&uuml;k değişim miktarları
X k&uuml;resinin y&uuml;k değişim miktarı qX, Y k&uuml;resinin
niceliklerinden hangileri kesinlikle aynı olur?
y&uuml;k değişim miktarı qY ise,
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
A)
E) II ve III
135
1
4
B)
1
2
C) 1
qX
qY
oranı ka&ccedil;tır?
D) 2
E) 4
Test: 3
7.
Elektrostatik
Eşit yarı&ccedil;aplı K ve L ilet-
K
ken k&uuml;releri sırasıyla
9.
L
r
+
r
–3q ve –q y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
K
– 3q
Anahtar kapatıldığın-
d
l
M
L
–q
da;
K&uuml;relerin son
y&uuml;k&uuml; – 2q olur.
Yalıtkan ayaklar &uuml;zerindeki n&ouml;tr K, L iletken &ccedil;ubuk ile
(+) y&uuml;kl&uuml; M k&uuml;resi şekildeki gibi yerleştirilmiştir.
K dan L ye
– q y&uuml;k&uuml; ge&ccedil;er.
Buna g&ouml;re,
I.
Cem
Selim
K&uuml;relerin potansiyelleri eşit olur.
&Ccedil;ubuğun K ve L ucu eşit fakat zıt y&uuml;klenir.
II. M k&uuml;resi ile &ccedil;ubuğun L ucu arasındaki d mesafesi artarsa K ucunun y&uuml;k&uuml; azalır.
III. &Ccedil;ubuğun boyu l azaltılırsa K ve L nin y&uuml;k miktarları artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
Yasin
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
hangi &ouml;ğrencilerin yorumu doğru olur?
A) Cem
B) Selim
C) Cem ve Selim
www.sinav.com.tr
D) Selim ve Yasin E) Cem, Selim ve Yasin
8.
S1
K
+2q
L
S2
X
+q
+q
Y
–q
10.
X
+
•
Y
r
•
Z
r
•
r
İletken, n&ouml;tr, r yarı&ccedil;aplı X, Y, Z k&uuml;releri yalıtkan ayaklar &uuml;zerinde birbirine değmektedir. Bu k&uuml;relerin yanına (+) y&uuml;kl&uuml; K k&uuml;resi şekildeki gibi konuluyor. Sistemden &ouml;nce Z k&uuml;resi, sonra da Y k&uuml;resi yalıtkan ayaklarından tutularak uzaklaştırılıyor.
Buna g&ouml;re;
I.
Şekil I
K
Y ve Z (+) y&uuml;kle y&uuml;klenmiştir.
II. X in y&uuml;k miktarı Z nin y&uuml;k miktarından b&uuml;y&uuml;k olur.
Şekil II
III. X ile Y zıt y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Yarı&ccedil;apları eşit iletken K, L, X ve Y k&uuml;relerinin y&uuml;kleri Şekil I ve II deki gibidir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
S1, S2 anahtarı kapatıldığında,
q
I. K k&uuml;resinden L k&uuml;resine + y&uuml;kl&uuml; ge&ccedil;miştir.
2
II. L k&uuml;resinden K k&uuml;resine –
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
q
y&uuml;k&uuml; ge&ccedil;miştir.
2
III. Y k&uuml;resinden X k&uuml;resine –q y&uuml;k&uuml; ge&ccedil;miştir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğru olur?
(İki sistem birbirinden etkilenmiyor.)
A) Yalnız II
D) II ve III
B) Yalnız III
C) I ve II
E) I ve III
136
1. A
2. B
3. E
4. E
7. E
8. D
9. E
10. E
5. C
6. C
Test: 4
1.
1
Elektrostatik
2
Elektriklenme
Y&uuml;k
4.
3
Y&uuml;k
r, r ve 2r yarı&ccedil;aplı
Zaman
K
iletken
L
M
Coulomb
Akım
2r
r
r
+ 4q
n&ouml;tr
K, L, M k&uuml;reK
M
L
lerinin y&uuml;kleri
S&uuml;rt&uuml;nme
sırasıyla
4q,
n&ouml;tr ve –q dur.
Yukarıdaki etkinlikte doğru eşleştirme yapılırsa
–q
K&uuml;reler birbirine dokundurulup ayrıldığında son
aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
y&uuml;klerini g&ouml;steren s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden
A) (1 - L) (2 - M) (3 - K)
hangisi gibi olur?
B) (1 - L) (2 - K) (3 - M)
A) Y&uuml;k
B) Y&uuml;k
C) (1 - K) (2 - M) (3 - L)
D) (1 - K) (2 - L) (3 - M)
E) (1 - M) (2 - L) (3 - K)
K
L
M
K
C) Y&uuml;k
2.
L
M
L
M
D) Y&uuml;k
–3q y&uuml;kl&uuml; i&ccedil;i boş k&uuml;renin i&ccedil;ine
+q y&uuml;kl&uuml; bir X cismi dokunduX
rulup &ccedil;ekiliyor.
Buna g&ouml;re i&ccedil;i boş k&uuml;renin
– 3q
y&uuml;k dağılımı aşağıdakilerden
hangisi gibi olur?
A) –
–
+
+
–
–
+
+
+
B) +
–
+
–
+
–
–
+
–
–
–
+
–
+
E) –
–
–
–
+
–
–
+
+
D)
–
–
C) +
+
–
–
–
+
+
+
–
www.sinav.com.tr
+q
–
–
L
M
K
E) Y&uuml;k
K
L
M
5.
–
–
K
–
Z
X
+
+ q
q
Y – q
K
L
M
3.
+
–
Y
Z
&Ouml;zdeş y&uuml;ks&uuml;z ve iletken K, L, M k&uuml;relerinde, eşit y&uuml;k
miktarlı X, Y, Z iletken cisimleri şekildeki gibi yeteri
+
X
Buna g&ouml;re K, L, M k&uuml;relerinin dış y&uuml;zeylerindeki
y&uuml;k cinsleri aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
İ&ccedil;i boş iletken ve n&ouml;tr X, Y, Z k&uuml;relerinden X k&uuml;resinin
i&ccedil;ine + y&uuml;kl&uuml; cisim dokundurulurken Y nin i&ccedil;ine + y&uuml;k-
K
L
M
l&uuml; cisim, Z nin i&ccedil;ine de - y&uuml;kl&uuml; cisim yaklaştırılıyor.
A)
+
+
–
Buna g&ouml;re, hangi k&uuml;renin i&ccedil; y&uuml;zeyi pozitif y&uuml;kle-
B)
–
–
+
nir?
C)
–
+
+
D)
+
–
+
E)
N&ouml;tr
–
+
A) Yalnız X
D) X ve Z
B) Yalnız Y
C) Yalnız Z
E) Y ve Z
137
Test: 4
Elektrostatik
6.
K
X
8.
Y
d
X
+++++
+q
Hava
İletken
tel
–
Y
–––––
–q
L
Yalıtkan
ayaklar
Şekildeki elektroskop y&uuml;ks&uuml;z, X &ccedil;ubuğu (+q) y&uuml;kl&uuml; ve
Y &ccedil;ubuğu ise –q y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
N&ouml;tr K elektroskobu ile n&ouml;tr iletken X, Y levhaları şekildeki gibi yerleştirilmiştir. (–) y&uuml;kl&uuml; L k&uuml;resi Y levhasına dokundurulup uzaklaştırılıyor.
Buna g&ouml;re;
I.
Buna g&ouml;re;
I.
Elektroskobun yaprakları (–) y&uuml;kle y&uuml;klenir.
II. X in yanına Y cismi şekildeki gibi yaklaştırılırsa
yapraklar tamamen kapanır.
II. X, Y arasındaki d mesafesi azaltılırsa yaprakların
a&ccedil;ıklığı artar.
III. Y cismi, X cismine dokundurulursa yapraklar tamamen kapanır.
III. X, Y levhaları arasına cam konulursa, yapraklar
biraz kapanır.
yargılarından hangileri doğrudur?
yargılarından hangileri doğrudur?
B) I ve II
D) II ve III
7.
– 2q
E) I, II ve III
+ 3q
+q
2r
A) Yalnız I
C) I ve III
r
r
–q
r
B) I ve II
D) II ve III
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
Elektroskoba sadece X cismi yaklaştırılırsa yapraklar + y&uuml;kle y&uuml;klenerek a&ccedil;ılır.
9.
C) I ve III
E) I, II ve III
Birbirine değmekte olan
L
K
K ve L k&uuml;relerine şekil-
r
+++
2r
deki gibi + y&uuml;kl&uuml; &ccedil;ubuk
yaklaştırılıyor.
Buna g&ouml;re K ve L nin
P
K
L
n&ouml;tr
y&uuml;k miktarlarına ait
M
n&ouml;tr
s&uuml;tun grafiği; aşağıdakilerden hangileri olabilir?
&Uuml;&ccedil; &ouml;ğrenci verilen k&uuml;relerden iki tanesini birbirine dokunduruyor.
Y&uuml;k miktarı
Y&uuml;k miktarı
Y&uuml;k miktarı
Buna g&ouml;re;
K ile L
P ile M
K
L
K
A) Yalnız I
K ile M
Zehra
L
K
B) Yalnız II
D) I ya da II
L
C) Yalnız III
E) I ya da III
Yasir
Rabia
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
hangi &ouml;ğrencilerin dokundurma işleminde y&uuml;k
alışverişi olmaz?
A) Zehra
B) Yasir
D) Zehra ve Yasir
C) Rabia
E) Zehra ve Rabia
138
1. A
2. E
3. C
7. B
8. C
9. A
4. B
5. D
6. E
Test: 5
1.
Elektrostatik
1
2
D
Y
4.
N&ouml;tr elektroskoba
y&uuml;kl&uuml; cisim yaklaşırsa
topuz ve yapraklar
farklı cins y&uuml;klenir.
D
3
4
5
Y
D
Y
N&ouml;tr elektroskobu
y&uuml;klersek
yaprakları a&ccedil;ılır.
K
Elektroskop “aynı
cins y&uuml;kler birbirini
iter” prensibine g&ouml;re
&ccedil;alışır.
L
M
N
P
R
Negatif y&uuml;kl&uuml; &ouml;zdeş iletken K, L, M, N, P, R k&uuml;relerinin y&uuml;k miktarlarına ait s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
Bu k&uuml;relerden K ile L, M ile N ve P ile R birbirine
Y
D
Y&uuml;k miktarı
dokundurulunca hangisinden diğerine y&uuml;k ge&ccedil;işi
yarayan cihaza elektroskop denir.
olur?
Giriş
K ile L
––––––––––
P ile R
––––––––––
A)
K den L ye
M den N ye
P den R ye
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
B)
K den L ye
M den N ye
R den P ye
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
C)
L den K ye
N den M ye
P den R ye
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
D)
L den K ye
M den N ye
R den P ye
E)
K dan L ye
N den M ye
R den P ye
şa ulaşılır?
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
– y&uuml;kl&uuml; bir elektroskobun to-
Y
– – –
X
––
–
puzuna – y&uuml;kl&uuml; bir Y &ccedil;ubuğu
şekildeki gibi yaklaştırılıyor.
Buna g&ouml;re, elektroskobun
yaprakları arası a&ccedil;ıklık na-
–
–
–
–
www.sinav.com.tr
A) 1
2.
M ile N
–––––––––––
sıl değişir?
A)
5.
+5q
Değişmez.
+q
S
B) Biraz kapanır.
C) Biraz daha a&ccedil;ılır.
D) &Ouml;nce kapanıp sonra a&ccedil;ılır.
E) &Ouml;nce a&ccedil;ılıp sonra kapanır.
K
3.
–q y&uuml;kl&uuml; bir elektroskoba +5q
–q
+
– ++
+ 5q
y&uuml;kl&uuml; bir &ccedil;ubuk şekildeki gibi
5q ve q y&uuml;kl&uuml; &ouml;zdeş K, L elektroskopları arasın-
dokunduruluyor.
daki S anahtarı kapatılırsa;
Buna g&ouml;re, elektroskobun
yapraklarının hareketi nasıl
L
–
–
I.
–
–
K nin yaprakları biraz kapanır.
olur?
II. L nin yaprakları biraz a&ccedil;ılır.
A) Tam kapanır.
III. L den K ye +2q y&uuml;k&uuml; ge&ccedil;miştir.
B) Biraz kapanır.
yargılarından hangileri doğru olur?
C) Biraz daha a&ccedil;ılır.
A) Yalnız I
D) &Ouml;nce kapanıp sonra a&ccedil;ılır.
B) Yalnız II
D) I ve III
E) Değişiklik olmaz.
139
C) I ve II
E) II ve III
Test: 5
Elektrostatik
6.
K
8.
L
İletken
M
–
K
Y&uuml;kl&uuml; K elektroskobuna yaklaştırılan L cismi elektroskoptan uzaklaştırıldığında yaprakların biraz a&ccedil;ıldığı g&ouml;zleniyor.
Y&uuml;ks&uuml;z iletken K k&uuml;resi ile L elektroskobu iletken telle birbirine bağlanmıştır.
K k&uuml;resinin i&ccedil;ine (–) y&uuml;kl&uuml; M k&uuml;resi şekildeki gibi
Buna g&ouml;re;
I.
L
sarkıtıldığında;
K ve L zıt y&uuml;kl&uuml;d&uuml;rler.
I.
K nin i&ccedil;i (+) y&uuml;kle y&uuml;klenir.
II. L n&ouml;trd&uuml;r.
II. L elektroskobunun yaprakları (–) y&uuml;kle y&uuml;klenir.
III. L cismi K elektroskobuna dokundurulursa yaprakların konumunda değişim olmaz.
yargılarından hangileri doğru olabilir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve II
E) II ve III
K
Y&uuml;kl&uuml; K elektroskobuna iletken
B) I ve II
D) II ve III
L
L &ccedil;ubuğu yaklaştırıldığında θ
a&ccedil;ısı artıyor.
www.sinav.com.tr
D) I ve III
7.
III. K den L ye elektron akışı olur.
9.
C) I ve III
E) I, II ve III
Yalıtkan ayaklar &uuml;zerinr
k&uuml;relerinin y&uuml;kleri – 4q
birlerine dokundurulup
L
K
Buna g&ouml;re;
Buna g&ouml;re, qK ve qL ka&ccedil;tır?
Elektroskop
negatif y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Serkan
2r
ve +10q dur. K&uuml;reler bir-
ayrıldıklarında son y&uuml;kθ
+10q
– 4q
de duran şekildeki K, L
Elektroskop ile L
&ccedil;ubuğu aynı cins
elektrikle y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
qL
qK
L &ccedil;ubuğu
y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Emin
A) +q
+2q
B) –2q
+4q
C) +2q
+4q
D) +3q
+3q
E) +2q
+6q
Mete
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Serkan
D) Emin ve Mete
B) Emin
C) Serkan ve Emin
E) Serkan, Emin ve Mete
140
1. A
2. C
3. D
7. D
8. E
9. C
4. A
5. C
6. C
Test: 6
Elektrik Kuvveti
1.
3.
L
niceliktir
doğru
K
orantılı
I.
ters
Elektrik
kuvveti
İki y&uuml;kl&uuml; cisim arasındaki elektriksel kuvvet i&ccedil;in
yazılan;
II. Hareket ettirici &ouml;zelliği vardır.
M
orantılı
Temas gerektirmeyen kuvvettir.
III. Cisimlerin k&uuml;tlelerinden bağımsızdır.
birimidir
yargılarından hangileri doğrudur?
Nevton
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki kavram haritasında K, L, M kutularına
yazılabilecek doğru kavram aşağıdakilerden hangisidir?
K
––––––––––
L
–––––––––
M
––––––––––
A) Y&uuml;klerin
&ccedil;arpımıyla
B) Y&uuml;klerin
&ccedil;arpımıyla
Vekt&ouml;rel
Uzaklıkla
Skaler
Uzaklıkla
C) Y&uuml;klerin
&ccedil;arpımıyla
Vekt&ouml;rel
Y&uuml;k cinsi
D) Uzaklıkla
Vekt&ouml;rel
Uzaklığın
4.
X
Y
Z
qy
qx
qz
E) Y&uuml;klerin
&ccedil;arpımıyla
2.
Vekt&ouml;rel
www.sinav.com.tr
karesiyle
Uzaklığın
karesiyle
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlem-
X, Y, Z noktasal cisimlerden Y cismi serbest bırakıldığında dengede kalmaktadır.
Sistem s&uuml;rt&uuml;nmesiz olduğuna g&ouml;re
qx
oranı ka&ccedil;qz
tır?
A)
4
9
B)
2
3
C) 1
D)
3
2
E)
9
4
F
deki y&uuml;kl&uuml; X, Y, Z cisimlerinin K cismine uyguladığı bi-
X
Y
K
leşke kuvvet F oluyor.
Buna g&ouml;re;
Z
X ile Y aynı
cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Z ile K aynı
cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
5.
Ahmet
X ile Y nin y&uuml;k
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; eşittir.
X
Emin
+q
Y
X
+q
+ 3q
Noktasal X, Y, Z cisimlerinin y&uuml;kleri sırasıyla +q, +q
ve +3q dur.
Musa
X cisminin Y cismine uyguladığı elektriksel kuv-
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
vet F ise Y cismine etki eden bileşke kuvvet ne-
A) Ahmet
dir?
B) Emin
D) Emin ve Musa
C) Ahmet ve Emin
A) –2 F
E) Ahmet, Emin ve Musa
141
B) – F
C) F
D) 3 F
E) 4 F
Test: 6
6.
Elektrik Kuvveti
9.
Aynı d&uuml;zlemdeki X ve
T1
Y noktasal y&uuml;klerinin
X
pozitif Z y&uuml;k&uuml;ne uygu-
Y
T2
q
Z
2q
2q
4q
Şekil - l
Şekil - ll
sıfırdır.
qY
Buna g&ouml;re
1
A) 16
qX
Yukarıdaki sistemlerde ip gerilmeleri T1 ve T2 dir.
oranı ka&ccedil;tır?
Buna g&ouml;re
1
B) 4
1
D)
4
1
C)
16
1
E)
2
A)
7.
1
4
T1
T2
B)
oranı ka&ccedil;tır?
1
2
C) 1
D) 2
E) 4
10.
+
q
q
+
+
l
q
+
q
Yalıtkan ip
ll
2q
+
2q
+
2q
lll
+
lV
Bir &ouml;ğrenci y&uuml;kler arasındaki uzaklık ile elektriksel
kuvvet arasındaki ilişkiyi bulmak i&ccedil;in iki &ouml;l&ccedil;&uuml;m yapıyor.
Buna g&ouml;re, bu &ouml;ğrenci yukarıdaki hangi iki deneyi yapmış olabilir?
A) I ve II
B) I ve III
C) I ve IV
Z
X
Şekil I
Şekil II
Asılı X k&uuml;resinin yanına Şekil I ve II deki gibi Y ve Z
k&uuml;recikleri yaklaştırılıyor.
X k&uuml;resi oklar y&ouml;n&uuml;nde harekete ge&ccedil;tiğine g&ouml;re;
I.
D) II ve III
Yalıtkan ip
Y
X
www.sinav.com.tr
q
+
X k&uuml;resi n&ouml;trd&uuml;r.
II. Z k&uuml;resi y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
E) III ve IV
III. X ile Z aynı cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
yargılarından hangileri kesin doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
8.
q1 = 2.10–5
Şekildeki y&uuml;kl&uuml; k&uuml;reler birbirine F
C) I ve II
E) II ve III
q2 = 8.10–5
F
F
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;nde
kuvvet uyguluyorlar.
d = 4.10–1m
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re F kuvveti ka&ccedil; N dur?
1. E
2. E
3. E
4. A
(k = 9 . 109 Nm2/c2)
7. A
8. E
9. C
10. E
A) 0,1
B) 1
C) 5
D) 9
E) 90
142
5. A
6. B
Test: 7
1.
Elektrik Kuvveti
3.
Uzaklık
&Ouml;zdeş y&uuml;kl&uuml; iki cisim K, L, M
Yatay d&uuml;zleme sabitlen-
tutulduğunda
miş X ve Z noktasal y&uuml;k-
aralarındaki uzaklığa ait s&uuml;tun
leri Y y&uuml;k&uuml;ne kuvvet uy-
grafiği şekildeki gibidir.
guluyorlar.
Buna g&ouml;re cisimlerin birbir-
Buna g&ouml;re Y cismine et-
konumlarında
K
L
X
hangileri olabilir?
aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yalnız 1
K
C) Kuvvet
B) Kuvvet
L
M
Z
B) Yalnız 2
D) 1 ya da 2
K
D) Kuvvet
L
Y
3
ki eden bileşke kuvvet
M
kuvvetlerine ait s&uuml;tun grafiği
A) Kuvvet
2
1
E) 2 ya da 3
4.
M
C) Yalnız 3
qY=–4q
qX=q
2r
r
d
L
M
K
L
E) Kuvvet
K
L
Y&uuml;kleri q ve –4q olan X, Y iletken k&uuml;releri şekildeki
konumda iken aralarındaki elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; F dir.
M
www.sinav.com.tr
K
M
İki k&uuml;re birbirine dokundurulup tekrar aynı konumlarına konulursa aralarındaki elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; F olur?
A)
5.
2.
Y
1
8
B)
1
4
C)
1
2
D) 1
E) 2
1
2
3
4
5
D
Y
Y
D
Y
4q
Y&uuml;kler birbirinden
uzaklaşırsa coulomb
kuvveti değişmez.
2d
D
K
d
X
q
d
q
Z
Coulomb kuvveti
vekt&ouml;reldir.
q
Şekildeki noktalara yerleştirilmiş y&uuml;klerden X y&uuml;k&uuml;-
D
n&uuml;n K ya uyguladığı kuvvet F dir.
Coulomb kuvveti
y&uuml;klerin &ccedil;arpımıyla
doğru orantılıdır.
Y
Y&uuml;kler arasındaki
etkileşim kuvvetine
coulomb kuvveti denir.
Buna g&ouml;re K ya etki eden bileşke kuvvet aşağıda-
Giriş
kilerden hangisidir?
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yarA)
B)
C)
F
F
D)
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi2F
E)
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
2F
2F
A) 1
143
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Test: 7
6.
Elektrik Kuvveti
9.
Şekildeki sistemde y&uuml;kl&uuml;
Yalıtkan ip
X k&uuml;resinin yanına y&uuml;ks&uuml;z iletken Y cismi şekil-
Y
X
deki gibi konuluyor.
Buna g&ouml;re, X cisminin
X ile Y arasındaki elektriksel kuvvet cisimlerin
ağırlığına eşit olduğuna
g&ouml;re, T1, T2, T3 arasındaki ilişki nedir?
denge durumu;
α
X
Y
β
Y
X
K&uuml;tleleri ve y&uuml;k miktarları
eşit X, Y, Z cisimleri şekildeki gibi dengede iken iplerdeki gerilme kuvvetleri
T1, T2, T3 oluyor.
Y
T1
+
T3
+
X
X
d
Y
–
+
Z
T2
X
(Cisimlerin &ccedil;apraz etkileşimi &ouml;nemsenmiyor.)
I.
II.
III.
A) T1 = T2 = T3
B) T1 = T3 &gt; T2
C) T1 &gt; T2 = T3
D) T2 = T3 &gt; T1
şekildekilerden hangileri gibi olabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
E) T1 &gt; T3 &gt; T2
C) Yalnız III
E) I ve III
10.
7.
www.sinav.com.tr
q
Y&uuml;kl&uuml; X k&uuml;resi G
ağırlıklı Y k&uuml;resi-
37&deg;
X
ne yaklaştırıldı-
F
Y
ğında F kuvveti
uygulayarak şekildeki konumda
denge tutuyor.
F
Buna g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır?
G
3
5
B)
3
4
F
q
3q
q
Buna g&ouml;re doğru eşleştirme aşağıdakilerden hanD)
4
3
E)
gisidir?
5
3
A)
B)
D)
α
C)
E)
.
α
α
α α
X
F
3
2q
elektrik kuvvetleri karışık olarak verilmiştir.
C) 1
8.
2F
(Sin37 = 0,6 Cos37 = 0,8)
A)
q
Y
X
I
Y
X
II
Y
III
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
K&uuml;tleleri farklı y&uuml;kl&uuml; X, Y cisimlerinin denge durumu Şekil I, II, III tekilerden hangileri olamaz?
1. B
2. A
3. E
4. E
A) Yalnız I
7. B
8. E
9. C
10. D
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
144
5. B
6. E
Test: 8
Elektrik Kuvveti
1.
3.
Kuvvetler
Elektrik Kuvveti
α α
K&uuml;tle &Ccedil;ekim Kuvveti
q
Uzaklığın karesi ile ters
orantılıdır.
1
&Ccedil;ekme
ya da itme
kuvvetlidir.
3
Uzaklığın
karesi ile
ters orantılıdır.
4
G&uuml;&ccedil;l&uuml;
bir kuvvettir.
2
2m
&ccedil;ekme
kuvvetlidir.
5
α α
q
q
m
m
l
α θ
2q
2q
q
m
m
α&gt;θ
lll
ll
2m
Yukarıdaki y&uuml;kl&uuml; k&uuml;relerden hangisinin denge ko-
Zayıf bir
kuvvettir.
6
numu doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
Yukarıdaki kavram haritasında elektrik ve k&uuml;tle &ccedil;eki-
C) Yalnız III
E) II ve III
mi kuvvetinin &ouml;zellikleri verilmiştir.
Buna g&ouml;re, bu iki kuvvet arasındaki benzerlikler
ve farklılıklar aşağıdakilerin hangisinde doğru ve-
4.
rilmiştir?
Farklılıklar
A)
(1 - 4)
(2 - 5) (3 - 6)
B)
(1 - 4) (2 - 5)
(3 - 6)
C)
(1 - 4) (3 - 6)
(2 - 5)
D)
(2 - 5)
(1 - 4) (3 - 6)
E)
(3 - 6)
(1 - 4) (2 - 5)
X
qX=q
T
qY=3q
+
d
+
S
d
www.sinav.com.tr
Benzerlik
Y
Şekil I
Şekil II
m k&uuml;tleli &ouml;zdeş X, Y k&uuml;releri yatay s&uuml;rt&uuml;nmesiz yalıtkan zeminde Şekil I deki gibi dengede iken yalıtkan
Bu iletken k&uuml;reler birbirine dokundurulup sonra
Şekil II deki gibi yalıtkan iplerle asıldığında S ipindeki gerilme kuvveti ka&ccedil; mg olur?
(g: yer &ccedil;ekim ivmesi)
A) 2
2.
q1
q2
+
+
B)
4
3
C) 1
D)
7
3
E)
8
3
d
q1, q2 y&uuml;kleri arasındaki mesafe d kadar iken iki y&uuml;k
arasındaki elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; F dir.
5.
Y&uuml;kler arasındaki mesafe 2d yapıldığında;
I.
q1 y&uuml;k&uuml;n&uuml;n değerini iki katına &ccedil;ıkartma,
II. q2 y&uuml;k&uuml;n&uuml;n değerini iki katına &ccedil;ıkartma,
III. q1 ve q2 y&uuml;klerini birbirine dokundurma
işlemlerinden hangileri yapılırsa, y&uuml;kler arasında-
(+) y&uuml;kl&uuml; m ve 2m k&uuml;tleli X, Y cisimleri yalıtkan iplerle şekildeki gibi dengededir.
X, Y cisimleri yer değiştirirse
iplerdeki gerilme kuvvetleri T1
ve T2 nasıl değişir?
X
A) İkisi de değişmez.
Y
B) İkisi de azalır.
ki elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; yine F olur?
C) T1 değişmez, T2 artar.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
D) T1 değişmez, T2 azalır.
E) II ve III
E) İkisi de artar.
145
T1
+
m
T2
+
2m
Test: 8
Elektrik Kuvveti
6.
8.
+q
+q
+ 2q
l
–q
+ 2q
ll
+ 2q
lll
Noktasal y&uuml;kler şekildeki gibi yerleştirilerek birbirine
Bu sistemlerle ilgili;
l. sistemdeki coulomb kuvveti en k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
Yalıtkan iplerle birbirine bağlanmış &ouml;zdeş X, Y k&uuml;relerinin
y&uuml;kleri q ve –3q dur. K&uuml;reler
şekildeki gibi dengede iken S
ipindeki gerilme kuvveti T1
dokundurulup tekrar denge
sağlandığında aynı ipteki gerilme kuvveti T2 olmaktadır.
T1
Buna g&ouml;re,
Ceren
A)
1
4
T2
B)
S
+
qX=q
–
qY=–3q
d
oranı ka&ccedil;tır?
1
2
C) 1
D) 2
E) 3
ll. sistemde y&uuml;kler birbirine &ccedil;ekme
kuvveti uyguluyor.
Cafer
9.
l
q
lll. sistemdeki coulomb kuvveti en b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
B) Cafer
C) Ceren ve Cafer
D) Cafer ve Cemile
E) Ceren, Cafer ve Cemile
q
+
F2
q
+
–
Yalıtkan Zemin
Yalıtkan Zemin
I
II
www.sinav.com.tr
A) Ceren
q
+
Cemile
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
l
F1
+
Yalıtkan İp
q
F3
l
–
q
III
Y&uuml;k işaretleri şekildeki gibi olan cisimler arasına l
uzunlukta yalıtkan yaylar bağlanıyor. Sistemler serbest bırakıldıklarında &ouml;zdeş yaylarda F1, F2, F3 b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;nde kuvvetler oluşuyor.
Buna g&ouml;re;
7.
I.
α
α α
β
X
D&uuml;şey
Y
II. F1 &gt; F3
III. F3 = F2
Z
X
bağıntılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
α &gt;β
Şekil I
F1 &lt; F2
(S&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsiz)
Şekil II
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
mX, mY, mZ k&uuml;tleli X, Y, Z cisimleri Şekil I ve II deki gi-
C) Yalnız III
E) II ve III
bi dengededir.
α &gt; β olduğuna g&ouml;re, mX, mY ve mZ k&uuml;tleleri arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) mX = mY = mZ
B) mX = mY &gt; mZ
C) mZ &gt; mX = mY
D) mX &gt; mY &gt; mZ
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) mZ &gt; mX &gt; mY
146
1. A
2. D
3. E
7. C
8. C
9. A
4. D
5. D
6. E
Test: 9
1.
Elektrik Kuvveti
1
2
3.
3
+q
+
d
+
d
K
L
qX, qY ve qZ y&uuml;kleri şekildeki gibi yerleştirilmiştir. O
noktasında bulunan qZ y&uuml;k&uuml;ne uygulanan bileşke
kuvvet F şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re,
–
elektron
qX
qY
F
O
qZ
qX
qY
oranı
ka&ccedil;tır? (B&ouml;lmeler eşit.)
A)
+3q y&uuml;kl&uuml; K k&uuml;resi ile qL y&uuml;kl&uuml; L k&uuml;resinin tam arası-
2
2
B) 2
C) 2 2
D) 1
E) 2
na bir elektron fırlatılıyor.
Buna g&ouml;re;
qL = q ise elektron
2 yolunu izler.
qL &gt; q ise elektron
1 yolunu izler.
4.
q2
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
B) Yasir
D) Zehra ve Yasir
2.
F
d2
l
Latife
A) Zehra
F
Yasir
qL = – q ise elektron 3 yolunu izler.
C) Latife
E) Zehra ve Latife
www.sinav.com.tr
Zehra
F
1/d2
ll
lll
Yukarıda, iki tane q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n aralarındaki uzaklık d
iken birbirlerine uyguladıkları kuvvetin q2, d2 ve 1/d2
ye bağlı grafikleri verilmiştir.
Doğru grafiğe D, yanlış grafiğe Y denilirse aşağıdakilerden hangisi doğru olur?
A) D, Y, D
B) D, D, D
D) D, Y, Y
C) Y, D, D
E) D, D, Y
q1
5.
O
q
Bir kenarı 1 m olan
qX=q
eşkenar &uuml;&ccedil;genin k&ouml;-
q3
şelerine qX, qY ve qZ
y&uuml;kleri şekildeki gibi
yerleştirilmiştir. X y&uuml;-
q2
1m
1m
k&uuml;ne uygulanan bileşke elektriksel kuv-
Aynı işaretli q1, q2 ve q3 y&uuml;klerinin O noktasındaki q
vet F1 , Z y&uuml;k&uuml;ne uy-
y&uuml;k&uuml;ne uyguladıkları bileşke elektriksel kuvvet sıfır-
1m
qY=q
qZ=–q
gulanan bileşke elek-
dır.
triksel kuvvet F2 dir.
Buna g&ouml;re; q1, q2, q3 arasındaki ilişki nedir?
(B&ouml;lmeler eşit.)
Buna g&ouml;re,
A) q1 = q2 = q3
B) q1 &gt; q2 &gt; q3
C) q1 = q2 &gt; q3
D) q3 &gt; q1 = q2
F1
oranı ka&ccedil;tır?
F2
A) 3
E) q1 = q3 &gt; q2
147
B) 2
C) 2
D) 1
E)
3
3
Test: 9
6.
Elektrik Kuvveti
8.
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay d&uuml;zlemdeki Y cismine X ve
X
+
X
ğı bileşke kuvvet F dir.
ε0
Z
Aralarında d uzaklığı bulunan (+) ve (–) y&uuml;kl&uuml; X, Y cisimleri arasındaki elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; F
dir.
Z cismi ile Y
cismi aynı cins
y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Buna g&ouml;re;
I.
X ile Z cismi
aynı cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
Ceren
–
d
Y
Buna g&ouml;re;
X cismi Y
cismini itmiştir.
Y
d uzaklığı 2d yapılırsa elektriksel kuvvetin b&uuml;y&uuml;kF
l&uuml;ğ&uuml;
olur.
4
ε0 artarsa F aza-
II. Ortamın elektriksel ge&ccedil;irgenliği
Cafer
lır.
III. Cisimler birbirine dokundurulup aynı yerlerine konulursa F kuvveti değişmez.
yargılarından hangileri doğrudur?
Cemile
A) Yalnız I
A) Ceren
B) Cafer
C) Ceren ve Cafer
D) Ceren ve Cemile
7.
E) Ceren, Cafer, Cemile
www.sinav.com.tr
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
S&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
B) Yalnız II
D) I ve III
9.
C) I ve II
E) II ve III
Eşit k&uuml;tleli X, Y, Z cisimlerinden X ve Y (–) y&uuml;kl&uuml;, sabitlenmiş Z cismi ise (+) y&uuml;kl&uuml;K
d&uuml;r. X – Z cisimleri arasında-
d&uuml;zlemdeki X ve Z
ki elektriksel kuvvet cisimler-
noktasal y&uuml;klerinin
X
Y
Z
Y
Y y&uuml;k&uuml;ne uygula-
d
–
dıkları kuvvetlerin
K makarasının ağırlığının X
Z
şiddetleri FX ve FZ dir.
cisminin ağırlığına eşit ol-
Y y&uuml;k&uuml;ne uygulanan net kuvvet sıfır olduğuna g&ouml;-
duğu sistem dengede ise
re, FX ve FZ ye ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden
X, Y cisimlerinin y&uuml;klerinin oranı
hangisidir?
A) Kuvvet
B) Kuvvet
3F
3F
2F
2F
2F
F
F
F
FZ
FX
D) Kuvvet
FZ
qX
qY
3F
2F
2F
F
F
FZ
2
3
B)
1
2
C) 1
D)
4
3
E)
FZ
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
FX
Z
ka&ccedil;tır?
E) Kuvvet
3F
FX
+
sizdir.)
A)
FX
d
+
X
(Zemin ve ipler yalıtkandır, &ccedil;apraz etkileşimler &ouml;nem-
C) Kuvvet
3F
FX
–
FZ
148
1. A
2. C
3. B
7. D
8. C
9. B
4. B
5. E
6. E
3
2
Test: 10
Elektrik Alanı
1.
X
+
Y
–
K
d
Şekil I
X
+
L
d
d
d
4.
Y
–
+
M
Şekil II
–
–
–
Şekil III
I
II
X ve Y y&uuml;klerinin d uzağında bulunan K, L, M noktalarındaki elektriksel alanın y&ouml;n&uuml;, hangi şekilde
doğru verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
+
+
C) I ve II
III
E) II ve III
Şekildeki (+) ve (–) y&uuml;kler arasındaki elektriksel
alan &ccedil;izgileri hangi sistemlerde yanlış &ccedil;izilmiştir?
2.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
X
C) Yalnız III
E) II ve III
Y
X, Y y&uuml;kleri arasındaki elektriksel alan &ccedil;izgileri şekildeki gibidir.
I.
X (+) y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
II. X in y&uuml;k&uuml; daha fazladır.
III. X ve Y zıt y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
yargılarından hangileri kesin doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re;
5.
X
–
L
K
Yalıtkan ayak &uuml;zerindeki iletken ve y&uuml;ks&uuml;z K-L &ccedil;ubu-
3.
ğunun yanına şekildeki gibi (–) y&uuml;kl&uuml; X cismi yerleştiriliyor.
K
Buna g&ouml;re, yalnız K, L noktaları arasındaki elek-
M
L
triksel alan &ccedil;izgileri, aşağıdakilerden hangisi gibi
olur?
K, L, M y&uuml;kleri arasındaki elektriksel alan &ccedil;izgileri şekildeki gibidir.
A)
B)
K
L
K
L
K
L
Buna g&ouml;re;
K
L
M
I.
+
–
–
II.
–
+
+
III.
+
–
+
C)
D)
K
E)
yukarıda verilenlerden hangileri olabilir?
K
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
149
L
L
Test: 10
Elektrik Alanı
6.
8.
Z
M
K
L
+
X
Y
Şekil I
Şekil II
Şekil I de y&uuml;kl&uuml; X k&uuml;resi ile Y &ccedil;ubuğu arasındaki elektriksel alan &ccedil;izgileri, Şekil II de ise sonsuz uzunluktaki y&uuml;kl&uuml; Z &ccedil;ubuğunun &ccedil;evresindeki elektriksel alan
&ccedil;izgileri g&ouml;r&uuml;lmektedir.
Topraklanmış n&ouml;tr ve iletken K–L &ccedil;ubuğunun yanına
şekildeki gibi + y&uuml;kl&uuml; M cismi konulmuştur.
Toprak hattı kesildikten sonra &ccedil;ubuk ile M cismi
arasındaki elektriksel alan &ccedil;izgileri, aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
Buna g&ouml;re, hangi cismin y&uuml;k&uuml; pozitiftir?
A) Yalnız X
B) Yalnız Y
D) X ve Z
7.
K
X
C) Yalnız Z
E) Y ve Z
A)
L
C) K
K
B)
M
L
D) K
M
L
K
L
M
M
L
+
d
Temas h&acirc;lindeki iletken ve n&ouml;tr K, L k&uuml;relerinin yanına şekildeki gibi (+) y&uuml;kl&uuml; X cismi konuluyor. K, L cisimleri yalıtkan ayaklarından tutulup birbirinden ayrılarak d uzaklığa konuyor.
Buna g&ouml;re X, K ve L y&uuml;kleri arasındaki elektriksel
alan &ccedil;izgileri, aşağıdakilerin hangisinde doğru
verilmiştir?
A)
B)
X
X
K
K
www.sinav.com.tr
E) K
M
L
9.
K
L
L
3d
M
2d
d
Elektriksel alan &ccedil;izgileri verilen K, L, M y&uuml;kleri arasındaki uzaklıklar şekildeki gibidir.
L
Buna g&ouml;re; qK, qL ve qM y&uuml;kleri arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
C)
X
K
A) qK = qL = qM
L
B) qK &gt; qL &gt; qM
C) qK = qL &gt; qM
D) qM &gt; qL &gt; qK
E) qM &gt; qL = qK
D)
X
K
L
E)
X
K
L
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
150
1. C
2. C
3. D
7. A
8. C
9. B
4. E
5. B
6. B
Test: 11
1.
Elektrik Alanı
1
2
D
Y
4.
L
birimidir
tane elektrik alan
&ccedil;izgisi ge&ccedil;er.
doğru
K
D
3
4
5
Y
D
Y
K
––––––––––––––––
Bir birim y&uuml;k başına
d&uuml;şen elektrik kuvvetine
elektrik alanı denir.
A)
Y&uuml;k ile
B)
Y&uuml;k ile
C)
Y&uuml;k ile
L
––––––
N
C
Giriş
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yarrilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
Sayfa d&uuml;zleminde g&ouml;sterilen y&ouml;ndeki elektrik alanı
i&ccedil;inde (+) y&uuml;kl&uuml; X cismi, (–)
y&uuml;kl&uuml; Y cismi ve y&uuml;ks&uuml;z Z
cismi vardır.
D) 4
E) 5
E
+
FY
FX
–
Y
X
FZ
N
Z
Bu cisimlere etki eden FX,
FY, FZ elektriksel kuvvetlerden hangisinin y&ouml;n&uuml;
doğru verilmiştir?
www.sinav.com.tr
2.
C) 3
N.C
E
q
D) Y&uuml;klerin &ccedil;arpımı ile
N
C
F
q
E) Y&uuml;klerin &ccedil;arpımı ile
N
C
q2
5.
B) Yalnız FY
D) FX ve FZ
ğu bileşke elektrik alanı sıfırdır.
qx
Buna g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır?
qy
C) Yalnız FZ
A) -
6.
3.
B) -
3
2
C) 1
D)
4
9
E)
9
4
Şekildeki gibi yerK
L
+q
+ 4q
+q y&uuml;klerinin K
– 2q
K
9
4
leştirilen +4q ve
Y
+q
Y
Noktasal X ve Y y&uuml;klerinin K noktasında oluşturdu-
E) FY ve FZ
X
K
X
(Cisimlerin birbiri ile etkileşimi &ouml;nemsenmeyecektir.)
A) Yalnız FX
F
q
N
şa ulaşılır?
B) 2
M
––––––
F
q
C2
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
A) 1
M
yazılabilecek en uygun kavramlar hangisidir?
Y
D
bulunur
Elektrik
Alanı
Yukarıdaki kavram haritasında K, L, M kutularına
Elektrik alanı
+ y&uuml;kten – y&uuml;ke
doğrudur.
Elektrik alanı
skaler niceliktir.
orantılıdır
ve L noktalarında
oluşturdukları biŞekildeki sistemde X y&uuml;k&uuml;n&uuml;n K noktasında oluştur-
leşke elektrik alanlarının b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; EK ve EL dir.
duğu elektrik alanı E dir.
Buna g&ouml;re
Buna g&ouml;re K noktasındaki bileşke elektrik alanı
EK
EL
oranı ka&ccedil;tır?
ka&ccedil; E dir?
A) –2
B) –1
C) 1
D) 2
A) 6
E) 3
151
B) 3
C) 2
D)
1
2
E)
1
6
Test: 11
7.
Elektrik Alanı
Noktasal K, L, M cisimleri-
9.
Y&uuml;k miktarı
L
nin y&uuml;k miktarlarına ait s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
1
Buna g&ouml;re, bu y&uuml;klerin
M
K
ta oluşturduğu elektrik
K
L
M
4
2
3
alanlarının s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
Kuvvet
Kuvvet
Noktasal K ve L y&uuml;kleri şekildeki M noktasında elektrik alanı oluşturuyor.
Buna g&ouml;re M noktasındaki bileşke elektrik alanı
K
C)
L
M
K
D)
Kuvvet
L
M
hangi y&ouml;nlerde olamaz?
Kuvvet
A) Yalnız 1
B) Yalnız 2
D) 1 ve 3
L
M
E)
K
L
M
Kuvvet
K
L
www.sinav.com.tr
K
C) Yalnız 4
E) 2 ve 4
M
10.
L
K
O
Y&uuml;kl&uuml; K, L iletken k&uuml;relerinin O noktasında oluşturdukları bileşke elektriksel alan sıfırdır.
qK
Buna g&ouml;re, k&uuml;relerin y&uuml;klerinin oranı
ka&ccedil;tır?
qL
8.
X
→
K E
(Noktalar eşit aralıklıdır.)
→
E
→
E
A) 4
B) 2
C) 1
D)
K
Y
1
2
E)
Z
Aynı d&uuml;zlemdeki X, Y, Z y&uuml;klerinin K noktalarında
oluşturdukları elektrik alan vekt&ouml;rleri şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re; X, Y, Z y&uuml;klerinin cinsi nedir?
A)
X
––––––
Pozitif
Y
––––––
Negatif
Z
––––––
Pozitif
B)
Pozitif
Pozitif
Negatif
C)
Pozitif
Negatif
Negatif
D)
Negatif
Pozitif
Pozitif
E)
Negatif
Negatif
Pozitif
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
152
1. C
2. A
3. E
4. A
7. B
8. A
9. E
10. C
5. D
6. A
1
4
Test: 12
1.
Elektrik Alanı
2
3
Y
D
3.
Y
x
sarkıtılıyor.
D
1
Tip
k&uuml;resi şekildeki gibi
i&ccedil;inde elektirik alanı
N&ouml;tr cisim elektrik
alanında hareket
etmez.
E elektrik alanı i&ccedil;ine G ağırlıklı bir x
4
5
Y
D
Buna g&ouml;re;
Elektrik alanı
+ y&uuml;kten – y&uuml;ke
doğrudur.
Eksi y&uuml;kl&uuml; cisim elektrik alanına zıt y&ouml;nde
hareket eder.
X k&uuml;resi pozitif
y&uuml;kl&uuml; iseTip &gt; G
olur.
X k&uuml;resi negatif
y&uuml;kl&uuml; ise Tip &gt; G
olur.
Y
D
→
E
Giriş
Sedef
X k&uuml;resi n&ouml;tr
ise Tip = G dir.
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
Aylin
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
2.
B) 2
C) 3
D) 4
Salih
E) 5
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
www.sinav.com.tr
A) 1
K ve L noktasal y&uuml;klerinin M noktasında
oluşturduğu bileşke K
L
A) Sedef
B) Aylin
C) Salih
D) Sedef ve Salih
E) Aylin ve Salih
M
elektrik alanı sıfırdır.
Buna g&ouml;re;
4.
K ve L aynı
cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
K ve L zıt
cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
→
E
q1
K
Murat
K y&uuml;k&uuml;n&uuml;n
Emre
q2
Noktasal q1 ve q2 y&uuml;klerinin K noktasında oluşturduEmin
ğu bileşke elektrik alanı E dir.
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğru olur?
A) Murat
B) Emre
C) Emin
D) Murat ve Emin
Buna g&ouml;re
A) -
E) Emre ve Emin
153
9
4
q1
oranı ka&ccedil;tır?
q2
B) -
2
3
C)
2
3
D)
4
9
E)
9
4
Test: 12
Elektrik Alanı
5.
8.
→
E
O
qX
Sabitlenmiş qX, qY y&uuml;klerinin O noktasında oluşturdukları bileşke elektriksel alan E dir.
qX
9
B)
2
9
A) –
2
3
D)
2
C) 1
T=
5
mg
4
→
E
m
q
→
E
alanın şiddeti aşağıdakilerden hangisidir?
(g= yer &ccedil;ekimi ivmesi, s&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsizdir.)
oranı ka&ccedil;tır? (B&ouml;lmeler eşittir.)
qY
α
Yalıtkan ipte oluşan geril5
me kuvveti T= mg oldu4
ğuna g&ouml;re, elektriksel
qY
Buna g&ouml;re,
Şekildeki elektriksel alandaki m k&uuml;tleli q y&uuml;kl&uuml; cisim
dengededir.
A)
3
E) –
2
3 mg
4 q
B)
1 mg
4 q
5 mg
3 q
D)
C)
E)
4 mg
3 q
2 mg
3 q
6.
r
r
r
r
9.
r
→
E
L
q y&uuml;kl&uuml; r yarı&ccedil;aplı iletken k&uuml;renin K noktasında oluşturduğu elektriksel alan EK , L noktasında oluşturduğu elektriksel alan EL dir.
Buna g&ouml;re, EK ve EL arasındaki ilişki nedir?
A) EL = 2EK
B) EL = –2EK
C) 9EK = –4EL
D) 4EK = –9EL
www.sinav.com.tr
K
T1
X
–
Y T
2
+
d
Elektriksel alanın E olduğu ortamda (–) y&uuml;kl&uuml; X ile
(+) y&uuml;kl&uuml; Y cisimleri şekildeki gibi dengede iken iplerde oluşan gerilme kuvvetleri T1 ve T2 oluyor.
Buna g&ouml;re;
I.
Elektriksel alan şiddeti artarsa T1, T2 azalır.
II. Y&uuml;kler arası uzaklık d azalırsa T1, T2 artar.
E) EK = EL
III. İplerdeki gerilme kuvvetleri cisimler arasındaki
elektriksel kuvvete eşittir.
yargılarından hangileri kesin doğrudur?
(Zemin yalıtkan ve s&uuml;rt&uuml;nmesizdir.)
7.
m k&uuml;tleli q y&uuml;kl&uuml; bir cisim yalıtkan ip ile tavana asıldığında ipte3
ki gerilme kuvveti
mg oluyor.
2
Elektrik alanın y&ouml;n&uuml; şekildeki
gibi olduğuna g&ouml;re, elektrik
alanın şiddeti nedir?
A) Yalnız III
T=
E
B) I ve II
D) II ve III
3
mg
2
C) I ve III
E) I, II ve III
q
(g= yer &ccedil;ekimi ivmesi, s&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsizdir.)
A)
mg
q
B)
D)
mg
2q
2mg
q
C)
E)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
2q
mg
mg
4
154
1. C
2. E
3. D
7. D
8. C
9. B
4. A
5. B
6. C
Test: 13
1.
1
Elektrik
Kuvveti
a
k.
q
d
Elektrik Alanı
2
Elektrik
Alanı
3
q
t
c
b
2
3.
Elektrik
Akımı
k.
de olan her şeyi dışarıdaki elektriksel olaydan
q1.q2
d
koruyan kafestir.
2
Buna
Yukarıdaki tabloda kavramlar ile bu kavramların
g&ouml;re
Kafesi ile ilgili;
hesaplanışlarına ait form&uuml;ller verilmiştir.
Buna g&ouml;re doğru eşleşme aşağıdakilerden hangisidir?
A) (1 - a) (2 - c) (3 - b)
buluşudur.
B) (1 - a) (2 - b) (3 - c)
C) (1 - c) (2 - a) (3 - b)
İletken kafes
i&ccedil;indeki elektrik
alanı sıfırdır.
D) (1 - c) (2 - b) (3 - a)
E) (1 - b) (2 - c) (3 - a)
insanları yıldırımdan
koruyabilir.
Ali
+
Pozitif y&uuml;kl&uuml; r yarı&ccedil;aplı k&uuml;renin
+
+
oluşturduğu elektrik alanı E dir.
+
merkezine
uzaklığa
bağlı
+
r
Buna g&ouml;re E nin, k&uuml;renin
+
+
Gaye
www.sinav.com.tr
2.
Nuri
&ouml;ğrencilerin s&ouml;ylediklerinden hangileri doğrudur?
A) Ali
B) Nuri
C) Ali ve Nuri
D) Ali ve Gaye
E) Ali, Nuri ve Gaye
+
grafiği aşağıdakilerden hangisi olur?
A) E
B) E
4.
K, L, M k&uuml;relerinin
Y&uuml;k miktarı
y&uuml;k miktarları ile
Yarı&ccedil;ap
yarı&ccedil;aplarına ait
Uzaklık
C) E
Uzaklık
s&uuml;tun grafiği şekil-
D) E
deki gibidir.
Buna g&ouml;re, bu
k&uuml;relerin y&uuml;zey-
K
L
M
lerindeki elektrik alan şiddetleri EK, EL, EM arası
Uzaklık
E) E
ilişki nedir?
Uzaklık
A) EK = EL = EM
B) EK &gt; EL &gt; EM
C) EM &gt; EL &gt; EK
D) EK &gt; EM &gt; EL
E) EK &gt; EL = EM
Uzaklık
155
Test: 13
5.
Elektrik Alanı
X, Y, Z noktasal y&uuml;k-
7.
Y
r
2r
K
oluşturduğu bileşke
elektrik alanı E dir.
qL
qK
lerinin K noktasında
L
→
E
X
K
Şekildeki qK, qL y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;relerin y&uuml;zeyinde K
ve L noktalarındaki elektriksel alan şiddetlerinin oranı
EK 1
=
dir.
EL 2
Z
Buna g&ouml;re;
Y ve Z nin
y&uuml;k cinsi aynıdır.
X y&uuml;k&uuml;
pozitiftir.
K&uuml;relerin yarı&ccedil;apları r ve 2r olduğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
A) 8
Eda
Y ve Z nin y&uuml;k
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; eşittir.
B) 4
1
4
C)
D)
1
2
E)
qK
qL
1
8
Gaye
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Eda
B) Gaye
C) Eda ve Gaye
D) Gaye ve Cem
E) Eda, Gaye ve Cem
www.sinav.com.tr
Cem
8.
+q ve +4q y&uuml;kl&uuml; k&uuml;resel kabuklar şekildeki gibi i&ccedil; i&ccedil;e
d
d
–q
r
K
Buna g&ouml;re K ve L noktalarındaki elektrik alan şiddetleri EK ve EL olduğuna
A)
d
r
yerleştirilmiştir.
g&ouml;re
6.
+4q
+q
1
2
EK
EL
oranı ka&ccedil;tır?
B)
4
5
C) 1
D)
5
4
E) 2
+q
K
L
N
M
+q y&uuml;kl&uuml; i&ccedil;i boş iletken silindir, şekildeki gibi yerleştirilmiştir. K noktasından –q y&uuml;kl&uuml; X cismi serbest bırakılıyor.
Buna g&ouml;re,
I.
X cismi K - L arasında hızlanır.
II. X cisminin silindir i&ccedil;indeki hızı sabittir.
III. X cisminin N noktasındaki hızı sıfırdır.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
D) II ve III
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
156
1. C
2. D
7. E
8. B
3. E
4. B
5. E
6. E
L
Test: 14
1.
Elektrik I (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
4.
Bir par&ccedil;a ipek kumaşa cam &ccedil;ubuk s&uuml;rt&uuml;l&uuml;yor.
Cam
Buna g&ouml;re;
Yarı&ccedil;apları r, 3r
–q
ve 2r olan K, L,
+3q
M iletken k&uuml;rele-
r
+4q
3r
2r
ri yalıtkan ayakI.
Cam (+), ipek (–) y&uuml;klenir.
larından tutulaİpek kumaş
II. Cam elektron kaybeder
rak aynı anda
ipek kumaş ise elektron ka-
birbirine dokun-
zanır.
duruluyor.
III. S&uuml;rt&uuml;nme sırasında toplam y&uuml;k korunur.
B) Yalnız II
D) I ve III
2.
K
C) I ve II
A) +q
E) I, II ve III
&Ouml;zdeş K ve L k&uuml;relerinin
K
y&uuml;kleri sırasıyla –q ve +q
M
L
Buna g&ouml;re K, L, M k&uuml;relerinin son y&uuml;kleri nedir?
yargılarından hangileri doğru olur?
A) Yalnız I
K
L
r
L
M
+3q
+2q
B) +q
+q
+q
C) +q
+2q
+3q
D) +2q
+3q
+q
E) +q
+4q
+2q
r
iken k&uuml;relerin birbirlerine
–q
+q
d
veti F dir.
+9q y&uuml;kl&uuml; r yarı&ccedil;aplı bir M k&uuml;resi K k&uuml;resine dokundurulup &ccedil;ekildikten sonra k&uuml;reler arasındaki
elektrik kuvveti ka&ccedil; F olur?
A) –2
B) –1
C) 1
D) 2
E) 4
www.sinav.com.tr
5.
Y&uuml;kl&uuml; bir K k&uuml;resi iletken L k&uuml;resine yaklaştırıldığında şekil-
θ
L
K
deki gibi dengede kalıyorlar.
Buna g&ouml;re;
I.
K ile L k&uuml;resi zıt cins y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
II. L k&uuml;resi n&ouml;trd&uuml;r.
3.
–
III. K ve L (+) y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
–
–
X
–
+2q
–
r
–
3r
+2q
yargılarından hangileri doğru olabilir?
r
A) Yalnız I
Y
–
–
D) I ve III
–6q
L
–6q
K
B) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
–6q y&uuml;kl&uuml; 3r yarı&ccedil;aplı &ouml;zdeş ve iletken K ve L i&ccedil;i boş
k&uuml;relerinden K k&uuml;resinin i&ccedil;ine +2q y&uuml;kl&uuml; X cismi i&ccedil;erden dokundurulurken L k&uuml;resinin dışına +2q y&uuml;kl&uuml; Y
6.
k&uuml;resi dokunduruluyor.
X
A) N&ouml;tr
q2
q1
Buna g&ouml;re, X veY k&uuml;resinin son y&uuml;k&uuml; ne olur?
+q
Y
Aynı d&uuml;zlemdeki q1 ve q2 y&uuml;k&uuml;n&uuml;n +q y&uuml;k&uuml;ne uygu-
+q
B) N&ouml;tr
–q
C) +2q
+q
D) +2q
–q
E) –2q
–q
q1
Buna g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır?
q2
A)
157
5
3
B)
5
4
C)
25
4
D) -
5
4
E) -
25
4
Test: 14
7.
Elektrik I
r ve 3r yarı&ccedil;aplı X
10.
+4q
+4q
ve Y iletken k&uuml;re-
r
leri +4q y&uuml;klerine F
sahip iken birbir-
3r
F
K
L
M
X
lerini F kuvveti ile
Y
d
itiyorlar.
K&uuml;reler birbirlerine dokundurulup aynı yere ko-
Sabit noktasal K, L, M y&uuml;klerinin etrafında oluşturdu-
nulduğunda yeni kuvvet ka&ccedil; F olur?
ğu elektrik alan &ccedil;izgileri şekildeki gibidir.
A)
8.
4
9
B)
2
3
C)
3
4
D)
4
3
E)
9
4
Buna g&ouml;re K, L, M y&uuml;klerinin işaretleri aşağıdakilerden hangisidir?
Noktasal q1 ve q2 y&uuml;klerinin
K
L
M
A)
+
–
–
B)
+
+
–
C)
+
–
+
D)
–
+
+
E)
+
+
+
O noktasındaki +q y&uuml;k&uuml;ne
q1
→
F
F dir.
Buna g&ouml;re,
q1
q2
+q
q2
oranı ka&ccedil;-
tır?
A)
2
9
B)
1
2
C) 2
D)
9
4
E)
9
2
www.sinav.com.tr
11.
qL = q
d
9.
K
qK = 2 3 q
–q
O
O
30&deg;
d
→
E
d
d
30&deg;
d
qM = q
d
+q
qK, qL, qM y&uuml;kleri belirtilen noktalara yerleştirilmiştir.
–q
K
M
Buna g&ouml;re, O noktasındaki bileşke elektrik alanı
ka&ccedil; k.q/d2 dir?
Bir eşkenar &uuml;&ccedil;genin k&ouml;şelerine +q, –q, –q y&uuml;kleri ko-
e cos 30&deg; =
nulmuştur.
3
1
, sin 30&deg; = o
2
2
K noktasındaki y&uuml;k&uuml;n O noktasında oluşturduğu
elektrik alanı E ise O noktasındaki bileşke elek-
A)
trik alanı ka&ccedil; E dir?
A) 2
B) 2
3
2
B) 3
D) 3 3
C) 3
D) 2
E) 3
158
C) 2 3
E) 4 3
Test: 14
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
5.
Cam &ccedil;ubuk ipek kumaşa s&uuml;rt&uuml;ld&uuml;ğ&uuml;nde yapıldıkları
K k&uuml;resi y&uuml;kl&uuml; iken L k&uuml;resini &ccedil;ektiğine g&ouml;re L k&uuml;resi
maddelerin cinsinden dolayı cam (+), ipek (–) y&uuml;kle-
K nın elektrik y&uuml;k&uuml;n&uuml;n zıt cinsi ile y&uuml;kl&uuml; olabilir. Bu
nir. (I doğru)
durumda I doğru III yanlış olur.
Cam elektron kaybederek + y&uuml;k fazlalığı oluşurken
Y&uuml;kl&uuml; k&uuml;reler n&ouml;tr cisimleri de &ccedil;ektiği i&ccedil;in L k&uuml;resi
camın kaybettiği elektronu ipek alarak – y&uuml;k fazlalığı
n&ouml;tr de olabilir. (II doğru)
olur. (II doğru)
Doğru Se&ccedil;enek C
S&uuml;rt&uuml;nme sırasında toplam y&uuml;k değişmez. (III doğru)
Doğru Se&ccedil;enek E
2.
F =-k
q.q
d2
6.
dir.
F1
+9q y&uuml;kl&uuml; M k&uuml;resi K k&uuml;resine dokundurulursa son
q2
q1
F2
+q
y&uuml;kleri,
qKı =
(9q - q)
2r
qK = 4q bulunur.
r
q y&uuml;k&uuml;ne uygulanan bileşke kuvvet sıfır olduğundan
q1 y&uuml;k&uuml; &ccedil;ekme kuvveti uyguluyorsa q2 y&uuml;k&uuml; itme kuv-
Son durumda elektrik kuvveti,
k.4q.q
] 2dg 2
veti uygular.
= - F bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek B
3.
X k&uuml;resi i&ccedil;i boş K k&uuml;resinin i&ccedil;ine dokundurulduğu i&ccedil;in
t&uuml;m y&uuml;k&uuml;n&uuml; kaybederek n&ouml;tr olurken K nın y&uuml;k&uuml; –4q
www.sinav.com.tr
F' =
Uyguladıkları F1 ve F2 kuvvetleri eşit ve zıt y&ouml;nl&uuml; olursa net kuvvet sıfır olur. O h&acirc;lde
F1 = – F2 ise
k.
q1
25
q1.q
q2 .q
=-k .
52
=-
q2
4
&amp;
olur.
22
q1
q2
=-
25
bulunur.
4
Doğru Se&ccedil;enek E
Y k&uuml;resi L k&uuml;resine dokundurulduğu i&ccedil;in toplam y&uuml;k&uuml;
paylaşırlar.
q'Y = e
- 6q + 2q
3r + r
o=
- 4q
4r
.r
q'Y = - q bulunur.
7.
Doğru Se&ccedil;enek B
4.
Y&uuml;kl&uuml; k&uuml;relerin ilk durumda birbirlerine uyguladıkları
kuvvetler;
4q.4q
F = k.
d2
&Uuml;&ccedil; k&uuml;re aynı anda birbirine dokundurulduğu i&ccedil;in top-
kq2
F = 16 .
d2
lam y&uuml;k toplam yarı&ccedil;apa oranlayarak birim yarı&ccedil;apa
d&uuml;şen y&uuml;k miktarını bulalım.
Y&uuml;kler birbirine dokundurulduğunda, k&uuml;relerin son
Toplam y&uuml;k
y&uuml;kleri,
Toplam yarı&ccedil;ap
+ 3q - q + 4q
r + 3r + 2r
bulunur.
6q
q
=
=
r
6r
r yarı&ccedil;apına +q y&uuml;k&uuml; d&uuml;şt&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re K k&uuml;resine +q,
L k&uuml;resine +3q, M k&uuml;resine +2q y&uuml;k&uuml; d&uuml;şer.
qıX = f
q Toplam
qıX = e
4q + 4q
rToplam
r + 3r
qıX = 2q
Doğru Se&ccedil;enek A
159
p . rX
o .r
qıY = f
q Toplam
qıY = e
4q + 4q
rToplam
r + 3r
qıY = 6q
p . rY
o . 3r
Test: 14
Elektrik I
Son durumda k&uuml;relerin birbirine uyguladığı elektrik
10.
kuvveti,
doğrudur. Bu durumda K ve L (+), M(–) olur.
k . qıX . qıY
F' =
Elektrik alan &ccedil;izgileri + y&uuml;kten dışa doğru, – y&uuml;kte i&ccedil;e
d2
F' = 12 kq2
d2
= k.
Doğru Se&ccedil;enek B
2q.6q
d2
3
F &ccedil;ıkar.
4
Doğru Se&ccedil;enek C
8.
F kuvvetini bileşenlerine
ayırdığımızda FX = 2 br
FX=2 br
q1
FY = 1 br bulunur.
→
F
FX kuvvetini q1 y&uuml;k&uuml;
+q
11.
FY=1 br
FY kuvvetini q2 y&uuml;k&uuml; oluş-
qK = 2 3 q
turduğu i&ccedil;in;
k.q1.q
FY =
32
.
2=
22
.
k.q1.q
1=
9
k.q1.q = 18
k.q2 .q
4
k.q2 .q = 4
Bulunan sonu&ccedil;lar oranlanırsa;
k.q1.q
k.q2 .q
=
30&deg;
30&deg;
d
k.q2 .q
q1 9
18
&amp;
= bulunur.
q
2
4
2
Doğru Se&ccedil;enek E
www.sinav.com.tr
FX =
qL = q
EM
q2
d
+1
O
30&deg;
EK
30&deg;
d
EL
qM = q
O noktasında +1 br y&uuml;k var gibi d&uuml;ş&uuml;n&uuml;l&uuml;rse qK, qL,
qM y&uuml;klerinin O noktasındaki elektrik alan vekt&ouml;rleri
şekildeki gibi olur.
Elektrik alan şiddetleri;
EK = k .
2 3q
EL = k .
d2
q
d2
EM = k .
q
d2
olur.
EL ile EM eşit olduğundan;
k.q
9.
K
d2
–q
= 1 dersek
EK = - 2 3
EL=E
60&deg;
60&deg;
+1
O
→
E
EK = 2 3
d
ELM = 3
–q
K
EM = 1 olur.
EM = 1
EM=E
+q
EL = 1
M
EL = 1
O noktasında +1 br y&uuml;k var gibi d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;ğ&uuml;m&uuml;zde +q
y&uuml;k&uuml;n&uuml;n oluşturduğu alan E ise L ve M deki y&uuml;klerin
EL ile EM nin bileşkesi ELM = 3 br olur.
oluşturduğu alan da kendilerine doğru E olur.
L ve M nin oluşturduğu alanlar E ka-
EToplam = EK – ELM
dar ve aralarındaki a&ccedil;ı 120&deg; olduğuna
g&ouml;re bileşkeleri E olur. Birde K nın
oluşturduğu alan E olduğu i&ccedil;in bileşke alan 2 E olur.
EK ile ELM zıt y&ouml;nl&uuml; olduğundan; net elektrik alanı,
EL=E
60&deg;
60&deg;
E
E Toplam = 2 3 - 3
E Topla = 3 bulunur.
EM=E
Doğru Se&ccedil;enek B
Doğru Se&ccedil;enek D
160
Test: 15
A.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik I)
Aşağıdaki c&uuml;mlelerden doğru olanların yanına
B.
1.
İki .................... cisim s&uuml;rt&uuml;nme ile elektriklenmez.
2.
Aynı cins y&uuml;kler birbirine .................... kuvveti uygu-
“D”, yanlış olanların yanına “Y&quot; yazınız.
1.
( ) Pozitif y&uuml;kl&uuml; bir cisim n&ouml;tr cismi &ccedil;eker.
2.
( ) Yalıtkan bir &ccedil;ubuğun yanına y&uuml;kl&uuml; bir cisim yak-
lar.
laştırılırsa, &ccedil;ubuğun u&ccedil; kısımları elektrik y&uuml;k&uuml; ile
y&uuml;klenir.
3.
3.
( ) Y&uuml;kl&uuml; k&uuml;renin i&ccedil; kısmında elektriksel alan sıfırdır.
4.
( ) Y&uuml;kl&uuml; cisimler arasındaki elektriksel kuvvet, ara-
y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
4.
( ) Y&uuml;kl&uuml; bir cisim, y&uuml;kl&uuml; bir elektroskoba dokundurulursa, elektroskobun yaprakları &ouml;nce a&ccedil;ılıp
sonra kapanabilir.
7.
www.sinav.com.tr
6.
5.
( ) Pozitif y&uuml;kl&uuml; bir cisim topraklanırsa, (+) y&uuml;kler
toprağa akar.
sağlanır.
larındaki uzaklığın karesi ile ters orantılıdır.
5.
Elektriksel kuvvet ve elektrik alanı .................... b&uuml;-
Fotokopi makineleri .................... etkileşim kurallarına g&ouml;re &ccedil;alışır.
6.
Elektriksel alan &ccedil;izgileri ........................... y&uuml;kten
.................... y&uuml;ke doğrudur.
7.
Elektriksel alanın birimi .................... d&uuml;r.
8.
Elektriksel kuvvet, k&uuml;tle &ccedil;ekimi kuvvetinden ...............
( ) Elektriksel alanın bulunduğu ortama pozitif y&uuml;kl&uuml; bir cisim bırakılırsa, elektriksel kuvvetin y&ouml;n&uuml;,
elektriksel alanın y&ouml;n&uuml; ile aynı olur.
kuvvettir.
8.
( ) Elektroskobun yaprakları arasındaki a&ccedil;ıklık miktarı, y&uuml;k&uuml;n&uuml;n cinsine bağlıdır.
9.
Birbirine dokundurulan y&uuml;kl&uuml; k&uuml;reler, toplam y&uuml;k&uuml;
.................... doğru orantılı paylaşır.
9.
( ) Aynı cins y&uuml;kl&uuml; cisimler birbirine dokundurulursa, aralarında kesinlikle y&uuml;k alışverişi olur.
10.
Y&uuml;kl&uuml; cisimler iletken tellerle .................... n&ouml;tr h&acirc;le
getirilir.
10.
( ) Elektriksel kuvvet temas gerektirmeyen kuvvettir.
11.
11.
Serbest bırakılan y&uuml;kl&uuml; cisimler .................... sayesinde hareket eder.
( ) Pozitif y&uuml;kler, y&uuml;ksek elektriksel potansiyelden
d&uuml;ş&uuml;k elektriksel potansiyele doğru hareket
eder.
161
Test: 15
C.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik I)
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini boşluklara
yapınız.
1.
X
3
2
4
S
O
1
5
α
β
X
Y
Y
Yalıtkan ve s&uuml;rt&uuml;nmesiz zeminde X, Y y&uuml;kl&uuml; cisimleri
sabitlenmiştir.
&Ouml;zdeş X, Y elektroskopları qX, qY y&uuml;kleri ile y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
S anahtarı kapatıldığında X elektroskobunun yaprakları &ouml;nce kapanıp sonra a&ccedil;ılıyor ve yapraklar arasındaki a&ccedil;ı yine α oluyor.
O noktasından serbest bırakılan bir y&uuml;k&uuml;n harekete ge&ccedil;me y&ouml;n&uuml; oklarla g&ouml;sterilen y&ouml;nlerden
hangisi olamaz? (B&ouml;lmeler eşit.)
Buna g&ouml;re,
Y nin yaprakları biraz kapanır.
qX
1
t&uuml;r.
3
III. Son durumda Y nin yaprakları arasındaki a&ccedil;ı α
II.
qY
=
I, II, III
2.
www.sinav.com.tr
I.
2
4.
S2
S1
F
q1
O
q
q2
X
Z
Şekildeki d&uuml;zenekte q1, q2, y&uuml;klerinin O noktasındaki
q y&uuml;k&uuml;ne uyguladıkları bileşke elektriksel kuvvet F
verilmiştir.
q1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır? (B&ouml;lmeler eşit.)
q2
Y
X, Y elektroskopları ile Z iletken k&uuml;resinin y&uuml;k miktarları qX=2q, qY=–3q, qZ=q kadardır.
Sistemdeki S1, S2 anahtarları kapatılırsa,
I.
X in yaprakları &ouml;nce kapanır sonra a&ccedil;ılır.
II. Y nin yaprakları tamamen kapanır.
III. Z nin son y&uuml;k&uuml; sıfırdır.
8
5
5
II ve III
162
Konu Kavrama Soruları (Elektrik I)
5.
1
2
Test: 15
7.
3
X
K
Y
+q
L
q1 = q
Şekilde X, Y y&uuml;kleri sabitlenmiş +q y&uuml;k&uuml; serbest
bırakılmıştır.
Eşkenar &uuml;&ccedil;genin K ve M noktalarında q1, q2 y&uuml;kleri
Buna g&ouml;re;
I.
M
q2 = 2q
O →
E
Bu y&uuml;klerin O noktasında oluşturdukları bileşke
elektriksel alanın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; E ise, K noktasında
oluşturdukları bileşke elektriksel alanın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; E dir?
X, Y y&uuml;kleri negatif y&uuml;kl&uuml; ve qx &gt; qY ise q y&uuml;k&uuml; 1
yolunu izler.
II. X, Y y&uuml;kleri zıt y&uuml;kl&uuml; ise q y&uuml;k&uuml; 3 yolunu izler.
III. X ve Y n&ouml;tr cisimler ise q y&uuml;k&uuml; 2 yolunu izler.
I
www.sinav.com.tr
(Noktalar eşit aralıklıdır.)
6
4
8.
→
E
6.
ip
K
Şekil I
L
M
8m
N
8m k&uuml;tleli y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;re yalıtkan bir iple bağlandığında ipteki gerilme 10 mg oluyor.
Şekil II
İletken k&uuml;re negatif y&uuml;kl&uuml; olduğuna g&ouml;re, k&uuml;reye
etki eden elektrik kuvveti ka&ccedil; mg dır?
Y&uuml;kl&uuml; K, L, M ve N levhaları arasındaki elektriksel
alan &ccedil;izgileri şekilde verilmiştir.
Buna g&ouml;re, hangi levhalar negatif y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r?
2
L ve N
163
B&ouml;l&uuml;m 6
Elektrik II
Elektrik Potansiyel Enerji
Test: 1
1.
Elektrik
potansiyeli
Elektrostatik
4.
kq
d
Elektrik
potansiyel
enerjisi
k.q
d2
Elektrik
alanı
kq2
d2
2q
D)
–3q
+
+
–
Şekil – II
enerjileri E1 ve E2 oluyor.
E1
E2
Vekt&ouml;rel
Coulomb kuvveti
Elektrik alanı
Elektrik potansiyeli
vekt&ouml;rel oluşlarına g&ouml;re tablo işaretlenirse nasıl
bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;m oluşur?
C)
2
3
K noktasında bulunan
D) 1
K
E)
3
2
A)
L
q=2c
noktasına g&ouml;t&uuml;rmek
i&ccedil;in yapılan iş 60 joule d&uuml;r.
Buna g&ouml;re KL noktaları arasındaki potansiyel fark
ka&ccedil; volt tur?
C) 60
D) 90
B)
D)
2 coulombluk y&uuml;k&uuml; L
B) 30
Skaler
Yukarıda verilen tabloda niceliklerin skaler ya da
oranı ka&ccedil;tır?
1
2
5.
Elektrik potansiyel
enerjisi
Yukarıdaki sistemlerde toplam elektrik potansiyel
A) 15
L
E) X-Y y&uuml;kleri arasındaki elektriksel potansiyel
enerji değişmemiştir.
E)
–2q
–
Şekil – I
3.
M
D) Sistemin elektriksel potansiyel enerjisi azalır.
www.sinav.com.tr
C)
2.
B)
K
C) Elektriksel kuvvete karşı iş yapılmıştır.
B)
1
4
+
B) X, Z y&uuml;kleri arasındaki elektriksel kuvvet azalır.
lerden hangisi oluşur?
A)
–
A) X, Z y&uuml;kleri arasındaki elektriksel potansiyel
enerji artar.
Doğru verilmiş form&uuml;ller işaretlenirse aşağıdaki-
Buna g&ouml;re
Y
+
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
ler verilmiştir.
q
Z
Şekildeki X, Y y&uuml;kleri sabit tutulmaktadır. M noktasındaki (+) y&uuml;kl&uuml; Z cismi ok y&ouml;n&uuml;nde hareket ettiriliyor.
Yukarıdaki etkinlikte bazı nicelikler karşısına form&uuml;l-
A)
X
E) 120
164
C)
E)
Elektrik Potansiyel Enerji
6.
Test: 1
9.
2q
–
M 2q
Pozitif K, L, M, N
y&uuml;kleri şekildeki
M
gibi yerleştirildiğinde K ile L, M
d
d
K
q +
K
ile L ve N ile L
q
arasındaki elek-
L
+ q
d
L
3q
trik potansiyel
N q
enerjileri EKL, EML, ENL dir.
Şekildeki sistemde K ile L y&uuml;kleri arasındaki elektrik
Buna g&ouml;re, bu enerjilerin s&uuml;tun grafiği aşağıdaki-
potansiyel enerjisi E dir.
lerden hangisidir?
Buna g&ouml;re, sistemin enerjisi ka&ccedil; E dir?
A) –3
B) –2
C) 1
D) 2
A)
Enerji
C)
Enerji
EKL
7.
B)
Enerji
D)
Enerji
E) 3
d
şekildeki sistemde
EML
ENL
EKL
EML
ENL
EML
ENL
d
K, L, M y&uuml;kleri
K
varken
+
q
sistemin
L
M
+
+
q
q
elektrik potansiyel
EKL
Buna g&ouml;re, E aşağıdakilerden hangisidir?
A)
kq 2
B)
d
D)
2kq 2
C)
d
5kq 2
E)
4d
8.
3kq 2
4d
5kq 2
8d
K
L
ENL
E)
EKL
Enerji
EKL
10.
+q
E
EML
www.sinav.com.tr
enerjisi E dir.
EML
Şekildeki K, L, M eşkenar
&uuml;&ccedil;genin k&ouml;şelerine y&uuml;kl&uuml;
cisimler yerleştirildiğinde,
sistemin elektriksel potansiyel enerjisi 100 J oluyor.
ENL
K
X
Y
Bu y&uuml;kl&uuml; cisimler X, Y, Z
eşkenar &uuml;&ccedil;geninin k&ouml;şeL
lerine yerleştirilirse yeni
sistemin elektriksel potansiyel enerjisi ka&ccedil; J olur?
M
D&uuml;zg&uuml;n E elektrik alan i&ccedil;indeki +q y&uuml;kl&uuml; par&ccedil;acık oklarla g&ouml;sterilen y&ouml;nlerde sabit hızla K den L ye, L den
M ye ve M den K ye taşınıyor.
A) 400
B) 200
C) 100
Z
D) 50
M
E) 25
Buna g&ouml;re, elektriksel potansiyel enerji;
I.
KL arasında artar.
II. LM arasında değişmez.
III. MK arasında değişmez.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız III
D) II ve III
B) I ve II
1. E
2. B
3. B
4. D
7. D
8. B
9. C
10. B
C) I ve III
E) I, II ve III
165
5. D
6A
Test: 2
Elektrik Potansiyel Enerji
1.
3
4
D
Y
3.
1
Şekildeki K ve L
noktalarına q
1
2
Zıt işaretli iki y&uuml;k&uuml;n
potansiyel enerjisi
negatiftir.
D
Y
D
Elektrik potansiyel
enerji birimi
joule d&uuml;r.
q
M
K
muştur. L nokta-
L
3
sındaki y&uuml;k&uuml; 1,
2, 3 yollarını izleyerek M ye getirdiğimizde sistemdeki elektrik potansiyel enerjideki değişim ΔE1, ΔE2,
Elektrik potansiyel
enerjisi skalerdir.
ΔE3 oluyor.
5
Y
Buna g&ouml;re ΔE1, ΔE2, ΔE3 arası ilişki nedir?
Y
D
2
q
y&uuml;kleri konul-
Sonsuz uzaklıktaki iki
y&uuml;k arasında elektrik
potansiyel enerjisi sıfırdır.
Giriş
A) ΔE1 &gt; ΔE2 &gt; ΔE3
B) ΔE1 &lt; ΔE2 &lt; ΔE3
C) ΔE1 = ΔE2 = ΔE3
D) ΔE1 = ΔE3 &gt; ΔE2
E) ΔE2 &gt; ΔE3 &gt; ΔE1
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
4.
şa ulaşılır?
2.
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Pozitif K ve L y&uuml;kK
leri ile negatif M
L
+
+
O
M
y&uuml;k&uuml; şekildeki gibi
yerleştirildiğinde,
–
yerleştirilen y&uuml;kler
q
arasındaki elektrik
K
D) 4E
E) 8E
+ q
M
K
N
L
+ q
–
Y
Y&uuml;kl&uuml; X, Y cisimleri, yalıtkan ve s&uuml;rt&uuml;nmesiz yatay
zemine sabitlenmiştir. K ve L noktalarındaki +q y&uuml;kl&uuml;
cisimler FK ve FL kuvvetleri ile hareketsiz tutulmaktadır.
ELM azalır.
Buna g&ouml;re,
Hacer
K noktasındaki q y&uuml;k&uuml;n&uuml; M noktasına getirmek
i&ccedil;in elektriksel kuvvete karşı iş yapmak gerekir.
II. L noktasındaki q y&uuml;k&uuml; serbest bırakılırsa elektriksel kuvvet iş yapar.
Emre
III. FK ve FL kuvvetleri zıt y&ouml;nl&uuml;d&uuml;r.
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğru olur?
C) Elif ve Hacer
C) 3E
+
I.
A) Elif
B) 2E
X
L y&uuml;k&uuml; O noktasına getirilirse;
EKM değişmez.
L
lan iş nedir?
A) E
K ile M arası elektrik potansiyel enerji EKM oluyor.
Elif
M
Buna g&ouml;re L deki y&uuml;k&uuml; M ye g&ouml;t&uuml;rmek i&ccedil;in yapı-
L ile M arası elektrik potansiyel enerji ELM
EKL artar.
+
E dir.
5.
K ile L arası elektrik potansiyel enerji EKL
2q
+
potansiyel enerjisi
www.sinav.com.tr
A) 1
K ve L noktalarına
B) Hacer
yargılarından hangileri doğrudur?
D) Hacer ve Emre
A) Yalnız II
E) Elif, Hacer ve Emre
D) II ve III
166
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
Elektrik Potansiyel Enerji
6.
Şekildeki sistemde
Test: 2
2.10–5C
L noktasındaki y&uuml;-
30 cm
K
9.
3.10–5C
M
30 cm
q
+ L
L
k&uuml; M noktasına
getirmek i&ccedil;in yapılan iş E dir.
Buna g&ouml;re, E ka&ccedil; jouled&uuml;r? (k = 9.109 Nm2/c2)
A) 6
B) 9
C) 18
D) 27
–q –
K
E) 36
M
N
Eşkenar &uuml;&ccedil;genin K ve L k&ouml;şelerine –q ve +q y&uuml;kleri
konulmuştur. Bu durumda sistemin elektriksel potansiyel enerjisi E, N noktasındaki elektriksel potansiyel
V dir.
L noktasındaki +q y&uuml;kl&uuml; cisim M noktasına taşınırsa E ve V nasıl değişir?
7.
q
+
d
O
K
d
L
A) İkisi de değişmez.
B) İkisi de artar.
C) İkisi de azalır.
D) E değişmez, V artar.
Buna g&ouml;re,
A)
1
4
WK
WL
B)
oranı ka&ccedil;tır?
1
2
C) 1
D) 2
E) 4
www.sinav.com.tr
E) E artar, V değişmez.
Şekildeki O noktasına +q y&uuml;k&uuml; sabitlenmiştir. Sonsuzdaki başka bir +q y&uuml;k&uuml;n&uuml; K noktasına getirebilmek i&ccedil;in elektrik kuvvetine karşı yapılan iş WK, sonsuzdaki –2q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n L noktasına gelmesi i&ccedil;in elektriksel kuvvetin yaptığı iş WL dir.
10.
r
r
M
N
+
O
–q
–
K
r
L
q
Şekildeki r yarı&ccedil;aplı dairenin merkezine +q y&uuml;k&uuml; sabitlenmiştir. K noktasında bulunan –q y&uuml;k&uuml; oklarla
belirtilen y&ouml;r&uuml;ngeyi izleyerek N noktasına getiriliyor.
Buna g&ouml;re;
I.
8.
I.
KL arasında elektriksel kuvvet iş yapmıştır.
II. LM arasında sistemin potansiyel enerjisi değişmemiştir.
Birim y&uuml;k başına d&uuml;şen enerjiye ................. denir.
II. Elektrik potansiyel enerji birimi ................... d&uuml;r.
III. M-N arasında elektriksel kuvvete karşı iş yapılmıştır.
III. Elektrik potansiyeli ..................... b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
Yukarıdaki etkinlikte boş bırakılan yerlere getirile-
yargılarından hangileri doğrudur?
bilecek en uygun kavramlar aşağıdakilerden han-
A) Yalnız II
gileridir?
B) I ve II
D) II ve III
I
––––––––––
II
––––––––
III
–––––––
A) elektrik potansiyeli
Joule
vekt&ouml;rel
B) elektrik potansiyeli
watt
skaler
C) elektrik potansiyel
enerjisi
Joule
vekt&ouml;rel
D) elektrik potansiyel
enerjisi
Joule
skaler
E) elektrik potansiyeli
Joule
skaler
C) I ve III
E) I, II ve III
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
167
1. A
2. D
3. C
4. A
7. C
8. E
9. D
10. E
5. E
6. B
Test: 3
Elektriksel Potansiyel
1.
2
4.
3
Y
leşke elektrik potansiyeli sıfırdır.
Elektrik potansiyeli
birimi volttur.
+q
4
D
Y
–2q
O noktasındaki bi-
D
1
Şekildeki d&uuml;zlemde
D
+1 br lik y&uuml;ke d&uuml;şen
elektrik potansiyel elektrik potansiyeli
q
enerjisine elektrik
k
ile bulunur.
potansiyeli denir.
d
D
n&uuml;n değeri nedir?
Y
5
3q
A) +q
B) –q
C) +2q
Giriş
5.
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
trik potansiyeli VK
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
ve VL dir.
şa ulaşılır?
Buna g&ouml;re;
D) 4
2.
+
K
K
L
E) 5
VK , VL
den b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
www.sinav.com.tr
C) 3
M
q
+
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
noktasındaki elek-
q
E) –3q
M noktasındaki +q
y&uuml;k&uuml;n&uuml;n K ve L
B) 2
D) –2q
Y
Elektrik potansiyeli
skaler bir b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
A) 1
K
O
Buna g&ouml;re K y&uuml;k&uuml;-
L
Y&uuml;k K noktasına
gelirse VK artar.
Y&uuml;k L noktasına
gelirse VK değişmez.
Cem
Eda
Gaye
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
Şekildeki d&uuml;zlemde verilen +q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n K noktasında
oluşturduğu elektrik potansiyeli 8 Volttur.
A) Cem
B) Eda
Buna g&ouml;re L noktasındaki elektrik potansiyeli ka&ccedil;
C) Cem ve Eda
D) Eda ve Gaye
E) Cem, Eda ve Gaye
volttur?
A) 2
B) 4
C) 6
D) 8
E) 16
6.
Elektrik potansiyeli birimi volttur.
Elektrik potansiyeli vekt&ouml;rel bir b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kt&uuml;r.
3.
Y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;renin y&uuml;zeyindeki ve merkezindeki elektrik potansiyeli eşittir.
Şekildeki X y&uuml;k&uuml;n&uuml;n
K noktasında oluşturduğu elektrik potansiyeli V dir.
Y
X
q
K
Yukarıdaki yargılardan doğru olanların başındaki
2q
kutu işaretlendiğinde aşağıdakilerden hangisi
oluşur?
Buna g&ouml;re K noktasındaki bileşke
A)
Z
elektrik potansiyeli
–q
ka&ccedil; V dir?
A) –1
B) 1
C) 2
D) 3
E) 4
168
B)
C)
D)
E)
Elektriksel Potansiyel
7.
Test: 3
10.
+q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n K noktasında oluş
+
turduğu elektrik po-
K
L
q
r
tansiyeli 6 volttur.
r
K
Buna g&ouml;re K ve L
L
X
noktaları arasındaki elektrik potansiyeli VKL ka&ccedil;
Y
volttur?
A) 3
B) 6
C) 12
D) 18
Yarı&ccedil;apları r ve 2r olan iletken X, Y k&uuml;relerinin y&uuml;zeylerindeki elektriksel potansiyeller sırasıyla 2V ve –V
dir.
E) 24
Buna g&ouml;re,
I.
8.
Yarı&ccedil;apları rX, rY y&uuml;kqX
leri qX, qY ve potansiyelleri VX, VY olan iletrX
ken k&uuml;releri birbirine
bağlayan S anahtarı
kapatıldığında k&uuml;relerin y&uuml;k miktarları değişmiyor.
K noktasının bileşke elektriksel alanı sıfırdır.
qY
II. K noktasındaki toplam elektriksel potansiyel V dir.
rY
III. L noktasındaki toplam elektriksel potansiyel sıfırdır.
S
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
I.
qX &gt; qY
II. rX &gt; rY
III. VX = VY
bağıntılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re,
11.
Y
X
K
O r
L
2r
İ&ccedil; i&ccedil;e ge&ccedil;miş iletken X, Y k&uuml;relerinin yarı&ccedil;apları r ve
3r dir.
9.
r
S1
VY=2V
K&uuml;reler &uuml;zerindeki K ve L noktalarındaki potansiVK
yellerin oranı
= 2 olduğuna g&ouml;re, k&uuml;relerin
VL
S2
r
2r
VX=V
y&uuml;klerinin oranı
VZ=–4V
A)
1
3
Yarı&ccedil;apları r, r, 2r, y&uuml;zeyindeki potansiyelleri V, 2V, ve
–4V olan iletken X, Y, Z k&uuml;releri şekildeki gibi yerleştirilmiştir. &Ouml;nce S1 anahtarı kapatıldığında X, Y k&uuml;relerinin ortak potansiyeli V1, daha sonra S2 anahtarı
da kapatılınca sistemin ortak potansiyeli V2 olmaktadır.
Buna g&ouml;re,
A) 6
V1
V2
B)
3
2
B)
qX
qY
1
2
ka&ccedil;tır?
C) 1
D) 2
E) 3
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
oranı ka&ccedil;tır?
C) 1
D) –
3
2
E) –6
169
1. B
2. B
3. C
4. D
5. E
7. C
8. C
9. E
10. E
11. C
6. B
Test: 4
1.
Elektriksel Potansiyel
–q y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;renin K, L, M noktalarında oluşturduğu
elektriksel potansiyelleri VK, VL ve VM
arasındaki ilişki nedir?
4.
–q
K
M
L
Yarı&ccedil;apları r ve 2r olan
iletken X, Y k&uuml;relerinin
potansiyelleri –V ve 3V
dir.
Y
X
B) VK = VL &gt; VM
C) VK &gt; VL &gt; VM
A)
D) VM &gt; VK = VL
5
4
B)
3
2
2r
VX=–V
S anahtarı kapatıldığında sistemin ortak
potansiyeli ka&ccedil; V olur?
A) VK = VL = VM
•S
•
r
VY=3V
C) 2
D)
9
4
E)
5
3
E) VM &gt; VL &gt; VK
5.
2.
1
2
3
Newton
Coulomb
4
kq
d
Volt
Coulomb
Newton
5
kq2
d2
6
kq
d2
İletken X, Y k&uuml;relerinin potansiyelleri
VX &gt; VY dir.
S anahtarı kapatıldığında ortak potansiyel
VY
VX
•
•
•
S
•
Tablo
Buna g&ouml;re,
Elektrik
kuvveti
I.
VX &gt; V &gt; VY dir.
www.sinav.com.tr
II. Y k&uuml;resinden X k&uuml;resine elektron ge&ccedil;işi olur.
Elektrik
alanı
Elektrostatik
Elektrik
potansiyeli
III. X k&uuml;resi elektron kaybetmiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
Yukarıdaki etkinlikte boş kutulara tablodaki bilgilerden hangisi yazılamaz?
A) 1
B) 2
6.
C) 3
D) 4
E) 5
Şekildeki s&uuml;tun grafiğindeki
Elektrik potansiyeli
K ve L k&uuml;relerinin elektrik
potansiyelleri verilmiştir.
Buna g&ouml;re K ve L k&uuml;resi
3.
K
A)
r
B)
2q
q
q
+
+
ğıdakilerden hangisidir?
L
den hangisi olabilir?
+
+
rik potansiyelinin merkezinden
olan uzaklığına bağlı grafiği, aşa-
ve y&uuml;kleri aşağıdakiler-
+
r yarı&ccedil;aplı y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;renin elekt-
2r
q
r
r
r
+
A)
E. potansiyeli
E. potansiyeli
B)
C)
K
L
K
E. potansiyeli
C)
D)
2q
q
q
2q
2r
r
r
E. potansiyeli
E)
K
L
E. potansiyeli
E)
q
2q
r
r
2r
r
r
r
K
D)
L
K
r
170
r
L
L
Elektriksel Potansiyel
7.
X
Test: 4
d
d
K
10.
Y
d
+
L
qX= –2q
3
2
C)
3
2
D) 1
d
K
L
M noktasındaki sabitlenmiş +q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n K ve L noktalarında oluşturduğu potansiyeli VK ve VL dir.
Buna g&ouml;re,
VKL = –VLK dir.
I.
Buna g&ouml;re; K, L noktaları arasındaki potansiyel
q
fark VKL ka&ccedil; k dir?
d
B) –
d
M
q Y= q
qX ve qY y&uuml;kleri şekildeki gibi yalıtkan zemine sabitlenmiştir.
A) 0
q
II. VKL = –
E) –1
III.
VK
VL
=
k.q
2d
dir.
1
t&uuml;r.
4
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
1
2
Elektrik
potansiyeli
a
Coulomb
kuvveti
b
c
k.q
d2
E) I, II ve III
3
Elektrik alanı
kq
d
kq2
d2
Yukarıdaki tabloda elektrikle ilgili bazı kavramlar ve
bu kavramlara ait form&uuml;ller karışık olarak verilmiştir.
Buna g&ouml;re doğru eşleştirme aşağıdakilerden
hangisidir?
A) (1 - b) (2 - a) (3 - c)
B) (1 - b) (2 - c) (3 - a)
C) (1 - c) (2 - b) (3 - a)
D) (1 - c) (2 - a) (3 - b)
www.sinav.com.tr
8.
C) I ve III
11.
q
r
K
r
L
O
q y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;re i&ccedil;in,
I.
E) (1 - a) (2 - b) (3 - c)
K&uuml;renin O noktasında elektriksel alan sıfırdır.
II. O ve L noktasındaki potansiyeller eşittir.
III. K, L arasındaki potansiyel fark sıfırdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
9.
C) I ve III
E) I, II ve III
( ) Faraday kafesine yıldırım d&uuml;şt&uuml;ğ&uuml;nde kafesteki
kişi zarar g&ouml;rmez.
( ) Y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;renin i&ccedil;inde elektrik alanı oluşmaz.
( ) Y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;renin i&ccedil;inde elektrik potansiyeli sıfırdır.
Yukarıda verilen yargılardan doğru olanlara (D)
yanlış olanlara (Y) yazılırsa aşağıdakilerden han-
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
gisi doğru olur?
A) D
B) Y
C) D
D) Y
E) D
Y
D
D
Y
D
D
Y
Y
Y
D
171
1. D
2. C
3. B
4. E
5. C
7. C
8. B
9. C
10. B
11. E
6. D
Test: 5
Paralel Levhalar
1.
4.
Y
+
–
–
–
–
–
+
+
+
X
X –
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
I
Y
K
+
– Y
+
–
+
–
+
–
d
d
L
q
+
+
+
+
+
2d
M
q
Şekildeki paralel levhalar eşit +q y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
II
X
+
+
+
+
+
d
Buna g&ouml;re K, L, M noktalarında oluşan elektrik
alan şiddetleri EK, EL, EM arasındaki ilişki nedir?
III
A) EK = EL = EM
B) EK &gt; EM &gt; EL
C) EK = EL &gt; EM
D) EL &gt; EM &gt; EK
E) EK &gt; EL &gt; EM
Y&uuml;k miktarları eşit X, Y levhaları arasındaki elektriksel alan &ccedil;izgileri, hangi sistemde doğru verilmiştir?
B) Yalnız II
D) I ve II
2.
E) I ve III
İletken levhalar şekildeki
gibi V gerilimine bağlanmıştır.
K
d
+
V
–
d
L
M
d
Buna g&ouml;re;
I.
5.
C) Yalnız III
d
K, L, M noktalarındaki
elektriksel alan şiddetleri eşittir.
II. K, L, M noktalarının elektriksel potansiyelleri VK &gt;
X, Y iletken levhaları şekildeki gibi V gerilimli &uuml;retece bağlanmıştır. K, L
noktaları arasındaki potansiyel fark V1, K, M ara-
X
Y
K
M
sındaki potansiyel fark V2
ve L, M arasındaki potansiyel fark V3 t&uuml;r.
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
L
+ –
Buna g&ouml;re; V1, V2, V3
V
potansiyel farklarının
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri arasındaki ilişki nedir?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
VL &gt; VM dir.
A) V1 = V2 = V3
B) V1 = V3 &gt; V2
C) V2 &gt; V1 = V3
D) V1 &gt; V2 &gt; V3
III. L noktasındaki elektriksel potansiyel sıfırdır.
E) V3 &gt; V2 &gt; V1
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
6.
İletken X, Y levhaları şekildeki gibi V gerilimine bağlanmıştır.
X
Y
d
a
b
Buna g&ouml;re;
3.
İletken X, Y levhaları şekil-
X
I.
K
Y
deki gibi &uuml;retece bağlanmışL
tır.
Buna g&ouml;re K, L, M noktalaleri EK, EL, EM arasındaki
+
E
+
–
V
II. Levhalar arasına cam konulursa levhalardaki y&uuml;k
miktarı artar.
M
rındaki elektrik alan şiddet-
Levhalar arasındaki d mesafesi azaltılırsa levhalar arasındaki elektriksel alan şiddeti artar.
III. Levhalar arasındaki d mesafesi artarsa a, b arasındaki potansiyel fark Vab azalır.
–
ilişki nedir?
A) EK = EL = EM
B) EK = EL &gt; EM
yargılarından hangileri doğrudur?
C) EL = EM &gt; EK
D) EK &gt; EL &gt; EM
A) Yalnız I
E) EL &gt; EM &gt; EK
B) Yalnız II
D) I ve III
172
C) I ve II
E) II ve III
Paralel Levhalar
q ve –q y&uuml;kl&uuml; X, Y levhaları arasındaki mesafe d iken levhalar
arasında oluşan elektriksel alan
şiddeti E, elektriksel potansiyel
10.
Y
–
–
–
–
–
E
q
Buna g&ouml;re;
+
–
A) 2
C) I ve II
11.
+V
B)
3
2
C) 1
D)
1
2
ϑ0
III. Cismin kinetik enerjisi değiştirilmeden hızı artırılırsa cisim (+) y&uuml;kl&uuml; levhaya doğru sapar.
yargılarından hangileri doğrudur?
www.sinav.com.tr
–V
B) Yalnız II
t&uuml;n grafiği aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Elektrik Alanı
K
C) I ve II
K
B) Elektrik Alanı
K
K
C) Elektrik Alanı
E) I, II ve III
D&uuml;şey d&uuml;zlemdeki lev+
halar V gerilimli &uuml;retece
V
–
–
şekildeki gibi bağlanmıştır. Levhalar arasına
–q y&uuml;kl&uuml; cisim ϑ0 hızı
L
M
Buna g&ouml;re EK, EL, EM ye ait s&uuml;-
– – – – – –
q (–) y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
K
alanlar EK, EL, EM dir.
II. Cisme etki eden elektriksel kuvvet cismin ağırlığına eşittir.
1
K
ϑ0
K
K
K
D) Elektrik Alanı
K
K
K
K
E) Elektrik Alanı
2
Buna g&ouml;re, cisim;
I.
K
q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n miktarı artırılırsa 1 yolunu izler.
K
K
II. V gerilimi azaltılırsa 2 yolunu izler.
III. Levhalar birbirinden uzaklaştırılırsa sapma g&ouml;zlenmez.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
2
3
E)
Şekildeki y&uuml;kl&uuml; levhalar arasındaki K, L, M noktalarında elektrik
+ + + + +
Buna g&ouml;re,
9.
mL
E) II ve III
D&uuml;şey d&uuml;zlemdeki paralel y&uuml;kl&uuml;
levhalar arasına yatay ϑ0 hızıyla
atılan q y&uuml;kl&uuml; cismin şekildeki gibi
D) II ve III
mK
ka&ccedil;tır?
B) Yalnız II
A) Yalnız I
V2=2V
+
Buna g&ouml;re; K, L cisimlerinin k&uuml;tleleri oranı
yargılarından hangileri doğrudur?
I.
–
+
V1, V2 gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere bağlanmış iletken paralel
levhalar arasında –2q ve +q y&uuml;kl&uuml; K, L cisimleri
şekildeki gibi dengededir.
III. Ortamın elektriksel ge&ccedil;irgenlik kat sayısı artarsa
E artar, V azalır.
8.
q
2d
–q
II. d aralığı artırılırsa, V artar.
D) I ve III
d
L
d aralığı azaltılırsa, E artar.
A) Yalnız I
–2q
V1=V –
K
+
I.
d
X
+
+
+
+
+
–
7.
Test: 5
C) I ve II
E) II ve III
173
1. A
2. E
3. C
4. B
5. C
7. B
8. E
9. C
10. A
11. B
6. C
Test: 6
1.
Paralel Levhalar
Y&uuml;kl&uuml; levhalar arasına – y&uuml;kl&uuml; bir
K
3.
L
cisim bırakıldığında ok y&ouml;n&uuml;nde
hareket ediyor.
Şekildeki iletken levhalar
100 voltluk gerilime bağlanmıştır.
1m
20 cm
30 cm
–
K noktasından bir elektron serbest bırakıldığında, L noktasından
ka&ccedil; J l&uuml;k kinetik enerji
ile ge&ccedil;er?
Buna g&ouml;re;
L levhası
+ y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
K levhası
+ y&uuml;kl&uuml;d&uuml;r.
V=100 volt
B) 8.10–18
D) 5.10–18
Serkan
Ayhan
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
B) Orhan
C) Ayhan
D) Orhan ve Ayhan
E) Serkan ve Ayhan
d
E) 6.10–17
&Uuml;retece bağlanmış iletken levhaların K noktasından q1 y&uuml;kl&uuml; cisim, M
q1
L
K
noktasından ise q2 y&uuml;kl&uuml; cisim serbest bırakılıyor.
www.sinav.com.tr
A) Serkan
L
C) 6.10–18
Orhan
4.
2.
+
–
(S&uuml;rt&uuml;nmeler ve yer &ccedil;ekimi &ouml;nemsiz, e= 1,6.10–19C)
A) 8.10–19
Levhalar arasında
elektrik alanı K den
L ye doğrudur.
L
K
d
2d q
2
N
M
+
Cisimler L ve N nokta-
–
larını eşit kinetik enerjilerle ge&ccedil;tiğine g&ouml;re,
q1
q2
oranı ka&ccedil;tır?
(S&uuml;rt&uuml;nmeler ve yer &ccedil;ekimi &ouml;nemsiz.)
A) 2
B) –2
C)
1
2
D) –
1
2
E)
2
3
d
2
M
3 N
5.
X
K
Y
Z
2d
3d
–q
+
–
–
V
K
O
–q y&uuml;kl&uuml; cisim y&uuml;kl&uuml; levhalar arasında 1, 2, 3 yolla-
–
rını izleyerek K, L, M, N noktalarına getiriliyor. Y&uuml;kl&uuml;
+
mek i&ccedil;in W2 ve M den N ye getirmek i&ccedil;in W3 elektrik-
M
+
V1=20 V
cismi K den L ye getirmek i&ccedil;in W1, L den M ye getir-
L
N
–
V2=30 V
X, Y, Z iletken paralel levhaları V1, V2 gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere şekildeki gibi bağlanmıştır.
sel işler yapılıyor.
A) W1 = W2 = W3
B) W1 &gt; W2 &gt; W3
Buna g&ouml;re, O noktasından serbest bırakılan –q
y&uuml;kl&uuml; cismin hızı hangi noktada sıfır olur? (Noktalar arası eşit olup s&uuml;rt&uuml;nmeler ve yer &ccedil;ekimi ihmal
edilmiştir.)
C) W2 = W3 &gt; W1
D) W1 &gt; W2 = W3
A) K
Buna g&ouml;re; W1, W2, W3 arasındaki ilişki nedir?
(S&uuml;rt&uuml;nmeler &ouml;nemsiz.)
E) W2 &gt; W3 &gt; W1
B) L-M arasında
D) M
174
E) M-N arasında
C) L
Paralel Levhalar
6.
Test: 6
d
X
8.
d
I
II
Y
X
Z
Y
Z
+q
q
+
+
L
M
K
+
K
–
–
+
2V
V
+
–
V1
+
V2
X, Y, Z iletken levhalar V1, V2 gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere şekildeki gibi bağlanmıştır. K noktasından serbest bırakılan +q y&uuml;kl&uuml; cisim Y levhasına 4E, Z levhasına da
E kinetik enerjisi ile ulaşıyor.
V1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
V2
Paralel X, Y, Z iletken levhaları V ve 2V gerilimli K, L
&uuml;rete&ccedil;lerine şekildeki gibi bağlanmıştır. +q y&uuml;kl&uuml;
par&ccedil;acık I. b&ouml;lgeden şekildeki gibi serbest bırakılıyor.
Buna g&ouml;re, y&uuml;kl&uuml; cisim;
I.
–
L
A) 4
I. b&ouml;lgede hızlanır.
B) 3
C)
4
3
2
3
D)
E)
1
4
II. II. b&ouml;lgede yavaşlar, durur ve geri d&ouml;ner.
III. L &uuml;retecinin kutupları değiştirilirse Z levhasına
&ccedil;arpar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
B) I ve II
D) II ve III
www.sinav.com.tr
(Yer &ccedil;ekim ivmesi etkisiz.)
C) I ve III
E) I, II ve III
9.
–
V
+
+
q
m
d
TY
2d
d
–2q
Z
–m
TZ
+
– –q
Y 2m
+
–
2V
2V
–
Y&uuml;kleri ve k&uuml;tleleri verilen X, Y, Z cisimleri şekildeki
gibi V, 2V ve 2V gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere bağlanmış iletken
levhalar arasında dengededir.
7.
2d
Buna g&ouml;re; Y, Z cisimlerini dengede tutan yalıtkan
TY
iplerdeki gerilme kuvvetlerinin oranı
ka&ccedil;tır?
TZ
d
A) 4
–
B) 3
C) 2
D) 1
E)
L
K
–
+
+
–
V2
V1
V1, V2 gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere paralel iletken levhalar şekildeki gibi bağlanmıştır. K noktasından serbest bırakılan –q y&uuml;kl&uuml; cisim L noktasından geri d&ouml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re,
A)
2
3
B)
V1
V2
3
4
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
oranı ka&ccedil;tır?
C) 1
D)
3
2
E)
4
3
175
1. B
2. C
3. B
7. A
8. C
9. E
4. B
5. D
6. E
1
3
Test: 7
1.
Elektrik II (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
Aynı d&uuml;zlem &uuml;zerine
4.
1 br
–3q
+q, –3q, +8q ve qX
6q y&uuml;klerinin K nokta1 br
y&uuml;kleri sabitlenmiştir.
K noktasındaki
sıfır olduğuna g&ouml;re
3q
6q
oluşturdukları
L
K
siyeli 5 volttur.
B&ouml;lmeler &ouml;zdeş olduğuna g&ouml;re K - L noktaları arasındaki potansiyel fark VKL ka&ccedil; volttur?
B) –2
A) –7
C) –3 D) 3
2.
+8q
qX
qX y&uuml;k&uuml; ka&ccedil; q dur?
A) –1
sında
toplam elektrik potan-
K
+q
elektrik potansiyeli
Aynı d&uuml;zlemdeki 3q ve
B) –5
C) –2
D) 2
E) 7
E) 2
r ve 2r yarı&ccedil;aplı iletken
K ve L k&uuml;relerinin elektrik potansiyel VK ve VL
•
5.
+2q
+4q
•
•
r
•
Pozitif y&uuml;kl&uuml; bir k&uuml;renin
K, L, M noktalarında
2r
oluşturduğu elektrik po-
O
www.sinav.com.tr
dir.
Anahtar kapatıldığında k&uuml;relerin ortak po-
K
L
tansiyeli V0 olduğuna
g&ouml;re VK, VL, V0 arası ilişki nedir?
A) VK &gt; VL &gt; V0
B) VK &gt; V0 &gt; VL
C) VL &gt; V0 &gt; VK
D) VK &gt; VL = V0
E) V0 &gt; VK &gt; VL
K
r
tansiyelleri VK, VL, VM
L
r
M
r
dir.
Buna g&ouml;re VK, VL, VM
arası ilişki nedir?
A) VK &gt; VL &gt; VM
B) VK = VL &gt; VM
C) VK &gt; VM &gt; VL
D) VM &gt; VL &gt; VK
E VK = VL = VM
6.
K
q1=4μc
3.
Aynı d&uuml;zlemdeki
1 br
q1 ve q2 y&uuml;klerinin
1m
q1
K ve L de oluşturK
dukları toplam
q2
1
2
1m
miştir.
Sonsuzdaki 2 μc luk bir y&uuml;k&uuml; K noktasına getir-
2VK = VL olduğuna g&ouml;re,
B)
1m
q1 ve q2 y&uuml;kleri aynı d&uuml;zleme şekildeki gibi yerleştiril-
L
VK ve VL dir.
1
3
1m
1 br
elektrik potansiyeli
A)
q2=2μc
C)
q1
q2
2
3
mek i&ccedil;in yapılması gereken iş ka&ccedil; jouled&uuml;r?
oranı ka&ccedil;tır?
D) 1
(k = 9.109 N m2/c2)
A) 18.10–3
E) 3
D) 54.10–3
176
B) 27.10–3
C) 36.10–3
E) 63.10–3
Elektrik II
7.
Test: 7
10.
Pozitif qK ve qL y&uuml;kleri şekildeki noktalara
M
sabitlenmişken pozitif qM y&uuml;k&uuml; K noktası
+qK
K
1
qL
+
2
–
3
merkez olacak şekilde X - Y yayını takip
K
X
ederek hareket edi-
qM
yor.
Y&uuml;kl&uuml; paralel levhalar arasındaki K noktasında bulu-
Buna g&ouml;re hareket boyunca K ve M y&uuml;kleri ile L
nan &uuml;&ccedil; &ouml;zdeş q y&uuml;k&uuml; 1, 2, 3 yollarını izleyerek ayrı
ve M y&uuml;kleri arasındaki elektrik potansiyel enerji-
ayrı M noktasına getiriliyor.
si nasıl değişir?
Y&uuml;kler K dan M ye getirilirken yapılan işler W1,
W2, W3 olduğuna g&ouml;re bunlar arasındaki b&uuml;y&uuml;k-
M-L
K-M
l&uuml;k ilişkisi nedir?
A) Değişmez
Artar
B) Değişmez
Azalır
A) W1 = W2 = W3
B) W1 &gt; W2 &gt; W3
C) Değişmez
&Ouml;nce artar sonra azalır.
C) W2 &gt; W1 = W3
D) W1 = W3 &gt; W2
D) Değişmez
&Ouml;nce azalır sonra artar.
E) Artar
Değişmez
d
+q
4d
+2q
+q
Şekil I
+2q
Şekil II
+q ve +2q y&uuml;klerinin Şekil I deki konumda elektrik potansiyel enerjisi E dir.
Y&uuml;kler arasındaki uzaklık Şekil II deki gibi 4d ya-
www.sinav.com.tr
8.
E) W2 &gt; W1 &gt; W3
11.
pıldığında yapılan iş ka&ccedil; E olur?
1
A) 4
3
C) 4
1
B) 2
1
D)
4
+
3
E)
4
1
ϑ
G
elektron
2
3
–
9.
q1=4.10–6 c
G ağırlıklı bir elektron y&uuml;k&uuml; levhalar arasına ϑ hızıyla
fırlatılmıştır.
10 cm
10 cm
kuvveti F olduğuna g&ouml;re;
10 cm
I.
q2=2.10–6 c
q3=3.10–6 c
F = G ise elektron 2 yolunu izler.
II. F &gt; G ise elektron 1 yolunu izler.
Eşkenar &uuml;&ccedil;genin k&ouml;şelerine q1, q2, q3 y&uuml;kleri şekilde-
III. F &lt; G ise elektron 3 yolunu izler.
ki gibi yerleştirilmiştir.
yargılarından hangileri doğrudur?
Buna g&ouml;re sistemin elektrik potansiyel enerjisi
A) Yalnız I
ka&ccedil; jouled&uuml;r? (k = 9.109 N.m2/c2)
A) 5,4
B) 7,2
C) 10,8
D) 18
D) I ve III
E) 23,4
177
B) Yalnız II
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 7
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
4.
K noktasındaki toplam potansiyelin sıfır olması i&ccedil;in;
q
VK = k
0=
2
6kq
2
-k
+
3q
2
+k
8q
2
+k
qX
K noktasının elektrik potansiyeli,
VK = k
1
3q
1
+k
6q
3
VK = 5kq = 5 volt verilmiş (kq = 1 volt olur.)
k.q X
L noktasının elektrik potansiyeli;
1
0 = 3 kq + kq X
VL = k
- kq X = 3kq &amp; q X = –3q bulunur.
3q
+k
3
6q
1
VL = 7kq = 7 volt olur.
Doğru Se&ccedil;enek C
İki nokta arasındaki potansiyel fark,
VKL = VL – VK dır. (son - ilk)
VKL = 7 – 5
VKL = 2 volt &ccedil;ıkar.
Doğru Se&ccedil;enek D
2.
Bir k&uuml;renin elektrik potansiyeli V = k
q
ile bulunur.
r
Başlangı&ccedil;ta;
4q
r
VK = k
VL = k
2q
2r
=k
q
r
(VK &gt; VL olur.)
K&uuml;reler birbirine dokundurulduğunda y&uuml;kleri,
r + 2r
q'K = 2q
V0 = k
3.
or
qL = e
4q + 2q
r + 2r
o 2r
2q
olur. Bu durumda VK &gt; V0 &gt; VL &ccedil;ıkar.
r
Doğru Se&ccedil;enek B
5.
Bir k&uuml;renin i&ccedil; b&ouml;lgesindeki herhangi bir noktasındaki
elektrik potansiyeli y&uuml;zeyindeki potansiyele eşittir.
q
O h&acirc;lde VK = VL = k
olur.
2r
www.sinav.com.tr
qKı = e
4q + 2q
M noktasındaki elektrik potansiyeli;
q
VM = k
olur. (uzaklık merkezden itibaren aynı)
3r
Buradan VK = VL &gt; VM olur.
Doğru Se&ccedil;enek B
K noktasındaki toplam elektrik potansiyeli,
q1
VK = k
1
+k
q2
6.
3
bir noktaya g&ouml;t&uuml;rmek i&ccedil;in yapılan iş;
L noktasındaki toplam elektrik potansiyeli
VL = k
q1
1
+k
WKL = q.(VL – VK) ile bulunur.
q2
Sonsuzdaki noktanın potansiyeli VL = V∞ = 0 dır.
1
WKL = q.(0 – VK)
2VK = VL olduğundan VK ve VL değerleri yerine yazı-
WKL = –qVK olur.
lırsa;
2 fk
Bir q y&uuml;k&uuml;n&uuml; potansiyeli VK olan bir noktadan VL olan
q1
1
2kq1 +
2q1 +
+k
q2
3
p=k
q1
1
+k
Buradaki (–) elektrik kuvvetlerine karşı yapılan işi
q2
1
2
kq = kq1 + kq2
3 2
VK = q
2
q = q1 + q2
3 2
q2
q1
2
+k
q2
2
=
9.109 .4.10 –6 9.109 .2.106
+
2
2
= 18.103 + 9.103
VK = 27.10 3 bulunur.
q1
1
q1 =
&amp;
= bulunur.
q2 3
3
WKL = qVK = 2.10–6.27.103 = 54.10–3 j bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek D
178
Elektrik II
7.
Test: 7
10.
M y&uuml;k&uuml; hareket ederken qK y&uuml;k&uuml; yayın merkezinde
bağımsızdır. Bu durumda yapılan iş y&uuml;k&uuml;n alan doğ-
Bu nedenle K ve M arasındaki elektrik potansiyel
rultusunda yaptığı yer değiştirmeye bağlıdır.
enerjisi değişmez.
Soruda q y&uuml;k&uuml; 1, 2, 3 yollarını izlerken alan doğrultu-
qM y&uuml;k&uuml; hareket ederken &ouml;nce qL y&uuml;k&uuml;ne yaklaşıyor
sunda eşit yollar aldıkları i&ccedil;in yapılan işler de eşit
sonra da uzaklaşıyor.
ELM = k
qL .qM
d
Paralel levhalar arasında bulunan bir y&uuml;k bir yerden
başka bir yere g&ouml;t&uuml;r&uuml;l&uuml;rken yapılan iş izlenen yoldan
olduğu i&ccedil;in qM ile qK arasındaki uzaklık değişmez.
olur.
form&uuml;l&uuml;nde d artarsa oran azalır.
Doğru Se&ccedil;enek A
Bu durumda d &ouml;nce azalıp sonra arttığına g&ouml;re ELM
de &ouml;nce artıp sonra azalır.
Doğru Se&ccedil;enek C
I. şekilde elektrik potansiyel enerjisi,
E=k
q.2q
d
dır.
II. şekilde
q.2q
E
=k
olur.
4
4d
W = Eson – Eilk =
3E
E
- E = bulunur.
4
4
Doğru Se&ccedil;enek C
www.sinav.com.tr
8.
11.
+
+
+
+
+
+
+
1
F
ϑ
e–
2
3
G
9.
Sistemin elektrik potansiyel enerjisi y&uuml;klerin ikişer iki-
–
–
–
lamıdır.
Ep = k
=
+
–
–
–
–
şer oluşturdukları elektrik potansiyel enerjilerinin top-
Elektrona etki eden kuvvetler şekildeki gibidir. + y&uuml;kq1.q2
d
+k
q1 + q 3
d
+k
9.109 .4.10 –6 .2.10 –6
1.10 –2
9.109 .2.10 –6 .3.10 –6
1.10 –2
+
q2 .q 3
l&uuml; levha elektronu &ccedil;ekeceği i&ccedil;in F kuvveti yukarı doğ-
d
ru, yer &ccedil;ekiminden dolayı G ağırlığı aşağı doğru olur.
9.109 .4.10 –6 .3.10 –6
Denge şartından;
1.10 –2
F = G ise sabit hızla 2 yolunu izler.
F &gt; G ise 1 yolunu izler.
= 7, 2 + 10, 8 + 5, 4
F &lt; G ise 3 yolunu izler.
= 23, 4 joule bulunur.
Her &uuml;&ccedil; yargı da doğru olur.
Doğru Se&ccedil;enek E
Doğru Se&ccedil;enek E
179
Test: 8
A.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik II)
Aşağıdaki c&uuml;mlelerden doğru olanların yanına
B.
1.
Serbest bırakılan y&uuml;kl&uuml; cisimler .................... saye-
“D”, yanlış olanların yanına “Y&quot; yazınız.
1.
( ) Pozitif y&uuml;kler, y&uuml;ksek elektriksel potansiyelden
sinde hareket eder.
d&uuml;ş&uuml;k elektriksel potansiyele doğru hareket
eder.
2.
2.
( ) Y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;renin i&ccedil;indeki ve y&uuml;zeyindeki
Y&uuml;kl&uuml; iletken k&uuml;reler birbirine dokundurulduğunda, k&uuml;relerin .................... eşit ise y&uuml;k alışverişi yapmazlar.
elektriksel potansiyel eşittir.
3.
3.
Birim y&uuml;k&uuml;n enerjisine .................... denir.
4.
Elektriksel enerji birimleri ..................., ................... d&uuml;r.
5.
Zıt cins y&uuml;kle y&uuml;klenmiş cisimleri birbirinden uzaklaş-
( ) Zıt ve eşit y&uuml;kl&uuml; iki cismin, cisimlerden aynı
uzaklıktaki toplam elektriksel potansiyeli sıfırdır.
4.
( ) &Uuml;retece bağlanmış paralel y&uuml;kl&uuml; levhalar arasındaki mesafe artırılırsa, levhalar arasındaki
5.
( ) Y&uuml;kl&uuml; levhalar arasındaki her noktada elektriksel alan şiddeti aynıdır.
6.
( ) &Uuml;retece bağlanmış y&uuml;kl&uuml; levhaların tam ortasında elektriksel potansiyel sıfırdır.
7.
www.sinav.com.tr
elektriksel alan değişmez.
tırmak i&ccedil;in ........................................ iş yapılır.
6.
Y&uuml;kl&uuml; paralel levhalar arasında .................. oluşur.
7.
Zıt y&uuml;kl&uuml; iki cisim birbirinden biraz uzaklaştırılırsa
aralarındaki .................... enerji artar.
( ) &Uuml;retece bağlanmış y&uuml;kl&uuml; levhalar arasına bırakılmış y&uuml;kl&uuml; bir cismin levhalara &ccedil;arpma hızı,
8.
9.
Y&uuml;kl&uuml; levhalar arasındaki y&uuml;kl&uuml; cisim serbest bırakı-
levhalar arasındaki uzaklıkla ters orantılıdır.
8.
( ) Y&uuml;kl&uuml; cismin etrafında r yarı &ccedil;aplı y&ouml;r&uuml;ngede (–)
lırsa .................... enerji kazanır.
y&uuml;kl&uuml; bir cisim hareket ettirilirse elektriksel kuvvet iş yapmış olur.
10.
9.
( ) Y&uuml;kl&uuml; bir cismin sonsuzdan başka bir y&uuml;k&uuml;n yanına getirilmesi i&ccedil;in yapılan iş yoldan bağımsızdır.
10.
( ) Elektriksel alana dik hareket eden cismin &uuml;zerinde elektriksel iş yapılır.
180
Volt/metre birimi .................... birimidir.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik II)
C.
Test: 8
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
qX=2q
qY=–q
1.
r
r
K
M
L
K
2r ve r yarı&ccedil;aplı iletken qX ve qY y&uuml;kl&uuml; X, Y k&uuml;relerinin merkezi K dir.
L
M
q2 = 2q
O →
E
q1 = q
Buna g&ouml;re, K, L, M noktalarındaki elektriksel potansiyeller VK, VL, VM arasındaki ilişki nedir?
Eşkenar &uuml;&ccedil;genin K ve M noktalarında q1, q2 y&uuml;kleri
6
4
2.
www.sinav.com.tr
Bu y&uuml;klerin O noktasında oluşturdukları bileşke
elektriksel alanın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; E ise, K noktasında
oluşturdukları bileşke elektriksel alanın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; ka&ccedil; E dir?
VM &gt; VK = VL
4.
X –
–q
K
r
L
O
r
d
2d
qX = 2q
Y +
2d
q
qZ = 3q
r
M
r
N
Şekildeki –q y&uuml;kl&uuml; X cismi K, L, M, N yolu boyunca
getiriliyor.
qY = –q
Buna g&ouml;re X, Y y&uuml;klerinin;
X, Y, Z y&uuml;kl&uuml; cisimleri şekildeki gibi yerleştirilmiştir. qX
y&uuml;k&uuml;n&uuml;n O noktasında oluşturduğu elektriksel potansiyel 10 volttur.
I.
KL arasında elektriksel potansiyel enerjileri artar.
II. L, M arasındaki elektriksel kuvvete karşı yapılmıştır.
Buna g&ouml;re, O noktasındaki toplam elektriksel potansiyel ka&ccedil; volttur?
III. M, N arasında sistemin potansiyel enerjisi azalmıştır.
I, II ve III
45
181
Test: 8
Konu Kavrama Soruları (Elektrik II)
5.
7.
d
K
α
α
q
+
K
ϑ
+
L
X
O
Y
Yalıtkan iplerle bağlanmış y&uuml;kl&uuml; X, Y cisimlerinin denge durumu şekildeki gibidir. Y&uuml;kler arasındaki elektriksel potansiyel enerji U, y&uuml;klerin orta noktasındaki
O daki elektriksel potansiyel V, K noktasındaki bileşke elektriksel alan E dir.
+ –
V
Aralarında d uzaklığı bulunan paralel levhalara V gerilimli &uuml;rete&ccedil; bağlanmıştır. K den serbest bırakılan q
y&uuml;k&uuml; L noktasına ϑ hızı ile &ccedil;arpmaktadır.
Yalıtkan iplerin boyu eşit miktar azalırsa,
I.
Buna g&ouml;re d, q ve V niceliklerinden hangisinin değişmesinden ϑ hızı etkilenmez?
U artar.
II. V azalır.
III. E değişmez.
yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
Yalnız d
6.
d
3d
q
–2q
+
–
–
–
V1=V
8.
K
α
E
II
Şekil II
I
V1, V2 gerilimli &uuml;rete&ccedil;lere bağlanmış paralel iletken
levhalar arasındaki q ve –2q y&uuml;kl&uuml; cisimlere etki eden
elektriksel kuvvetlerin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kleri FX ve FY dir.
FX
FY
l =1m
+
V2=2V
Şekil I
Buna g&ouml;re,
Yalnız I
Y
X
+
www.sinav.com.tr
(Noktalar eşit aralıklıdır.)
Y&uuml;k&uuml; 0,03 c olan 400 gramlık bir cisim I. konumunda
dengede iken ortama 100 N/C luk elektriksel alan şekildeki gibi etki ediyor ve cisim II. konumda dengeye
geliyor.
oranı ka&ccedil;tır?
Yalıtkan ipin uzunluğu 1m olduğuna g&ouml;re, elektriksel kuvvetin yaptığı iş ka&ccedil; j dir?
3
4
0,8
182
B&ouml;l&uuml;m 7
Elektrik III
Test: 1
Elektrik Akımı
1.
3.
L
K
+
–
Şekildeki 100 volta
bağlanmış 25 Ω luk
ka&ccedil; elementer y&uuml;k
ge&ccedil;er?
(1 ey = 1,6.10–19C)
R = 25 Ω
i
+
–
V=100 volt
KL katı iletkeni bir &uuml;retece şekildeki gibi bağlanmıştır.
A) 1021
Buna g&ouml;re;
B) 15.1020
D)
I.
2.1020
E)
C) 15.1019
2.10-19
Devrenin akımı K den L ye doğrudur.
II. İletken i&ccedil;inde elektronlar L den K ye doğru hareket eder.
4.
III. İletken i&ccedil;inde protonlar K den L ye doğru hareket
eder.
S
– q1= –4c
+ q2= 16c
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
+
E) II ve III
www.sinav.com.tr
D) I ve III
C) I ve II
2.
i
–
V
Şekildeki deşarj t&uuml;p&uuml; V gerilimine bağlandığında 10
saniyede t&uuml;p&uuml;n S kesitinden q1 = –4C, q2 = +16 C luk
y&uuml;kler ge&ccedil;mektedir.
Buna g&ouml;re, devrenin akımı i ka&ccedil; A dır?
A) 3
B) 2,4
C) 2
D) 1,8
E) 1,2
l
İletken tel
5.
+
V
–
+
I.
Birim zamanda iletkenden ge&ccedil;en y&uuml;k miktarının
artırılması i&ccedil;in;
–
L
K
+
Buna g&ouml;re,
l uzunluklu, S kesitli iletken tel şekildeki gibi V gerilimli &uuml;retece bağlanmıştır.
I.
Şekildeki sıvı i&ccedil;inde (+) ve
(–) iyonlar vardır. K, L iletkenleri bir &uuml;retece bağlanmıştır.
–
(+) y&uuml;kl&uuml; iyonlar L iletsıvı
kenine, (–) y&uuml;kl&uuml; iyonlar K iletkenine doğru hareket eder.
II. Devrenin akımı, iletkenlere ulaşan (+) ve (–) iyonların toplamı ile orantılıdır.
l yi artırma,
II. S yi artırma,
III. V yi azaltma
III. &Uuml;retecin gerilimi artırılırsa sıvının bir kesitinden
birim zamanda ge&ccedil;en y&uuml;k miktarı artar.
işlemlerinden hangileri tek başına yapılmalıdır?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
B) I ve II
D) II ve III
183
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 1
Elektrik Akımı
6.
K
8.
L
q
q
t
2t
M
&Ouml;z direnci 2.10–6 Ω.m olan 1 m uzunluğunda ve
10–2 cm2 kesitindeki bir iletkenin u&ccedil;larına 16 V lik gerilim uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, 1 dakikada iletkenden ka&ccedil; tane elektron ge&ccedil;er? (e = 1,6.10–19C)
2q
A) 2.1021
t
B) 3.1021
C) 4.1021
D) 5.1021
E) 6.1021
Şekildeki K, L, M iletkenlerinden verilen s&uuml;relerde
ge&ccedil;en y&uuml;k miktarları şekilde verilmiştir.
Buna g&ouml;re iletkenlerden ge&ccedil;en akımlara ait s&uuml;tun
grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
(İletken kesitleri &ouml;zdeş)
9.
A) Akım
B) Akım
Bir kuru pilden 30 dakikada 360.1019 tane elementer
y&uuml;k ge&ccedil;miştir.
Buna g&ouml;re, pilin devreye sağladığı akım ka&ccedil; A
dır?
(e.y = 1,6.10–19C)
L
M
K
C) Akım
K
L
M
L
M
A) 0,32
B) 0,3
C) 3,2
D) 0,16
E) 1,6
D) Akım
L
M
K
E) Akım
K
L
www.sinav.com.tr
K
10.
l = 3m
V
M
Uzunluğu 3 m, yarı&ccedil;apı 0,4 mm olan g&uuml;m&uuml;şten yapılmış telin u&ccedil;ları arasına V = 10 voltluk gerilim uygulanıyor.
Buna g&ouml;re, 1 saat i&ccedil;inde telden ge&ccedil;en y&uuml;k miktarı ka&ccedil; C dir? (π = 3 alınız, ρg&uuml;m&uuml;ş= 1,6.10–8 Ω.m)
A) 360000
7.
R
B) 300000
D) 180000
C) 240000
E) 120000
+ 100 V –
100 V gerilime bağlanan R direncinden 10–2 saniyede 2. μc y&uuml;k ge&ccedil;mektedir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re, R direnci ka&ccedil; Ω dur?
B) 5.102
A) 5
D) 5.105
C) 7.10+2
E) 7.105
184
1. C
2. B
3. B
4. C
7. D
8. B
9. A
10. A
5. E
6. A
Test: 2
Elektrik Akımı
1.
1
2
3
4
D
Y
D
Y
4.
6Ω
K
İletkenin direnci
6Ω
+
–
8Ω
Direncin birimi
ohm dur.
L
8Ω
D
Giriş
D
Diren&ccedil;, akıma
karşı iletkenin
g&ouml;sterdiği
zorluktur.
Y
Direncin değerini değiştiren
alete reosta
denir.
Şekildeki devrede KL arasındaki eş değer diren&ccedil;
ka&ccedil; Ω dır?
5
Y
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
E) 8
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
5.
Pil
1
Volt
2
Reosta
3
Diyot
4
2.
8R
www.sinav.com.tr
Gerilim
4R
L
K
3R
OHM KANUNU
Diren&ccedil;
&Ouml;zdiren&ccedil; 5
Yukarıdaki kavram haritasında ka&ccedil; numaralı kutuya yanlış kavram yazılmıştır?
R
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Şekildeki devrede K - L noktaları arasındaki eş
değer direnci ka&ccedil; R dir?
A) 2
B) 3
C) 4
D) 6
E) 8
6.
6R
K
3.
Şekil - l
eş değer dire&ccedil; ka&ccedil; R +
12R
–
K
3
2
B) 2
2R
R
N
C) 3
D) 4
Şekil - ll
Şekildeki devrelerde eş değer diren&ccedil;ler R1 ve R2 dir.
R1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
R2
L
12R
A)
R
6R
arasındaki
dır?
L M
2R
Şekildeki devrede KL
noktaları
3R
A) 4
E) 6
185
B) 2
C)
1
2
D)
1
4
E)
1
8
Test: 2
7.
Elektrik Akımı
Şekildeki devrede K - L
10.
4Ω
noktaları arasındaki eş
1
2
R1
değer diren&ccedil; ka&ccedil; Ω
3
R1
R1
R2
R2
4Ω
6Ω
R2
dur?
K
L
K
8Ω
A) 1
B) 2
C) 4
1
+ 1
R1 R 2
D) 6
R1
L
M
R1
R1 + R2
2
+ R2
E) 8
Yukarıdaki etkinlikte bazı devreler ve bu devrelerin
eş değer diren&ccedil;leri karışık olarak verilmiştir.
Buna g&ouml;re, doğru eşleştirme aşağıdakilerden
hangisidir?
A) (1 - K) (2 - M) (3 - L)
B) (1 - L) (2 - K) (3 - M)
C) (1 - M) (2 - L) (3 - K)
D) (1 - L) (2 - M) (3 - K)
E) (1 - M) (2 - K) (3 - L)
8.
İletkenin kesitine
bağlıdır
K
değerini
değiştirir
reosta
Yukarıdaki kavram haritasında K kavramı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Pil
B) Diren&ccedil;
C) Diyot
D) Akım
E) Emk
www.sinav.com.tr
birimidir
ohm
11.
■ Bir iletkenin direnci kesitiyle ters orantılıdır.
■ İletkenin direnci iletkenin cinsine bağlıdır.
■ İletkenin uzunluğu artarsa direnci azalır.
Yukarıdaki etkinlikte doğru olan yargıların başındaki kutu işaretlendiğinde aşağıdakilerden hangisi oluşur?
9.
Y&uuml;k miktarı
O
t
2t
3t
A) ■
B) ■
C) ■
D) ■
E) ■
■
■
■
■
■
■
■
■
■
■
Zaman
Bir elektrik devresinde iletken telin kesitinden ge&ccedil;en
y&uuml;k miktarının zamana bağlı değişimi şekildeki gibidir.
Devrenin akımı 0-t zaman aralığında i1, t-2t zaman
aralığında i2 ve 2t-3t zaman aralığında i3 ise, akımlar arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) i1 = i2 = i3
B) i1 &gt; i2 &gt; i3
C) i2 &gt; i1 &gt; i3
D) i1 &gt; i3 &gt; i2
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) i3 &gt; i2 &gt; i1
186
1. A
2. B
3. C
4. D
5. D
7. C
8. B
9. D
10. B
11. C
6. D
Test: 3
Elektrik Akımı
1.
3.
–
–
–
– akım y&ouml;n&uuml;
–
K
L
Lambaların parlaklıkları PK, PL ve PM olduğuna g&ouml;re, bunlar arasındaki ilişki nedir?
Elektron
Akım
y&ouml;n&uuml;
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz piller ile lambalar &ouml;zdeştir.
+ –
M
+ –
–
Şekildeki deneyi hazırlayan bir &ouml;ğretmen &ouml;ğrencilerinin g&ouml;r&uuml;şlerini alıyor.
A) PK &gt; PL &gt; PM
B) PK &gt; PL = PM
C) PK &gt; PM &gt; PL
D) PK = PL = PM
E) PK &lt; PL &lt; PM
Buna g&ouml;re;
Elektronlar pilin – ucundan + ucuna doğru hareket eder.
4.
Ekrem
R
Akımın y&ouml;n&uuml; elektronların hareket y&ouml;n&uuml;yle aynıdır.
1
Emin
Zehra
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Ekrem
B) Emin
C) Ekrem ve Emin
D) Emin ve Zehra
E) Ekrem ve Zehra
2
+ –
+ –
+ –
ε
ε
ε
+ –
ε
www.sinav.com.tr
Akımın y&ouml;n&uuml; pilin + ucundan – ucuna
doğrudur.
R
Şekil - l
Şekil - ll
Şekildeki devrelerde i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &uuml;rete&ccedil;ler
&ouml;zdeştir.
Devrelerin ana kollarından ge&ccedil;en akımlar i1 ve i2
olduğuna g&ouml;re,
A) 4
i1
i2
oranı ka&ccedil;tır?
B) 2
C) 1
D)
1
2
E)
1
4
5.
+ –
+ –
2.
+ –
– +
+ –
+ –
i1
+ –
+ –
+ –
+ – i
2
+ –
K
+ –
Şekil I
L
Şekil I
Şekil II
Şekil II
&Ouml;zdeş ve i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &uuml;rete&ccedil;lerden oluşturulmuş devrede diren&ccedil;leri aynı K, L lambalarının parlaklıkları PK ve PL dir.
&Ouml;zdeş diren&ccedil;ler ile i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &ouml;zdeş
&uuml;rete&ccedil;lerden kurulmuş Şekil I ve II deki elektrik
devresinde i1 ve i2 akımlarının oranı
A)
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 2
i1
i2
Buna g&ouml;re,
ka&ccedil;tır?
A)
E) 4
187
1
4
PK
PL
B)
1
2
oranı ka&ccedil;tır?
C) 1
D) 2
E) 4
Test: 3
6.
Elektrik Akımı
9.
K, L, M, N iletkenlerinin diren&ccedil; Diren&ccedil;
K
L
değerlerini g&ouml;steren s&uuml;tun
grafiği şekildeki gibidir.
+ –
Hangi iki diren&ccedil; seri bağlanıp V gerilimi uygulanırsa
K
devreden ge&ccedil;en akım en
L
M
N
+ –
+ –
ε2
ε1
ε1
+ –
ε2
b&uuml;y&uuml;k olur?
Şekildeki devrelerde lambalar &ouml;zdeş ve &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil;
A) K ile L
B) K ile N
C) L ile M
D) K ile M
direnci &ouml;nemsizdir.
E) M ile N
K ve L lambalarının parlaklığı eşit olduğuna g&ouml;re
ε1
ε2
A)
7.
Şekildeki devrede &uuml;rete&ccedil;-
2Ω
oranı ka&ccedil;tır?
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 2
E) 4
6Ω
lerin i&ccedil; direnci &ouml;nemsizdir.
Buna g&ouml;re, devreden
8V
10.
+ –
ge&ccedil;en akım ka&ccedil; A dır?
Şekildeki devrede 5Ω luk
5Ω
diren&ccedil;ten ge&ccedil;en akım i
+ –
8V
dir.
+ –
8V
30V
+ –
B) 2
C) 4
D) 6
E) 8
8.
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re i ka&ccedil; amperA) 1
Akım
y&ouml;n&uuml;
30V
+ –
r = 2Ω
A) 3
B) 4
11.
Lamba
r = 2Ω
dir?
C) 5
D) 6
K
E) 10
L
İletken
tel
2
Pil
+ –
ε
1
Şekil - l
+ –
+ –
ε
ε
Boru
Şekildeki devrede lambalar ve &uuml;rete&ccedil;ler &ouml;zdeştir.
T&uuml;rbin
Suyun akış
y&ouml;n&uuml;
Devrelerin ana kollarından ge&ccedil;en akımlar i1 ve i2
i1
olduğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
i2
Su motoru
(İ&ccedil; diren&ccedil;ler &ouml;nemsiz)
Şekil - ll
A)
Yukarıdaki sistemlerde suyun devir daim sistemi ile
1
4
B)
1
C) 1
2
D) 2
E) 3
elektrik devresi verilmiştir.
Bu devrelerde kullanılan d&uuml;zeneklerdeki elemanların eşleştirilmesinden hangisi yanlıştır?
A) Su motoru - pil
B) Su - akım
C) T&uuml;rbin - lamba
D) Boru - iletken tel
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) Su - elektron
188
1. E
2. D
3. A
4. B
5. B
7. B
8. B
9. B
10. C
11. D
6. A
Test: 4
1.
Elektrik Akımı
Şekildeki devrede &ouml;zdeş
4.
5Ω
Pil
Pil
Pil
&uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci 2Ω
dur.
A
ε
Ampermetreden ge&ccedil;en
+ –
akım 4 amper olduğuna
2Ω
g&ouml;re,
ε ka&ccedil; volttur?
ε
+ –
B) 32
C) 28
R
X
Y
&Ouml;zdeş ve i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz piller &ouml;zdeş X ve Y di-
2Ω
A) 36
R
D) 24
ren&ccedil;lerine şekildeki gibi bağlanıyor.
E) 20
Buna g&ouml;re;
X direncinden ge&ccedil;en akım daha b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
2.
Elektriksel Enerji
i 2.R
Elektriksel G&uuml;&ccedil;
i 2.R.t
Elektromotor kuvvet
i 2.R
&Ouml;zge
Y direncinden ge&ccedil;en akım daha b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
&Uuml;mit
X direncinden daha uzun s&uuml;re akım ge&ccedil;er.
Yukarıdaki etkinlikte doğru eşleştirme yapıldığında nasıl bir g&ouml;r&uuml;n&uuml;m oluşur?
B)
C)
D)
3.
www.sinav.com.tr
A)
Demet
E)
2
3
D
Y
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
1
D
4
5
Y
D
Y
İletkenden birim
zamanda ge&ccedil;en
y&uuml;ke gerilim denir.
D
C) Demet
D) &Ouml;zge ve Demet
R1 = R
R2 = R
R3 = 2R
İletkenden birim
zamanda ge&ccedil;en
y&uuml;ke gerilim denir.
+
Y
&Uuml;retecin &ouml;mr&uuml;, &uuml;zerinden
ge&ccedil;en akımla ters orantılıdır.
B) &Uuml;mit
E) &Uuml;mit ve Demet
5.
Elektrik enerjisi
birimi jouled&uuml;r.
A) &Ouml;zge
R4 = R
–
R1, R2, R3 ve R4 diren&ccedil;leri şekildeki gibi bir pile bağlanmışlardır. R1 direncinin u&ccedil;ları arasındaki potansiyel fark V1, R2 direncinin V2 ve R3 direncinin ise V3
t&uuml;r.
Giriş
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
Buna g&ouml;re V1, V2, V3 arasındaki ilişki nedir?
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
A) V1 &gt; V2 &gt; V3
B) V2 &gt; V1 &gt; V3
şa ulaşılır?
C) V3 &gt; V2 &gt; V1
D) V1 = V3 &gt; V2
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) V2 = V3 &gt; V1
E) 5
189
Test: 4
6.
Elektrik Akımı
i
9.
M
Lamba
Lamba
K
L
K
+ –
+ –
+ –
ε
ε
ε
L i
Şekildeki devrelerde lamba ve &uuml;rete&ccedil;ler &ouml;zdeş olup,
Şekildeki devre par&ccedil;asında diren&ccedil;ler &ouml;zdeştir.
&uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsizdir.
M-L arasındaki potansiyel fark V ise K-L arasındaki potansiyel fark ka&ccedil; V olur?
Buna g&ouml;re, lamba parlaklıklarına ait s&uuml;tun grafiği
aşağıdakilerden hangisidir? (B&ouml;lmeler &ouml;zdeş)
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
A) Parlaklık
7.
4Ω
B) Parlaklık
2Ω
4Ω
K
L
K
L
D) Parlaklık
+ –
Şekildeki devrede voltmetre 20 voltu g&ouml;sterdiğine
g&ouml;re, ampermetre ka&ccedil; amperi g&ouml;sterir?
8.
B) 3
K
L
E) Parlaklık
V
C)
5
2
D) 2
Şekildeki devrede K den L ye
3
2
Lamba
K
doğru akım ge&ccedil;mektedir.
E)
L
www.sinav.com.tr
A
A) 4
C) Parlaklık
K
L
K
L
10.
K
Buna g&ouml;re;
ε1
İrem
ε2
+ –
– +
X
Y
ε1, ε2 den
ε2, ε1 den
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Y pili ters &ccedil;evrilirse lamba parlaklığı artar.
x
&Ouml;zdeş lambalardan oluşan şekildeki devrede X
lambasının ışık şiddeti II olduğuna g&ouml;re, devredeki t&uuml;m lambaların toplam ışık şiddeti ka&ccedil; I dır?
A) 4
B) 6
C) 8
D) 12
E) 15
Seda
Emin
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
&ouml;ğrenci g&ouml;r&uuml;şlerinden hangileri doğrudur?
A) İrem
B) Seda
C) Emin
D) İrem ve Emin
E) Seda ve Emin
190
1. D
2. B
3. B
4. E
7. C
8. D
9. C
10. E
5. B
6. B
Test: 5
Elektrik Akımı
1.
4.
10Ω
20Ω
X
Y
+ –
+ –
60 Volt
30 Volt
Y
X
+
+
–
–
Z
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerden oluşmuş
elektrik devresinde, hangi lambalar ışık verir?
Şekildeki devrede &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci &ouml;nemsizdir.
A) Yalnız X
enerji ka&ccedil; joule d&uuml;r?
B) Yalnız Z
D) X ve Z
Buna g&ouml;re X direncinde 10 saniyede a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan
C) X ve Y
E) Y ve Z
A) 300
2.
B) 600
C) 900
D) 1200
2
3
E) 1800
K
L
S
5.
r=0
1
M
N
Şekildeki elektrik devresinde t&uuml;m lambalar ışık vermektedir.
Buna g&ouml;re,
I.
En parlak M lambası yanar.
www.sinav.com.tr
Joule
4 Enerji
Zaman
5
i2.R.t
Watt
6
Volt
Ohm
Elektrik
enerjisi
Elektrik
Akımı
II. D&ouml;rt lamba aynı parlaklıkta yanar.
Elektriksel
g&uuml;&ccedil;
III. S anahtarı a&ccedil;ılırsa K'nin parlaklığı artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
Gerilim
C) I ve III
E) I, II ve III
Yukarıdaki etkinlikte boş kutulara tablodaki kavramlardan hangisi yazılamaz?
A) 1
3.
B) 2
C) 4
D) 5
E) 6
6Ω
2Ω
3Ω
+ –
ε
6.
Ω luk direncin g&uuml;c&uuml; 18 watt
Şekildeki devrede 2Ω
Ω luk direncin g&uuml;c&uuml; ka&ccedil; watttır?
olduğuna g&ouml;re 3Ω
A) 4
B) 6
C) 9
D) 12
Bir &uuml;t&uuml; 1 dakikada 600 J enerji harcıyorsa &uuml;t&uuml;n&uuml;n
g&uuml;c&uuml; ka&ccedil; wattır?
A) 10
B) 50
D) 150
E) 18
191
C) 100
E) 200
Test: 5
Elektrik Akımı
7.
10.
R3 = 2R
Rx = R
S
Rz = R
R2 = 2R
R1 = R
Ry = 2R
+ –
V
Şekildeki elektrik devresinde RX, RY, RZ diren&ccedil;lerinden aynı s&uuml;rede a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan ısı enerjileri EX, EY
R ve 2R lik diren&ccedil;ler V gerilimine şekildeki gibi bağlanmıştır. S anahtarı a&ccedil;ık iken R1, R2 diren&ccedil;lerinin t
s&uuml;rede a&ccedil;ığa &ccedil;ıkardığı toplam ısı enerjisi E1, anahtar
kapalı iken t s&uuml;rede t&uuml;m diren&ccedil;lerin a&ccedil;ığa &ccedil;ıkardığı
toplam ısı enerjisi E2 dir.
E1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
E2
ve EZ arasındaki ilişki nedir?
A) EX = EY &gt; EZ
B) EZ = EX &gt; EY
C) EZ &gt; EY &gt; EX
D) EZ &gt; EX &gt; EY
E) EX &gt; EZ &gt; EY
A) 2
11.
G&uuml;c&uuml; 220 watt olan bir lamba &uuml;retece bağlandığında
&uuml;zerinden 2A lık akım ge&ccedil;iyor.
Aynı lamba 165 voltluk gerilime bağlanırsa &uuml;zerinden ka&ccedil; A lık akım ge&ccedil;er?
A) 3
B) 2,5
C) 2
D) 1,8
E) 1,6
3
2
C)
2
3
D) 1
R
www.sinav.com.tr
8.
B)
E)
1
2
2R
K
L
+ –
+ –
ε
ε
R
R
R
R
N
M
+ –
+ –
ε
2ε
Bir &ouml;ğrenci diren&ccedil;ten a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan ısı enerjisinin pilin
emk sıyla nasıl bir ilişki olduğunu bulmak i&ccedil;in iki &ouml;l-
9.
&ccedil;&uuml;m yapıyor.
G&uuml;&ccedil; (watt)
Buna g&ouml;re doğru bir yargıya ulaşmak i&ccedil;in bu &ouml;ğrenci hangi iki &ouml;l&ccedil;&uuml;m&uuml; yapmalıdır?
12
A) K ve L
B) K ve M
D) L ve N
3
C) K ve N
E) N ve M
Akım (A)
Bir elektrik devresinde sabit bir direncin g&uuml;c&uuml;n&uuml;n akıma bağlı grafiği şekildeki gibidir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Aynı diren&ccedil; 4 voltluk gerilime bağlandığında, &uuml;zerinden ge&ccedil;en akım ka&ccedil; A olur?
A) 3
B) 2,5
C) 2
D) 1,5
E) 1
192
1. D
2. E
3. D
4. C
5. E
7. D
8. A
9. A
10. C
11. D
6. A
Test: 6
Elektrik Akımı
1.
3.
L
Şekildeki devrede i&ccedil; direnci
&ouml;nemsiz &uuml;rete&ccedil;ler &ouml;zdeştir.
bulunur
birimidir
K
Elektriksel
G&uuml;&ccedil;
+ –
+ –
&Ouml;nce K, sonra L en son M
bağlıdır
K
anahtarı kapatılıp a&ccedil;ıldığın-
M
+ –
–
L
+ –
+ – –
Yukarıdaki kavram haritasında K, L, M kutularına
İL, İM oluyor.
yazılabilecek uygun kavramlar aşağıdakilerden
Buna g&ouml;re İK, İL, İM arası ilişki nedir?
hangisidir?
K
L
M
A) Watt
Enerji
––––––
Zaman
Akım
B) Watt
Volt
––––––
Zaman
Akım
C) Joule
Enerji
––––––
Zaman
Akım
D) Joule
Enerji
––––––
Zaman
Diren&ccedil;
E) Volt
Enerji
––––––
Zaman
2.
www.sinav.com.tr
Akım
Y
ε1
ε
+ –
– +
ε2
M
A) İK = İL = İM
B) İK = İL &gt; İM
C) İM &gt; İK = İL
D) İK &gt; İM &gt; İL
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz
&ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerden
oluşmuş elektrik devresinde lambanın
parlaklığı P ve maksimum yanma s&uuml;resi t
dir.
+
–
S
+ –
+
–
S anahtarı kapatıldığında P ve t nasıl değişir?
P
t
A) Değişmez
Z
ε3
+
E) İM &gt; İK &gt; İL
4.
X
+
Değişmez
B) Değişmez
Artar
C) Değişmez
Azalır
D) Artar
Artar
E) Artar
Değişmez
ε
+ – – +
Şekil II
+ –
Şekil I
5.
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz
ε1, ε2, ε3 ve ε &uuml;rete&ccedil;leri ile &ouml;z-
ε1
ε2
+ –
– +
deş lambalardan kurulu elektrik devrelerinde X ve Y
ε2
lambalarının parlaklıkları eşittir.
+ –
Buna g&ouml;re,
I.
+ –
ε3
ε1 &gt; ε2
II. |ε3 – ε| &gt; ε2
– +
ε1
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &uuml;rete&ccedil;lerin e.m.k leri ε1, ε2, ε3 t&uuml;r.
III. ε3 &gt; ε2
Hi&ccedil;bir &uuml;rete&ccedil;ten akım ge&ccedil;mediğine g&ouml;re,
bağıntılarından hangileri kesinlikle doğrudur?
ε2
oraε3
nı ka&ccedil;tır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) I ve II
A)
D) I ve III
E) II ve III
193
1
2
B)
1
3
C)
2
3
D) 1
E)
3
2
Test: 6
6.
Elektrik Akımı
Şekildeki elektrik
devresinde anahtar
a&ccedil;ık iken voltmetre
36 voltu g&ouml;steriyor.
R = 10 Ω
r=2Ω
ε
Buna g&ouml;re, S anahtarı kapatıldığında
voltmetre ka&ccedil; voltu
g&ouml;sterir?
A) 33
9.
S
V
&Ouml;zdeş X, Y, Z diren&ccedil;lerine
bir pil
bağlandığında aynı
s&uuml;rede EX, EY, EZ
enerjileri a&ccedil;ığa &ccedil;ıkıyor.
Y
X
Z
+ –
Buna g&ouml;re enerjilere ait s&uuml;tun grafiği
B) 32
C) 30
D) 20
aşağıdakilerden hangisidir?
E) 15
A) Enerji
Şekildeki elektrik devresinde piller &ouml;zdeş
olup, ampermetrede
okunan değer i, voltmetrede okunan değer V dir.
X
V
Z
X
Y
Z
Y
Z
D) Enerji
R
ε
A
S
+ –
r
ε
S anahtarı kapatıldığında, i ve V değerleri nasıl değişir?
+ –
r
r
+ –
ε
(r &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci)
i
Y
C) Enerji
V
A) Değişmez
Değişmez
B) Artar
Artar
C) Azalır
Azalır
D) Azalır
Artar
E) Artar
Azalır
X
www.sinav.com.tr
7.
B) Enerji
Y
Z
X
E) Enerji
X
10.
Y
Z
Şekildeki devrede &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil;
direnci &ouml;nemsizdir.
8.
+ –
Devredeki lamba ışık verdiğine
K
g&ouml;re X &uuml;retecinin emk sı ka&ccedil;
ε3
X
ε
+ –
+ –
5ε
2ε
ε
dir?
– +
+ –
ε2
+ –– +
ε
A) 2
ε1
B) 4
C) 6
D) 7
E) 8
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz ε1, ε2, ε3 ve ε e.m.k li &uuml;rete&ccedil;ler
ile K lambası şekildeki gibi bağlanmıştır.
K lambası ışık vermediğine g&ouml;re; ε1, ε2, ε3 arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) ε1 = ε2 = ε3
B) ε1 &gt; ε2 &gt; ε3
C) ε1 = ε2 &gt; ε3
D) ε1 &gt; ε2 = ε3
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) ε1 = ε3 &gt; ε2
194
1. A
2. D
3. D
4. B
7. B
8. D
9. A
10. E
+
–
5. B
6. C
Test: 7
1.
Elektrik Akımı
K
+ –
ε
L
+ –
+ –
ε
ε
4.
M
+ –
K
L
+ –
ε
+ –
ε
+ –
+ –
Şekil I
+ –
Şekildeki devrelerde lambalar ve &uuml;rete&ccedil;ler &ouml;zdeştir.
&Uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci &ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;re,
Şekil II
M
lambaların ışık verme s&uuml;releri tK, tL, tM arası ilişki
nedir?
A) tK = tL &gt; tM
B) tL &gt; tM &gt; tK
C) tL = tM &gt; tK
D) tK &gt; tL = tM
+ –
Şekil III
E) tK &gt; tM &gt; tL
&Ouml;zdeş lambalar ve i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &ouml;zdeş pillerden kurulu d&uuml;zenlerde, K, L, M lambalarının ışık verme s&uuml;releri tK, tL ve tM dir.
2.
Şekildeki devrede i&ccedil; direnci
&ouml;nemsiz &uuml;rete&ccedil;ler &ouml;zdeştir.
Sırasıyla K, L, M anahtar-
+ –
K
+ –
ları kapatılıp a&ccedil;ıldığında
İL, İM olduğuna g&ouml;re, bu
+ –
+ –
L
+ –
+ –
akımlar arası ilişki nedir?
+ –
M
A) İK = İL = İM
B) İK &gt; İL = İM
C) İL = İM &gt; İK
D) İM &gt; İL &gt; İK
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re; tK, tL ve tM arasındaki ilişki nedir?
A) tL = tM &gt; tK
B) tM &gt; tL &gt; tK
C) tK = tL &gt; tM
D) tK = tL = tM
E) tM &gt; tK &gt; tL
5.
x
+ –
K
E) İL &gt; İM &gt; İK
+ –
– +
L
– +
– +
M
+ –
+ –
3.
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz pil-
+ –
K
ler ile lambalar &ouml;zdeştir.
İ&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerle kurulmuş
L
Lambaların parlaklıkla-
lambasının parlaklığı PK, yalnız L anahtarı kapatılM
na g&ouml;re, bunlar arasındaki ilişki nedir?
d&uuml;zenekte, yalnız K anahtarı kapatıldığında X
+ –
rı PK, PL ve PM olduğu-
dığında PL ve yalnız M anahtarı kapatıldığında da
+ –
PM ise, PK, PL ve PM arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) PK &gt; PL &gt; PM
B) PK &gt; PL = PM
A) PK = PL = PM
B) PK = PL &gt; PM
C) PK &gt; PM &gt; PL
D) PK = PL = PM
C) PL &gt; PK = PM
D) PK = PM &gt; PL
E) PK &lt; PL &lt; PM
E) PL &gt; PK &gt; PM
195
Test: 7
Elektrik Akımı
6.
9.
r=0
R&uuml; = 8Ω
R = 2Ω
D) 2,7
E) 1,6
2m
Şekil II
(Isı kaybı yok.)
A) 4
7.
2R
Şekil I ve II deki kaplardan m ve 2m k&uuml;tleli sular vardır. Gerilimleri ve diren&ccedil;leri verilen ısıtıcılar suların sıcaklıklarını eşit t s&uuml;resinde Δt1, ve Δt2 kadar artırıyor.
Tt1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
Δt2
Elektriğin kilowatt.saati 10 kuruş ise, &uuml;t&uuml; 5 saat
i&ccedil;inde ka&ccedil; liralık elektrik enerjisi harcar?
C) 3
R
Şekil I
Direnci 8Ω olan &uuml;t&uuml; ile 2Ω luk R direnci şekildeki gibi
200 voltluk gerilime bağlanıyor.
B) 15
+ –
2V
m
V = 200 Volt
r=0
A) 20
r=0
+ –
V
B) 2
C) 1
D)
1
2
E)
1
4
R1 = 2 Ω
su
r=0
V
Şekildeki kapta 10 gram su bulunmaktadır.
100 s de suyun sıcaklığı 20&deg;C arttığına g&ouml;re, &uuml;retecin gerilimi ka&ccedil; volttur?
www.sinav.com.tr
R2 = 4 Ω
(1 cal ≈ 4J, ısı kaybı yok; Csu= 1 cal/g&deg;C)
A) 40
B) 20
8.
V
C) 10
D) 8
V
V
+ –
i
R
2R
X sıvısı
Y sıvısı
&Ouml;z ısıları CX = C ve CY = 3C olan X, Y sıvılarına seri bağlı R ve 2R diren&ccedil;leri batırılmıştır. Devreden t s&uuml;re i akımı ge&ccedil;erse sıvıların sıcaklık değişimleri eşit
oluyor.
mX
Buna g&ouml;re, sıvıların k&uuml;tleleri oranı
ka&ccedil;tır?
mY
E) 4
+ –
10.
A)
1
3
B)
2
3
C) 1
D)
3
2
E) 3
+ –
R
R
R
R
I
R
II
III
Şekildeki &uuml;&ccedil; kapta da aynı miktarda su bulunmaktadır.
Suların sıcaklıklarının Δt kadar artırılması i&ccedil;in
elektrik devrelerinin &ccedil;alışması gereken s&uuml;reler t1,
t2 ve t3 arasındaki ilişki nedir?
A) t1 = t2 = t3
B) t1 = t2 &gt; t3
C) t3 &gt; t1 = t2
D) t1 &gt; t2 &gt; t3
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E) t3 &gt; t2 &gt; t1
196
1. C
2. C
3. A
4. A
7. E
8. B
9. C
10. D
5. C
6. E
Test: 8
1.
Elektrik Akımı III (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
4.
Bir pilden 20 dakika s&uuml;reyle 2 amperlik akım alınıyor.
Şekildeki devrede &uuml;rete&ccedil;lerin
1 elementer y&uuml;k 1,6.10–19 coulomb olduğuna g&ouml;-
i&ccedil; direnci 2Ω dur.
re bu s&uuml;re i&ccedil;inde devreden ge&ccedil;en elementer y&uuml;k
Buna g&ouml;re 4Ω luk direncin
ka&ccedil; tanedir?
g&uuml;c&uuml; ka&ccedil; watttır?
A)
12.1021
B)
15.1021
D) 21.1021
C)
ε = 10V
+ –
2Ω
2Ω
18.1021
+ –
ε = 10V
E) 24.1021
A) 4
2.
R = 4Ω
Şekildeki devrede &uuml;re-
20V
10V
5V
te&ccedil;lerin i&ccedil; direnci 1Ω dur.
+ –
+ –
– +
B) 12
C) 16
D) 18
E) 32
Buna g&ouml;re KL arasındaki potansiyel fark ve
R direncinin g&uuml;c&uuml; nedir?
K
5.
L
R = 2Ω
Şekildeki devrelerde &uuml;re-
R
te&ccedil;lerin i&ccedil; direnci r dir.
PR (watt)
A)
5
25
B)
25
25
C)
10
50
D)
10
75
E)
25
50
3.
Buna g&ouml;re R direncin-
www.sinav.com.tr
VKL (volt)
ε
+ –
ε
den ge&ccedil;en akım şiddeti
+ –
–
ε
aşağıdakilerden hangi-
ε
+
+ –
sine eşittir?
A)
ε
R+R
4ε
R + 2r
B)
D)
ε
E)
5
R+ r
2
4ε
5
R+ r
2
C)
3ε
5
R+ r
2
R
R
R
R
i1
i2
ε
ε
+ –
ε
+ –
+ –
ε
+ –
6.
Şekildeki devrelerde &ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci
Şekildeki devrede 4Ω
2Ω
&ouml;nemsizdir.
3Ω
yede a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan ısı
Devrelerde ana kollardan ge&ccedil;en akımlar i1 ve i2 oli1
duğuna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
i2
A)
1
8
B)
4Ω
luk diren&ccedil;ten 2 sani-
1
4
C) 2
D) 4
enerjisi ka&ccedil; jouled&uuml;r?
(&Uuml;retecin i&ccedil; direnci
+ –
&ouml;nemsiz)
E) 8
A) 24
197
ε= 18 volt
B) 36
C) 48
D) 72
E) 96
Test: 8
Elektrik Akımı
7.
4Ω
K
R = 3Ω
10.
L
&Ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerden olu-
Lamba
şan şekildeki devrede
Şekildeki devre par&ccedil;asından 4Ω luk direnci g&uuml;c&uuml; 16
sırasıyla K, L, M anah-
watttır.
tarları kapatılıp a&ccedil;ıldığında lamba parlaklığı
Buna g&ouml;re ana kol akımı ve R direncinin g&uuml;c&uuml; ne-
– +
&Uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci
M
i (amper)
PR (watt)
A)
1
9
re PK, PL, PM arası ilişki nedir?
B)
2
9
A) PK = PL = PM
B) PK &gt; PL &gt; PM
C)
2
12
C) PK = PM &gt; PL
D) PM &gt; PK &gt; PL
D)
4
9
E)
4
12
&ouml;nemsiz olduğuna g&ouml;-
E) PL &gt; PK &gt; PM
8.
ε
ε
+
–
+ –
–
ε
+ –
K
L
Şekil I
Şekil II
&Ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil; ve &ouml;zdeş lambalardan oluşan şekildeki
devrelerde lambaların ışık verme s&uuml;releri tK ve tL dir.
tK
Buna g&ouml;re
oranı ka&ccedil;tır? (İ&ccedil; diren&ccedil;ler &ouml;nemsiz)
tL
1
A)
4
1
B)
2
C) 1
D) 2
Şekildeki devrede
www.sinav.com.tr
ε
+
9.
– +
K
+ –
L
PK, PL, PM oluyor.
dir?
– +
+ –
11.
Şekildeki devrede A
4Ω
6Ω
ampermetresinde okunan değer ka&ccedil; amper-
A
4Ω
dir?
3Ω
r=0
+ –
24 volt
A) 0,5
B) 1
C) 1,5
D) 2
E) 2,5
E) 4
6Ω
anahtar a&ccedil;ıkken A
ampermetresinde
3Ω
12.
okunan değer i1 dir.
A
+ –
ğında ampermetre-
olduğuna g&ouml;re
2Ω
de okunan değer i2
R2 = 4Ω
ısı ka&ccedil; joule d&uuml;r?
12V
i1
i2
+ –
su
2Ω
+ –
20 volt
oranı ka&ccedil;tır?
A)
2
3
B)
R1=12Ω
i&ccedil;indeki 4Ω luk direncin
12V
Anahtar kapatıldı-
Şekildeki devrede su
3
4
C) 1
D)
4
3
E)
A) 4.10–3
3
2
B) 9.103
D) 18.103
198
C) 12.103
E) 36.10–3
Test: 8
1.
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
Devre sadeleştirilerek &ccedil;izildiğinde Şekil I deki gibi
t = 20 dakika = 20.60
olur.
t = 1200 saniye
Ohm kanunundan;
t s&uuml;rede ge&ccedil;en y&uuml;k miktarı;
q = i.t den
i=
q = 2.1200
i = 2A bulunur.
q = 2400 coulombdur.
O h&acirc;lde 4Ω luk diren&ccedil; &uuml;zerinden 2A akım ge&ccedil;tiğine
1,6.10–19 c ise
1 ey
n ey
g&ouml;re direncin g&uuml;c&uuml;
2400 c
P = i2.R den
2400
n=
10
ε
=
Reş 4 + 1
P = 22.4 ⇒ P = 16 watt bulunur.
1, 6.10 –19
Doğru Se&ccedil;enek C
n = 15.1021 tane elementer y&uuml;k ge&ccedil;er.
Doğru Se&ccedil;enek B
5.
Devrede eş değer emk
V=
KL arasındaki toplam emk
Eş değer diren&ccedil; Reş = R + r +
VKL = 20 + 10 – 5
Reş = R +
VKL = 25 volt
O h&acirc;lde devreden ge&ccedil;en akım
Devreden ge&ccedil;en akım;
i=
i=
25
= 5A dır. O h&acirc;lde;
2+1+1+1
PKL = i2.R
PKL = 52.2
PKL = 50 watt bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek E
www.sinav.com.tr
2.
ε+ε–ε
V
=
Reş
5
r olur.
2
ε
R+
5
r
2
r
+r
2
&ccedil;ıkar.
Doğru Se&ccedil;enek D
6.
Şekildeki devrede ab
noktaları arasındaki po-
6Ω
2Ω
4Ω
a
b
tansiyel farklar eşit ve
3.
Birinci devrede;
i1 =
ε+ε
R
2
=
4ε
dir.
R
i2 =
i1
i2
2R
de &uuml;st koldan ge&ccedil;en
akım;
18
i=
= 3A bulunur.
6
İkinci devrede
ε
3Ω
a
i1
i2
=
4ε
R
+ –
18 volt
b
3A lik akım 4Ω luk diren&ccedil;ten 2 saniye s&uuml;reyle ge&ccedil;ti-
ε
ğinde a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan ısı enerjisi;
2R
W = i2.R.t = 32.4.2 = 72 joule bulunur.
= 8 olur.
Doğru Se&ccedil;enek D
Doğru Se&ccedil;enek E
7.
4.
Piller &ouml;zdeş ve paralel oldu-
P = i2.R den 16 = i2.4
R = 4Ω
ğu i&ccedil;in eş değer emk pillerden birinin değerine (10 V)
4 = i2
i = 2A
i = 2A bulunur.
eşittir.
Pillerin i&ccedil; diren&ccedil;leri birbirine
paralel olduğundan reş = 1Ω
4Ω luk direncin g&uuml;c&uuml; 16 watt olduğu i&ccedil;in;
R direncinin g&uuml;c&uuml;;
+ –
10V
reş=1Ω
PR = i2.R den = 22.3 = 12 watt olur.
olur.
Doğru Se&ccedil;enek C
199
Test: 8
8.
Elektrik Akımı
Bir lambanın ışık verme s&uuml;resi lambaya akım &uuml;reten
i2 =
&uuml;retecin &uuml;zerinden &ccedil;ekilen akımla ters orantılıdır.
= 4A akım ge&ccedil;er.
Lambaların direncine R dersek
ε
+ –
i2
Şekil I deki devrede ana
2ε
R
i=
i1
ε
+ –
=
3
olur.
4
Doğru Se&ccedil;enek B
koldan ge&ccedil;en akım;
K
i=
2ε
R
2ε
dir.
R
Dolayısıyla &uuml;rete&ccedil;lerden &ccedil;ekilen akım
10.
2ε
olur.
R
L kapatıldığında VL = ε – ε = 0 olur.
+ –
ε
ε
2R
+ –
ε
2R
L
K anahtarı kapatıldığında toplam pil
VK = ε – ε + ε = ε olur.
ε
i=
12
2+1
Şekil II deki devrede ana
M kapaıldığında VM = ε olur.
koldan ge&ccedil;en akım;
Bu durumda VK = VM &gt; VL olduğu i&ccedil;in lamba parlak-
ε
i = dir.
R
lığı PK = PM &gt; PL dir.
Doğru Se&ccedil;enek C
ε
R
ε
olur.
2R
İki &uuml;rete&ccedil;ten &ccedil;ekilen akım toplanarak ana kol akımını
oluşturur.
Bu durumda lambaların ışık verme s&uuml;resi &uuml;rete&ccedil;lerden &ccedil;ekilen akımla ters orantılı olduğu i&ccedil;in;
ε
tK
iL
2R
1
= =
=
bulunur.
tL
2ε
4
iK
R
Doğru Se&ccedil;enek A
www.sinav.com.tr
Ancak bir &uuml;rete&ccedil;ten &ccedil;ekilen akım
11.
Devrenin eş değer
2Ω
direnci
3A
Anahtar a&ccedil;ıkken dev-
Ana kol akımı
24
= 6A dır.
i=
4
6Ω
A
3A
4Ω
3Ω
4A
6A
r=0
+ –
24 volt
diren&ccedil;lerden 3A ge-
6Ω 2Ω
&ccedil;erken ampermetreden 1A akım ge&ccedil;er.
2A
Reş = 4Ω &ccedil;ıkar.
Bu durumda 4Ω luk
9.
2Ω
4Ω
Doğru Se&ccedil;enek B
3Ω
oluşur. Bu durumda
i1 =
12
= 3A akım
2+2
ge&ccedil;er.
A
2Ω
+ –
12V
Anahtar kapatıldığın-
6Ω 2Ω
12.
da;
12 V lik iki pil &ouml;zdeş ve
paralel
diren&ccedil;ten ge&ccedil;en akım;
20
V
i = 5A bulunur.
i=
=
4
R2
3Ω
olduğundan
eşdeğer volt 12V olur.
Bu durumda;
Devre pili 4Ω luk dirence paralel olduğundan 4Ω luk
A
12V
+ –
2Ω
R2 direncinden 3 dakikada a&ccedil;ığa &ccedil;ıkan enerji;
12V
E = i2.R.t = 52.4.180
+ –
2Ω
(t = 3 dk = 180 s)
= 25.4.180 = 18.103 joule
reş=1Ω
Doğru Se&ccedil;enek D
Veş=12V
200
Test: 9
A.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik Akımı III)
Aşağıdaki c&uuml;mlelerden doğru olanların yanına
B.
1.
Bir iletkenin kesitinden birim zamanda ge&ccedil;en y&uuml;k
“D”, yanlış olanların yanına “Y&quot; yazınız.
1.
( ) Bir devrede elektrik akımının y&ouml;n&uuml; (–) y&uuml;klerin
miktarına .................... denir.
hareket y&ouml;n&uuml; ile aynıdır.
2.
2.
( ) Bir iletkenin u&ccedil;ları arasındaki potansiyel fark ve
&uuml;zerinden ge&ccedil;en akım arasındaki ilişkiyi ohm
si i&ccedil;in &uuml;retecin &uuml;rettiği enerjiye &uuml;retecin ....................
kanunu a&ccedil;ıklar.
denir.
3.
( ) Akımın birimi kulon/zaman d
4.
( ) Bir lambanın parlaklığı sadece &uuml;zerinden ge&ccedil;en
C
n dır.
t
( ) Bir direncin birim zamanda a&ccedil;ığa &ccedil;ıkardığı enerji ısı enerjisidir.
6.
( ) Elektrik devresinde ampermetre devreye seri
bağlanırken, voltmetre paralel bağlanır.
7.
( ) &Uuml;rete&ccedil;lerin akım verme s&uuml;resi &uuml;zerinden ge&ccedil;en
www.sinav.com.tr
akımla orantılıdır.
5.
Bir birimlik q y&uuml;k&uuml;n&uuml;n elektrik devresini dolanabilme-
3.
Elektriksel g&uuml;c&uuml;n birimi .................... tır.
4.
Bir lambanın parlaklığı .................... ile orantılıdır.
5.
&Uuml;rete&ccedil;ler paralel bağlanırsa, devreye bağlı olan lambanın ışık .................... artar.
6.
ve .................... bağlanmalıdır.
7.
akım ile doğru orantılıdır.
Devrenin akımını artırmak i&ccedil;in &uuml;rete&ccedil;ler ....................
Elektrik devresinde &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci ana devreye
.................... bağlıdır.
8.
( ) &Uuml;zerinden akım ge&ccedil;en pilin u&ccedil;ları arasındaki potansiyel fark, pilin elektromotor kuvvetine eşittir.
8.
Ampermetrenin i&ccedil; direnci ...................., voltmetrenin
i&ccedil; direnci .................... kabul edilir.
9.
( ) Elektrik ısıtıcısı ile ısıtılan suyun sıcaklığındaki
artış miktarı elektrik şebekelerinin gerilimine
9.
bağlı değildir.
Su ısıtıcısının suyun sıcaklığını daha kısa s&uuml;rede daha &ccedil;ok artırabilmek i&ccedil;in, ısıtıcının direncine başka bir
diren&ccedil; .................... bağlanmalıdır.
10.
( ) Elektrik akımının, ısı ve manyetik etkisi vardır.
11.
( ) Bir lambanın parlaklığı, &uuml;retecin i&ccedil; direnci artar-
10.
Elektrik devresinde, lambanın parlaklığını azaltmak
i&ccedil;in &uuml;retecin ...................., azaltılmalı ya da i&ccedil; direnci
sa azalır.
olan başka bir &uuml;rete&ccedil; ilk &uuml;retece.................... bağlan-
12.
malıdır.
( ) Akım devre boyunca aktık&ccedil;a azalır.
201
Test: 9
C.
Konu Kavrama Soruları (Elektrik Akımı III)
3.
Aşağıda verilen soruların &ccedil;&ouml;z&uuml;mlerini altlarındaki
boşluklara yapınız.
1.
6R
S
3R
A
+
+
–
–
2R
X
Şekildeki elektrik devresinde ka&ccedil; tane lamba ışık
verir?
2R
+ –
r=R
64/25
2.
+ –
–
X
+
+
–
+ –
www.sinav.com.tr
S anahtarı a&ccedil;ık iken X direncinin t s&uuml;rede a&ccedil;ığa
&ccedil;ıkardığı ısı enerjisi E1, kapalı iken E2 dir.
E1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
E2
4
4.
Z
12 R
+ –
Y
A2
A1
K
+ –
4R
6R
+ –
L
Şekildeki i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsiz &ouml;zdeş pillerden
oluşmuş elektrik devrelerinde hangi lambalar ışık
verir?
Şekildeki devre par&ccedil;asının KL u&ccedil;larında sabit bir gerilim vardır.
Ampermetrelerde okunan akım değerlerinin oranı
A1
A2
ka&ccedil;tır?
3
Z
202
Konu Kavrama Soruları (Elektrik Akımı III)
5.
Test: 9
7.
R1 = 4Ω
S1
V
ε2 = 30V
ε1 = 30V
–
r = 2Ω
+
+
–
r = 2Ω
R2 = 5Ω
R3 = 8Ω
K
L
r
+ –
A
r
+ –S
2
Şekildeki elektrik devresinde &uuml;rete&ccedil;lerin i&ccedil; direnci
r = 1Ω dur.
İ&ccedil; diren&ccedil;leri r olan &ouml;zdeş &uuml;rete&ccedil;lerden oluşturulmuş devrede;
Buna g&ouml;re, ampermetrenin ve voltmetrenin g&ouml;sterdiği değerler ka&ccedil;tır?
I.
Yalnız S1 anahtarı kapatılırsa, K lambasının parlaklığı azalır, L ninki artar.
II. Yalnız S2 anahtarı kapatılırsa lambaların parlaklığı değişmez.
III. İki anahtar birlikte kapatılırsa lambaların parlaklığı artar.
3A ve 15V
6.
X
Yalnız I
+
Y
–
+ –
www.sinav.com.tr
yargılarından hangileri kesin doğrudur?
8.
– +
V
Reosta
R
Z
+
T
&Ouml;zdeş ve i&ccedil; diren&ccedil;leri &ouml;nemsenmeyen &uuml;rete&ccedil;lerden kurulmuş elektrik devresindeki hangi lambalar ışık verir?
–
r≠0
A
İ&ccedil; direnci r olan &uuml;rete&ccedil;ten kurulmuş devrede reostanın s&uuml;rg&uuml;s&uuml; ok y&ouml;n&uuml;nde hareket ettirilirse
voltmetrenin g&ouml;sterdiği değer V ile, ampermetrenin g&ouml;sterdiği A değeri nasıl değişir?
V değişmez,
A artar.
Z-T
203
B&ouml;l&uuml;m 8
Modern Fizik
G&ouml;relilik
Test: 1
1.
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık
4.
5
c hızıyla hareket etti3
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın toplam enerjisi ka&ccedil; joule
ğinde kinetik enerjisi ka&ccedil; mc2 olur?
1
A)
2
2
B)
3
d&uuml;r? (c: Işık hızı 3.108 m/s)
3
D)
2
C) 1
K&uuml;tlesi 12 kg olan bir cismin hızı 2,4.108 m/s dir.
E) 2
A) 30.108
B) 90.108
D) 90.1016
E) 280.1016
5.
2.
C) 180.1016
L
birimidir.
bağlıdır.
K
R&ouml;lativistik
kinetik enerji
hesaplanır.
M
Boyu 80 m olan bir trenin 2,4.108 m/s hızla hareket
Yukarıdaki kavram haritasında K, L, M kutularına
ettiğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;n&uuml;z.
metre &ouml;l&ccedil;er?
A) 24
B) 48
C) 52
D) 64
E) 72
3.
yazılabilecek uygun kavramlar aşağıdakilerden
www.sinav.com.tr
Buna g&ouml;re, durgun g&ouml;zlemci trenin boyunu ka&ccedil;
hangisinde verilmiştir?
L
K
M
A) hız
joule
γmc2
B) hız
watt
γmc2
C) hız
joule
(γ – 1)mc2
D) zaman
joule
γmc2
E) sıcaklık
watt
(γ – 1)mc2
6.
Farklı r&ouml;lativistik hızlarda hareket eden eşit k&uuml;tleli par&ccedil;acıkların k&uuml;tlesi eşit artar.
Bir cismin r&ouml;lativistik hızı değişirse kinetik enerjisi değişir.
Klasik fizik kanunları r&ouml;lativistik hızlarda ge&ccedil;er-
K&uuml;tlesi 1 kg olan bir g&ouml;k taşı
ediyor.
li değildir.
3
\$ c hızıyla hareket
2
Yukarıdaki etkinlikte doğru bilgilerin başındaki
kutucuk işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi
Buna g&ouml;re, g&ouml;k taşının toplam enerjisi ka&ccedil; joule
oluşur?
d&uuml;r?
A)
A) 27.105
B) 18.1016
D) 125.1015
C) 27.1016
E) 135.1015
204
B)
C)
D)
E)
G&ouml;relilik
7.
Test: 1
3 3
\$108 m/s hızla hare2
K&uuml;tlesi 3 kg olan bir cisim
ket ediyor.
11.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın kinetik enerjisi ka&ccedil; joule
35
c hızıyla hareket
6
ederken kinetik enerjisi, durgun k&uuml;tle enerjisinin
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık
ka&ccedil; katı olur?
d&uuml;r?
A) 27.1016
B) 32.1016
D) 54.1016
A) 2
C) 42.1016
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
E) 72.1016
12.
8.
K&uuml;tlesi m olan bir par&ccedil;acık V hızıyla hareket ettiğinde
toplam enerjisi 2 mc2 oluyor.
Buna g&ouml;re, V hızı ka&ccedil; c dir? (c: Işık hızı)
1
2
B)
2
3
C)
3
5
3
4
D)
3
2
E)
D&uuml;nyada bulunan ikiz kardeşlerden birisi bir roket
yardımıyla 0,6c hızıyla hareket ederek yerdeki ikizine
www.sinav.com.tr
A)
9.
3
c hızıyla hareket etti2
ğinde kinetik enerjisi EK, toplam enerjisi E oluyor.
EK
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
E
g&ouml;re 5 yıl sonra geri d&ouml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, yolculuk sonunda ikizler arasındaki
yaş farkı ka&ccedil; yıldır? (c: 3.108 m/s)
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
K&uuml;tlesi m olan pir par&ccedil;acık
13.
Bir par&ccedil;acığın hızı
Par&ccedil;acığın hızı
A)
1
2
B)
1
3
C)
2
3
D)
3
5
E)
4
5
yor.
P1
Buna g&ouml;re,
A)
1
3
P2
B)
c
iken momentumu P1 oluyor.
2
4c
olduğunda momentumu P2 olu5
oranı ka&ccedil;tır?
3
4
C) 3
D)
3
2
E) 1
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
10.
15
K&uuml;tlesi m olan bir par&ccedil;acık
c hızıyla hareket
4
2
ettiğinde toplam enerjisi ka&ccedil; mc olur?
1. A
2. B
3. B
4. C
5. A
6. B
7. A
8. E
9. A
10. D
11. D
12. A
A) 1
13. B
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
205
G&ouml;relilik
Test: 2
1.
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık
4.
1
c hızıyla hareket etti2
ğinde toplam enerjisi ka&ccedil; mc2 olur?
A)
3
2
B)
2 3
3
C) 2 3
D) 3 2
E) 4 2
K&uuml;tlesi 2 kg olan bir oyuncak araba ϑ hızıyla hareket
ettiriliyor.
2.
Bir kenarı 5m olan k&uuml;p
Arabanın toplam r&ouml;lativistik enerjisi 30.1016 oldu5m
şeklindeki bir uydu şe-
ğuna g&ouml;re, ϑ hızı ka&ccedil; m/s dir? (c: 3.108 m/s)
0,8 c
kildeki y&ouml;nde 0,8c hı-
A) 1,1.108
zıyla hareket ediyor.
B) 1,8.108
5m
D) 2,4.108
C) 2.108
E) 2,8.108
Buna g&ouml;re, uydunun
&ouml;n&uuml;nden ge&ccedil;tiği g&ouml;zlemci uydunun kendi
tarafındaki y&uuml;zey ala-
G&ouml;zlemci
&ccedil;er?
A) 10
3.
B) 12
C) 15
D) 20
E) 25
www.sinav.com.tr
nını ka&ccedil; m2 olarak &ouml;l-
5.
Eşit k&uuml;tleli X, Y, Z cisimleri c1, c2, c3 r&ouml;lativistik hızları ile hareket ederken sahip oldukları k&uuml;tle mX, mY,
mZ oluyor.
c &gt; c1 &gt; c2 &gt; c3 olduğuna g&ouml;re, mX, mY, mZ ye ait
K&uuml;tlesi 8 kg olan bir meteor 18.107 m/s hızla hareket
s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
K&uuml;tle
ediyor.
K&uuml;tle
Buna g&ouml;re, meteorun toplam enerjisi ka&ccedil; joule
d&uuml;r? (c: 3.108 m/s)
A) 9.1017
X
C)
Y
Z
X
D)
K&uuml;tle
X
Y
Z
Z
Y
Z
B) 12.1016
D) 24.1016
K&uuml;tle
X
E)
Y
6.
K&uuml;tle
C) 18.1016
E) 36.1016
K&uuml;tlesi 4 kg olan bir meteor ϑ hızıyla hareket ederken
kinetik enerjisi 0,9.1017 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın hızı ka&ccedil; m/s dir?
A) 0,12.108
X
Y
B) 0,18.108
D) 2,4.108
Z
206
C) 1,8.108
E) 2,6.109
G&ouml;relilik
7.
Test: 2
K&uuml;tlesi 8 kg olan bir cisim ϑ hızıyla hareket ederken
11.
kinetik enerjisi 72.1016 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, cismin hızı ka&ccedil; m/s dir? (c: 3.108 m/s)
D)
8.
C) 3 . 108
3 3
\$108
2
B)
3
5
12.
4 3
c olduğunda
7
kinetik enerjisi, durgun k&uuml;tle enerjisinin ka&ccedil; katı
enerjisi Ek1, hızı
oluyor.
C) 5
D) 6
E) 7
Buna g&ouml;re,
13.
Durgun k&uuml;tle enerjisi EO olan bir par&ccedil;acığın kinetik enerjisi EK, toplamı enerjisi 4EO olduğuna g&ouml;EK
re,
oranı ka&ccedil;tır?
EO
A)
3
2
B) 2
C) 3
D)
7
2
E) 5
3
4
A)
www.sinav.com.tr
B) 3
6
5
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acığın hızı
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acığın hızı
A) 2
C)
D) 1
E) 2
E) 3.108
olur?
9.
1
5
A)
3
B)
\$108
2
A) 2 .108
11
c hızıyla hareket ediyor.
6
Buna g&ouml;re, kinetik enerjisi ka&ccedil; mc2 dir?
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık
c
Ek1
Ek2
B)
3
c olduğunda kinetik
5
4
c olduğunda kinetik enerjisi Ek2
5
oranı ka&ccedil;tır?
3
8
C)
1
2
D)
4
3
hızıyla hareket eden bir taneciğin hızı
2
pıldığında,
I.
Toplam enerjisi azalır.
II.
Momentumu artar.
8
3
E)
c
ya2
III. Kinetik enerjisi artar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
10.
C) I ve II
E) I, II ve III
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
3
c hızıyla hareket ettiğin5
de r&ouml;lativistik kinetik enerjisi 9.1016 joule d&uuml;r.
1. B
2. C
3. A
4. D
5. A
6. C
Buna g&ouml;re, m k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg dır?
7. D
8. D
9. C
10. C
11. A
12. B
K&uuml;tlesi m olan bir par&ccedil;acık
A) 2
B) 3
C) 4
D) 8
13. A
E) 10
207
G&ouml;relilik
Test: 3
1.
4.
3
c hızıy5
la hareket ettiğinde, toplam enerji ka&ccedil; Eo olur?
Durgun k&uuml;tle enerjisi EO olan par&ccedil;acık
A)
1
2
B)
3
4
C)
5
3
D)
5
4
E) 2
K&uuml;tlesi 12 kg olan bir uydu 0,18.109 m/s hızla hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, uydunun toplam r&ouml;lativistik enerjisi
2.
ka&ccedil; joule d&uuml;r? (c: 3.108 m/s)
4
Bir par&ccedil;acık
c hızıyla hareket ettiğinde toplam
5
A) 135.1016
enerjisi 5.10–3 joule d&uuml;r.
B) 125.1016
D) 84.1016
C) 90.1016
E) 72.1016
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acğın durgun k&uuml;tle enerjisi ka&ccedil;
joule d&uuml;r?
B) 3.10–3
D) 9.10–3
3.
1
D
C) 4.10–3
E) 16.10–3
2
3
D
Y
www.sinav.com.tr
A) 2.10–3
5.
K&uuml;tlesi m olan bir par&ccedil;acık 0,6c hızıyla hareket
ederken r&ouml;lativistik kinetik enerjisi nedir?
(c: Işık hızı)
A)
1
mc2
4
B)
D)
R&ouml;lativistik hızda
hareket eden
cismin boyu uzar.
4
5
Y
D
Y
R&ouml;lativistik hızda
hareket eden
par&ccedil;anın k&uuml;tlesi
değişmez.
D
R&ouml;lativistik hızda
hareket eden
cismin kinetik
enerjisi değişmez.
2
mc2
3
3
mc2
5
C)
E)
4
mc2
5
6
mc2
7
6.
Y
Işık hızına yakın
b&uuml;y&uuml;kl&uuml;kteki hızlara
r&ouml;lativistik hız denir.
Giriş
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
K&uuml;tlesi m olan bir top ϑ hızıyla hareket ederken r&ouml;la1
tivistik kinetik enerjisi mc2 oluyor.
4
şa ulaşılır?
Buna g&ouml;re, topun atış hızı ka&ccedil; c dir? (c: Işık hızı)
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
A) 0,2
208
B) 0,6
C) 0,8
D) 0,85
E) 0,95
G&ouml;relilik
Test: 3
7.
10.
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık V hızıyla hareket ettiğinde
5
toplam enerjisi
mc2 oluyor.
2
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın V hızı ka&ccedil; c dir?
A)
11.
Durgun k&uuml;tlesi 24 kg olan bir uydu
18.107
1
2
B)
d&uuml;r? (c:
A) 1,8,1017
B) 0,24.1018
8.
Durgun k&uuml;tlesi m olan bir g&ouml;k taşı
12.
4
5
E)
21
5
toplam enerjisi
5
mc2 oluyor.
3
A)
E) 8,1.1017
www.sinav.com.tr
D) 540.1015
C) 3,6.1017
D)
5
mc2, V2 hızıyla hareket ettiğinde
4
V1
Buna g&ouml;re,
m/s)
2 2
3
toplam enerjisi
Buna g&ouml;re, uydunun kinetik enerjisi ka&ccedil; joule
3.108
C)
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık V1 hızıyla hareket ettiğinde
m/s hızla
hareket ediyor.
3
2
3
4
oranı nedir?
V2
B)
9
16
C)
4
3
D)
16
9
E) 2
2 6
c hızıyla hareket et5
tiğinde toplam enerjisi ka&ccedil; mc2 olur?
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acık
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
13.
3 3
\$108 m/s hız2
la hareket ediyor.
Taşın r&ouml;lativistik kinetik enerjisi 36 3 . 1016 joule
olduğuna g&ouml;re, taşın k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg dır?
K&uuml;tlesi 8 kg olan bir uydu
(c: 3.108 m/s)
A) 2
B) 2 3
C) 4
D) 4 3
3 3
\$108 m/s hızla hare2
ket ediyor.
E) 6
Buna g&ouml;re, uydunun momentumu ka&ccedil; Ns dir?
(c: 3.108 m/s)
A) 12 3 . 108
B) 24 3 . 108
D) 36 3 . 108
9.
D&uuml;nyadaki periyodu 4s olan bir sarka&ccedil; 0,6c hızıyla
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci sarkacın periyodunu ka&ccedil; saniye olarak &ouml;l&ccedil;er?
B) 4,8
C) 5
D) 5,4
E) 42 3 . 108
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
hareket eden bir g&ouml;zlemci tarafından izleniyor.
A) 3,2
C) 32.108
1. D
2. B
3. C
4. A
5. A
6. B
7. D
8. D
9. C
10. E
11. A
12. D
13. B
E) 6
209
G&ouml;relilik
Test: 4
1.
4.
0,8c
5m
5m
2 6
c olan par&ccedil;acığın kinetik enerjisi
7
EK, toplam enerjisi E dir.
EK
Buna g&ouml;re,
oranı nedir?
E
K&uuml;tlesi m hızı
A)
1
3
B)
3
5
C)
2
7
D)
4
7
E)
8
9
G&ouml;zlemci
Boyutları şekildeki gibi olan bir uzay gemisi, duran bir
g&ouml;zlemcinin &ouml;n&uuml;nden 0,8c hızıyla ge&ccedil;iyor.
5.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci uzay gemisinin hacmini ka&ccedil;
m3 olarak &ouml;l&ccedil;er?
B) 40
C) 60
D) 75
E) 100
2.
K&uuml;tlesi 6 kg olan bir araba
2,4.108
m/s hızla hareket
ediyor.
www.sinav.com.tr
A) 35
K&uuml;tlesi m olan bir g&ouml;k taşının r&ouml;lativistik kinetik enerjisi mc2 dir.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın hızı ka&ccedil; c dir? (c: Işık hızı)
Buna g&ouml;re, arabanın toplam enerjisi ka&ccedil; joule
A)
d&uuml;r? (c: 3.108 m/s)
A) 9.108
B) 30.108
D)
9.1016
1
2
B)
2
3
C)
3
2
D) 3
E)
4
3
C) 90.108
E) 90.1016
3.
6.
İSTASYON
0,6c
G&ouml;zlemci
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci trenin boyunu ka&ccedil; m olarak
K&uuml;tlesi 2 kg olan bir top 1,8.108 m/s hızla atılıyor.
Buna g&ouml;re, topun kinetik enerjisi ka&ccedil; joule d&uuml;r?
(c: 3.108 m/s)
&ouml;l&ccedil;er?
A) 45.1016
Bir tren istasyonunda bekleyen g&ouml;zlemcinin &ouml;n&uuml;nden
50 m uzunluğundaki bir tren 0,6c hızıyla ge&ccedil;iyor.
A) 30
B) 40
C) 50
D) 62,5
D)
E) 80
210
B) 54.1016
8,1.1016
C) 4,5.1016
E) 104.1017
G&ouml;relilik
Test: 4
7.
10.
Einstein'in &ouml;zel g&ouml;relilik kuramına g&ouml;re;
I.
Cisimler hi&ccedil;bir zaman ışık hızına ulaşamaz.
II. Işık hızına yakın hızlarda hareket eden cisimlerin
k&uuml;tleleri değişmez.
III. Cisim ışık hızına yakın hızlarda hareket ederse
durgun g&ouml;zlemciye g&ouml;re daha kısa zaman yaşamış
olur.
yargılarından hangileri doğrudur?
Durgun k&uuml;tlesi 24 kg olan bir roket ϑ hızıyla hareket
A) Yalnız I
ederken kinetik enerjisi 5,4.1017 joule oluyor.
B) I ve II
C) I ve III
D) II ve III
E) I, II ve III
Buna g&ouml;re, roketin hızı ka&ccedil; m/s dir? (c: 3.108 m/s)
A) 1,2.108
B) 1,6.108
D) 2,2.108
C) 1,8.108
E) 2,4.108
11.
K&uuml;tlesi 4 3 kg olan bir par&ccedil;acık
3 3
\$108 m/s hızla
2
hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın kinetik enerjisi ka&ccedil; joule
8.
d&uuml;r? (c: 3.108 m/s)
K&uuml;tlesi m olan bir uydu 0,8 c hızla hareket ederken
kinetik enerjisi 36.1016 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, uydunun k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg dır?
www.sinav.com.tr
A) 24.1016
C) 36 3 .1016
B) 36.1016
E) 42 3 . 1016
D) 42.1016
12.
(c: 3.108 m/s)
A) 2
9.
B) 4
C) 6
D) 8
E) 10
ϑ
K&uuml;tlesi 8 kg olan bir g&ouml;k taşı
3 3
\$108 m/s hızla ha2
reket ediyor.
Buna g&ouml;re, g&ouml;k taşının kinetik enerjisi ka&ccedil; jouled&uuml;r? (c: 3.108 m/s)
G&ouml;zlemci
B) 36 3 . 1016
A) 72.1016
D)
72.104
E)
C) 36.1016
48.1016
Yerde duran bir g&ouml;zlemci &uuml;zerinden ϑ hızıyla ge&ccedil;en
u&ccedil;ağın boyunu 24 m olarak &ouml;l&ccedil;&uuml;yor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
U&ccedil;ağın ger&ccedil;ek boyu 30 m olduğuna g&ouml;re, u&ccedil;ağın
hızı ϑ ka&ccedil; c dir? (c: Işık hızı)
A) 0,4
B) 0,5
C) 0,6
D) 0,8
E) 0,9
211
1. D
2. E
3. B
4. C
5. C
6. C
7. C
8. C
9. C
10. C
11. C
12. A
G&ouml;relilik
Test: 5
1.
4.
0,8 c
K&uuml;tlesi 2 kg olan bir cisim ϑ hızıyla hareket ederken
toplam enerjisi 225.1015 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, cisim ϑ hızı ka&ccedil; m/s dir?
(c: 3.108 m/s)
A) 1,8.108
G&ouml;zlemci
B) 2,4.108
D)
C) 2,6.108
2,8.108
E) 2,9.108
Boyu 20 m olan bir kamyon durgun bir g&ouml;zlemcinin
&ouml;n&uuml;nden 0,8c hızıyla ge&ccedil;tiği kabul ediliyor.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci kamyonun boyunu ka&ccedil; m &ouml;l&ccedil;er? (c: 3.108 m/s)
A) 14
B) 12
C) 16
D) 20
5.
E) 22
K&uuml;tlesi m olan bir cisim 0,18.109 m/s hızla hareket
edince kinetik enerjisi 2,7.1017 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, cisim k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg dır?
A) 4
B) 18
C) 12
D) 16
E) 20
www.sinav.com.tr
2.
6.
K&uuml;tlesi 5 kg olan bir cisim ϑ hızıyla hareket ederken
kinetik enerjisi 0,9.1018 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, cisim ϑ hızı ka&ccedil; m/s dir?
(c: 3.108 m/s)
A)
2
\$108
3
B)
D)
3 3
\$108
2
K&uuml;tlesi 2 kg olan bir uydu ϑ hızıyla hareket ederken
3
\$108
2
C) 3 . 108
E)
4 3
\$108
3
r&ouml;lativistik enerjisi 360.1015 joule oluyor.
Buna g&ouml;re, uydunun hızı ka&ccedil; m/s dir?
A) 1,2.108
B) 1,8.108
D)
3.
2,4.108
C)
E)
3 3
\$108
2
7.
2,8.108
3 3
\$108 m/s hızla atılıyor.
2
K&uuml;tlesi 18 kg olan bir cismin hızı 2,4.108 m/s dir.
K&uuml;tlesi 4 kg olan bir top
Buna g&ouml;re, cismin toplam enerjisi ka&ccedil; joule d&uuml;r?
Buna g&ouml;re, topun kinetik enerjisi ka&ccedil; joule olur?
(c:
3.108
(c: 3.108 m/s)
m/s)
A) 270.1016
B) 120.1016
D) 27.1015
A) 27.1016
C) 90.1016
B) 36.1016
D) 54.1016
E) 120.1014
212
C) 42.1016
E) 108.1016
G&ouml;relilik
Test: 5
8.
11.
Boyu 100 m olan bir uzay gemisi
K&uuml;tlesi 24 kg olan bir uydu 1,8.108 m/s hızla hareket
3
c hızıyla hare2
ket ediyor.
ediyor.
Buna g&ouml;re, durgun bir g&ouml;zlemci uzay gemisinin
Buna g&ouml;re, uydunun momentumu ka&ccedil; N.s dir?
boyunu ka&ccedil; m olarak &ouml;l&ccedil;er? (c: Işık hızı)
(c: 3.108 m/s)
A) 18.108
B) 36.108
D) 42.108
A) 20
C) 38.108
B) 25
C) 40
D) 50
E) 75
E) 54.108
9.
K&uuml;tlesi 9 kg olan bir par&ccedil;acık 2,4.108 m/s hızla hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın momentumu ka&ccedil; N.s
dir? (c: 3.108 m/s)
A) 36.108
B) 42.108
D) 72.108
C) 64.108
E) 104.108
www.sinav.com.tr
12.
Uzayda durgun h&acirc;lde bulunan iki uzay mekiğinden
bir tanesi 0,6c hızıyla harekete başlıyor ve durgun
olan mekiğe g&ouml;re 10 yıl sonra geri d&ouml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, hareket tamamlandığında yolculuktan
d&ouml;nen mekik i&ccedil;in ge&ccedil;en s&uuml;re ka&ccedil; yıldır?
A) 12
13.
10.
B) 8
C) 6
D) 4
E) 3
Einstein'in &ouml;zel g&ouml;relilik kuramına g&ouml;re;
I.
Işık hızı g&ouml;zlemciye g&ouml;re değişebilir.
II. Işık hızına yakın hızlarda hareket eden cisimlerin
0,6c
2m
&ouml;zk&uuml;tleleri durgun h&acirc;le g&ouml;re artar.
III. Işık hızına ulaşan bir cismin enerjisi sıfır olur.
yargılarından hangileri doğrudur?
5m
3m
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
G&ouml;zlemci
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Boyutları şekildeki gibi olan bir uydu durgun g&ouml;zlemcinin &ouml;n&uuml;nden şekildeki y&ouml;nde 0,6c hızıyla ge&ccedil;iyor.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci kendi tarafındaki y&uuml;zeyin
y&uuml;zey alanını ka&ccedil; m2 olarak &ouml;l&ccedil;er?
1. B
2. C
3. A
4. A
5. C
6. D
7. B
8. E
9. A
10. C
11. B
12. B
13. B
A) 4
B) 6
C) 8
D) 10
E) 12
213
G&ouml;relilik (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
Test: 6
1.
4.
Durgun k&uuml;tlesi 4 kg olan bir cisim 0,6c hızıyla hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, cismin kinetik enerjisi ka&ccedil; joule d&uuml;r?
(c: 3.108 m/s)
A) 1.1016
B) 2.1016
D)
C) 4.1016
9.1016
E) 16.1016
K&uuml;tlesi 3 kg olan bir cisim 1,8.108 m/s hızla hareket ederse toplam enerji ka&ccedil; joule d&uuml;r?
(c: 3.108 m/s)
A) 27.1016
B) 36.1016
C) 72.1016
135
E)
. 1016
4
57
D)
.1016
2
5.
8m
2.
I.
0,8c
10 m
Michelson – Morley deneyi ile ışık hızının g&ouml;zlem
II. Michelson – Morley deneyi boşluktaki esir maddesinin varlığını g&ouml;sterir.
III. Evrendeki maddeler ışık hızına asla ulaşamazlar.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
www.sinav.com.tr
Murat
Durgun h&acirc;lde bulunan Murat'ın &ouml;n&uuml;nden 0,8 c hızıyla dikd&ouml;rtgen şeklinde bir levha ge&ccedil;iyor.
Buna g&ouml;re, Murat levhanın alanını ka&ccedil; m2 &ouml;l&ccedil;er?
(c: Işık hızı)
A) 24
B) 32
C) 48
D) 54
E) 80
3.
6.
0,8c
6 cm
•
2,4.108 m/s
6 cm
&Uuml;lkem
6 cm
Y&uuml;ksekliği 10 m yarı&ccedil;apı 5 m olan koni şeklindeki
Bir kenarı 6 cm olan k&uuml;p şeklindeki bir cisim şekilde-
ara&ccedil;, &Uuml;lkem'in &ouml;n&uuml;nden ge&ccedil;iyor.
ki y&ouml;nde 2,4.108 m/s hızla hareket ediyor.
Buna g&ouml;re, &Uuml;lkem aracın y&uuml;ksekliğini ka&ccedil; metre
Buna g&ouml;re, durgun bir g&ouml;zlemci k&uuml;p&uuml;n hacmini
&ouml;l&ccedil;er? (c: 3.108 m/s)
A) 6
B) 7
ka&ccedil; cm3 olarak &ouml;l&ccedil;er? (c: 3.108 m/s)
C) 8
D) 10
50
E)
3
A) 872
214
B) 104,4
C) 129,6
D) 134
E) 148
G&ouml;relilik
Test: 6
7.
10.
1,8.108
m/s
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acığın toplam enerjisi 5 mc2 dir.
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın hızı ka&ccedil; c dir?
A)
3
2
B)
3
4
C)
3
5
D)
4
5
E)
2 6
5
T&uuml;lay
Durgun h&acirc;lde bulunan T&uuml;lay &ouml;n&uuml;nden 1,8.108 m/s
11.
hızla ge&ccedil;en 400 m uzunluğundaki trenin boyunu
tik enerjisi EK, toplam enerjisi 7E0 olduğuna g&ouml;re,
Ek
oranı ka&ccedil;tır?
E0
ka&ccedil; metre olarak &ouml;l&ccedil;er? (c: 3.108 m/s)
A) 240
B) 320
C) 360
D) 380
Durgun k&uuml;tle enerjisi E0 olan bir par&ccedil;acığın kine-
E) 420
A) 2
12.
B) 3
C) 4
D) 6
E) 8
D&uuml;nyada duran iki kardeş arasındaki yaş farkı 4 t&uuml;r.
Kardeşlerden biri uzaya &ccedil;ıkıp 0,8c hızıyla hareket et-
www.sinav.com.tr
meye başlıyor ve d&uuml;nyadaki kardeşine g&ouml;re 5 yıl son-
8.
K&uuml;tlesi m olan bir araba
63
c hızıyla hareket edi8
ra geri d&ouml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, aralarındaki yaş farkı ka&ccedil; olur?
(c: Işık hızı)
A) 4
B) 5
C) 6
D) 7
E) 8
13.
yor.
Buna g&ouml;re, arabanın kinetik enerjisi ka&ccedil; mc2
olur? (c: Işık hızı)
A) 4
B) 5
C) 6
D) 7
E) 8
Bir roket yerden 18 ışık yılı uzaktaki bir yıldıza
1,8.108 m/s hızla gidip geliyor.
9.
4 5
c hızıyla hareket
9
ettiğinde toplam enerjisi ka&ccedil; mc2 dir?
Buna g&ouml;re, rokette bulunan bir g&ouml;zlemci bu yol-
A) 3
A) 24
K&uuml;tlesi m olan bir par&ccedil;acık
B) 5
C) 7
D) 9
culuğun s&uuml;resini ka&ccedil; yıl olarak &ouml;l&ccedil;er?
(c: 3.108 m/s)
E) 10
215
B) 36
C) 48
D) 54
E) 60
Test: 6
G&ouml;relilik
14.
18.
Boyu 100 m olan bir uzay gemisi
3
c hızıyla hare2
ket ediyor.
Uzayda durgun h&acirc;lde bulunan ikiz kardeşlerden biri
Buna g&ouml;re, durgun bir g&ouml;zlemci uzay gemisinin
uzay istasyonunda dururken diğeri 0,8c hızıyla yolcu-
boyunu ka&ccedil; m olarak &ouml;l&ccedil;er? (c: Işık hızı)
luğa &ccedil;ıkıyor ve durgun kardeşine g&ouml;re 30 yıl sonra
A) 20
geri geliyor.
B) 25
C) 40
D) 50
E) 75
Buna g&ouml;re, yolculuğa &ccedil;ıkan kardeşe g&ouml;re ka&ccedil; yıl
ge&ccedil;miştir? (c: Işık hızı)
A) 16
B) 18
C) 20
D) 22
E) 24
15.
Bir sarkacın d&uuml;nyadaki periyodu 6s olarak &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, sarkacın periyodu sarkaca g&ouml;re 0,8c
lik hızla hareket eden g&ouml;zlemci tarafından ka&ccedil; saniye olarak &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;r? (c: Işık hızı)
A) 10
B) 8
C) 6
D) 5
E) 4
www.sinav.com.tr
19.
0,6c
2m
5m
3m
G&ouml;zlemci
Boyutları yukarıdaki gibi olan bir uydu, durgun g&ouml;zlemcinin &ouml;n&uuml;nden şekildeki y&ouml;nde 0,6c hızıyla ge&ccedil;iyor.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci kendi tarafındaki y&uuml;zeyin
y&uuml;zey alanını ka&ccedil; m2 olarak &ouml;l&ccedil;er?
16.
1,8.108 hızıyla hareket eden enerjisi 45.1016 joule
A) 4
B) 6
C) 8
D) 10
E) 12
olan bir par&ccedil;acığın k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg dır?
(c: Işık hızı, 3.108 m/s)
A) 3
B) 4
C) 7
D) 8
E) 10
20.
D&uuml;nyada bulunan iki g&ouml;zlemciden biri 0,8c hızıyla hareket eden bir mekiğe binerek kendine g&ouml;re 30 yıl
17.
K&uuml;tlesi m olan par&ccedil;acığın kinetik enerjisi
sonra tekrar d&uuml;nyaya d&ouml;n&uuml;yor.
3
mc2 dir.
2
Buna g&ouml;re, par&ccedil;acığın hızı ka&ccedil; c dir?
2
A)
2
3
B)
2
3
C)
3
5
D)
3
&ccedil;en s&uuml;re ka&ccedil; yıldır? (c: 3.108 m/s)
E)
21
5
A) 16
216
B) 18
C) 20
D) 40
E) 50
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
Test: 6
1.
γ=
1
ϑ2
1–
1
=
1–
c2
2
_1, 8.108 i
=
6.
5
1
=
0, 8 4
kısa &ouml;l&ccedil;er. Buna g&ouml;re,
^ 3.108 h 2
L = L0 \$ 1 –
E = mc2 γ
E = 3.9.1016 .
G&ouml;zlemci sadece hareket doğrultusundaki boyu daha
5 135
.1016 Joule
=
4
4
ϑ2
c2
(2, 4.108) 2
= 6. 1 –
Buna g&ouml;re, k&uuml;p&uuml;n hacmini
V = 6.6.3,6 = 129,6 cm3 olarak &ouml;l&ccedil;er.
Doğru Se&ccedil;enek A
2.
Doğru Se&ccedil;enek C
Michelson – Morley deneyi ışık hızının g&ouml;zlem &ccedil;er&ccedil;e-
7.
velerinden bağımsız olduğunu ve boşlukta bulundu-
T&uuml;lay trenin boyunu olduğundan daha kısa &ouml;l&ccedil;ecektir. Buna g&ouml;re,
L = L0 1 –
Einstein'in &ouml;zel g&ouml;relilik kuramına g&ouml;re cisimler ışık
hızına ulaşamazlar.
c2
= 400 1 –
Boyut kısalması sadece hareket doğrultusundaki ke-
Ek = mc2 (γ – 1)
madığı i&ccedil;in yine 10 m &ouml;l&ccedil;ecektir.
γ =
1
1–
γ =
1
1 – ϑ2
1
=
1–
c2
1
γ =
1–
=
0, 36
^ 0, 6c h 2
c2
1
www.sinav.com.tr
Ek = mc2 ^ γ – 1h
0, 64
ϑ2
c2
1
γ =
63
1–
64
1
=
1
64
1
1
8
=
γ =8
Ek = mc2 (γ – 1)
= mc2 (8 – 1)
= 7 mc2
Doğru Se&ccedil;enek D
9.
c2
1 5
1
γ =
= =
0, 8 4 4
5
γ =
1
1–
γ =
Ek = mc2 ^ γ – 1h
= 4.9.1016
(3.108) 2
Kinetik enerji
narlarda g&ouml;r&uuml;l&uuml;r. Y&uuml;kseklik hareket doğrultusunda ol-
Bir cismin r&ouml;lativistik kinetik enerjisi
(1, 8.108) 2
Doğru Se&ccedil;enek B
8.
Doğru Se&ccedil;enek D
4.
ϑ2
L = 400.0,8 = 320 m olarak &ouml;l&ccedil;er.
Doğru Se&ccedil;enek A
3.
v2
=
1
1 – c2
80
81
1
=9
1
9
Toplam enerji E = mc2 γ
5
d – 1n = 9.1016 joule d&uuml;r.
4
E = 9 mc2
Doğru Se&ccedil;enek D
Doğru Se&ccedil;enek D
5.
10.
Sadece hareket doğrultusundaki kenarı daha kısa &ouml;l-
L = 10 . 1 –
Toplam enerji
E = mc2 γ
&ccedil;er.
L = 10 . 1 –
= 6.0, 6 = 3, 6 cm
3.108
5mc2 = mc2 γ &amp; γ = 5 olur.
ϑ2
γ =
c2
1
1–
0, 64c2
c2
v2
&amp;5=
1
1–
c2
&amp; 25 =
L = 6 m &ouml;l&ccedil;er.
v2
c2
c2
c2
– ϑ2
&amp; 24 c2 = 25v2
Buna g&ouml;re, alan S = 6 . 8 = 48 m2 &ouml;l&ccedil;er.
&amp;
Doğru Se&ccedil;enek C
217
2 6
c=ϑ
5
Doğru Se&ccedil;enek E
Test: 6
11.
G&ouml;relilik
16.
Toplam enerji E = E0 + Ek
7E0 = E0 + Ek
1
γ=
1–
Ek = 6E0
Ek
= 6 bulunur.
E0
2
_1, 8.108 i
=
^ 3.108 h 2
1
5, 76
9
=
5
1
=
2, 4 4
3
E = mc2 γ
45.1016 = m.9.1016 .
Doğru Se&ccedil;enek D
5
4
m = 4 kg
Doğru Se&ccedil;enek B
12.
Uzaya &ccedil;ıkan kardeş daha k&uuml;&ccedil;&uuml;k bir zaman &ouml;l&ccedil;ecektir. Buna g&ouml;re,
ϑ2
t = t0 . 1 –
&amp; t = 5. 1 –
0, 64c2
= 3 yıl
c2
Buna g&ouml;re, yolculuktan dolayı 5 – 3 = 2 yıl fark oluşur.
c2
17.
Ek = mc2 ^ γ – 1h
Eskiden de 4 yıl olduğundan toplam 6 yaş farkı olur.
3
mc2 = mc2 ^ γ – 1h
2
5
=γ
2
5
1
=
2
v2
1–
c2
Doğru Se&ccedil;enek C
13.
x=ϑ.t
18c = 1,8.108 . t
18.3.108 = 1,8.108 . t
gidiş d&ouml;n&uuml;ş toplam
30 + 30 = 60 yıl ge&ccedil;er.
Roketteki g&ouml;zlemci ise
ϑ2
c2
t = 60 . 1 –
(1, 8.108) 2
3.108
= 48 yıl olarak &ouml;l&ccedil;er.
www.sinav.com.tr
4 c2 = 25 c2 – 25 v2
t = 30 yıl
t = t0 . 1 –
25 v2 = 21 c2
v=
21
c
5
Doğru Se&ccedil;enek E
18.
L = L0 1 –
Doğru Se&ccedil;enek C
14.
Kinetik enerji
ϑ2
c2
L = 100 1 –
den
3c2
4c2
= 100
1
= 50
4
Doğru Se&ccedil;enek D
Hareketli kardeş durgun kardeşe g&ouml;re s&uuml;reyi daha kısa &ouml;l&ccedil;ecektir. Buna g&ouml;re,
t = t0 . 1 –
ϑ2
c2
&amp; t = 30 1 –
0, 64c2
c2
19.
t = 18 yıl olarak &ouml;l&ccedil;er.
G&ouml;zlemci tarafındaki y&uuml;zey (5m – 2m) boyutundaki
y&uuml;zeydir.
Doğru Se&ccedil;enek B
L = 5 1–
15.
^ 0, 6c h 2
&amp; L =:
Burada g&ouml;zlemci durgun, sarka&ccedil; 0,8c hızıyla hareket
c2
ediyormuş gibi d&uuml;ş&uuml;n&uuml;lebilir. Buna g&ouml;re, sarkacın pe-
A = 4m:2m = 8m2 &ouml;l&ccedil;er.
16
4
= 5: = 4m
5
25
riyodu.
t = t0 . 1 –
6 = t0 1 –
Doğru Se&ccedil;enek C
ϑ2
c2
(0, 8c) 2
c2
&amp; 6 = t0 .0, 6
20.
t0 = 10 s bulunur.
t = t' 1 –
^ 0, 8c h 2
c2
&amp; 30 = t':
9
3
&amp; 30 = t':
5
25
t' = 50 yıl.
Doğru Se&ccedil;enek A
Doğru Se&ccedil;enek E
218
Konu Kavrama Soruları (G&ouml;relilik)
Test: 7
A.
B.
Aşağıdaki c&uuml;mlelerin yanına c&uuml;mle doğru ise (D),
yanlış ise (Y) yazınız.
1.
Aşağıda verilen c&uuml;mlelerdeki boşlukları uygun
kelimelerle doldurunuz.
(...) Michelson – Morley deneyi ışığın farklı g&ouml;zlem
1.
R&ouml;lativistik hızlarda Newton fiziği ge&ccedil;erli ............... .
2.
Işık hızı boşlukta her yerde .................. .
3.
Michelson – Morley deneyi ................. &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in
&ccedil;er&ccedil;evelerinde aynı hızla ilerleyeceğini g&ouml;sterir.
2.
3.
(...) Einstein'e g&ouml;re k&uuml;tle enerjinin yoğunlaşmış h&acirc;lidir.
4.
(...) Bir cisim r&ouml;lativistik hızlarda hareket ederse k&uuml;t-
yapılmıştır.
4.
5.
Bir par&ccedil;acık ışık hızına ....................... &ccedil;&uuml;nk&uuml; enerjisi
5.
(...) Bir cisim ışık hızı ile hareket edebilir.
6.
(...) Durgun ve ışık hızıyla hareket eden g&ouml;zlemciler
aynı zamanı &ouml;l&ccedil;erler.
www.sinav.com.tr
lesi azalır.
.................... olur.
6.
Bir cisim r&ouml;lativistik hızla hareket ederse .................
artar, &ouml;l&ccedil;t&uuml;ğ&uuml; ...................... azalır.
7.
(...) Bir cismin r&ouml;lativistik hızı değişirse durgun k&uuml;tle
enerjisi değişir.
7.
Bir cisim durgun k&uuml;tle enerjisi ............. olarak tanımlanır.
8.
3
c hızıyla hareket ederse k&uuml;tlesi iki
2
katına &ccedil;ıkar.
(...) Bir cisim
8.
Bir cisim r&ouml;lativistik hızlarda hareket ederken durgun
g&ouml;zlemci hareket doğrultusuna .................. boyutları
olduğundan daha ................... algılar.
9.
(...) Einstein'in r&ouml;lativite teorisi &ouml;zel ve genel r&ouml;lativite
olmak &uuml;zere ikiye ayrılır.
10. (...)
9.
Bir cismin hızı artarsa toplam r&ouml;lativistik enerjisi
G&uuml;nl&uuml;k hayatta ge&ccedil;erli olan fizik kanunları r&ouml;lativistik
hızlarda ge&ccedil;erli ........................... .
azalır.
219
Test: 7
C.
Konu Kavrama Soruları (G&ouml;relilik)
5.
Aşağıda verilen soruları yanıtlayınız.
D&uuml;nya'dan 12 ışık yılı uzaktaki bir gezegene 0,6 c hızıyla giden bir astronot, D&uuml;nya'daki g&ouml;zlemciye g&ouml;re
1.
t1 yıl, kendine g&ouml;re t2 yıl sonra geri geliyor.
t1
Buna g&ouml;re,
oranı ka&ccedil;tır?
t2
Durgun k&uuml;tlesi 24 kg olan par&ccedil;acık 1,8.108 m/s
hızla hareket ederse r&ouml;lativistik k&uuml;tlesi ka&ccedil; kg
olur?
30
2.
5
4
Durgun k&uuml;tlesi 18 kg olan par&ccedil;acık 2,4.108 m/s
hızla hareket ederse r&ouml;lativistik enerjisi ka&ccedil; joule
6.
olur?
D&uuml;nya’da bulunan ikizlerden biri uzaya g&ouml;nderilerek
0,8 c hızıyla 30 yıl hareket ettiriliyor.
Buna g&ouml;re, geri d&ouml;nd&uuml;ğ&uuml;nde kardeşi ile araların-
27.1017
3.
Durgun k&uuml;tlesi 30 kg olan bir par&ccedil;acık 0,18.109
www.sinav.com.tr
daki yaş farkı ne olur?
m/s hızla hareket ederse r&ouml;lativistik momentumu
ka&ccedil; Ns olur?
12
7.
D&uuml;nya’daki periyodu 12 s olan bir sarkacı g&ouml;zleyen
g&ouml;zlemci 18.107 m/s hızla harekete başlıyor.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlemci sarkacın periyodunu ka&ccedil; sa-
135.108
niye &ouml;l&ccedil;er?
4.
Durgun k&uuml;tlesi 40 kg olan bir par&ccedil;acık 0,6 c hızıyla hareket ederse r&ouml;lativistik kinetik enerjisi ka&ccedil;
joule olur?
81.1016
15
220
B&ouml;l&uuml;m 9
Dalgalar
Ya y D a l g a l a r ı
Test: 1
1.
2
3
D
Y
3.
Dalganın bir dalga
i&ccedil;in ge&ccedil;en s&uuml;reye
periyot denir.
20
D
1
Y
Art arda oluşturulan
dalgalara periyodik
dalga denir.
Uzanım
(cm)
4
5
0
D
Y
–20
Dalga tepesinin
denge konumuna
uzaklığına genlik
denir.
D
8
12
Uzanım-zaman grafiği verilen şekildeki periyodik dalganın yayılma hızı 4 cm/s dir.
Buna g&ouml;re,
Y
Yay dalgalarının
hızı telin cinsine
bağlıdır.
Zaman(s)
4
I.
Giriş
Dalganın genliği 20 cm dir.
II. Dalganın frekansı 8 s–1 dir.
III. Dalganın dalga boyu 32 cm dir.
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yaryargılarından hangileri doğrudur?
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
A) Yalnız I
şa ulaşılır?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
2.
www.sinav.com.tr
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
B) Yalnız III
D) I ve III
4.
C) I ve II
E) I, II ve III
Yay Dalgaları
K
Su Dalgaları
L
Ses Dalgaları
M
S
Dalgalar
N
Yukarıdaki etkinlikte verilen dalgaların t&uuml;rleri ile
ilgili K, L, M kutularına gelebilecek uygun kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
V
A)
Şekildeki S, N ve V atmanlarının dalga boyları sırasıyla λS, λN ve λV dir.
Bunlar arasında aşağıdaki ilişkilerden hangisi
doğrudur?
A) λS = λN = λV
B) λV = 2λN = 2λS
C) λV = 3λN = 2λS
D) λV = 4λN = 4λS
Enine
221
Enine
C)
Boyuna
Boyuna
Enine
Enine
Enine
Boyuna
Boyuna
D)
E) 4λN = 4λS = 3λV
B)
Enine
E)
Boyuna
Boyuna
Enine
Boyuna
Enine
Test: 1
5.
Yay Dalgaları
8.
•
Işık dalgası
•
Ses dalgası
•
Su dalgası
•
•
Yay dalgası
70 cm
Homojen bir yayda oluşturulan şekildeki atmanın pe-
Yukarıdaki dalga &ccedil;eşitlerinden ka&ccedil; tanesi yayılmak i&ccedil;in ortama ihtiya&ccedil; duymaz?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
riyodu 4 saniyedir.
E) 5
Buna g&ouml;re,
I.
Atmanın dalga boyu 40 cm'dir.
II. Atmanın frekansı 0,25 s–1 dir.
III. Atmanın yayılma hızı 8 cm/s dir.
6.
yargılarından hangileri doğrudur?
1. olayda,
şekildeki sinek
2 saniyede yaklaşık
500 kez
kanat &ccedil;ırpıyor.
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) Yalnız I
B) Yalnız II
2. olayda,
şekildeki kayalıklara
3. olayda,
şekildeki &ccedil;ark
10 saniyede 800 kez
d&ouml;nmektedir.
Yukarıdaki olayların frekansları sırasıyla f1, f2 ve f3
t&uuml;r.
www.sinav.com.tr
D) I ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
9.
S
N
V
Frekanslar arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
A) f1 &gt; f3 &gt; f2
B) f1 &gt; f2 &gt; f3
D) f1 = f2 &gt; f3
Şekildeki S, N ve V dalgalarının dalga boyları sırasıyla λS, λN ve λV dir.
C) f3 &gt; f2 &gt; f1
E) f2 &gt; f3 &gt; f1
Buna g&ouml;re λS, λN ve λV arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi nedir?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
7.
F kuvveti uygulanarak gergin h&acirc;le getirilen bir yayda
A) 2λS = λN = 3λV
B) λV = 2λN = 4λS
C) λS = λN = λV
D) λN = 2λS = 3λV
E) 4λS = 3λN = 2λV
Buna g&ouml;re;
I.
yaya uygulanan kuvvet,
II. yayın k&uuml;tlesi,
III. yayın uzunluğu
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
niceliklerinden hangileri artarsa, atmanın yayılma
hızı azalır?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) II ve III
222
1. B
2. D
3. D
7. B
8. C
9. B
4. B
5. B
6. A
Test: 2
1.
Yay Dalgaları
2μ
4.
4μ
2F
L
F
I
II
2μ
3μ
doğru
orantılıdır.
bağlıdır
K
F
Yay dalgasının Ters
hızı
orantılıdır
M
2F
III
Şekildeki kavram haritasında K, L, M kutularına
IV
yazılabilecek doğru kavramlar aşağıdakilerden
hangisidir?
Ali, sarmal bir yayda oluşturulan atmanın hızının, yaya uygulanan kuvvete bağlı olup olmadığını &ouml;l&ccedil;mek
K
istiyor.
Yaya uygulanan kuvvet F, yayın birim uzunluğunun k&uuml;tlesi μ olduğuna g&ouml;re; bu deney i&ccedil;in Ali şe-
L
M
A) Kuvvet
Telin cinsi
Telin kalınlığı
B) Telin kalınlığı
Telin cinsi
Kuvvet
C) Telin kalınlığı
Kuvvet
Telin boyu
D) Telin cinsi
Kuvvet
Telin kalınlığı
E) Kuvvet
Telin kalınlığı
Telin cinsi
kildeki hangi iki deney d&uuml;zeneğini kullanmalıdır?
B) I ve III
D) II ve IV
2.
C) II ve III
E) III ve IV
Ses dalgası
Enine
Yay dalgası
Boyuna
Işık dalgası
Yukarıdaki etkinlikte yapılabilecek doğru eşleştirme aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
A)
B)
D)
www.sinav.com.tr
A) I ve II
5.
Uzanım
(cm)
15
0
C)
10
Konum(cm)
20
30
–15
Yayılma hızı 5 cm/s olan dalgaların uzanım konum
grafiği şekildeki gibidir.
E)
Buna g&ouml;re, dalgaların periyodu ka&ccedil; saniyedir?
A) 2
3.
B) 4
C) 6
D) 8
E) 10
Aşağıdaki &ouml;zdeş yaylarla oluşturulan dalgalardan
hangisinin taşıdığı enerji diğerlerinden azdır?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A)
B)
6.
C)
T&uuml;rdeş bir telin bir ucu duvara sabitlenmiş diğer ucu
F b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;nde kuvvetle &ccedil;ekilmekte iken oluşturulan
D)
atmanın hızı ϑ dir.
ϑ olması i&ccedil;in, uygulanması geAtmanın hızının 3ϑ
reken kuvvet ka&ccedil; F olmalıdır?
E)
A) 2
223
B) 2 2
C) 3
D) 3 3
E) 9
Test: 2
Yay Dalgaları
7.
9.
x
ϑ
F
F kuvveti ile esnek bir yayda oluşturulan periyodik dalgaların hızını artırmak i&ccedil;in;
y
I.
Gergin ve esnek bir yayda oluşturulan x ve y
atmaları i&ccedil;in;
I.
L
F kuvvetini arttırmak,
II. yayın birim uzunluğunun k&uuml;tlesini artırmak,
III. frekansı artırmak
x ve y atmalarının hızları eşittir.
işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?
II. x'in genliği y'nin genliğinin &uuml;&ccedil; katıdır.
A) Yalnız I
III. x'in genişliği, y den fazladır.
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
yargılarından hangileri doğrudur?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
B) I ve II
D) II ve III
8.
K
C) I ve III
E) I, II ve III
L
M
Gergin tellerde oluşturulan K, L, M dalglarının g&ouml;r&uuml;n&uuml;mleri şekildeki gibidir.
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
10.
IV
III
Buna g&ouml;re, bu dalgaların dalga boylarına ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Dalga boyu
II
I
Genliğin, dalganın taşıdığı enerjiye etkisini araştırmak isteyen Zeynep, aynı s&uuml;rede oluşturulan
şekildeki atmalardan hangi ikisini kullanmalıdır?
B) Dalga boyu
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A) I ve II
B) II ve III
D) III ve IV
K
L
C) Dalga boyu
K
L
M
K
L
D) Dalga boyu
M
M
K
M
L
C) I ve IV
E) II ve IV
E) Dalga boyu
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
K
L
M
224
1. B
2. C
3. E
4. D
7. B
8. B
9. A
10. D
5. B
6. E
Test: 3
Yay Dalgaları
1.
3.
→ϑ
a
→
F
x
K
Esnek bir yay, bir ucundan duvara tutturulmuş, &ouml;teki
L
ucundan da F kuvvetiyle gerilmiştir. Yayda şekildeki
K ve L yay dalgalarının g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; şekildeki gibidir.
gibi ilerleyen atmanın genişliği x, genliği a, hızı ϑ dir.
Buna g&ouml;re, bu dalgaların genliklerine ait s&uuml;tun
Atma ilerlerken, F kuvvetinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml; artırılırsa x, a ve V nasıl değişir?
grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Genlik
B) Genlik
C) Genlik
x
A) Değişmez
L
K
D) Genlik
K
L
K
L
E) Genlik
L
K
L
2.
Değişmez
Değişmez
B) Artar
Artar
Artar
C) Artar
Azalır
Artar
D) Artar
Değişmez
Artar
E) Azalır
Azalır
Azalır
www.sinav.com.tr
K
ϑ
a
4.
K
z
x
y
L
Gergin ve esnek bir yayda oluşturulan bir dalga şekildeki gibi ok y&ouml;n&uuml;nde hareket etmektedir.
M
Dalga şekildeki konumda iken x, y ve z noktalarının hareket y&ouml;nleri i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi
Gergin ve esnek K, L, M yaylarında oluşturulan şekildeki dalgaların frekansları eşittir.
doğrudur?
Buna g&ouml;re, dalgaların yayılma hızları ϑK, ϑL ve ϑM
x
y
z
arasındaki ilişki nedir?
A)
↑
↓
↓
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
B)
↑
↑
↑
C)
↑
↓
↑
D)
↓
↓
↑
E)
↓
↑
↓
A) ϑK = ϑL = ϑM
B) ϑK = ϑL &gt; ϑM
C) ϑK &gt; ϑL &gt; ϑM
D) ϑM &gt; ϑL &gt; ϑK
E) ϑL &gt; ϑK &gt; ϑM
225
Test: 3
5.
Yay Dalgaları
8.
S
Yay dalgalarının hızı telin cinsine bağlıdır.
Gergin tele uygulanan kuvvet artarsa dalga hızı
N
Şekil I
artar.
Şekil II
Bir dalganın genliği enerjisiyle orantılıdır.
Yukarıdaki etkinlikte doğru bilgilerin başındaki
V
kutucuk işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi
Şekil III
oluşur?
Homojen ve esnek bir yayda oluşturulan atmalar &uuml;zerindeki S, N ve V noktalarının titreşim y&ouml;nleri ve atmaların ilerleme y&ouml;nleri Şekil I, II ve III te verilmiştir.
A)
B)
C)
D)
E)
Atmaların hareket y&ouml;nlerinden hangileri yanlış
verilmiştir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
6.
N
S
9.
S
yatay
D&uuml;zg&uuml;n, homojen bir yayda oluşturulan atma ok y&ouml;n&uuml;nde hareket etmektedir.
Atma &uuml;zerindeki S ve N noktalarının titreşim y&ouml;n&uuml;
aşağıdakilerden hangisidir?
www.sinav.com.tr
N
D
V
İki ucundan gerilmiş esnek bir yayda oluşturulan atmanın t=0 anındaki g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; şekildeki gibidir.
S
N
A)
↑
↑
B)
↓
↑
C)
↓
↓
anından hemen sonraki hareket y&ouml;n&uuml;n&uuml;n bilin-
D)
→
↓
mesi gerekli ve yeterlidir?
E)
↑
→
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
Atmanın hareket y&ouml;n&uuml;n&uuml; bulmak i&ccedil;in, atma &uuml;zerindeki S, N, V, D noktalarından hangilerinin t=0
A) Yalnız S nin
B) Yalnız V nin
D) D ya da N nin
C) S ve V nin
E) S, N ve V nin
7.
S
N
V
D
Esnek yayda oluşturulan atma, şekildeki ok y&ouml;n&uuml;nde
ilerlemektedir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Atmanın t anındaki konumu şekildeki gibi olduğuna g&ouml;re, bu anda atma &uuml;zerindeki S, N, D, V noktalarından hangilerinin titreşim y&ouml;n&uuml; aynıdır?
1. C
2. C
3. C
A) S ve N
7. D
8. E
9. D
B) N ve D
D) S, D ve V
C) N ve V
E) N, V ve D
226
4. A
5. A
6. B
Test: 4
1.
Yay Dalgaları
Genlik
3.
Genişlik
S
Aynı tel &uuml;zerinde oluşturalan K ve L atmalarının gen-
Şekildeki gibi ilerleyen dalganın S noktası sabit
engele ulaştığı anda, &ouml;zdeş simetrik atmanın alacağı şekil aşağıdakilerden hangisine benzer?
lik ve genişliklerinin s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
(B&ouml;lmeler &ouml;zdeş.)
K
L
K
L
Buna g&ouml;re, bu atamalar aşağıdakilerden hangisi
A)
olabilir?
A)
K
B)
B)
K
L
L
D)
C)
L
D)
K
K
E)
L
K
E)
L
www.sinav.com.tr
C)
4.
S b&ouml;lgesi
2.
Şekil 1
Şekil 1 deki gibi ilerleyen atma Şekil 2 deki S b&ouml;lgesi
i&ccedil;erisine girdiğinde bir anlık s&ouml;n&uuml;me uğruyor.
Şekildeki dalgayı bir an i&ccedil;in s&uuml;nd&uuml;rebilecek dalga
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
Buna g&ouml;re; S b&ouml;lgesi i&ccedil;erisinde aşağıdaki atmalardan hangisi bulunabilir?
B)
C)
Şekil 2
A)
B)
C)
D)
D)
E)
E)
227
Test: 4
Yay Dalgaları
5.
7.
N
S
Sabit u&ccedil;
Şekildeki S ve N atmaları ilk kez karşılaştığında,
atmanın g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisi gibi
olur?
Serbest u&ccedil;
İ&ccedil; direnci ve s&uuml;rt&uuml;nmeleri &ouml;nemsenmeyen esnek
yay &uuml;zerinde şekildeki gibi oluşturulan atmanın 7.
yansımasından sonraki konumu ve y&ouml;n&uuml;, aşağıdakilerden hangisi gibidir?
A)
B)
C)
D)
A)
B)
C)
D)
E)
www.sinav.com.tr
E)
6.
S
Serbest
u&ccedil;
8.
S
Sabit
engel
Esnek, gergin bir telde şekildeki gibi bir atma engele
doğru ilerliyor.
Atmanın S noktası engele ulaştığı anda, atmanın
g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;, aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
Şekildeki atma saniyede 1 b&ouml;lme yer değiştirmekte-
A)
B)
C)
D)
dir.
t = 0 anında atma &uuml;zerinde S noktası ok y&ouml;n&uuml;nde
hareket ettiğine g&ouml;re, 8 saniye sonunda atmanın
g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
A)
B)
E)
C)
D)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
228
1. B
2. E
7. B
8. A
3. E
4. D
5. D
6. B
Test: 5
1.
Yay Dalgaları
3.
K
Sabit u&ccedil;
S
L
Sabit
u&ccedil;
Serbest
u&ccedil;
Homojen ve esnek bir yay gerilerek bir ucu sabit uca,
diğer ucu serbest uca bağlanmıştır.
Şekildeki S ve N atmaları ok y&ouml;n&uuml;nde ilerlemektedir.
Atmalar saniyede 1 b&ouml;lme ilerlediğine g&ouml;re, şekildeki konumdan 5 saniye sonra atmanın g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;n&uuml;, aşağıdakilerden hangisi gibidir?
Yay &uuml;zerinde oluşturulan K ve L atmaları saniyede 1 b&ouml;lme ilerlediğine g&ouml;re, atmalar şekildeki konumdan harekete başladıktan 16 saniye sonraki
g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
D)
Serbest
u&ccedil;
N
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A)
B)
C)
D)
E)
www.sinav.com.tr
E)
2.
4.
S
N
Şekil I
S ve N engelleri arasındaki iki atmanın hareket y&ouml;n&uuml;
verilmiştir. Atmaların t = 0 anındaki konumu şekildeki
gibidir.
Şekil II
Atmalar saniyede 1 b&ouml;lme ilerlediğine g&ouml;re, t = 4
saniye anındaki konumları, aşağıdakilerden hangisi gibidir?
Şekil I deki dalgayı geren kuvvet F, kaynağın frekansı f dir.
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
Aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılırsa dalganın g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; Şekil II deki gibi olabilir?
A)
B)
C)
D)
A) Kuvvet 4F, frekans 2f yapılmıştır.
f
B) Kuvvet 3F, frekans
yapılmıştır.
4
C) Kuvvet 2F, frekans
f
yapılmıştır.
3
D) Kuvvet 3F, frekans
f
yapılmıştır.
3
E) Kuvvet F, frekans
f
yapılmıştır.
3
E)
229
Test: 5
5.
Yay Dalgaları
Sabit
u&ccedil;
8.
Serbest
u&ccedil;
S
a
V
M
K
K
P
R
x
B) K - L arası, 2x
C) M - N arası, -2x
D) P - R arası, 0
K ile L
K ile M
A)
O
1
2
B)
1
2
1
4
C)
1
4
1
2
D)
1
4
0
E)
1
2
0
O
M
K
N
L
x
-x
V
İki ucu sabitlenmiş yay &uuml;zerinde titreşim y&ouml;n&uuml; verilen
S ve V atmaları ilerliyor. S atmasının genliği +x, V atmasının genliği –2x tir.
www.sinav.com.tr
E) N - P arası, 2x
S
B) L - M arası, +x
C) M - N arası, +3x
D) K - L arası, –3x
9.
Baş yukarı olan iki atma bir biri i&ccedil;inden ge&ccedil;erken anlık olarak birbirini kuvvetlendirirler.
Eşit genlikli iki atma zıt y&ouml;nl&uuml; ise birbirini s&ouml;n-
Atmalar birbiri i&ccedil;inden ge&ccedil;tikten sonra ilk genlikleri ile hareket ederler.
Yukarıdaki etkinlikte doğru bilgilerin başındaki
kutucuk işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi
oluşur?
A)
E) L - M arası, –3x
7.
x
d&uuml;r&uuml;rler
Atmaların şekildeki konumdan itibaren ikinci kez
&uuml;st &uuml;ste geldikleri yer ve genlik i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) O - K arası, –3x
x
Gergin bir esnek yayda oluşturulan periyodik atmalar &uuml;zerindeki K, L ve M noktalarından, K ile L
noktaları arasındaki ve L ile M noktaları arasındaki faz farkı ka&ccedil;tır?
Atmaların şekildeki konumdan itibaren ikinci kez
&uuml;st &uuml;ste geldikleri yer ve genliği aşağıdakilerden
hangisidir?
A) N - P arası, 0
a
L
Genlikleri +x olan &ouml;zdeş iki atma aynı hızla, bir ucu
sabit, diğer ucu serbest olan sarmal yay &uuml;st&uuml;nde hareket ediyor.
6.
x
x
x
N
L
x M
x
B)
C)
D)
E)
Esnek bir yayda ilerleyen atmanın hızını yarıya indirmek i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi başka hi&ccedil;bir
A) Yayı geren kuvvet d&ouml;rt katına &ccedil;ıkarılmalıdır.
B) Yayın birim uzunluğunun k&uuml;tlesi yarıya indirilmelidir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
C) Yayın boyu 2 katına &ccedil;ıkarılmalıdır.
D) Yayın k&uuml;tlesi 4 katına &ccedil;ıkarılmalıdır.
E) Yayı geren kuvvet 2 katına &ccedil;ıkarılmalıdır.
230
1. A
2. E
3. A
7. D
8. B
9. A
4. A
5. D
6. A
Test: 6
Yay Dalgaları
1.
4.
İletilen
atma
P
Yansıyan
atma
K
I
–x
II
Hafif Yay
+x
K
Ağır Yay
Kalınlıkları farklı iki yay K noktasından bağlanmıştır.
Hafif yay ve ağır yay K noktasından birleştirilerek iki
Şekilde iletilen ve yansıyan atmaların durumuna
bakılarak;
I.
duvar arasına şekildeki gibi yerleştirilmiştir. Hafif yayda oluşturulan P atması saniyede 1 b&ouml;lme ilerlemek-
Gelen atma –x y&ouml;n&uuml;nde ilerlemektedir.
tedir.
II. Gelen atma baş aşağıdır.
t = 0 anında atmanın g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; şekildeki gibi ol-
III. İletilen atmanın hızı artmıştır.
duğuna g&ouml;re, t = 4 saniye sonunda atmaların g&ouml;-
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
C) I ve II
A)
E) I, II ve III
B)
K
ϑ1
Hafif
yay
C)
K
Kalınlıkları farklı iki yay, K noktasından birbirine bağlanmıştır. Hafif yayda oluşturulan atmanın hızı ϑ1, K
noktasından yansıyan atmanın hızı ϑ2, iletilen atmanın hızı ϑ3 t&uuml;r.
Buna g&ouml;re ϑ1, ϑ2, ϑ3 arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi
aşağıdakilerden hangisidir?
A) ϑ1 = ϑ2 &gt; ϑ3
B) ϑ1= ϑ3 &gt; ϑ2
C) ϑ3 &gt; ϑ1= ϑ2
D) ϑ1 &gt; ϑ2 = ϑ3
E) ϑ1 &gt; ϑ2 &gt; ϑ3
3.
D)
K
Ağır
yay
www.sinav.com.tr
2.
K
K
E)
K
5.
Sabit
u&ccedil;
1
2
3
4
5
6
&Ouml;zdeş bir yayda oluşturulan şekildeki atmanın,
engelden yansıdıktan sonraki g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıda verilen dalgalardan birbirinin simetriği
olanlar eşleştirilirse aşağıdakilerden hangisi
doğru olur?
A)
B)
C)
D)
A) (1 – 2) (3 – 5) (4 – 6)
B) (1 – 6) (2 – 4) (3 – 5)
C) (1 – 6) (2 – 5) (3 – 4)
E)
D) (1 – 2) (3 – 4) (5 – 6)
E) (1 – 6) (2 – 3) (4 – 5)
231
Test: 6
6.
Yay Dalgaları
Yansıyan
atma
8.
İletilen
atma
Yansıyan
atma
İletilen
atma
a
S Ağır yay
Hafif yay
K
L
b
S
V
N
K noktasından birbirine eklenmiş farklı kalınlıktaki iki
yayda yansıyan ve iletilen atma g&ouml;sterilmiştir.
Esnek S ve V yaylarından birinde oluşturulan atmanın, N ek noktasından yansıyan ve iletileni verilmiştir.
Buna g&ouml;re, gelen atmanın şekli aşağıdakilerden
hangisidir?
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A)
A) Atma S yayından g&ouml;nderilmiştir.
B)
S
K
B) G&ouml;nderilen atma baş yukarıdır.
K
L
C) b uzunluğu, a'dan b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
D) S yayı ağır yaydır.
C)
E) İletilen atmanın hızı azalmıştır.
D)
S
K
K
L
E)
K
9.
L
7.
K
Birbirine K noktasından eklenmiş iki yaydan şekildeki gibi bir atma oluşturularak K noktasına doğru g&ouml;nderiliyor.
www.sinav.com.tr
K
M
Serbest
u&ccedil;
L
Sabit
u&ccedil;
Ağır KL yayı ile, hafif LM yayı u&ccedil; uca eklenerek, serbest u&ccedil;larından gerilmiştir. KL yayı &uuml;zerinde t = 0
anında şekildeki konumda olan atma, saniyede ok
y&ouml;n&uuml;nde 1 b&ouml;lme ilerliyor.
Buna g&ouml;re, 8 saniye sonra ge&ccedil;en ve yansıyan atmaların durumu, aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
Bir s&uuml;re sonra atmanın g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;, aşağıdakilerden hangisi gibi olamaz?
A)
B)
L
A)
L
M
K
M
K
K
C)
D)
B)
L
K
L
M
K
M
K
E)
C)
L
K
K
M
D)
K
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
K
232
1. D
2. A
3. B
7. E
8. E
9. E
4. A
5. C
6. C
Test: 7
1.
Yay Dalgaları
3.
Ok y&ouml;n&uuml;nde ilerS
leyen şekildeki
N
periyodik atma
&uuml;zerindeki S, N
V
ve V noktalarının
hareket y&ouml;nleri,
aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
A)
B)
S
N
L
K
M
N
Gergin bir telde oluşturulan atmalar şekildeki gibidir.
Bu dalgalarla ilgili;
S
V
N
V
K atmasının genişliği en b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
S
C)
Cem
D)
S
N
N
L ile N atması birbirini anlık s&uuml;rd&uuml;rebilir.
V
V
Ersin
E)
S
M atmasının enerjisi N ninkinden b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
N
V
Eda
Gelen atma
S yayı
a
O
N yayı
x
Yansıyan atma
S
Şekil I
www.sinav.com.tr
2.
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Cem
B) Ersin
C) Cem Ersin
D) Cem ve Eda
E) Cem, Ersin ve Eda
İletilen atma
O
N
Şekil II
4.
Homojen ve esnek S ile N yayları O noktasından birleştirilmiştir. S yayında oluşturulan Şekil I deki atmanın genişliği x, genliği a dır. Bu atmanın O noktasında yansıyanı ve iletileni Şekil II deki gibidir.
I
II
Buna g&ouml;re, bu durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
III
A) S yayı, N yayından daha kalındır.
B) Gelen atmanın genişliği, yansıyan atmanın genişliğine eşittir.
İki ucu serbest t&uuml;rdeş bir yayda oluşturulan &ouml;zdeş atmalar &uuml;zerindeki bazı noktaların titreşim y&ouml;nleri verilmiştir.
C) İletilen atmanın genliği, gelen atmanın genliğinden k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
Bu atmalardan hangileri bir an i&ccedil;in birbirini s&ouml;nd&uuml;rebilir?
D) İletilen atmanın hızı, yansıyan atmanın hızından
b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
A) Yalnız I
E) Yansıyan atmanın genişliği, iletilen atmanın genişliğinden fazladır.
B) Yalnız II
D) I ve III
233
C) I ve II
E) II ve III
Test: 7
Yay Dalgaları
5.
8.
S
N
V
Ağır yaydan, hafif yaya şekildeki gibi gelen atma
i&ccedil;in;
I.
Hızı artarak hafif yaya ge&ccedil;er.
Bir ucundan duvara sabitl
lenmiş L uzunluğundaki
esnek yayın ucuna G ağırlığı şekildeki gibi asılmıştır.
P
Yay denge konumundan
bir miktar &ccedil;ekilip bırakıldığında ϑ b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ndeki hızla ilerleyen atma oluşuyor.
Atmanın ϑ hızının artması i&ccedil;in,
II. Genliği azalarak hafif yaya ge&ccedil;er.
I.
III. Genişliği artarak hafif yaya ge&ccedil;er.
yaya bir P ağırlığı daha asma,
II. yayın uzunluğunu azaltma,
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
III. yayın genliğini artırma
C) I ve II
işlemlerinden hangileri ayrı ayrı yapılabilir?
E) I, II ve III
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
6.
S
N
Şekil I
T&uuml;rdeş bir yayda oluşturulan Şekil I deki atmaları saniyede 1 b&ouml;lme ilerlemektedir.
Şekil II
www.sinav.com.tr
9.
P
S
N noktasından birbirine eklenmiş iki yay şekildeki gibi iki destek arasına gerilerek yerleştirilmiştir. t=0
anında P atması &uuml;zerindeki bir noktanın titreşim y&ouml;n&uuml;
g&ouml;r&uuml;lmektedir. Atmanın iletilen ve yansıyan kısmı S
ve V u&ccedil;larına ilk kez, aynı anda ulaşıyor.
Atmanın şeklinin Şekil II deki gibi olması i&ccedil;in en
az ka&ccedil; saniye gereklidir?
Buna g&ouml;re,
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
II. NV yayı ince yaydır.
A) 1,5
B) 2,5
C) 3
D) 4
I.
E) 5,5
V
N
S noktasına ulaşan atma baş yukarıdır.
III. V noktasına ulaşan atma baş yukarıdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
7.
A) Yalnız I
N
S
Ağır
yay
B) I ve II
D) II ve III
V
C) I ve III
E) I, II ve III
Hafif
yay
Ağır S yayı ile hafif V yayı N noktasından birleştirilmiştir. S yayından g&ouml;nderilen atmanın bir kısmı iletilirken, bir kısmı yansıyor. Gelen atmanın genliği ag,
yansıyan atmanın genliği ay, iletilen atmanın genliği
ai, gelen atmanın hızı ϑg yansıyan atmanın hızı ϑy ve
iletilen atmanın hızı ϑi dir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) ag &gt; ai
B) ag &gt; ay
D) ϑi = ϑy
C) ϑg = ϑy
E) ϑi &gt; ϑg
234
1. A
2. E
3. E
7. D
8. A
9. E
4. A
5. E
6. B
Test: 8
Yay Dalgaları
1.
3.
Hız
P
Genlik
L
K
K
Genişlik
Şekil I
L
M
Bir P dalgası K, L, M tellerinde hareket ederken hızları VK, VL, VM oluyor.
Tablo
İnce K telinden kalın L teline şekildeki gibi g&ouml;nderilen
VL &gt; VK &gt; VM olduğuna g&ouml;re, tellerin kalınlıklarına
atma L teline ge&ccedil;ince hız, genlik ve genişliğinin nasıl
ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
değiştiği yandaki tabloya yazılacaktır.
A) Kalınlık
B) Kalınlık
Buna g&ouml;re tablonun doğru doldurulmuş h&acirc;li
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
Hız
Artar
Genlik
B)
Hız
Azalır
Azalır
Genlik
Değişmez
Genişlik
Azalır
Genişlik
Azalır
Hız
Azalır
Hız
Değişmez
Genlik
Azalır
Genlik
Azalır
Genişlik
Azalır
C)
D)
Genişlik Değişmez
K
L
M
K
C) Kalınlık
K
L
M
L
M
D) Kalınlık
L
M
K
E)
Hız
Azalır
Genlik
Azalır
Genişlik
Azalır
2.
www.sinav.com.tr
E) Kalınlık
Y
X
K
L
M
4 cm
1 cm
S
Serbest
u&ccedil;
Şekil 1
L
K
4.
4 cm
Duvar
1 cm
N
yaydan ağır yaya baş aşağı g&ouml;nderilen bir atma
i&ccedil;in,
Şekil 2
I.
k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
turulan X – Y ve K – L atmaları ok y&ouml;n&uuml;nde hareket
ediyor. X ile Y, K ile L atmaları ilk kez karşılaştıkların-
III. G&ouml;nderilen atmanın genliği, gelen ve yansıyan
da bileşke atmanın genliği hS ve hN oluyor.
Buna g&ouml;re;
A)
1
2
hN
B)
2
3
yargılarından hangileri doğrudur?
oranı ka&ccedil;tır?
C) 1
Yansıyan kısmı baş yukarı hareket eder.
II. İletilen kısmının hızı, yansıyan kısmının hızından
Sarmal S ve N yaylarında Şekil 1 ve 2 deki gibi oluş-
hS
Birbirine bağlı hafif ve ağır yay sisteminde, hafif
D)
5
3
A) Yalnız I
E) 2
B) Yalnız III
D) I ve III
235
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 8
Yay Dalgaları
5.
7.
Periyodik bir dalgada iki dalga tepesi arasındaki uzaklık, iki dalga &ccedil;ukuru arasındaki uzaklığa
eşittir.
Eşit genlikli iki atma birbirini tamamen s&ouml;nd&uuml;rebilir.
ses dalgalarının, havadaki hızı 2000 cm/s olduğu-
Dalgalarla ilgili yukarıdaki bilgilerden doğru olanların başındaki kutu işaretlenirse aşağıdakilerden
hangisi oluşur?
na g&ouml;re, bu dalgaların havadaki dalga boyu ka&ccedil;
A)
Şekildeki piyano ile elde edilen 40 Hz frekanslı
B)
C)
D)
E)
metredir?
6.
B) 0,05
C) 1
D) 10
E) 50
Aynı maddeden yapılmış, aynı uzunluktaki farklı ka-
www.sinav.com.tr
A) 0.25
lınlıkta olan 3 yay kullanılarak bir deney yapılıyor.
8.
K
M
L
I
O1
II
I, II, III yayları O1 ve O2 noktalarından bağlanmıştır. I.
yayda &uuml;retilen atma K atması olarak yansımaktadır. L
atması O2 den yansıyan atma, M ise III. yaya iletilen
S
Buna g&ouml;re,
N
I.
V
II. I. yay II. yaydan daha ağırdır.
K
III
O2
İlk oluşturulan atma baş yukarıdır.
III. L atmasının hızı, M atmasının hızından b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Aynı noktadan harekete başlayan S, N ve V atmala-
yargılarından hangileri doğrudur?
rından K hizasına ilk N atması gelirken, en son S at-
A) Yalnız I
ması geliyor.
B) I ve II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
Bu deneye g&ouml;re,
I.
N atmasının genişliği, V den fazladır.
II. V atmasının hızı, S atmasının hızından b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
III. N atması en kalın yaydadır.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
236
1. E
2. D
7. E
8. E
3. C
4. E
5. B
6. C
Test: 9
1.
Kararlı Dalgalar
4.
&Ccedil;evremizde dolaşan, bizim g&ouml;remediğimiz bir&ccedil;ok
sinyalleri, televizyon sinyalleri vb.
T&uuml;m bunların birbirine karışmamasının nedeni,
sinyallerin hangi &ouml;zelliğinin farklı olmasından
kaynaklanır?
A) Şiddet
B) Frekans
D) Enerji
•
•
Ses dalgaları boşlukta yayılabilir.
•
Volkanik hareketler depreme sebebiyet verebilir.
•
Kaynağın titreşme sıklığı arttık&ccedil;a, &uuml;rettiği ses incelir.
•
C) Genlik
Dalgalar; yansıma, kırılma gibi &ouml;zellik g&ouml;sterirler.
Dalgalarla ilgili verilen yukarıdaki bilgilerden ka&ccedil;
E) Hız
tanesi doğrudur?
A) 1
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
2.
Sesin y&uuml;ksekliği
ses frekansıyla
ilgilidir.
Kaynağın birim
zamandaki titreşim sayısı artarsa periyodu
azalır.
5.
F
Canan
Cavidan
Can, Canan ve Cavidan'ın ses ile ilgili verdikleri
bilgilerden hangilerinin s&ouml;yledikleri doğrudur?
A) Can
B) Canan
C) Can ve Canan
D) Can ve Cavidan
www.sinav.com.tr
Can
Ses şiddeti
birimi hertz dir.
F kuvvetiyle gerdirilen esnek yay, f frekansıyla titreştiriliyor. Bu durumda yay &uuml;zerinde n tane iğ oluşuyor.
Yayda n den &ccedil;ok iğ oluşması i&ccedil;in aşağıdakilerden
hangisi tek başına yapılabilir?
A) Telin boyu azaltılmalıdır.
B) Telin frekansı azaltılmalıdır.
C) Tele uygulanan kuvvet artırılmalıdır.
D) Telin k&uuml;tlesi azaltılmalıdır.
E) Can, Canan ve Cavidan
3.
E) Telin periyodu azaltılmalıdır.
6.
Aşağıdaki ses dalgalarından hangisinin insan kulağını rahatsız etmemesi beklenir?
A)
Sabit bir kaynaktan f frekanslı, dalgalar yayılıyor.
&Ouml;zellikleri değişmeyen ortamda ses kaynağına
yaklaşıldık&ccedil;a, sesin frekansı, şiddeti ve hızı nasıl
B)
değişir?
Hızı
C)
D)
E)
237
Frekansı
Şiddeti
A) Artar
Artar
Azalır
B) Artar
Değişmez
Değişmez
C) Azalır
Azalır
Değişmez
D) Değişmez
Değişmez
Artar
E) Artar
Azalır
Değişmez
Test: 9
7.
Kararlı Dalgalar
10.
Duraklı dalgalarda oluşan iğ sayısı;
I.
dalga kaynağının frekansı,
II. yayın uzunluğu,
III. yaya uygulanan kuvvet
niceliklerinden hangilerinin artmasıyla artar?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
Dalgalarla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi
doğrudur?
E) II ve III
A) Mekanik dalgalar boşlukta yayılabilirler.
B) Sarmal bir yayın halkaları atmanın hareket doğrultusuna dik hareket eder.
C) Deprem dalgaları sismograf denilen bir alet yardımıyla kaydedilir.
D) Bir stadyumda Meksika dalgası yaparak takımlarına tezah&uuml;rat eden izleyicilerin oluşturduğu dalga, boyuna dalgadır.
8.
Kaplanın sesi, kedininkinden kalındır.
E) Bir dalganın birim zamandaki yer değiştirmesi
dalganın genliğidir.
İnsanların duyamadığı bazı sesleri, hayvanlar duyabilir.
Sena
U&ccedil;ağın sesi, otomobile g&ouml;re, insanları
daha fazla rahatsız eder.
Cem
www.sinav.com.tr
Tuğ&ccedil;e
11.
Şekildeki &ouml;ğrencilerden hangilerinin s&ouml;yledikleri,
ses dalgalarının frekansıyla ilgilidir?
A) Yalnız Tuğ&ccedil;e
B) Yalnız Sena
Depremde can ve mal kaybını &ouml;nlemek i&ccedil;in;
C) Tuğ&ccedil;e ve Sena
D) Tuğ&ccedil;e ve Cem
I.
E) Tuğ&ccedil;e, Sena ve Cem
Binaların yapımında m&uuml;mk&uuml;n olduğunca esnek
II. Binaların yapıldığı yerin zemin et&uuml;d&uuml; &ouml;zenle yapılmalıdır.
III. Yerleşim alanları fay hatlarından uzak noktalarda
oluşturulmalıdır.
yargılarından hangileri yapılabilir?
A) Yalnız I
9.
D) II ve III
Hava ortamından su ortamına giren ses dalgasının hızı, frekansı ve şiddeti nasıl değişir?
Hızı
Frekansı
B) Yalnız III
C) I ve II
E) I, II ve III
Şiddeti
A) Artar
Artar
Azalır
B) Artar
Değişmez
Azalır
C) Azalır
Azalır
Değişmez
1. B
2. D
3. D
4. D
5. E
D) Değişmez
Değişmez
Artar
7. D
8. C
9. B
10. C
11. E
E) Artar
Azalır
Değişmez
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
238
6. D
Test: 10
Kararlı Dalgalar
1.
4.
Şekildeki a&ccedil;ık ses borusunda oluşturulan ses,
Gerilmiş bir telde 2ϑ hızıyla yayılan dalgalar şekilde-
ana sesin ka&ccedil;ıncı harmoniğidir?
ki gibi 3 tam iğ oluşturuyor.
A) 2
B) 3
C) 4
D) 5
E) 6
Kaynağın frekansı değiştirilmeden dalgaların yayılma hızı ϑ yapılarak telin boyu iki katına &ccedil;ıkarılırsa, oluşan tam iğ sayısı ka&ccedil;tır?
A) 12
B) 8
C) 4
D) 2
E)
1
4
5.
I.
Frekansları ana sesin frekanslarının tam katı olan
seslere harmonik denir.
II. A&ccedil;ık ses borusu ana sesin b&uuml;t&uuml;n harmoniklerini
verebilir.
(f)
III. Kapalı borular ana sesin tek numaralı harmoniklerini verebilir.
F
Şekil I
yargılarından hangileri doğrudur?
(f)
2F
Şekil II
Bir tel Şekil I deki gibi f kuvvetiyle gerildikten sonra bir
ucundan f frekansı ile titreştirilince, tel &uuml;zerinde 6 tam
iğ oluşuyor.
www.sinav.com.tr
2.
Bu tel Şekil II deki gibi 2 kat yapılarak 2F kuvve-
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
6.
tiyle gerilip aynı frekansla titreştirilirse, tel &uuml;zerin-
N
S
de ka&ccedil; tam iğ oluşur?
A) 12
B) 6
C) 3
D) 1
E) 0
Homojen bir tel S ve N noktaları arasına gerilerek telin ucuna G ağırlığı asılıyor. Şeklin S ucu sabit T periyoduyla titreştirilirse, tel &uuml;zerinde şekildeki gibi du-
3.
raklı dalgalar oluşuyor.
Şekildeki kapalı ses borusunda oluşturulan ses, ana sesin ka&ccedil;ıncı harmoniğidir?
Telin &uuml;zerindeki karınların sayısı;
I.
telin boyu,
II. G ağırlığı,
III. T periyodu
niceliklerinden hangilerine bağlıdır?
A) Yalnız I
A) 3
B) 5
C) 6
D) 7
E) 8
B) Yalnız II
D) II ve III
239
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 10
Kararlı Dalgalar
7.
9.
16 cm
Sabit
Serbest
u&ccedil;
Titreşim kaynağının frekansı değiştirilmeden, teli
1
F yapılırsa oluşacak iğ sayısı
geren kuvvet
16
ka&ccedil; n olur?
16 cm uzunluğundaki gergin bir tel &uuml;zerinde 8 cm dalga boylu iğler oluşturuluyor.
Buna g&ouml;re, telin g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; nasıl olur?
A)
B)
C)
D)
Bir f kuvveti ile gerilmiş tel &uuml;zerinde, n iğlik kararlı dalgalar oluşturulmuştur.
A)
1
4
B)
1
2
C) 1
D) 4
E) 16
E)
10.
21 cm
Sabit
Serbest
u&ccedil;
www.sinav.com.tr
21 cm uzunluğundaki gergin telde 12 cm dalga boylu
8.
K
O
L
dalgalar &uuml;retiliyor.
Buna g&ouml;re, tel &uuml;zerinde oluşan iğlerin g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;
nasıl olur?
A)
B)
C)
D)
İki duvar arasına gerilen eşit boydaki K, L tellerin ka4
dur. Tel titreştirildiğinde eklem yeri
9
d&uuml;ğ&uuml;m olacak şekilde duraklı dalgalar oluşturuluyor.
lınlıkları oranı
E)
Duraklı dalgaların g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;, aşağıdakilerden
hangisi gibi olabilir?
A)
B)
C)
D)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
240
1. A
2. C
3. C
4. B
7. D
8. E
9. D
10. B
5. E
6. E
Test: 11
1.
Su Dalgalarında Yansıma
4.
Doğrusal dalgalar d&uuml;z engelden doğrusal yansır.
Derinliği sabit olan
dalga leğeninde d&uuml;z
engele doğru şekilde-
Su dalgalarında
yansıma
Doğrusal dalgalar dairesel
engelden dairesel yansır.
D&uuml;z
engel
ki gibi bir KL dalgası
g&ouml;nderiliyor.
Su
Buna g&ouml;re, su dal-
Dairesel dalgalar d&uuml;z
engelden dairesel yansır.
gasının engelden yansıdıktan sonraki konumu
aşağıdakilerden hangisidir?
Yukarıdaki etkinlikte doğru yargılar karşısındaki
kutular işaretlenirse aşağıdakilerden hangisi olu-
A)
B)
C)
K
30&deg;
şur?
A)
B)
C)
D)
L
60&deg;
K
E)
K
60&deg;
L
30&deg;
L
L
D)
K
E)
L
60&deg;
L
2.
Bir dalga leğeninde doğrusal dalga kaynağı ile λ dalgaboylu ve V hızlı doğrusal dalgalar &uuml;retiliyor.
Buna g&ouml;re, su derinliği artırıldığında λ ve V nasıl
değişir?
λ
V
A) Artar
Artar
B) Artar
Azalır
C) Azalır
Artar
D) Artar
Değişmez
E) Değişmez
Artar
www.sinav.com.tr
K
5.
Dalga S&ouml;nd&uuml;r&uuml;c&uuml;
Dalga
kaynağı
3.
Dalga
kaynağı
Şekildeki iki &ouml;zdeş dalga leğeninde oluşturulan dalgaların g&ouml;r&uuml;nt&uuml;s&uuml; verilmiştir.
Dalga leğeninde oluşturulan periyotlu su dalgalarında, dalgaların dalga boyunu b&uuml;y&uuml;tmek i&ccedil;in;
I.
60&deg;
K
Bu dalgaların dalga boyu ve faz farkı i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
su derinliğini artırma,
II. frekansı artırma,
A) Dalga boyları aynıdır, aralarında faz farkı vardır.
III. genliği azaltma
B) Dalga boyları farklıdır, aralarında faz farkı yoktur.
işlemlerinden hangileri yapılmalıdır?
C) Dalga boyları kıyaslanamaz, aralarında faz farkı
vardır.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
D) Dalga boyları aynıdır, aralarında faz farkı yoktur.
C) I ve II
E) Dalga boyları farklıdır, faz farkları kıyaslanamaz.
E) I, II ve III
241
Test: 11
6.
Su Dalgalarında Yansıma
9.
Aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Dalgalar enerji taşırlar.
B) Dalgalarda enerji aktarılır, ortam ilerlemez.
Bir dalga leğeninde birim zamanda daha fazla
dalga &uuml;retmek i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?
A) Kaynağın genliği artırılmalıdır.
C) Ses dalgaları hava molek&uuml;llerinin titreştirilmesiy-
B) Kaynağın genliği azaltılmalıdır.
le oluşur.
C) Kaynağın frekansı azaltılmalıdır.
D) Tsunami, deprem sonrası oluşan okyanus dalga-
D) Kaynağın periyodu azaltılmalıdır.
sıdır.
E) Leğendeki su derinliği artırılmalıdır.
E) Bir dalganın frekansı ne kadar b&uuml;y&uuml;kse, periyodu da o kadar b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
10.
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde, bir dalga kaynağı &ccedil;alıştırılarak dairesel dalgalar &uuml;retiliyor.
Başka hi&ccedil;bir değişiklik yapılmadan kaynağın frekansı azaltılırsa aşağıdakilerden hangisi doğru
olur?
A) Kaynağın periyodu azalır.
Bir dalga kaynağı, derinliği sabit olan su leğeninde
saniyede 5 dalga &uuml;retmektedir. Bu durumda dalgaların periyodu T, yayılma hızı ϑ dir.
Leğenden bir miktar su alınırsa T ve ϑ nasıl değişir?
ϑ
T
A) Değişmez
Azalır
B) Artar
Değişmez
C) Azalır
Azalır
D) Azalır
Artar
E) Değişmez
Değişmez
www.sinav.com.tr
7.
B) Dalgaların yayılma hızı artar.
C) Dalgaların dalga boyu azalır.
D) Dalgaların yayılma hızı azalır.
E) Dalgaların dalga boyu artar.
11.
Derinliği sabit bir dalga leğeninde 4 dalga tepesi arası uzaklık 60 cm dir.
Dalgaların hızı 20 cm/s olduğuna g&ouml;re dalganın
frekansı ka&ccedil; s–1 dir?
A)
8.
1
2
B)
3
4
C) 1
D)
4
3
E)
Bir &ccedil;ubuk d&uuml;zg&uuml;n aralıklarla 4 saniyede 6 kere suya
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
&Ccedil;ubuğun oluşturduğu 6 dalga tepesi arası uzaklık 30 cm olduğuna g&ouml;re, bu dalgaların yayılma hı-
1. D
2. A
3. A
4. D
5. B
zı ka&ccedil; cm/s dir?
7. A
8. D
9. D
10. E
11. C
A) 4
B) 6
C) 8
D) 9
E) 12
242
6. E
3
2
Test: 12
1.
Su Dalgalarında Yansıma
4.
Derinliği her yerinde
aynı olan bir dalga leğeninde N noktasından g&ouml;nderilen doğrusal dalgalar L noktasında toplanıyor.
K
L
M
N
T
N noktasından g&ouml;nderilen dairesel dalgalar parabolik engelden yansıdıktan sonra nerede toplanır? (Noktalar arası uzaklıklar eşittir.)
S
N
V
A) KL arasında
B) LM arasında
&Ccedil;ukur engele V noktasından g&ouml;nderilen doğrusal su
dalgaları engelden yansıdıktan sonra SN arasında
odaklanıyor.
C) M noktasında
D) N noktasında
Dalgaların S noktasında odaklanması i&ccedil;in;
E) MN arasında
2.
I.
II. engelin eğrilik yarı&ccedil;apının azaltılması,
engel
engel
engel
dalgaların N noktasından g&ouml;nderilmesi,
III. dalgaların g&ouml;nderildiği ortamdaki su derinliği azaltılması
işlemlerinden hangileri ayrı ayrı yapılabilir?
F
A) Yalnız I
F
F
II
Şekil I, II ve III te bulunan parabolik engellere
odak uzaklığı kadar olan F noktasından g&ouml;nderilen şekildeki dalgalardan hangileri, engellerden
doğrusal olarak yansır?
A) Yalnız I
C) I ve II
E) I, II ve III
III
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
3.
K
www.sinav.com.tr
I
B) Yalnız II
D) II ve III
5.
I. engel
II. engel
L
F
K
F
V
4x
Odakları F olan I. ve II. engelin bulunduğu ortamda K noktasından I. engele g&ouml;nderilen dairesel
dalgalar I. ve II. engelde birer kez yansıdıktan
sonra II. engeli nasıl terk eder?
6x
Şekildeki K engelinin eğrilik yarı&ccedil;apı 4x, L engelinin
ise 12x tir.
V noktasından K engeline g&ouml;nderilen dairesel dalgalar, K ve L engellerinden birer kez yansıdıktan
sonra g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; aşağıdakilerden hangisi gibi olur?
A)
B)
(Noktalar eşit aralıklıdır.)
A)
B)
C)
C)
F
F
V
D)
D)
E)
E)
F
V
V
243
F
Test: 12
Su Dalgalarında Yansıma
6.
I. engel
8.
II. engel
Engel
S
F
K
M V
F
T
N
24 cm
Parabolik I. engelin F odak noktasından g&ouml;nderilen
dairesel SN dalgası &ouml;nce I., sonra II. engelden yansıyor.
Odak uzaklığı 8 cm olan parabolik engele 24 cm
uzaklıktaki K noktasından şekildeki gibi g&ouml;nderilen
dalgalar engelden yansıdıktan sonra V noktasında
toplanıyor.
Engellerin odak uzaklıkları eşit ve F noktası olduğuna g&ouml;re, dalganın II. engelden yansımış h&acirc;li
aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B)
C)
F
Buna g&ouml;re, VT uzaklığı ka&ccedil; cm dir?
A) 6
B) 8
C) 9
E)
9.
F
7.
S
N
Engel
www.sinav.com.tr
V
S
T &ccedil;ukur
engel
I
II
III
Derinliği sabit dalga leğenindeki şekildeki parabolik engele merkez ile engel arasındaki S noktasından g&ouml;nderilen dairesel su dalgaları, engelden
I, II, III şekillerinden hangileri gibi yansıyabilir?
&Ccedil;ukur engel N ye taşınırsa engelden yansıyan
aynı dalgaların g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;, aşağıdakilerden hangisi gibi olur? (Noktalar arası uzaklıklar eşittir.)
B)
Merkez
S
Derinliği her yerde aynı olan bir dalga leğeninde şekildeki gibi bir &ccedil;ukur engel bulunmaktadır. S deki noktasal kaynaktan yayılan dairesel dalgalar engelden
yansıdıktan sonra doğrusal olarak yayılıyor.
S
E) 12
F
D)
A)
D) 10
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
C)
S
D)
E)
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
S
244
1. B
2. B
3. A
7. E
8. E
9. D
4. B
5. A
6. B
Test: 13
1.
Su Dalgalarında Yansıma
3.
Bir &ccedil;ukur engele K
K
noktasından g&ouml;nS
derilen
dairesel
dalgalar engelden T
K
P
yansıdıktan sonra
N
Su
doğrusal h&acirc;le geli-
60&deg;
&Ccedil;ukur engel
yorlar.
L
Su derinliği sabit olan bir ortamda, SN doğrusal atmalarının ilerleme y&ouml;n&uuml; şekildeki gibidir.
|TK| = |KP| olduğuna g&ouml;re,
K noktası
&ccedil;ukur engelin
odağıdır.
P noktası
&ccedil;ukur engelin
merkezidir.
A)
Asal eksene
dik gelen doğrusal dalgalar K noktasında odaklanır.
Sinan
Atmanın K ve L engellerinden yansıdıktan sonraki ilerleme y&ouml;n&uuml; aşağıdakilerden hangisi gibidir?
B)
N
S
S
N
Ece
40&deg;
50&deg;
C)
Eda
A) Sinan
B) Ece
C) Sinan ve Ece
D) Sinan ve Eda
E) Sinan, Ece ve Eda
2.
1
Y
2
3
D
Y
D&uuml;z engele dik gelen
su dalgası geldiği gibi
geri d&ouml;ner.
4
5
D
D
Y
Noktasal kaynakla
dairesel su dalgaları
elde edilir.
D
N
60&deg;
S
P
R
Doğrusal su dalgası
engelden yansırken
gelme a&ccedil;ısı yansıma
a&ccedil;ısına eşittir.
30&deg;
N
Y
Her yerde derinliği aynı olan dalga leğeni i&ccedil;erisinde
aralarında 30&deg; olan S ve N engelleri bulunmaktadır.
Engeller arasına şekildeki gibi oluşturulan PR atması
g&ouml;nderiliyor.
Giriş
PR atması N ve S engellerinden birer kez yansıdıktan sonra, aynı yoldan geri d&ouml;nd&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re, α
a&ccedil;ısı ka&ccedil; derecedir?
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendirilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
C) 3
S
α
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
B) 2
S
30&deg;
E)
4.
Su dalgalarının hızı
su derinliğine bağlıdır.
A) 1
N
www.sinav.com.tr
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
D) 4
N
D)
S
A) 60
E) 5
245
B) 45
C) 40
D) 30
E) 20
Test: 13
5.
Su Dalgalarında Yansıma
Dalga leğeninde I. engele şekildeki gibi gelen doğrusal dalgalar,
II. engelden yansıdıktan sonra, dalgaların
ilerleme y&ouml;n&uuml;yle II. engel arasındaki a&ccedil;ı ka&ccedil;
derece olur?
A) 20
6.
B) 30
8.
II. engel
K, L, M dalga leğenlerindeki su Su derinliği
seviyelerine ait s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
I. engel
Bu leğenlerde &ouml;zdeş kaynak-
50&deg;
larla oluşturulan dalgaların
hızına ait s&uuml;tun grafiği aşağı-
K
L
M
dakilerden hangisidir?
C) 40
D) 50
KL doğrusal dalgası
A) Dalga hızı
E) 60
L
X engeline şekildeki
K
40&deg;
M
K
C) Dalga hızı
K
gibi g&ouml;nderiliyor.
L
B) Dalga hızı
L
M
D) Dalga hızı
X engeli
Dalga X engelinden sonra Y enge-
Y engeli
line &ccedil;arpınca gel-
θ
diği gibi geri d&ouml;n-
K
L
d&uuml;ğ&uuml;ne g&ouml;re θ a&ccedil;ı-
M
K
L
M
E) Dalga hızı
A) 30
7.
B) 40
C) 50
D) 70
E) 90
engel
S
N
T
F
M
www.sinav.com.tr
sı ka&ccedil; derecedir?
K
9.
L
M
Derinliği değişmeyen
bir dalga leğeninde,
V
şekildeki engele g&ouml;natması aynı ortamda
engelden yansıyor.
Engelin bir tarafındaki odak noktası F ve merkez
noktası M verildiğine g&ouml;re, atma engelden aşağıdakilerin hangisindeki gibi yansır?
B)
N
V
Atmanın &ouml;nce NV kısmı, engelden yansır.
II. Atmanın hızı yansıdıktan sonra değişmez.
F
F
S
Buna g&ouml;re,
I.
A)
engel
derilen SNV doğrusal
Şekildeki gibi parabolik engele, doğrusal SNV dalgası g&ouml;nderiliyor.
III. Atmanın doğrultusu, yansıdıktan sonra değişir.
M
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
C)
D)
B) Yalnız II
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
F
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
F M
246
1. E
2. B
3. D
7. C
8. A
9. E
4. A
5. C
6. C
Test: 14
Su Dalgalarında Yansıma
1.
3.
T
K
L
N
T
K
L
N
X &ccedil;ukur engeline N den, Y &ccedil;ukur engeline L den g&ouml;n-
6 yarıklı bir stroboskopla 3 saniyede 63 dalga &uuml;re-
derilen dairesel dalgalar engelden yansıdıktan sonra
ten kaynağın oluşturduğu doğrusal su dalgalarını
doğrusallaşıyor.
ilk kez duruyor g&ouml;rebilmemiz i&ccedil;in, stroboskobun
Noktalar arası uzaklıklar eşit olduğuna g&ouml;re &ccedil;u-
frekansı ka&ccedil; s–1 olmalıdır?
kur engellerin odak uzunluklarına ait s&uuml;tun grafi-
A) 1
ği nasıl olur?
X
B) Odak uzunluğu
Y
X
D) Odak uzunluğu
X
C) 2
Y
X
4.
Y
E) 3.5
Dalga boyu
Dalga hızı
E) Odak uzunluğu
Y
D) 2.5
C) Odak uzunluğu
X
Y
www.sinav.com.tr
A) Odak uzunluğu
B) 1.5
K
L
M
K, L, M dalgalarının dalga boyları ile hızlarına ait s&uuml;tun grafiği şekildeki gibidir.
Buna g&ouml;re, dalgaların periyotlarına ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
A) Periyot
2.
B) Periyot
Dalga leğeninde oluşturulan dalgalara stroboskopla
bakan g&ouml;zlemci dalgaları duruyor g&ouml;rmektedir. Bu
K
durumda &ouml;l&ccedil;&uuml;len dalga boyu λ1 dir. Stroboskobun fre-
L
M
K
C) Periyot
kansı artırılırsa, g&ouml;zlenen dalga boyu λ2 olmaktadır.
L
M
L
M
D) Periyot
Buna g&ouml;re;
I.
λ1 &gt; λ2 dir.
II. λ1 = λ2 dir.
K
L
M
K
E) Periyot
III. Yeni durumdaki dalgalar geri gidiyormuş gibi g&ouml;r&uuml;n&uuml;r.
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
K
E) II ve III
247
L
M
Test: 14
Su Dalgalarında Yansıma
5.
7.
Periyodik olarak oluşturulan doğrusal su dalgalarına
6 yarıklı bir stroboskoptan bakıldığında dalgalar hareketsiz g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor. Stroboskop dakikada 200 devir
yapıyor.
Dalgaların yayılma hızı 60 cm/s olduğuna g&ouml;re,
dalgaboyu ka&ccedil; cm dir?
Doğrusal bir dalga kaynağı 3 saniyede 18 dalga &uuml;re-
A) 0,25
B) 0,5
C) 1
D) 2
E) 3
tiyor. 6 yarıklı şekildeki stroboskopla dalgalar duruyor
g&ouml;r&uuml;nd&uuml;ğ&uuml;nde 4 dalga tepesi arası uzaklık 24 cm
olarak &ouml;l&ccedil;&uuml;l&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, dalgaların hızı ve stroboskobun frekansı aşağıdakilerden hangisidir?
Hız (cm/s)
Frekans (s–1)
A)
56
1
B)
120
6
C)
48
1
D)
240
2
E)
288
6
8.
5 dakikada 600 dalga &uuml;reten bir kaynaktan &ccedil;ıkan
dalgaların 4. ve 10. dalga tepeleri arası uzaklık 60
cm olduğuna g&ouml;re, dalgaların yayılma hızı ka&ccedil;
cm/s dir?
www.sinav.com.tr
A) 8
B) 12
C) 20
D) 24
E) 40
6.
S
S
Engel
β
Engel
9.
N
N
8 yarıklı stroboskop 2 saniyede 1 devir yaptırıldığın-
α
V
da dalgalar duruyor gibi g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re, su dalgalarının frekansı ka&ccedil; s–1 dir?
V
Şekil I
Bir dalga leğeninde su dalgalarının hızını &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in
A) 2
Şekil II
B) 4
C) 6
D) 8
E) 16
Şekil I deki gibi d&uuml;z bir engele g&ouml;nderilen SNV atmasının, engelden yansıma anı Şekil II deki gibidir.
Buna g&ouml;re,
I.
β a&ccedil;ısı yansıma a&ccedil;ısıdır.
II. α a&ccedil;ısı gelme a&ccedil;ısıdır.
III. α a&ccedil;ısı, β a&ccedil;ısına eşittir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) II ve III
C) I ve II
E) I, II ve III
248
1. D
2. D
3. E
7. E
8. C
9. B
4. C
5. C
6. E
Test: 15
1.
1
D
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
2
3
D
Y
3.
Doğrusal su dalgaları
bir delikten ge&ccedil;erken
kırınıma uğrayabilir.
4
5
Y
D
Y
Su dalgası ortam
değiştirirse frekansı
değişir.
D
ortama ge&ccedil;mektedir.
Buna g&ouml;re, dalgalar derin ortama ge&ccedil;tiğinde;
Y
λ : Dalga boyu,
ϑ : Hız,
Giriş
f : Frekans
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yargının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
niceliklerinden hangisi artar?
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkı-
A) Yalnız λ
şa ulaşılır?
B) 2
C) 3
D) 4
Dalga Kaynağı
2.
B) Yalnız ϑ
D) λ ve ϑ
E) 5
www.sinav.com.tr
A) 1
Sığ
Sığ ortamdan gelen periyodik d&uuml;zlem dalgalar derin
Derin ortamdan sığ
ortama giren
dalganın dalga boyu
artar.
Sığ ortama giren
dalganın hızı azalır.
Derin
4.
C) ϑ ve f
E) λ, ϑ ve f
A
K
M
L
Bir dalga leğeninde oluşturulan periyotlu doğrusal atmaların &uuml;stten g&ouml;r&uuml;n&uuml;ş&uuml; şekildeki gibidir.
Şekildeki gibi bir dalga leğeninde a kenarında doğru-
Buna g&ouml;re, dalga leğeninin d&uuml;şey kesiti aşağıda-
sal periyodik dalgalar &uuml;reten dalga kaynağı bulun-
kilerden hangisi gibi olabilir?
maktadır. Doğrusal dalgaların K, L, M ortamlarından
(Birim kareler &ouml;zdeştir)
ge&ccedil;erken dalga boyları λK, λL, λM, hızları ϑK, ϑL, ϑM
ve frekansları fK, fL, fM dir.
A)
B)
Buna g&ouml;re;
I.
C)
D)
ϑK &lt; ϑL &lt; ϑM dir.
II. λL &gt; λM &gt; λK dir.
III. fK = fL = fM dir.
yargılarından hangileri doğrudur?
E)
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve III
249
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 15
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
5.
I
7.
II
S
N
S
N
yatay
V
Şekildeki dalga leğeninde S noktasında &uuml;retilen periyodik dalgalar N noktasına doğru ilerliyor.
&Uuml;stten g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; şekildeki gibi olan dalga leğeninin I.
Dalgalar S den N ye gidene kadar dalga boyu, yayılma hızı ve frekans nicelikleri nasıl değişir?
b&ouml;lgesinde oluşturulan doğrusal atma, t s&uuml;re sonra II
b&ouml;lgesindeki durumu alıyor.
Dalga boyu
Yayılma hızı
Frekans
Artar
Değişmez
Buna g&ouml;re;
A) Artar
I.
B) Azalır
Artar
Artar
C) Artar
Değişmez
Azalır
D) Değişmez
Azalır
Artar
E) Artar
Azalır
Değişmez
S b&ouml;lgesinde leğenin derinliği en azdır.
II. V b&ouml;lgesindeki leğen derinliği, N b&ouml;lgesindekinden fazladır.
III. N b&ouml;lgesinde leğen derinliği en azdır.
yargılarından hangileri doğrudur?
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
6.
Sığ
Ortam
Dalga
Kaynağı
Derin
Ortam
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
&Ccedil;ok Derin
Ortam
8.
K
I
II
Şekilde g&ouml;r&uuml;len dalga leğeninde farklı derinlikte I ve
II ortamları oluşturulmuştur. K noktasından suya batırılan bir dalga kaynagı ile periyodik dalgalar &uuml;retiliyor.
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. b&ouml;lgede dalga boyu, II. b&ouml;lgedekinden k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
rusal su dalgaları &ouml;nce derin ortama, sonra &ccedil;ok derin
B) II. b&ouml;lgede dalgaların hızı, I. b&ouml;lgedekinden fazladır.
ortama ge&ccedil;iyor.
C) Her iki b&ouml;lgede dalganın periyodu aynıdır.
Şekildeki su leğeninin sığ kısmında oluşturulan doğ-
D) Her iki b&ouml;lgede dalganın frekansı aynıdır.
Buna g&ouml;re, dalgaların;
I.
E) II. b&ouml;lgedeki frekans, I. b&ouml;lgedekinden fazladır.
frekans,
II. hız,
III. periyot
niceliklerinden hangileri her &uuml;&ccedil; ortamda da farklıdır?
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
(Kaynak periyodik dalgalar &uuml;retmektedir.)
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
1. B
2. C
7. A
8. E
C) Yalnız III
E) I ve III
250
3. D
4. D
5. E
6. B
Test: 16
1.
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
S
3.
D
N
V
Kaynak
Sığ
Derin
Yatay
Sığ ortamdan derin ortama doğrusal atmalar şekildeYatay bir d&uuml;zlemde durmakta olan kap i&ccedil;erisinde su
bulunmaktadır. Kaynak yardımıyla kap i&ccedil;erisinde dairesel dalgalar oluşturuluyor.
ki gibi g&ouml;nderiliyor.
Derin ortama ge&ccedil;en dalgalar, aşağıdakilerden
hangisi gibi ilerler?
Kabın SN ucuna bir takoz konulursa;
I.
Dalgaların frekansı değişmez.
A)
II. SN ucundan DV ucuna doğru dalga boyu artar.
B)
C)
III. Dalgaların periyodu artar.
yargılarından hangileri doğru olur?
B) Yalnız II
D) II ve III
2.
C) I ve II
D)
E) I, II ve III
Yandan g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; X
şekildeki gibi olan
Y
K
dalga leğeninde X
M
kenarından doğrusal
L
dalgalar &uuml;retiliyor.
Buna g&ouml;re dalgaların K, L, M b&ouml;lmelerindeki hız-
www.sinav.com.tr
A) Yalnız I
larına ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisi-
4.
E)
I
II
dir?
A) Hız
B) Hız
I. Kaynak II. Kaynak
K
L
M
K
C) Hız
L
M
Şekildeki gibi I ve II b&ouml;lmelerine ayrılan dalga leğe-
D) Hız
ninde I. ve II. kaynağın oluşturduğu doğrusal dalgaların ilerlemesi g&ouml;sterilmiştir.
Dalgaların dalga boylarının aynı olması i&ccedil;in;
K
L
M
K
L
I.
M
I. b&ouml;lmeye su eklenmesi,
II. II. kaynağın frekansı azaltılması
E) Hız
III. I. kaynağın periyodu azaltılması
işlemlerinden hangileri tek başına yapılabilir?
A) Yalnız I
K
L
B) Yalnız II
D) II ve III
M
251
C) I ve II
E) I, II ve III
Test: 16
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
5.
7.
K
K
L
M
L
Şekildeki dalga leğeninde ilerleyen bir dalga i&ccedil;in K ve
L b&ouml;lgelerindeki frekans, dalga boyu ve hızları ile ilgi-
Bir dalga leğeni şekildeki gibi K, L ve M b&ouml;l&uuml;mlerine
ayrılmıştır.
li;
Frekans
K
Dalga boyu
L
l
K
Hız
L
K b&ouml;lmesinden g&ouml;nderilen doğrusal atma, leğendeki b&ouml;lmelerde şekildeki gibi ilerlediğine g&ouml;re,
dalganın bu b&ouml;lmelerdeki hızları ϑK, ϑL ve ϑM arasındaki b&uuml;y&uuml;kl&uuml;k ilişkisi aşağıdakilerden hangisidir?
K
ll
L
lll
A) ϑM &gt; ϑL &gt; ϑK
B) ϑK &gt; ϑL &gt; ϑM
C) ϑM &gt; ϑL = ϑK
D) ϑL &gt; ϑK &gt; ϑM
E) ϑM &gt; ϑK &gt; ϑL
grafikler şekildeki gibi veriliyor.
Buna g&ouml;re, hangi grafikler doğru verilmiştir?
A) Yalnız l
B) Yalnız ll
E) l, ll ve lll
www.sinav.com.tr
D) l ve lll
C) l ve ll
8.
Doğru Yanlış
Derin ortamdan sığ ortama
ge&ccedil;en dalgalar yavaşlar.
Su dalgaları ortam değiştirse bile frekansı değişmez.
Su
dalgaları
Su dalgalarının ortam değiştirirken kırılması olayına ayrılma denir.
Yukarıdaki etkinlikte yargıların doğru (D) ya da
yanlış (Y) oluşları değerlendirilerek işaretlenirse
6.
aşağıdakilerden hangisi oluşur?
A)
B)
C)
Dalga
kaynağı
D)
E)
Şekildeki dalga leğeninde, dalga kaynağının &uuml;rettiği
dalgalar kaynaktan uzaklaştık&ccedil;a dalgalar birbirinden
Bunun nedeni aşağıdakilerden hangisi olabilir?
A) Su derinliği kaynaktan uzaklaştık&ccedil;a azalmaktadır.
B) Kaynağın frekansı zamanla azalmıştır.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
C) Kaynağın titreşim genliği zamanla azalmıştır.
1. C
2. B
7. A
8. C
D) Kaynağın periyodu artmıştır.
E) Kaynağın frekansı zamanla artmıştır.
252
3. B
4. D
5. C
6. E
Test: 17
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
1.
3.
II
I
Sığ
Derin
Derin
Sığ
Derin
Sığ
S
III
N
Sığ
Derin
Sığ
Şekildeki dalga leğeninde S b&ouml;lgesinde doğrusal hareket eden dalgalar N b&ouml;lgesine ge&ccedil;mektedir.
Buna g&ouml;re;
Şekildeki d&uuml;zeneklerden hangilerine g&ouml;nderilen
su dalgaları odaklanmaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
Derin
Derin
Sığ
C) Yalnız III
E) II ve III
I
S
ı
ğ
Derin
Derin
Derin
S
ı
ğ
II
III
dalga leğeninde I, II ve III şekillerinden hangileri
oluşturulmuş olabilir?
Derin
Sığ
Derin
Sığ
Sığ
Derin
I
II
Sığ
Sığ
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
Derin
III
Bir dalga leğeninde Şekil I, II ve III teki gibi derin ve
sığ b&ouml;lgeler oluşturuluyor.
Doğrusal dalga kaynağından &ccedil;ıkan dalgaların
mercek ortamlarını ge&ccedil;tikten sonraki şekli, aşağı-
www.sinav.com.tr
2.
D) I ve II
E) II ve III
4.
Derin
d
dakilerden hangisi gibi olur?
Sığ
I
II
III
A)
K
&Ccedil;ok derin
Doğrusal K atması derinlikleri farklı ortamlara şekildeki gibi g&ouml;nderiliyor.
B)
Atma d &ccedil;izgisine kadar geldiğinde g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml;
aşağıdakilerden hangisi gibi olur? (β &lt; α)
C)
A)
B)
C)
α
D)
β
D)
E)
E)
α
α
253
Test: 17
5.
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
Derin
7.
Sığ
Derin
S
S
I
S1S
III
N
N
II
V
V
Şekil I
Şekildeki gibi derin ortamdan sığ ortama doğrusal su
dalgaları g&ouml;neriliyor.
Şekil II
Dalga leğeninde oluşturulan ortamlara SNV doğrusal
dalgası Şekil I deki gibi g&ouml;nderiliyor.
Sığ ortama bir miktar su eklenirse;
Dalganın ortama ge&ccedil;tiğinde bi&ccedil;imi Şekil II deki gibi olduğuna g&ouml;re, I, II ve III ortamlarının &ouml;zelliği,
aşağıdakilerden hangisi gibi olabilir?
I
I
II
II
III
III
A) Derin
Derin
Derin
dalgaların g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; I, II, III şekillerinin hangilerindeki gibi olabilir?
B) Sığ
Sığ
Derin
C) Sığ
Derin
Sığ
A) Yalnız I
D) Sığ
Sığ
Sığ
E) Derin
Derin
Sığ
B) Yalnız II
6.
P
E) I, II ve III
P
P
M
P
R
Şekil-I
Şekil-II
www.sinav.com.tr
D) II ve III
C) I ve II
Şekil I ve II de mercek şeklindeki R ve M ortamlarına
g&ouml;nderilen doğrusal su dalgalarının izlediği yol g&ouml;r&uuml;nmektedir.
8.
K
N P
L N M
→ sığ
→ &ccedil;ok derin
O
derin
Yukarıdaki gibi d&uuml;zenlenmiş bir dalga leğeninde; O
noktasından yayılan dairesel su atmaları mercek
şeklindeki ortamlardan ge&ccedil;iyor.
P ortamı
R ortamı
Buna g&ouml;re, su atmalarının kendisi ya da uzantısı
en son nerede odaklanır?
M ortamı
Şekil-III
(Noktalar arası uzaklıklar eşit ve mercek şeklindeki
Bu ortamlarda hazırlanan bir dalga leğenine Şekil
III teki gibi doğrusal g&ouml;nderilen atmanın izlediği
yol aşağıdakilerden hangisi gibidir?
A) K noktasında
B) L noktasında
D) N noktasında
A)
B)
C)
D)
C) N-P arasında
E) P noktasında
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
E)
254
1. A
2. A
7. B
8. B
3. C
4. C
5. E
6. D
Test: 18
1.
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
4.
Bir dalga leğeninde sığ ortamdan derin ortama
belirli bir a&ccedil;ı altında g&ouml;nderilen dalgalar i&ccedil;in, dalga kaynağının frekansı azaltılırsa;
I.
K
L
M
N
N
Sığ ortamda dalga boyu artar.
II. Derin ortamda hız azalır.
III. Kırılma a&ccedil;ısı k&uuml;&ccedil;&uuml;l&uuml;r.
Bir dalga leğeninde doğrusal bir su dalgasının K, L ve
yargılarından hangileri doğrudur?
M ortamlarında izlediği yol şekildeki gibidir.
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
Buna g&ouml;re; K, L ve M ortamlarının derinlikleri hK,
E) II ve III
hL ve hM arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
A) hK &gt; hM &gt; hL
B) hK &lt; hL &lt; hM
C) hK &gt; hL &gt; hM
D) hM &gt; hK &gt; hL
E) hL &gt; hK &gt; hM
2.
K
45
L
K ortamından gelip L ortamına ge&ccedil;en atma şekilde
g&ouml;sterilmiştir.
Atmanın K ortamındaki hızı 5 2 cm/s olduğuna
g&ouml;re, atmanın L ortamındaki hızı ka&ccedil; cm/s dir?
A) 2
B) 3
C) 5
D) 7
E) 10
www.sinav.com.tr
30
5.
x
λX
ϑX
λX
y
ϑY
Bir dalga leğeninde x ortamından gelen doğrusal su
3.
X ortamında oluşturulan d&uuml;zlem dalgaların Y ortamındaki
ilerleyişi şekildeki gibidir.
ϑy
y
dalgaları y ortamına şekildeki gibi ge&ccedil;iyor.
x ve y ortamlarının derinlikleri hx, hy; ortamlarda-
53&deg;
ki dalgaların dalga boyları ve hızları λX, ϑX ve λY,
37&deg;
ϑx
ϑY olduğuna g&ouml;re;
x
I.
hx &gt; hy dir.
II. λX &lt; λY dir.
Buna g&ouml;re, dalgaların ortamlardaki yayılma hızlaϑX
rı oranı
oranı ka&ccedil;tır?
ϑY
III. ϑY &gt; ϑX tir.
yargılarından hangileri doğrudur?
(sin 37&deg;=0.6; sin 53&deg;=0.8)
A)
3
4
B)
4
3
C)
3
2
D)
2
3
E)
A) Yalnız I
4
5
B) I ve II
D) II ve III
255
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 18
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
6.
8.
Derin
Derin
Sığ
F
K
K
L
d
s
d
F
L
M
Buna g&ouml;re, dalgaların M ortamındaki g&ouml;r&uuml;nt&uuml;s&uuml;
aşağıdakilerden hangisi gibidir?
(İnce ve kalın kenarlı merceklerin odak uzaklıkları
(d: Derin ortam, s: Sığ ortam)
s
F
İnce kenarlı ve kalın kenarlı mercek şeklindeki ortamlarda F noktasından &uuml;retilen dairesel dalgalar K, L ve
M ortamlarından ge&ccedil;mektedir.
Buna g&ouml;re, L b&ouml;lgesi aşağıda verilen ortamlardan
hangileri olabilir?
d
Derin
M
Bir dalga leğeninin K b&ouml;lgesinde oluşturulan doğrusal
dalgalar, M b&ouml;lgesinde şekildeki gibi g&ouml;r&uuml;lmektedir.
s
Sığ
d
s
d
s
d
B)
A)
s
F
D)
C)
I
II
III
IV
F
F
B) I ve II
D) II ve IV
C) I ve III
E) III ve IV
www.sinav.com.tr
A) Yalnız IV
E)
F
9.
1
2
3
7.
λ2
ϑ2
N
a
b
Kırılma
S
c
Yansıma
Kırınım
ϑ1
Yukarıdaki etkinlikte yapılabilecek doğru eşleştir-
λ1
me aşağıdakilerden hangisidir?
Su derinliği kendi i&ccedil;lerinde sabit olan S ve N ortamlarından, S ortamından N ortamına doğru doğrusal su
dalgaları şekildeki gibi g&ouml;nderiliyor. S ortamından
gelen dalganın hızı ϑ1, dalga boyu λ1, genliği x1, N
ortamına gelen dalganın hızı ϑ2, dalga boyu λ2, genliği x2 dir.
A) (1 - a) (2 - b) (3 - c)
B) (1 - a) (2 - c) (3 - b)
C) (1 - c) (2 - a) (3 - b)
D) (1 - b) (2 - a) (3 - c)
E) (1 - b) (2 - c) (3 - a)
Buna g&ouml;re, aşağıdakilerden hangisi kesinlikle
yanlıştır?
A) ϑ2 &gt; ϑ1
B) x1 &gt; x2
D) x2 &gt; x1
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
C) x1 = x2
E) λ1 &gt; λ2
256
1. D
2. C
3. A
7. E
8. D
9. E
4. C
5. D
6. E
Test: 19
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
1.
3.
N
K
α
P
R
α
Derin
Sığ
d
β
β
S
Derin ortamdan sığ ortama g&ouml;nderilen K dalgası, sığ
yodik dalgaların izlediği yol şekildeki gibidir.
ortama şekildeki gibi ge&ccedil;mektedir.
Aşağıdakilerden hangisi değişirse, S ortamına
Atmanın derin ortamdan sığ ortama kırılmadan
ge&ccedil;en dalgaların izlediği yol değişmez?
ge&ccedil;mesi i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi yapılabilir?
A) P nin derinliği
A) Derin ortama su eklemek
B) R nin derinliği
B) Sığ ortamdaki su miktarını azaltmak
C) S nin derinliği
C) α a&ccedil;ısını artırmak
D) α a&ccedil;ısı
D) α a&ccedil;ısını azaltmak (α ≠ 0)
E) Dalganın frekansı
E) Sığ ortama su eklemek
www.sinav.com.tr
Derinlikleri farklı, paralel P, R ve S ortamlarında peri-
4.
Bir dalga leğeninde doğrusal
dalgaların W genişliğindeki
delikten ge&ccedil;erken kırınıma
2.
W
uğraması şekildeki gibidir.
λ
K ortamı
L ortamı
Hız
Hız
Hız
Bir dalga leğeninde L ortamında oluşturulan doğrusal
dalga, K ortamına şekildeki gibi ge&ccedil;iyor.
λ
W
Buna g&ouml;re, dalgaların K ortamındaki hızının, L or-
λ
W
l
λ
W
ll
lll
tamındaki hızına oranı ka&ccedil;tır?
Buna g&ouml;re W ve λ’nın b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne ait s&uuml;tun gra-
(B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
fiği yukarıda verilenlerden hangileri olabilir?
A)
5
2
B)
2 2
5
C)
10
4
D)
2 10
5
E)
A) Yalnız l
10
2
B) Yalnız ll
D) ll ve lll
257
C) l ve ll
E) l, ll ve lll
Test: 19
Su Dalgalarında Kırılma ve Kırınım
5.
7.
Sığ
engel
engel
F
engel
F
Sığ
engel
I
Şekil I
D
e
r
i
n
II
III
Şekillerdeki gibi g&ouml;nderilen su dalgalarından
hangileri yansıma veya kırılmadan sonra odaklanır? (F: odak noktası)
Şekil II
Bir dalga leğeni i&ccedil;erisinde bulunan engeller arasına
A) Yalnız I
g&ouml;nderilen doğrusal atmalar Şekil I de engelden ge-
B) Yalnız II
D) I ve II
&ccedil;ebilirken Şekil II de engelde kırınıma uğramaktadır.
C) Yalnız III
E) I ve III
Bu durumun oluşması i&ccedil;in aşağıdakilerden hangisi yapılmış olamaz?
A) Leğen i&ccedil;erisindeki su derinliği artırılmıştır.
B) Engeller arasındaki uzaklık azaltılmıştır.
8.
C) G&ouml;nderilen dalgaların dalga boyu artırılmıştır.
Dalga
boyu
Dalga
boyu
D) Leğendeki su derinliği değiştirilmeden dalgaların
2λ
2λ
frekansı azaltılmıştır.
www.sinav.com.tr
E) Engeller arasındaki uzaklık artırılmıştır.
λ
λ
Zaman
Zaman
K
L
K, L dalga leğenlerindeki aynı fazla &ccedil;alışan kaynakların oluşturduğu dalgaların dalga boyunun zamana
bağlı değişim grafiği şekilde verilmiştir.
Buna g&ouml;re,
I.
K'nin derinliği &ouml;nce artıyor, sonra sabitleniyor.
II. K'deki dalganın hızı &ouml;nce artarken, L'deki dalganın hızı &ouml;nce azalıyor.
III. Kaynakların frekansları eşittir.
yargılarından hangileri doğru olabilir?
6.
Genişliği w olan engel-
A) Yalnız I
lere g&ouml;nderilen doğru-
B) Yalnız III
D) I ve III
sal su dalgaları şekildeengel
ki gibi kırınıma uğra-
w
C) I ve II
E) I, II ve III
engel
Buna g&ouml;re, dalgaların
λ
kırınıma uğramaması
i&ccedil;in,
I.
suyun derinliğini artırmak,
II. engeller arası uzaklığı artırmak,
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
III. kaynağın frekansını azaltmak
işlemlerinden hangileri tek başına yapılamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I ve III
258
1. B
2. D
7. E
8. E
3. E
4. D
5. E
6. B
Test: 20
Su Dalgalarında Girişim
1.
3.
K
Y
L
M
Z
X
N
K1
K2
S1
S2
Aynı fazda &ccedil;alışan K1 ve K2 kaynakları ile şekildeki
Aynı fazlı &ouml;zdeş S1, S2 kaynaklarının oluşturduğu gi-
gibi desen oluşturuluyor.
rişim deseni şekildeki gibidir. X noktasının kaynakla-
Buna g&ouml;re;
ra olan uzaklık farkı ΔX, Y noktasının kaynaklara olan
K ve N noktası
d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
&uuml;zerindedir.
uzaklık farkı ΔY, Z noktasının kaynaklara olan uzaklık
L noktası katar &ccedil;izgisi &uuml;zerindedir.
farkı ΔZ dir.
Desendeki &ccedil;izgiler, dalgaların tepelerini temsil ettiğine g&ouml;re, ΔX, ΔY ve ΔZ arasındaki sıralama aşağıdakilerden hangisidir?
M noktası &ccedil;ift
&ccedil;ukurdur.
Ali
Eda
A) ΔX = ΔY = ΔZ
B) ΔX &gt; ΔY &gt; ΔZ
C) ΔZ &gt; ΔX &gt; ΔY
D) ΔX &gt; ΔZ &gt; ΔY
E) ΔX = ΔY &gt; ΔZ
&ouml;ğrenci yorumlarından hangileri doğrudur?
A) Ali
B) Eda
C) Ali ve Eda
D) Eda ve Ece
E) Ali, Eda ve Ece
www.sinav.com.tr
Ece
4.
K
M
L
K1
K2
Aynı fazda &ccedil;alışan K1 ve K2 noktasal kaynakları ile
şekildeki girişim deseni oluşturuluyor.
Buna g&ouml;re K, L, M noktalarının genliklerinin b&uuml;y&uuml;kl&uuml;ğ&uuml;ne ait s&uuml;tun grafiği aşağıdakilerden hangisidir?
2.
A) Genlik
B) Genlik
S
N
K2
K1
K
V
L
M
K
C) Genlik
L
M
L
M
D) Genlik
Aynı fazda &ccedil;alışan &ouml;zdeş K1, K2 kaynaklarının oluşturduğu girişim deseni şekildeki gibidir.
K
Buna g&ouml;re, şekilde g&ouml;sterilen S, N ve V noktalarından hangileri dalga katarı (&ccedil;ift tepe) &uuml;zerindedir?
L
M
K
E) Genlik
(Dairesel halkalar dalga tepelerini g&ouml;stermektedir.)
A) Yalnız S
D) S ve V
B) Yalnız N
C) S ve N
E) S, N ve V
K
259
L
M
1
Y
2
3
D
Y
8.
Kaynaklar aynı fazda
&ccedil;alışmazsa d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgilerinin yeri değişebilir.
4
5
D
D
Y
Girişim deseninde her
d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi arasındaki fark λ/2 dir.
Y
Girişim deseninde &ccedil;ift tepe
ya da &ccedil;ift &ccedil;ukurların olduğu
yerde katar &ccedil;izgileri oluşur.
S
28 cm
K2
K1
S noktasının kaynaklara uzaklıkları 40 cm ve 28 cm olduğuna g&ouml;re, S noktasının &ouml;zelliği aşağıdakilerden hangisidir?
Aynı fazda &ccedil;alışan
kaynaklar merkezde
katar &ccedil;izgisi oluşturur.
D
Derinliği her yerde
aynı olan dalga leğeninde, aynı fazda &ccedil;alışan &ouml;zdeş
iki kaynak 4 cm
cm
5.
Su Dalgalarında Girişim
40
Test: 20
A) 2. dalga katarı (&ccedil;ift tepe)
Giriş
B) 2. dalga katarı (&ccedil;ift &ccedil;ukur)
C) 3. dalga katarı (&ccedil;ift tepe)
Yukarıdaki etkinlikte girişten itibaren verilen yar-
D) 3. dalga katarı (&ccedil;ift &ccedil;ukur)
gının doğru (D) ya da yanlış (Y) oluşu değerlendi-
E) 3. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
rilerek hata yapmadan ilerlenildiğinde hangi &ccedil;ıkışa ulaşılır?
6.
B) 2
C) 3
D) 4
E) 5
Bir dalga leğeninde aynı fazda
&ccedil;alışan iki noktasal kaynak bir girişim deseni oluşturuyor.
Aşağıdakilerden hangisi yapılırsa ardışık iki d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
arasındaki mesafe ilk duruma
g&ouml;re artar?
www.sinav.com.tr
A) 1
A) Kaynağın frekansını artırmak
9.
Merkez
doğrusu
K
L
S1
S2
M
S1, S2 kaynakları ile oluşturulan girişim desenin-
B) Leğendeki su derinliğini azaltmak
de 4. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi &uuml;zerindeki K, L, M noktaları-
C) Kaynağın periyodunu azaltmak
nın sırası ile kaynaklara olan uzaklıkları farkı XK,
D) Kaynaklar arasında faz farkı oluşturmak
XL, XM arasındaki sıralama nasıldır?
E) Dalgaların dalga boyunu artırmak
A) XK = XL = XM
B) XK &lt; XL = XM
C) XK &gt; XL &gt; XM
D) XL &gt; XM &gt; XK
E) XM &gt; XL &gt; XK
7.
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde, aynı
frekansta ve aynı fazda &ccedil;alışan λ dalga boylu dalga
&uuml;reten noktasal iki kaynağın oluşturduğu girişim deseninde bir S noktasının kaynaklara olan uzaklıkları
KS1=7,2λ, KS2= 3,7λ dır.
Buna g&ouml;re, K noktası ka&ccedil;ıncı dalga katarı ya da
d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi &uuml;zerindedir?
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
A) 3. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
B) 4. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
1. E
2. E
3. D
C) 7. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
D) 6. dalga katarı
7. B
8. C
9. A
E) 7. dalga katarı
260
4. D
5. B
6. E
Test: 21
Su Dalgalarında Girişim
1.
&Ccedil;ift tepe
K
&Ccedil;ift &ccedil;ukur
L
Tepe &ccedil;ukur
M
3.
P
6λ
Girişim
8λ
K1
K2
Yukarıdaki etkinlikte verilen dalgaların t&uuml;rleri ile
Bir dalga leğeninde P noktasının K1 ve K2 kaynakla-
ilgili K, L, M kutularına gelebilecek uygun
rına uzaklıkları 6λ, 8λ dır.
kavramlar aşağıdakilerden hangisidir?
λ
Kaynaklar aynı anda &ccedil;alışarak 2λ
A)
dalgalar &uuml;rettiklerine g&ouml;re P noktası, aşağıdakile-
B)
D&uuml;ğ&uuml;m
C)
Katar
D&uuml;ğ&uuml;m
D&uuml;ğ&uuml;m
D&uuml;ğ&uuml;m
Katar
Katar
Katar
D&uuml;ğ&uuml;m
E)
Katar
A) 1. dalga katarı
B) 2. dalga katarı
C) 3. dalga katarı
D) 1. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
Katar
Katar
D&uuml;ğ&uuml;m
D&uuml;ğ&uuml;m
D&uuml;ğ&uuml;m
2.
S
N
K2
K1
rin hangisinin &uuml;zerindedir?
E) 2. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
www.sinav.com.tr
D)
V
dalga boylu
4.
Bir girişim deseninde 2. katar &ccedil;izgisi &uuml;zerindeki bir P
noktasının kaynaklardan birine olan uzaklık 8λ dır.
Kaynaklar aynı fazda &ccedil;alıştığına g&ouml;re, P noktasının diğer kaynağa uzaklığı;
l.
6λ
ll.
2λ
lll. 10λ
verilenlerden hangileri olabilir? (Dalga boyu λ)
A) Yalnız l
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde &ouml;zdeş
K1, K2 dalga kaynakları, aynı anda &ccedil;alışarak &uuml;rettikleri dalgalarla şekildeki girişim desenini oluşturuyor.
B) Yalnız ll
D) l ve ll
C) Yalnız lll
E) l ve lll
Buna g&ouml;re; S, N ve V noktalarının &ouml;zellikleri aşağıdakilerden hangisidir?
(Kesikli &ccedil;izgiler dalga &ccedil;ukurlarını, d&uuml;z &ccedil;izgiler dalga
tepelerini g&ouml;stermektedir.)
S
N
V
A) 1. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
1. dalga katarı
2. dalga katarı
B) 2. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
2. dalga katarı
C) 1. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
1. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
1. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
D) 1. dalga
katarı
2. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
2. dalga katarı
E) 2. dalga
katarı
3. dalga katarı
3. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
5.
Bir dalga leğeninde, aynı fazda titreşen iki noktasal
kaynak yardımıyla bir girişim deseni oluşturuluyor.
1. dalga katarı
Leğenden bir miktar su alınırsa, aşağıdakilerden
hangisi ger&ccedil;ekleşmez?
A) Dalgaların yayılma hızı azalır.
B) D&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgilerinin sayısı artar.
C) D&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgileri arasındaki uzaklık azalır.
D) Kaynakların frekansı değişmez.
E) Dalgaların dalga boyu artar.
261
Test: 21
6.
Su Dalgalarında Girişim
8.
Aynı fazda &ccedil;alışan iki noktasal kaynağın oluşturduğu
f
girişim deneyinde kaynakların frekansı
dir. Bu
2
durumdan bir K noktası 2. dalga katarı &uuml;zerinde bir
&Ouml;zdeş iki kaynak, 4 cm dalga boylu dalgalar yaymaktadır. Kaynaklardan birinden 30 cm uzaklıktaki bir
nokta 4. dalga katarı &uuml;zerindedir.
Bu noktanın diğer kaynağa uzaklığı;
Başka hi&ccedil;bir değişiklik yapılmadan kaynağın frekansı f yapılırsa K noktasında hangi girişim &ccedil;izgisi oluşur?
I.
14 cm
II. 44 cm
III. 24 cm
A) 3. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
B) 2. dalga katarı
değerlerinden hangilerini ayrı ayrı alabilir?
C) 4. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
A) Yalnız I
D) 4. dalga katarı
B) Yalnız II
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
www.sinav.com.tr
E) 2. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
7.
9.
Aynı fazda &ccedil;alıştırılan kaynakların oluşturduğu girişim deseninde 4. dalga katarı &uuml;zerinde P noktası bulunuyor.
Dalgaların hızı 2 katına &ccedil;ıkarıldığında ve yarıya indirildiğinde P noktası hangi girişim &ccedil;izgisi &uuml;zerinde olur?
2 katı
Yarısı
M. D.
P
5λ
K1
K2
A) 2. dalga katarı
8. dalga katarı
B) 3. dalga katarı
5. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
C) 4. dalga kantarı
4. dalga kantarı
D) 2. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
8. dalga kantarı
E) 4. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
8. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
Derinliği sabit olan dalga leğeninde &ouml;zdeş ve aynı
fazlı kaynakların oluşturduğu girişim deseninde, dalgaların dalga boyu λ kadardır.
Şekildeki P noktası 7. katar &ccedil;izgisi &uuml;zerinde ve P
λ ise,
noktasının K2 kaynağına olan uzaktığı 5λ
I.
|PK1|= 12λ dır.
II. |K1 K2|= 13λ dır.
III. P noktası &ccedil;ift &ccedil;ukur &uuml;zerindedir.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
yargılarından hangileri doğrudur?
A) Yalnız II
D) II ve III
B) I ve II
C) I ve III
E) I, II ve III
262
1. D
2. A
3. A
7. B
8. C
9. A
4. E
5. E
6. D
Test: 22
1.
Su Dalgalarında Girişim
4.
Aynı fazda titreşen iki noktasal kaynağın oluşturduğu
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde, K1 ve
girişim deseninde dalgaların periyodu 3 saniye, yayıl-
K2 noktasal dalga kaynakları aynı anda &ccedil;alıştırılarak
ma hızı 2 cm/s dir.
2 cm dalga boylu dalgalar yayıyor.
Aralarında 20 cm uzaklık olan noktasal kaynaklar
Kaynaklar arasındaki uzaklık 8 cm olduğuna g&ouml;-
arasında en fazla ka&ccedil; d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi oluşur?
re, kaynaklar arasında oluşacak maksimum dalga
A) 10
B) 8
C) 6
D) 4
katarı ka&ccedil; tanedir?
E) 3
A) 3
2.
5.
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde aralarında 12 cm uzaklık bulunan &ouml;zdeş iki noktasal dalga
B) 4
C) 6
D) 7
E) 8
Aralarında 30 cm mesafe bulunan &ouml;zdeş kaynakların
derinliği sabit dalga leğenindeki girişim deneyinde
dalga boyu 6 cm olan dalgalar &uuml;retmektedir.
kaynağı bulunmaktadır. Kaynaklar aynı anda &ccedil;alışBuna g&ouml;re, g&ouml;zlenen d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi sayısı ka&ccedil;tır?
maya başlayarak 4 cm dalga boylu dairesel dalgalar
Bu dalgaların girişiminde kaynaklar arasında en
fazla ka&ccedil; tane d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi oluşur?
A) 4
B) 6
C) 7
D) 10
E) 12
www.sinav.com.tr
A) 5
B) 8
C) 9
D) 10
E) 11
6.
Derin ortam
Sığ ortam
3.
S1
S2
Derinliği her yerde aynı olan dalga leğeninde f freAynı fazda dalgalar yayan &ouml;zdeş kaynaklar derin ve
sığ ortamların kesişme noktasında aynı anda &ccedil;alışmaya başlıyor.
kanslı, &ouml;zdeş iki noktasal kaynak aynı fazla titreşmektedir. Bu durumda leğende n tane d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
oluşuyor.
Kapta oluşan girişim deseni ile ilgili;
Buna g&ouml;re,
I.
I.
kaynaklar arasındaki uzaklığın azaltılması,
II. Sığ ortamda oluşan dalga katarı sayısı, derin ortamda oluşan dalga katarı sayısına eşittir.
II. kaynağın f frekansının azaltılması,
III. Sığ ortamda oluşan dalga katarları arasındaki
uzaklık, derin ortamda oluşanlara g&ouml;re daha k&uuml;&ccedil;&uuml;kt&uuml;r.
III. kaynağın periyodunun azaltılması
işlemlerinden hangileri ayrı ayrı yapılırsa leğende
n den az d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi oluşur?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve II
Derin ortamda daha fazla d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi oluşur.
yargılarından hangileri doğrudur?
C) Yalnız III
A) Yalnız I
E) I ve III
B) Yalnız II
D) I ve II
263
C) Yalnız III
E) II ve III
Test: 22
7.
Su Dalgalarında Girişim
10.
İki noktasal kaynak 2λ dalga boylu dalgalar yaymaktadır.
Merkez
doğrusu
2
l&uuml;k faz farkı olduğuna
3
g&ouml;re, merkez doğrusu ge&ccedil; kalan kaynağa doğru
Kaynaklar arasında
d
K1
A)
λ
4
2λ
3
B)
C)
2λ
5
λ
2
D)
K2
E) λ
5. dalga
katarı
2. d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi
Aynı fazda &ccedil;alışan K1 ve K2 noktasal dalga kaynaklarının oluşturduğu girişim deseninde 2. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
ve 5. dalga katarının konumları şekilde verilmiştir.
Kaynaklar 2 cm dalga boylu dalgalar yaydığına
g&ouml;re, bunlar arasındaki d uzaklığı ka&ccedil; cm dir?
A)
B)
7
2
C) 4
D) 5
E)
11
2
Derinliği sabit olan dalga leğeninde &ouml;zdeş K1, K2 kaynak arasındaki mesafe 20 cm dir. Kaynaklar aynı fazda olup 4 cm dalga boylu dalgalar &uuml;retmektedir.
Buna g&ouml;re, g&ouml;zlenen d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi sayısı ka&ccedil;tır?
A) 11
B) 10
C) 8
D) 6
E) 5
www.sinav.com.tr
8.
5
2
11.
8 cm
K1
K2
Aynı fazda titreşen şekildeki K1 ve K2 kaynakları arasındaki uzaklık 8 cm dir. Kaynaklar 6 cm dalga boylu
Kaynaklar arasında oluşabilecek en fazla d&uuml;ğ&uuml;m
&ccedil;izgisi ve dalga katarı sayısı aşağıdakilerden hangisidir?
9.
K1
K2
2c
m
5
cm
D&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi
Dalga katarı
A)
3
2
B)
2
3
C)
2
2
D)
1
2
E)
2
1
Her yerde derinliği aynı olan bir dalga leğeninde K1
ve K2 &ouml;zdeş noktasal dalga kaynaklarından K1 den
&ccedil;ıkan ilk dalga tepesi 2 cm yol aldıktan sonra, K2 den
ikinci dalga tepesi yayınlanıyor. K1 kaynağı 3. dalgayı &uuml;retene kadar K2 kaynağından &ccedil;ıkan ikinci dalga
tepesi 5 cm yol almış oluyor.
DOĞRU SE&Ccedil;ENEKLER
Dalga kaynaklarının periyotları eşit olduğuna g&ouml;re, kaynaklar arasındaki faz farkı ka&ccedil; olur?
A)
1
4
B)
1
3
C)
1
2
D)
4
5
E)
6
7
264
1. C
2. B
3. D
4. D
5. C
7. B
8. B
9. E
10. B
11. B
6. C
Test: 23
Dalgalar (&Ccedil;&ouml;z&uuml;ml&uuml; Test)
1.
3.
X
Y
Sabit
u&ccedil;
Serbest
u&ccedil;
Şekildeki dalga leğenindeki engele g&ouml;nderilen KOL atmasının O noktası engele
ulaştığında atmanın
g&ouml;r&uuml;n&uuml;m&uuml; nasıl olur?
A)
25&deg;
Engel
B)
C)
O
D)
K
L
25&deg;
25&deg;
O
K
25&deg;
D)
www.sinav.com.tr
E)
X
L
Oluşan dalgaların 3. ve 9. tepe arası uzaklık 12 cm
ise,
I.
Stroboskobun periyodu 1s dir.
II. Dalgaların yayılma hızı 6 cm/s dir.
III. Dalgaların dalga boyu 2 cm dir.
M
yargılarından hangileri doğrudur?
Y
O2
B) I ve II
D) II ve III
Z
5.
K, L ve M yayları birbirine O1 ve O2 noktalarından
bağlanmıştır. Bir atma L yayında oluşturulduktan sonra iletilen ve yansıyan atmalardan Z atması, L yayından M yayına iletilen ilk atmadır. X atması, O2 den
yansıdıktan sonra L yayından K yayına iletilen atmadır. Y atması ise, bu atmanın O1 den yansıyan atmasıdır.
X K
C) I ve III
E) I, II ve III
K
Y
O
Z
L
L
Bir dalga leğeni X, Y, Z b&ouml;lgelerinden oluşmaktadır. X
b&ouml;lgesinde oluşturulan doğrusal K – L atmasının Y ve
Z ortamlarından ge&ccedil;işi şekildeki gibi olmaktadır.
Buna g&ouml;re,
I.
Dakikada 180 dalga oluşturan bir kaynaktan &ccedil;ıkan
dalgalara 3 yarıklı stroboskopla bakıldığında dalgalar
duruyor olarak g&ouml;zleniyor.
A) Yalnız I
O1
25&deg;
O
4.
F
25&deg;
65&deg;
O
L
K
K
L
E)
2.
25&deg;
25&deg;
O
B)
C)
K
L
25&deg;
25&deg;
Atmaların şekildeki konumlarından 6t s&uuml;re sonra
g&ouml;r&uuml;n&uuml;mleri nasıldır? (B&ouml;lmeler eşit aralıklıdır.)
A)
L
K
L
Sabit ve serbest u&ccedil; arasına gerilmiş yaydaki X, Y atmaları oklar y&ouml;n&uuml;nde t s&uuml;rede 1 b&ouml;lme ilerliyor.
K
O
M yayı L yayından daha ağırdır.
II. Y atmasının hızı, X atmasının hızından b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
III. X, Y, Z atmalarının frekansları eşittir.
Buna g&ouml;re, atmaların X, Y, Z ortamlarındaki hızları ϑX, ϑY ve ϑZ arasındaki ilişki nedir?
yargılarından hangileri doğrudur?
A) ϑX = ϑY = ϑZ
A) Yalnız I
B) I ve II
D) II ve III
C) ϑZ &gt; ϑX = ϑY
C) I ve III
B) ϑX = ϑY &gt; ϑZ
D) ϑX &gt; ϑY &gt; ϑZ
E) ϑX &gt; ϑY = ϑZ
E) I, II ve III
265
Test: 23
Dalgalar
6.
8.
X
O
10 cm
Sığ
O
K
T
L
6 cm
M
K1
Y
K2
Derin
Derin
Bir dalga leğeninde &ouml;zdeş K1 ve K2 kaynakları 8 cm
dalga boylu dalgalar &uuml;retmektedir.
Şekildeki dalga leğeninde K noktası &ccedil;ukur engelin
odağı M noktası ise mercek şeklindeki sığ ortamın
odağıdır. K noktasındaki kaynağın oluşturduğu şekildeki X, Y atması &ouml;nce engelden yansıyor sonra sığ
ortamdan ge&ccedil;iyor.
Kaynakların ilk &uuml;rettikleri dalgalar şekildeki gibi
O noktasında kesiştiklerine g&ouml;re, kaynaklar arasındaki faz farkı ka&ccedil;tır?
A)
Buna g&ouml;re, bu atmanın şekli aşağıdakilerin hangisine benzer?
1
4
B)
1
3
C)
1
2
D)
2
3
E)
3
4
(Noktalar eşit aralıklıdır.)
A)
X
Y
B)
Y
M. D.
P
X
Y
X
30
X
D)
www.sinav.com.tr
C)
9.
M
M
L
Y
Y
X
E)
Y
X
12 cm
cm
K1
K2
Aynı fazlı &ouml;zdeş kaynakların oluşturduğu girişim deseninde P noktasının kaynaklara olan uzaklıkları 30
cm ve 12 cm dir.
Oluşan dalgaların dalga boyu 6 cm ise, P noktası;
I.
II. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; dalga katarı &uuml;zerindedir.
III. &Uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi &uuml;zerindedir.
yargılarından hangileri doğrudur?
7.
A) Yalnız I
B
B) Yalnız II
D) I ve II
C) Yalnız III
E) II ve III
A
K1
K2
10.
&Ouml;zdeş ve aynı fazlı K1, K2 kaynaklarının oluşturduğu girişim deseninde A noktasının kaynaklara
Dalga leğeninde &ouml;zdeş ve aynı fazlı kaynakların
oluşturduğu girişim olayında d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgilerinin
sayılarını artırmak i&ccedil;in;
olan uzaklık farkı XA, B noktasının kaynaklara
XA
olan uzaklık farkı XB ise,
oranı ka&ccedil;tır?
XB
I. dalga leğenine su eklenmesi,
(&Ccedil;izgiler dalgaların tepelerini g&ouml;stermektedir.)
işlemlerinden hangileri ayrı ayrı yapılmalıdır?
A) 2
B)
3
2
C) 1
D)
3
5
E)
II. kaynakların frekansı artırılması,
III. kaynaklar arasındaki mesafe artırılması
A) Yalnız I
2
3
B) I ve II
D) II ve III
266
C) I ve III
E) I, II ve III
Test: 23
&Ccedil;&ouml;z&uuml;mler
1.
3.
2t
6t
x
t
5t
4t
3t
b
4t
5t
K
25&deg;
25&deg;
25&deg; O
t
a
3t
Sabit
u&ccedil;
Lı
2t
Y
L
6t
Serbest
u&ccedil;
Atmanın O noktası engele ulaştığında atmanın OL
kısmı engele g&ouml;re simetrik olacak şekilde yansır.
Bir d&uuml;zlem aynada cisim ile g&ouml;r&uuml;nt&uuml; d&uuml;zlem aynaya
g&ouml;re simetriktir. Yansıma olaylarında atmanın gelme
a&ccedil;ısı yansıma a&ccedil;ısına eşit olur.
b
a
Doğru Se&ccedil;enek B
X atması 2t s&uuml;re sonra sabit u&ccedil;ta yansır ve baş aşağı d&ouml;ner. 6t sonunda ilk konumunun tam altında bulunur. Y atması ise t s&uuml;re sonra serbest u&ccedil;tan yansır.
6t s&uuml;re sonunda X ve Y atmalarının a, b u&ccedil;ları &ccedil;akışır. Taralı kısımlar birbirini s&ouml;nd&uuml;r&uuml;r. Kalan şekil C
şıkkındaki gibi olur.
2.
İletilen atmaların tepelerinin y&ouml;n&uuml; ile gelen atmaların
y&ouml;n&uuml; aynıdır. M ye iletilen Z atması baş aşağı olduğuna g&ouml;re, L de &uuml;retilen ilk atmada baş aşağıdır. Aynı şekilde L den K ye gelen atmada baş yukarı X atması olarak iletilmiş baş aşağı olarak Y atması olarak
yansımıştır. Buna g&ouml;re L den gelen atma baş yukarı
olmalıdır.
www.sinav.com.tr
Doğru Se&ccedil;enek C
4.
λ
3.T
K
F
X
L
O1
Y
M
B
4.T
λ
5.T
λ
6.T
λ
7.T
λ
8.T
9.T
3. ile 9. tepe arası 6λ uzaklığı kadardır.
6λ = 12 cm ⇒ λ = 2 cm III. yargı doğru.
O2
A
λ
Dalgaların frekansı f,
Z
f=
İlk &uuml;retilen atma baş aşağı olan A atmasıdır. Bu atmanın bir kısmı Z atması olarak iletilmiş, bir kısmı da
baş yukarı olan B atması olarak yansımış. Dolayısı
ile M yayı L yayından daha ağırdır. Yine B atması O1
e geldiğinde bir kısmı X olarak iletilmiş bir kısmı da Y
atması olarak baş aşağı yansımış. Buna g&ouml;re K yayı
L den daha ağırdır. K ile M kıyaslanamıyor, hafif yayların hızları daha b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r. Frekans ise kaynağa bağlıdır.
Da lg a sayısı 180
=
= 3s –1 dir.
za man
60
Dalgaların yayılma hızı ϑ
ϑ = λ . f = 2 . 3 = 6 cm/s olur. II. yargı doğru.
Dalgalar duruyor g&ouml;r&uuml;n&uuml;yorsa, dalgaların frekansı fd
ile stroboskobun frekansı fs arasında
fd = n.fs ilişkisi vardır.
3 = 3 . fs ⇒ fs = 1s–1 bulunur.
Doğru Se&ccedil;enek E
Doğru Se&ccedil;enek E
267
Test: 23
Yay Dalgaları
5.
α
X K
8.
K
Y
O
10 cm
α
O
α
L
θ
Z
K1
6 cm
K2
O noktasının K1 ve K2 noktalarına olan uzaklık farkı
yani yol farkı
L
Atma X ortamından Y ortamına ge&ccedil;erken kırılmaya
uğramamıştır. Dolayısıyla X ve Y ortamlarının derinlikleri ve bu ortamdaki atmaların hızları eşittir. X ortamıyla Z ortamı arasında kırılma a&ccedil;ısı θ, gelme a&ccedil;ısı α
dan b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r. A&ccedil;ı ile derinlik ve hız doğru orantılıdır.
Buna g&ouml;re, Z ortamındaki atmaların hızı daha b&uuml;y&uuml;kt&uuml;r.
Δl = |OK1| – |OK2|
Δl = 10 – 6 = 4 cm dir.
Faz farkı P ise
P=
Δ, 4 1
= =
dir.
8 2
λ
Doğru Se&ccedil;enek C
ϑZ &gt; ϑX = ϑY olur.
Doğru Se&ccedil;enek C
6.
X
X
X
K
T
L
Y
a=
M
Y
Derin
Y
Derin
9.
Engelin odağından &ccedil;ıkan dairesel dalgalar doğrusal
dalgalara d&ouml;n&uuml;ş&uuml;r. (&Ccedil;ukur aynada odaktan gelen
ışınlar asal eksene paralel yansır.) Doğrusal su dalgaları ince kenarlı mercek şeklindeki sığ ortamdan
ge&ccedil;erken, ortamın odak noktasında odaklanacak şekilde kırılır. (İnce kenarlı mercekte asal eksene paralel gelen ışınlar merceğin odağından ge&ccedil;ecek şekilde
kırılır.)
www.sinav.com.tr
Sığ
O
b=
PK1
λ
2
PK2
λ
2
=
=
30
= 10
6
2
12
=4
6
2
a ve b sayıları &ccedil;ift sayı olduğundan P noktası &ccedil;ift tepeden oluşmaktadır.
P noktasının yol farkı
ΔS = |PK1| – |PK2| = 30 – 12 = 18 cm
ΔS, λ nın tam katlarıdır.
ΔS = n.λ
Doğru Se&ccedil;enek A
18 = n . 6 ⇒ n = 3. dalga katarı
7.
Doğru Se&ccedil;enek D
B
λ
A
K1
K2
10.
Şekildeki &ccedil;izgiler tepe noktalarını temsil ettiğine g&ouml;re
A noktası K1 e 3λ K2 bayrağına ise 2λ uzaklıktadır.
XA = 3λ – 2λ = λ dır.
Aynı şekilde B noktasının K1 kaynağına olan uzaklığı
3λ ve K2 kaynağına olan uzaklığı ise 4λ dır.
Girişim desenindeki &ccedil;izgilerin artması i&ccedil;in bu &ccedil;izgiler
arasındaki mesafenin azalması ya da kaynaklar arasındaki mesafenin artması gerekir. III. yargı doğru.
Dalga leğenine su eklenirse dalgaların dalga boyu artar ve girişim &ccedil;izgileri arasındaki mesafe a&ccedil;ılır. Sonu&ccedil;ta &ccedil;izgi sayıları azalır. II. yargı yanlış. Kaynakların
frekansı artırılırsa,
ϑ = λ . f ifadesine g&ouml;re λ azalır. D&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi sayısı
artar. II. yargı doğru.
XB = 4λ – 3λ = λ dır.
XA λ
= = 1 dir.
XB λ
Doğru Se&ccedil;enek D
Doğru Se&ccedil;enek C
268
Test: 24
A.
1.
Konu Kavrama Soruları (Dalgalar)
Aşağıdaki c&uuml;mlelerden doğru olanların yanına
&quot;D&quot;, yanlış olanların yanına &quot;Y&quot; yazınız.
11. (
) 3 dakikada 120 dalga oluşturan kaynağın frekan2 –1
sı
s dir.
3
12.(
) Dalganın ilerleme y&ouml;n&uuml;yle, titreşim y&ouml;n&uuml; aynı ise
( ) Girişim deseninde kaynaklar aynı fazda &ccedil;alışırken d&uuml;ğ&uuml;m ve katar &ccedil;izgileri merkez doğrusuna
13.(
) Sarmal bir yayda, yaya uygulanan kuvvet F iken
atmanın hızı ϑ dir. Hi&ccedil;bir değişiklik yapılmadan
2.
yaya uygulanan kuvvet 2F yapılırsa, atmanın hızı
( ) Gelen dalgaların frekansı artırıldığında periyodik
2ϑ olur.
dalgalar sığ ortama ge&ccedil;erken daha &ccedil;ok kırılmaya
uğrarlar.
14.(
3.
) Yayın sertliği arttık&ccedil;a atmanın yay &uuml;zerinde ilerleme hızı artar.
( ) Su dalgalarının yayılma hızı suyun derinliğine
bağlıdır.
15.(
( ) Odak noktasının dışından &ccedil;ukur engele g&ouml;nderilen dairesel dalgalar, odak noktasının dışındaki
5.
( ) Hafif yaydan ağır yaya baş yukarı g&ouml;nderilen atma, baş yukarı yansır, baş yukarı iletilir.
6.
batırıp &ccedil;ektiğimizde, doğrusal su dalgaları elde
www.sinav.com.tr
4.
ederiz.
16.(
17.(
ilerler.
18.(
( ) Serbest uca, baş yukarı g&ouml;nderilen bir atma baş
19.(
( ) Ses dalgaları ve sarmal yay dalgaları boyuna dal-
) Derin ortamdan sığ ortama ge&ccedil;en dalgaların frekansı değişmez.
20.(
( ) Birim zamanda oluşturulan atma sayısının birimi
) Girişim deseninde kaynaklar &uuml;zerinde hi&ccedil;bir zaman d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi oluşmaz.
saniyedir.
10.(
) Art arda gelen bir dalga tepesiyle dalga &ccedil;ukuru
arasındaki uzaklık 4 cm ise, dalga boyu 2 cm'dir.
galara &ouml;rnek verilebilir.
9.
) Derin ortamdan sığ ortama 0&deg; gelme a&ccedil;ısıyla gelen dalgalar, kırıldıktan sonra normale yaklaşarak
( ) Ağır yaydan hafif yaya g&ouml;nderilen atmanın yansı-
aşağı yansır.
8.
) Su dalgalarının dalga boyunu &ouml;l&ccedil;mek i&ccedil;in strobosloptan yararlanırız.
yan kısmının genişliği değişmez.
7.
) Durgun bir su birikintisine parmağımızı yavaş&ccedil;a
21.(
) İki dalga tepesi ya da dalga &ccedil;ukuru arasındaki
) Girişim deseninde kaynaklar &uuml;zerinde oluşan d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi hesaba katılır.
uzaklık dalga genliğidir.
269
Test: 24
B.
Konu Kavrama Soruları (Dalgalar)
10.
Aşağıdaki yargılarda verilen boşlukları uygun kelimelerle doldurunuz.
Gergin ve esnek bir yayda 6 saniyede 18 dalga oluşuyor. Dalganın yayılma hızı 6 cm/s ise, dalga boyu
........................................ cm'dir.
1.
Dalgaların
&ccedil;ukur
y&uuml;zeyden
yansıması
ışığın
11.
vetle &ccedil;ekilerek bir atma oluşturuluyor. Atmanın hızı
zemektedir.
2.
........................................ m/s'dir.
Dairesel dalgaların d&uuml;zlem engelden yansıması, noktasal
kaynaktan
...............................
&ccedil;ıkan
ışığın
12.
........................
Aynı fazda &ccedil;alışan iki noktasal kaynak λ dalga boylu
dalgalar yaymaktadır. Kaynaklardan birine 10λ, diğe-
rine 7,5λ uzaklıkta bulunan bir nokta ....................
mektedir.
3.
Uzunluğu 2 m, k&uuml;tlesi 500 gram olan bir tel 1 N kuv-
.................... &uuml;zerindedir.
Dalga boyu birimi olarak ........................................
13.
Sesin y&uuml;ksekliği ........................................ ile ilgilidir.
14.
Sesin birim zamanda titeşim sayısı artarsa, ses
4.
Dalga kaynağı eşit zaman aralıklarında eşit dalgalar
&uuml;retiyorsa, b&ouml;yle dalgalara ........................................
dalgalar denir.
5.
Dalgaların taşıdığı enerji ........................................ ile
www.sinav.com.tr
kullanılabilir.
doğru orantılıdır.
6.
Bir dalganın periyot ve frekansı her zaman birbirine
........................................ .
15.
........................................ yayılır.
16.
Ses şiddeti birimi ........................................ dir.
17.
Boyu l olan bir tel, iki ucu arası λ olacak şekilde titre-
........................................ .
7.
şiyorsa ........................................ veriyor demektir.
Titreşim doğrultusuna g&ouml;re dalgalar ....................
18.
.................... ve ......................................... olmak
........................................ olayı denir.
Su dalgalarının dalga boyu ortamın derinliğine
19.
........................................ fakat kaynağın periyoduna
Bir gitarın tellerine vurulduğunda oluşan dalgalara
........................................ denir.
........................................
9.
Su dalgalarının kırılma olayında, kaynağın frekansı
artırılırsa dalgaların kırılma a&ccedil;ısının artmasına
&uuml;zere ikiye ayrılır.
8.
Ses en hızlı ........................................ en yavaş
Bir dalga derin ortamdan sığ ortama ge&ccedil;erse hızı ve
dalga boyu ........................................ .
270
Konu Kavrama Soruları (Dalgalar)
C.
Test: 24
3.
Aşağıda verilen soruları yanıtlayınız.
Gergin tel &uuml;zerin-
→
de oluşturulmuş
atmanın hızı 1
1.
K
sbt
b&ouml;lme/sn dir.
L
Buna g&ouml;re atma
M
şekildeki konumdan ka&ccedil; sn sonra anlık olarak s&ouml;n&uuml;mlenir?
N
P
Gergin bir telde oluşturulan şekildeki atmanın ilerleme y&ouml;n&uuml; verilmemiştir.
Bu durumda verilen noktalardan ka&ccedil; tanesinin titreşim y&ouml;n&uuml; bilinemez?
3
4.
Gergin bir tel &uuml;ze-
L
rine bir kuvvet uy3
gulanarak &uuml;&ccedil; tane
2.
→
L
K
→
Aynı gergin tel &uuml;zerinde oluşturulan K ve L atmaları
www.sinav.com.tr
iğ oluşturuluyor.
Tel &uuml;zerinde oluP
şan dalgaların
dalga boyu 6 cm
olduğuna g&ouml;re L uzunluğu ka&ccedil; cm dir?
şekildeki y&ouml;nlerde hareket ediyorlar.
Bu atmalar birbiri i&ccedil;inden ge&ccedil;erken aşağıda verilen hangi atmalar elde edilemez?
9
X
Y
5.
8 yarıklı bir stroboskopla hızı 8 cm/s olan 2 cm dalga
boylu dalgalar duruyor gibi g&ouml;r&uuml;n&uuml;yor.
Buna g&ouml;re stroboskop frekansı en az ka&ccedil; s–1 dır?
Z
1
2
Z
271
Test: 24
Konu Kavrama Soruları (Dalgalar)
6.
9.
R
S
P
L
K
K
K
1
2
Derinliği sabit bir dalga leğeninde aynı fazda &ccedil;alışan
K1 ve K2 kaynakları ile dairesel dalgalar oluşturulu-
2d
4d
yor.
T&uuml;msek bir engele K noktasından g&ouml;nderilen daire-
Dairesel dalgaların oluşturduğu girişim desenin-
sel dalgalar ilerleme doğrultularının uzantıları L nok-
de P, R, S noktalarının &ouml;zelliği nedir?
tasından ge&ccedil;ecek şekilde yansıyor.
(
dalga tepeleri ............... dalga &ccedil;ukuru)
Buna g&ouml;re t&uuml;msek engelin odak uzaklığı ka&ccedil; d
dır?
?
4d
10.
Bir KL doğrusal su
L
dalgası X ortamından Y ortamına ge&ccedil;erken şekildeki gi-
X ortamı
K
37&deg;
bi kırılıyor.
30&deg;
Buna g&ouml;re bu or-
L'
tamlardaki su dal-
Y ortamı
K'
gasının hızları
oranı
VX
VY
www.sinav.com.tr
7.
1. d&uuml;ğ&uuml;m
X
3. d&uuml;ğ&uuml;m
2d
K2
Aynı fazda titreşen &ouml;zdeş K1 ve K2 kaynakları ile şekildeki gibi girişim deseni elde ediliyor.
1. ile 3. d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgileri arası uzaklık 2d olduğuna
ka&ccedil;tır? (sin 37&deg; = 0,6 sin 30&deg; = 0,5)
g&ouml;re X ka&ccedil; d dir?
6
5
1
2
8.
&Ouml;zdeş K1 ve K2 kaynakları ile elde edilen bir girişim
deseninde d&uuml;ğ&uuml;m ve katar &ccedil;izgileri oluşmaktadır.
11.
Katar &ccedil;izgilerinin sayısını artırmak i&ccedil;in;
I.
Bir girişim deneyinde aynı fazda &ccedil;alışan K1 ve K2
kaynakları arasındaki uzaklık 6 cm dir.
su derinliği,
Dalgaların dalga boyu 2 cm olduğuna g&ouml;re oluşan dalga katarı ve d&uuml;ğ&uuml;m &ccedil;izgisi sayısı ka&ccedil;tır?
II. kaynakların titreşim periyodu,
III. kaynakların titreşim frekansı
niceliklerinden hangileri artırılmalıdır?
Katar :5
D&uuml;ğ&uuml;m: 6
III
272
```