Spektrofotometre - Gaziantep Ve Halep İllerindeki Akrilik İplik

advertisement
Mehmet YANAR
201194913
MOLEKÜLER BİYOLOJİ ÖDEVİ
SPEKROFOTOMETRE
Çözelti içeriğindeki maddenin miktarının bulunmasında kullanılır. Spektrofotometre; görünür, (380 760nm) ultraviole (190-1100nm) ve infrared dalga boylarında, doğrudan veya başka bir madde ile reaksiyona sokulduktan
sonra ışık absorbsiyonu yapabilen her tür maddenin ölçümünü yapabilen bir cihazdır.
Temel mantığı, hazırlanan çözeltiden belirli spektrumlarda ışık geçirilmesi ve bu ışının ne kadarının çözelti
tarafından absorblandığını bulması esasına dayanır.
Çözeltinin içerdiği madde miktarı ne kadar fazla ise daha fazla ışın, çözelti tarafından soğurulur.
Spektrofotometre, çözeltinin içinden geçebilen -çözelti tarafından absorblanmayan- ışığın yoğunluğu tespit
ederek çözelti içeriğindeki aranan maddenin miktarı hakkında kantitatif bilgi verir. Örneğin, farklı
sıcaklıklarda bakterilerin gelişiminin gösterilmesi için; çeşitli ortamlara bırakılan bakteriler daha sonra
çözeltiler içinde teker teker spektrofotometre ile ölçüldüğünde bakterilerin fazla olduğu örnekte daha fazla
absorblanma gözlenecektir. Dolayısıyla bu da bize ortamdaki sıcaklığa bağlı bakteri büyüme hızı ile ilgili bilgi
verir. Sonuçta, daha fazla bakteri daha fazla madde demektir ve bu da absorbsiyonun daha fazla olması
anlamına gelir.
Spektrofotometre’in içerdiği başlıca iki yapısı vardır. Bunlardan birisi ışık kaynağı olan
spektrometre ve fotometre olarak adlandırılan ışık detektörüdür (Diyagram 1).
Diyagram 1: Spektrofotometre’nin çalışma prensibi
İncelenecek örnek spektrometre ile fotometre arasına ve küvet olarak adlandırılan, genellikle sert
plastikten ya da quartz’dan yapılan özel tüp içine yerleştirilir. Farklı örnekler farklı dalga boylarını
absorbladıkları için öncelikle bu aralığın bulunması gerekir. Örneğin DNA’nın bilinen spektrum aralığı 260
nm’dir. DNA miktarı incelenirken bu aralık kullanılır. Bu aralığın bulunması için spektrometre ile tüm
aralıklarda örneğe ışın gönderilir. Elde edilen sonuçlardan elde edilen grafik incelendiğinde incelenen
maddenin hangi aralıkta ışığı absorblandığı anlaşılabilir (Grafik 1).
Grafik 1: Grafikte klorofillerin absorblama aralıkları gözükmektedir. Bilindiği gibi klorofiller
fotosentez için 700 nm dalga boyundaki ışığı soğururlar.
Bu absorbsiyon aralığı bulunduktan sonra spektrometre ile bu aralıkta örneğe monokromatik belirli bir dalga boyuna ait- bir ışın gönderilir. Spektrofotometreler gönderdiği ışığın dalga boyuna göre
çeşitlidir. Gönderilen ışık, küvet’in içindeki örnekten geçtikten sonra fotometreye ulaşır. Spektrometre’den
1
gönderilen ışık ile fotometreye ulaşan ışık arasındaki fark bize absorblanma miktarını verir. Absorblanma
terimi absorbans’tır ve Beer-Lambert teoreminden hesaplanır. (Formül 1)
Formül 1: Beer-Lambert Teoreminden absorbans hesabı
Formülde, A absorbansı, I0 Spektrometre’den gönderilen ışığın yoğunluğunu, I1 ise küvetten geçtikten
sonraki ışığın yoğunluğunu temsil eder (Diyagram 2).
Diyagram 2: Küvette absorblanma
Spektrofotometre ile yapılan ölçümler sonucunda derişim-absorbans grafiği çizilebilir (grafik 2).
Burada dikkat edilmesi gereken husus derişim-absorbans fonksiyonunun belirli bir değere kadar lineer daha
sonra da negatif artış göstererek sabit bir değere yaklaşmasıdır. Bunun sebebi çözeltideki madde miktarının
belirli bir seviyeden sonra ışığın geçeceği aralıkların moleküller tarafından dolması, dolayısıyla da maddenin
tüm ışığı absorblamasıdır.
Grafik 2: Örnek bir derişim-absorbans grafiği. Absorbans değerinin bir süre sonra sabit bir değere yaklaştığı görülebilir.
Ölçümün yapılması için öncelikle referans –blank- olarak, içinde incelenecek maddenin olmadığı
bir çözelti hazırlanması gerekir. Standart bir referans çözelti, su, indikatör ve varsa tampon çözelti içermelidir.
Referans çözeltilerin amacı spektrofotometrenin ölçüm değerinin daha hassas olmasını sağlamaktır. Referans
çözeltiler ile ölçüm yapıldığında spektrofotometrenin ölçeği sıfırlanır. (diğer bir deyişle yapılan ölçümün
absorbansının 0 -%100 geçiş- olduğu belirtilir.) Örnek çözelti ile referans çözelti arasındaki absorbans farkı az
olduğundan spektrofotometre daha kesin sonuçlar verecektir. Referans çözeltinin yerine saf su konulması bu
farkı çok açacağından daha az hassas sonuçlar verir. Dolayısıyla spektrofotometre. analizlerinde referans
olarak saf su kullanılmaz. Referans çözelti, farklı spektrofotometre çeşitlerinde farklı olarak kullanılsa da
işlevi aynıdır.
Spektrometre ile protein ölçümü yapılabilmesi için de örneklerin önce belirli belirteçler ile
renklendirilmesi gerekir. Örneğin Bradford belirtecini örnek alalım. Bradford çözeltisi protein belirtecidir ve
standart olarak BSA (bovine serum albumin) işaretlemede kullanılır. İşaretlendiğinde oluşan kompleks 595 nm
dalga boyunda ışığı absorblar. Bu dalga boyunda ölçümler yapılır.
2
Spektrometre Çeşitleri
Kristal spektrometreler:
Dalga boyu yaklaşık olarak ~30 Å’un altında olan ışımalar, kristalde kırınım ile ayrıştırılabilir.
Izgara spektrometreler:
dalda boyu yaklaşık ~30 Å’un üzerinde olan ışımaların ayrılması için kullanılır. Izgara
spektrometreler yansıtan veya geçiren (transmission) spektrometreler oarak iki grupta toplanabilir
Spektrometrenin parçaları:
Kolimatör Borusu: Işık kaynağından gelen ışınları paralel olarak prizma üzerine gelmesini sağlar.
Dürbün : Prizmadan gelen ışınların yerini belirlemek için kullanılır. Dürbünde yakınsak mercek
üzerine gelen ışın merceğin odak noktasında toplanır ve oküler yardımıyla gözlenir.
Taksimat Borusu : Bir ucunda yakınsak mercek ve merceğin odak noktasında bulunan ve bir ışık
kaynağı ile aydınlatan bir skala vardır.
KAYNAKLAR
http://www.webmastersitesi.com/webmaster-sozlugu/226254-spektrofotometre-nedir.htm
http://www.makaleler.com/bilim-makaleleri/spektrofotometre.htm
http://www.kimyaders.com/?p=3073
http://www.genbilim.com/content/view/2147/34
3
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards