Merve Yıldırım

advertisement
ŞEHİR COĞRAFYASI DERSİ
DÖNEM ARA ÖDEVİ


MERVE YILDIRIM
ECEM ERTUĞRU
13-69
12-21
BİNNUR ÖKTEM
‘KÜRESEL KENT SÖYLEMİNİN
KENTSEL MEKANI
DÖNÜŞTÜRMEDEKİ ROLÜ’
HAKİM KÜRESEL KENT SÖYLEMİ:
Küresel kent söylemi,daha kapsamlı küreselleşme
söylemi içinde ortaya çıkmıştır.Söylemin akademik
çerçevesi FRİEDMAN ve WOLFF tarafından
ortaya atılan daha sonra SASSEN ve bir dizi diğer
akademisyen tarafında geliştirilen DÜNYA KENTİ
HİPOTEZİ etrafında geliştirilen tartışmalardır.

Hakim küreselleşme söylemi içinde mekansal
yeniden yapılanmalara ilişkin bir dizi yaklaşım
geliştirilmiştir.Bu yaklaşımların çeşitliliğine
rağmen iki temel yaklaşımdan bahsetmek
mümkündür.Birincisi,ulus devletin egemenliğini
yitirdiği ve tek kimlikli sınırsız bir dünyaya
doğru gidildiğine dairdir (OHMAE,1995).İkincisi
ise yeni küresel ekonominin yeni bir mekansal
organizasyon çerçevesinde organize ve kontrol
edildiğini ileri sürer.

TAYLOR (2000) küresel kentlerin bunların
arasında en göze çarpan mekansal gösterge
olduğunu ileri sürerken,CASTELLS (1994)
küresel kentlerin en kolay tanınan yeni
mekansal oluşum olduğunu iddia etmektedir.

Dünya Kenti kavramı 18. yy’dan itibaren
kullanılmış olmakla beraber bugünkü anlamını
1980’den sonra kazanmıştır.İlk defa GOETHE
tarafından 18.yy’da Paris ve Roma’nın kültürel
zenginliğini ifade etmek için, daha sonra 1915’te
İskoç plancı GEDDES tarafından ise dönemin
yeni büyük metropolitan alanlarını tanımlamak
için kullanılmıştır.Daha birçok plancı ve
akademisyen tarafından bu kavram
geliştirilmiş.PETER
HALL,COHEN,BRAUDEL,FRİEDMANN,
WOLFF,PRYKE,CASTELLS… bunlara verilecek
örnekler arasında.
PEKİ BU KADAR BAHSEDİLEN VE
ÜZERİNDE DURULAN ‘DÜNYA KENTİ’
NEDİR?

Dünya kenti,finans ve yönetimi de içine alan
ekonomik aktivitelerin ve büyük eğitim ve
kültürel aktivitelerin yer aldığı,tıp ve hukuki
konular başta olmak üzere değişik alanlarda
uzmanlaşmış insanların yoğunlaştığı yerlerdir.
DÜNYA KENTI SÖYLEMINE ELEŞTIREL BIR
YAKLAŞIM

Küresel kent söyleminin teorik ve metodolojik
sorunları vardır.Küresel kent söyleminin
küreselleşmeye yaklaşımı ekonomik ve teknolojik
deterministtir.Söylem eleştirel marksist
yaklaşımı göz ardı ederek politik süreçlere
özelliklede neoliberalizme eleştirel olmayan bir
yaklaşım izlemektedir.Halbuki
küreselleşme,küreselleşmeyi savunanların
aksine doğal bir süreç değildirKüreselleşme
Projesi,Kalkınmacı Projenin yerine
geliştirilmiş,kapitalizmin en son aşamasındaki
politik projenin adıdır.Bu projenin ideolojisi
neoliberalizmdir.

Küresel kent söyleminin iddia ettiği gibi
teknolojik gelişmelerin ve kapitalist ekonominin
piyasa güçlerince evrimi sonucu oluşumu somut
küresel kent yoktur.Bununla birlikte kentlerin
son 20 yıldır önemli bir dönüşüm yaşadığı
doğrudur.
KÜRESEL KENT SÖYLEMININ BÜYÜKDEREMASLAK AKSININ GELIŞIMINDEKI ROLÜ

Hakim küresel kent söyleminin argümanları
1980’lerin başlarından itibaren İstanbul’a dair
üretilen kentsel politikaların belirlenmesinde en
etkili söylem olup kentsel yapının
belirlenmesinde ,biçimlenmesinde ve
meşrulaştırılmasında önemli bir rol
oynamıştır.Son 20 yıldır İstanbul’a dair birçok
küresel kent söylemi üretilmiş,İstanbul’u küresel
kent yapma adına hem merkezi hem de yerel
hükümetler tarafından farklı projeler
üretilmiştir.

Uluslararası iş merkezi yaratmayı hedefleyen
projelerin çokluğu ve çeşitliliğine
rağmen,Büyükdere-Maslak aksı Avrupa
yakasında uluslararası finans merkezi olarak
ortaya çıkarken,Altunizade ve Kozyatağı da Asya
yakasında ikinci dereceden uluslararası finans
merkezi olarak yapılanmıştır.
BÜYÜKDERE-MASLAK AKSININ
SANAYİ AKSI HALİNE GELİŞİ

Büyükdere Bulvarı kentin Avrupa
yakasında,Şişli Camii ile başlayan Esentepe
,Zincirlikuyu,Levent,Sanayi,Maslak’tan geçip
Hacıosman yamaçlarında biten,İstanbul’un
hayati öneme sahip su havzalarının ve
ormanların bulunduğu kuzeye doğru uzanan en
önemli akslarından biridir.

Büyükdere-Maslak aksı 1950’lerin başında hala
kırsal bir görünümdeydi.Bununla birlikte hızlı
sanayileşme ve Anadolu’dan gelen göçle aks
izleyen birkaç on yılda hızla dönüşüme
uğramıştır.Bazı politikalar belirlenerek
ekonomik büyüme hedeflenmiştir.Bu
politikaların uygulanması sanayileşme ve
kentleşme süreçlerini hızlandırmış,böylece
İstanbulu’un sosyo-ekonomik pozisyonu ülkedeki
diğer kentlere göre güçlenmiş,kent mekanında
hızlı bir dönüşüm yaşanmaya başlamıştır.

İstanbul’un planlanmasını kontrol eden
Danışmanlar Heyeti Büyükdere-Maslak
gelişimine dair iki önemli karar
geliştirmiştir.Birincisi,başlangıçta düşük gelir
gruplarının konut ihtiyacını karşılamayı
hedefleyen sonra lüks konut alanlarına dönen
Levent konutlarının inşasıdır.İkincisi ise
sanayiye ilişkindir.
SANAYİ AKSINDAN ULULARARASI
İŞ MERKEZİNE DÖNÜŞÜM:
ANAVATAN PARTİSİ DÖNEMİ(1984-1989)
İstanbul’un küresel kent projesi Anavatan
Partisi(ANAP) döneminde neoliberal politikaların
bir parçası olarak başlamıştır.1980 Ocak ayında
neoliberal politikalrı temel alan ilk istikrar
programı askeri darbenin yarattığı baskıcı
politikalarla uygulanmaya başlanmıştır.Askeri
yönetimin hazırladığı yeni anayasal ortamda
özellikle emek süreci ve demokratik örgütlenmeler
sınırlanarak neoliberal politikaların
uygulanmasının önü açılmıştır.

ANAP hükümetinin ilk yıllarındaki ekonomik
büyüme 1986’da düşmeye başlamış,uygulanan
politikalar toplumda istihdam ve gelir
eşitsizliklerini artırmaya başlamıştır.ANAP
küreselleşme projesine yoğunlaşmış ve
gecekondu bölgelerinde yaşayanların kötü yaşam
koşullarını göz ardı etmiştir.Arsa
spekülasyonunu tetikleyen kentsel politikalar
ANAP döneminde rüşvet,adam kayırma ve
yolsuzlukların artmasını ve böylece de ANAP’a
olan desteğin azalmasını getirmiştir.ANAP’ın
gerçekleştirdiği hemen her büyük proje sivil
toplum örgütlerinin özelliklede MİMARLAR
ODASI ‘nın eleştirilerine hedef olmuştur.
SOSYAL DEMOKRAT HALKÇI PARTİ DÖNEMİ
(1989-1994):
SHP seçim propagandasını ANAP dönemindeki
usulsüzlüklerle mücadele etme ve sosyal adaleti
getirmeye dair vaatler üzerinden yürütmüş ve
1989 yerel seçimlerinde İstanbul da dahil omak
üzere birçok kentte seçimleri alarak büyük bir
başarı kazanmıştır.SHP daha ilk baştan ANAP’ın
dünya kenti projesine eleştirel bakmış,İstanbul için
ANAP ‘ın projesinden farklı bir proje
tanımlamıştır.

SHP’nin amacı İstanbul’u Avrupa sistemine
eklemlemek ve kent için hinterlandı olan
Avrupa’da önemli rol vererek dünya kenti
yapmaktır.Belediye,EUTODIALOGUE adını
verdiği platformda Avrupa’daki kentlerin
belediye başkanlarını yılda bir kez bir araya
getirerek ortak projeler gerçekleştirmek ve
böylece Avrupa Birliği’nin bütünleşme sürecini
hızlandırmayı amaçlamıştır. SHP dönemi
,popülist politikalr izleyip kente göçü daha da
artırdığı ileri sürülerek eleştirilmiş ve küresel
kent olma adına kayıp olarak değerlendirilmiştir.
REFAH PARTİSİ DÖNEMİ (1994-2004):

1980’ler boyunca popüler olmaya başlamış ,ilk
büyük seçim zaferini 1994 yerel seçimlerinde
kazanmıştır.Temelde İslami bir siyaset izleyen
bu partinin ideolojisi güçlü sanayileşme yoluyla
ekonomik gelişme ve sosyal hayatın İslami
ilkelere göre düzenlenmesi ve nihayetinde adil
topluma ulaşma olarak özetlenebilir.Partinin
ideolojisi seküler devletin ideolojisiyle daha
baştan çatışmış bu da partinin birçok kez
Anayasa Mahkemesince kapatılmasıyla
sonuçlanmıştır.

Refah Partisi’nin eliti İstanbul’u uluslararası
ticaret,bilim ve teknoloji merkezi yapmak üzere
güçlü bir motivasyon göstermiştir.Ancak bu
projenin Türk,İslami,Osmanlı ve Anadolu
kültürel değerleriyle dengelenen bir proje olması
gerektiği vurgulanmış,küreselleşme
söylemi,Türk ve İslami değerlerin katılması
koşuluyla benimsenmiştir.Bazı gruplar Refah
Partisi’ni anti-modernist,batı ve sistem karşıtı
olarak değerlendirmiş ve kenti islamlaştırmayı
istediğini ileri sürmüştür.Parti 1998 yılında
Anayasa Mahkemesi tarafında laikliğe karşı
politikaları nedeniyle kapatılmıştır.
SONUÇ:

Kapitalizmin yeniden yapılanması elit gruplar
tarafından oluşturulan belli bir politik proje
çerçevesinde ve belli söylemlerle yönlendirilerek
ve meşrulaştırılarak gerçekleşir.Bu proje
1980’lerde neoliberalizm 1990’larda ise
küreselleşme olarak adlandırılmıştır.Küresel
kent projesinin formasyonu bu büyük
küreselleşme politik projesinin bir parçasıdır ve
küresel kent söylemi neoliberal küreselleşme
projesinin kent ideolojisidir.
KAYNAKÇA: İSTANBUL’DA KENTSEL
AYRIŞMA---HATİCE KURTULUŞ
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards