Uploaded by User1645

Tıbbi Atık Eğitimi

advertisement
Atık Yönetimi ve Tıbbi
Atıklar
1
Tanımlar
 İhtiyaç duymadığımız ve uzaklaştırmak istediğimiz
her türlü maddeyi ATIK olarak tanımlayabiliriz.
 Sağlık hizmeti kuruluşların faaliyetleri esnasında
ortaya çıkan her türlü atığa HASTANE ATIĞI denir.
 Hastaneler tıbbi atıkların %77’sini üretmektedir.
 Sağlık uygulamalarının tek kullanımlık malzemeye
dayandırılması da bu atık miktarını arttırmaktadır.
Tanımlar
Atıkların Sınıflandırılması
Tıbbi Atıklar
Evsel Atıklar
Ambalaj Atıkları
Tehlikeli Atıklar
Radyoaktif Atıklar
Tanımlar
Tıbbi Atık:





Vücut sıvı ve salgıları (kan ve kan ürünleri dahil),
Vücut sıvı ve salgıları ile kontamine olmuş her tür
atık,
Doku ve organ parçaları (patoloji atıkları dahil),
Bakteri ve virüs tutucu hava filtreleri,
Günü geçmiş veya artmış antineoplastik
(kemoterapik) ilaçlar ve bu ilaçlarla kontamine
olmuş her tür malzeme
Tanımlar
Kesici Delici Alet:
Hastane ortamında kullanılan ve yaralanmaya neden
olabilen kesici ve delici cisimler (bistüri, iğne ucu, vb.)
Not: Kullanılmış ampuller tıbbi atık poşetlerinde
yaralanmaya neden olabileceği için kesici delici alet
olarak değerlendirilir.
Tanımlar
Evsel Nitelikli Atık:
Sağlıklı insanların bulunduğu kısımlar, hasta
olmayanların muayene edildiği bölümler ,ilk
yardım alanları, idari birimler, temizlik hizmetleri,
mutfaklar ambar ve atölyelerden gelen kontamine
olmamış atıklar.

Tanımlar
Ambalaj Atıkları
Tüm idari birimler, ambar, mutfak, atölye v.s den
kaynaklanan tekrar kullanılabilir, geri kazanılabilir
atıklar:
Kağıt
Karton
Mukavva
Plastik
Cam
Metal V.b
Tanımlar
Tehlikeli Atıklar
Fiziksel veya kimyasal özelliklerinden dolayı ya
da yasal nedenler dolayısı ile özel işleme tabi
olacak atıklar
Tehlikeli kimyasallar
Sitotoksik ve sitostatik ilaçlar
Amalgam atıkları
Genotoksik ve sitotoksik atıklar
Farmasötik atıklar
Ağır metal içeren atıklar
Basınçlı kaplar
Tanımlar
Radyoaktif Atıklar
Vücut ve organ görüntülenmesi, tümör
lokalizasyonu veya tedavi amacıyla , çeşitli
araştırmalarda kullanılan katı, sıvı ve gaz atıklardır.
Türkiye Atom Enerjisi Kurumu mevzuatı
hükümlerine göre toplanıp uzaklaştırılır.
 Kemoterapötik ajanlar ve radyo izotop ilaçlar ile temas
etmiş enjektörler, serum şişeleri ve torbaları ile serum
setleri ve kemoterapötik ilaç flakonları TEHLİKELİ ATIK
iken, diğer ilaç flakonları ve serum şişeleri AMBALAJ
ATIĞI ve enjektörlerin plastik kısımları ve serum setleri
TIBBİ ATIK olarak kabul edilmekte. Kan ile bulaş olan
serum şişeleri ve fakonlar da TIBBİ ATIK olarak
değerlendirilmelidir. MRSA ve VRE gibi enfeksiyonu olan
hastaların alt bezleri tıbbi atık, diğer hasta bezleri ise
evsel atık kapsamındadır.
 Kullanılmış serum şişeleri ayrı toplanmadan önce,
uçlarındaki lastik, hortum, iğne gibi hasta ile temas eden
kontamine olmuş materyallerden ayrılır.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
I- Tıbbi atıklar
Dikkat! Tıbbi Atık
 Kesici-delici atıklar
II- Evsel atıklar
III- Ambalaj atıkları
IV- Tehlikeli Atıklar
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
EVSEL NİTELİKLİ ATIKLAR
 Toplanan evsel nitelikli atıkların, Katı Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda
taşınmaları ve bertaraf edilmeleri sağlanır
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
AMBALAJ ATIKLARI
Toplanan ambalaj atıklarının, Ambalaj ve Ambalaj
Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda
geri kazanılmaları sağlanır.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
Tıbbi atıkların toplanmasında; yırtılmaya, delinmeye,
patlamaya ve taşımaya dayanıklı; orijinal orta yoğunluklu
polietilen hammaddeden sızdırmaz, çift taban dikişli ve
körüksüz olarak üretilen, çift kat kalınlığı 100 mikron olan,
en az 10 kilogram kaldırma kapasiteli, her iki yüzünde
görülebilecek büyüklükte “Uluslararası Biyotehlike”
amblemi ile “DİKKAT TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan kırmızı
renkli plastik torbalar kullanılır.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
Sıvı tıbbi atıklar da uygun emici maddeler ile
yoğunlaştırılarak yukarıda belirtilen torbalara konulur
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
Tıbbi Atıkların Kaynağında Ayrı Toplanması İçin Konteynır Örnekleri
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
Delici ve Kesici Atıklar
 Kesici ve delici özelliği olan atıklar diğer tıbbi atıklardan ayrı olarak
delinmeye, yırtılmaya, kırılmaya ve patlamaya dayanıklı, su geçirmez ve
sızdırmaz, açılması ve karıştırılması mümkün olmayan, üzerinde
“Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “DİKKAT! KESİCİ ve DELİCİ
TIBBİ ATIK” ibaresi taşıyan plastik veya aynı özelliklere sahip lamine
kartondan yapılmış kutu veya konteynerler içinde toplanır.
 Tıbbi atık torbaları ve kesici-delici atık kapları ¾ oranında doldukları
zaman derhal yenileri ile değiştirilirler.Yeni torba ve kapların kullanıma
hazır olarak atığın kaynağında veya en yakınında bulundurulması
sağlanır.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
TEHLİKELİ ATIKLAR
Tehlikeli atıklar ve tehlikeli atıklarla kontamine olmuş
malzemeler diğer atıklar ile karıştırılmadan ayrı olarak
toplanır ve tehlikeli atık deposuna teslim edilir.
Genotoksik atıklar, farmasötik atıklar, ağır metal
içeren atıklar, kimyasal atıklar ve basınçlı kaplar diğer
atıklardan ayrı olarak toplanırlar. Bu atıkların bertarafı
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine göre yapılır.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
TEHLİKELİ ATIKLAR
 Tehlikeli atıklar kesinlikle kanalizasyon sistemine
boşaltılmaz, doğrudan havaya verilmez, düşük
sıcaklıklarda yakılmaz, evsel atıklarla
karıştırılmaz ve depolanarak bertaraf edilmezler.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE AYRILMASI, TOPLANMASI
Tıbbi Atıkların Ünite İçerisinde Taşınması
Tıbbi atık torbaları ünite içinde bu iş için
eğitilmiş personel tarafından, tekerlekli, kapaklı,
paslanmaz metal, plastik veya benzeri
malzemeden yapılmış, yükleme-boşaltma
esnasında torbaların hasarlanmasına veya
delinmesine yol açabilecek keskin kenarları
olmayan, yüklenmesi, boşaltılması, temizlenmesi
ve dezenfeksiyonu kolay ve sadece bu iş için
ayrılmış araçlar ile toplanır ve taşınırlar. Tıbbi
atıkların ünite içinde taşınmasında kullanılan
araçlar turuncu renkli olacak, üzerlerinde
“Uluslararası Biyotehlike” amblemi ile “Dikkat! Tıbbi
Atık” ibaresi bulunacaktır.
TIBBİ ATIKLARIN ÜNİTE İÇERİSİNDE TAŞINMASI
Tıbbi atık torbaları ağızları sıkıca
bağlanmış, atığın çıktığı birim adı atık torbası
üzerinde belirtilmiş olarak ve sıkıştırılmadan
atık taşıma araçlarına yüklenir, toplama ve
taşıma işlemi sırasında el veya vücut ile
temastan kaçınılır. Atık torbaları asla elde
taşınmazlar. Taşıma işlemi sırasında atık
bacaları ve yürüyen şeritler kullanılmaz.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE,TAŞINMASI
Tıbbi atıklar ile evsel nitelikli atıklar
aynı araca yüklenmez ve taşınmazlar.
Atık taşıma araçları her gün düzenli
olarak temizlenir ve dezenfekte
edilirler. Araçların içinde herhangi bir
torbanın patlaması veya dökülmesi
durumunda atıklar güvenli olarak
boşaltılır ve taşıma aracı ivedilikle
dezenfekte edilir.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE,TAŞINMASI
Atıkların Taşınması Esnasında Dikkat
Edilecek Hususlar
Servis hemşireleri ve diğer klinik personeli,
kırmızı renkli, atık torbalarının, dörtte üçü
dolduktan sonra, iyi bir şekilde kapatıldığından
emin olmalıdır. Hafif olan torbaların ağızları
düğümlenmeli, daha ağır olanların ağızları
plastik şeritler ile kapatılmalıdır.
Kesici delici atıkların biriktirildiği kutular da
kırmızı renkli atık torbalarına diğer tıbbi
atıklardan ayrı olarak yerleştirilir.Tıbbi atık
torbası üzerine torba içerisinde Kesici delici alet
kutusu olduğu torba üzerinde belirtilir.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE,TAŞINMASI
Atıkların Taşınması Esnasında Dikkat Edilecek Hususlar
Bu atıkların üretildikleri noktalarda biriktirilmesine izin
verilmez. Servislerde bu atıklar için ayrılmış olan yerde
bulunan tekerlekli ağzı kapaklı konteynerlerde biriktirilen
atıklar her gün, bu atıkların taşınmasında görevli olan
özel kıyafet ve ekipmanlarını kullanan personel
tarafından, yönetmeliğe uygun şekilde inşa edilen geçici
atık depolarına taşınırlar. Bu işlem için yük asansörleri
kullanılabilir.
ATIKLARIN ÜNİTE İÇİNDE TAŞINMASI
Atıkların Taşınması Esnasında Dikkat Edilecek
Hususlar
Atıkların toplanmasından sorumlu olan çalışanların
uyması gereken kurallar:
 Kişisel korunma önlemleri mutlaka alınmalıdır.
 Atıklar günlük toplanmalı ve belirlenen saatlerde tıbbi
atık taşıma personeline teslim edilmesi sağlanmalıdır.
 Tüm atık üretim noktalarında yeterli sayıda torba ve
konteyner bulundurulmalıdır.
GEÇİCİ ATIK DEPOLARI
Personeller tarafından ünitelerden toplanan atıklar sınıflarına göre ayrı
depolarda depolanırlar.
GEÇİCİ ATIK DEPOLARI
GEÇİCİ ATIK DEPOLARI
GEÇİCİ ATIK DEPOLARI
TEHLİKELİ ATIKLARLA TEMAS DURUMUNDA
YAPILMASI GEREKENLER
Tehlikeli Kimyasalların Dökülmesi Sonucu Oluşan Acil Durumlarda Müdahale
Personel;
a) Kirlenen giysi çıkartılmalı, cilt teması olmuşsa kimyasalın etkilediği bölge bol su ile yıkanmalı
(15-20 dk).
b) Göze sıçrama olmuşsa, göz kapağı açık olacak şekilde bol su ile veya göz solüsyonu ile
yıkanmalı, gerekirse uzmana başvurulmalı.
c) Kimyasal buharları solunduysa, temiz havaya çıkılmalı, gerekirse uzmana başvurulmalı.
d) Daha da acil bir durum söz konusu ise en yakın Tıbbi müdahale yerine ulaşılmalı veya acil
servis aranmalı.
e) Acil durumlarda söz konusu kimyasalın Güvenlik Bilgi Formu (MSDS)’ine bakılarak, ilk yardım
için yapılması gereken müdahaleler ve bu kimyasal ile bilinmesi gereken diğer hususlar
(potansiyel tehlike durumu, kullanılacak kişisel koruyucu donanımlar, bertaraf) okunmalı.
f) Diğer çalışanlar durum ile ilgili uyarılmalı.
g) Tehlikeli kimyasalın ortamdan uzaklaştırılması ve bertarafı Güvenlik Bilgi Formundaki
talimatlara uyarak yapılmalı, işlem sırasında gerekli kişisel koruyucu donanım kullanılmalı.
h) Olay, ilgili yöneticiye bildirilmeli.
TEHLİKELİ ATIKLARLA TEMAS DURUMUNDA
YAPILMASI GEREKENLER
Tehlikeli Kimyasalların Dökülmesi Sonucu Oluşan Acil Durumlarda Müdahale
Etkilenen Ortam ve Çevre;
a) Kaza (dökülme, kırılma, sızma vb) bölgesi kontrol altına alınarak kimyasalın başka alana
taşınması engellenmeli.
b) Dökülen, kırılan vb. kimyasal 5 litreden fazla ise ya da çok tehlikeli bir madde ise dökülen alan
boşaltılmalı
c) Dökülen bölgenin çevresi uygun Absorban madde (asit, alkali veya nötr) ile sarılarak
kimyasalın dağılması önlenmeli (Absorban kullanım talimatına göre).
d) Bu işlem sırasında kimyasala ait Güvenlik Bilgi Formunda belirtilen kişisel koruyucu
donanımlar kullanılmalı.
e) Üzerine dökülen absorban madde kimyasalı iyice çektiğinde süpürge ve faraş yardımıyla katı
atık, kimyasal atık torbasına toplanmalı ve uygun bir sünger yardımı ile kalıntılar
uzaklaştırılmalı.
f) Katı atık haline gelen ve kimyasalı emmiş olan absorban madde Tehlikeli Atıkların Kontrolü
Yönetmeliğindeki Atık bertaraf etme kurallarına göre uzaklaştırılmalıdır.
g) Olay, ilgili yöneticiye bildirilmelidir.
Kaza Durumunda Oluşan Atıklar ve Atıkların Uzaklaştırılması
Oluşan atıklar cinsine göre sınıflandırılır, depolanır ve yönetmeliklere uygun olarak bertaraf edilir.
TIBBİ ATIK KAZALARINDA YAPILMASI GEREKENLER
 Tıbbi atık içeren çöp torbalarından birisinin toplama veya
taşıma aşamasında patlaması halinde bu torba hemen
ikinci bir kırmızı çöp torbası içine konur ve toplama veya
taşıma işlemine devam edilir.
 Patlama sonucu kirlenen yüzey temizlenir ve dezenfekte
edilir.
 Tıbbi atıkların toplanması ve taşınmasında oluşacak kaza
ve yaralanma anında yaralanan kişi hemen acil servise
başvurup gerekli pansuman ve tetanoz aşısı olmalıdır. En
kısa sürede olayı çalışan hakları ve güvenliği birimine
mesai saatleri dışında ise nöbetçi kat sorumlu
hemşiresine bildirip gerekli kontrollerden geçmek ve takip
edilmek üzere İntaniye polikliniğine müracaat etmelidir.
Temel İlkeler



Her tür kesici-delici alet, kesici-delici alet kutularına
atılmalıdır.
Enjektörlerin iğne ucu kesici atık kutularına ayrılarak
atılmalıdır. Ayırmakta zorlanılıyorsa yaralanmaya
neden olabileceğinden tüm atılabilir.
Kesici-delici alet kutuları ve tıbbi atık torbaları ¾
oranında doldurulmalı, tam olarak dolmaları
beklenmemeli, kesinlikle sıkıştırılmamalıdır.
Temel İlkeler
 Kırmızı çöp torbaları normal servislerde ve
polikliniklerde tedavi odalarında,Yoğun Bakım
Ünitelerinde, Ameliyathane ve Hemodiyaliz
Ünitesinde ofis alanları dışında tüm alanlarda
bulundurulmalıdır.
 Bunlar dışında kırmızı çöp torbası konulması
gereken alanlar İnfeksiyon Kontrol
Komitesi’nin önerileri ve çalışanların ihtiyaca
yönelik görüşleri doğrultusunda belirlenir.
Temel İlkeler
Hasta bakım hizmeti verilen tüm alanlarda (hasta
odası, muayene ve tedavi odaları, ameliyathane,
hemodiyaliz, vb.) kesici-delici alet kutusu
bulundurulmalıdır.
Kırmızı çöp torbası bulunmayan bir alanda
üretilen tıbbi atık en yakındaki kırmızı torbalı çöp
kovasına veya kesici-delici alet kutusuna
atılmalıdır.
Temel İlkeler
Tüm atıklar kaynağında ayrıştırılmalıdır.
Tıbbi atık taşınan araçlarla evsel nitelikli atıklar
aynı araçta taşınamazlar.
Atık toplama işlemi sırasında mavi veya siyah bir
çöp poşetinin içinde tıbbi atık bulunduğunun
görülmesi durumunda temizlik personeli bu çöp
poşetini uygun boyda kırmızı bir çöp poşetinin
içine koyarak tıbbi atık şeklinde ortamdan
uzaklaştırmalıdır. Kesinlikle ayrıştırma yapma
yoluna gidilmemelidir.
TEŞEKKÜRLER
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

Create flashcards