Solunum sistemi infeksiyonlarında etken mikroorganizmalar

advertisement
ET
İN
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
Solunum sistemi
infeksiyonlarında etken
mikroorganizmalar
PR
O
F.
D
R
.D
Prof Dr Dilek Yeşim METİN
F.
PR
O
.D
R
D
K
İL
E
YE
Şİ
M
M
ET
İN
ET
İN
Üst ve alt solunum yolu infeksiyonları
YE
Şİ
M
M
• Solunum yolları burundan başlar, alveollerde son bulur.
Solunum yolu infeksiyonlarında etkenin tercih ettiği
bölgeye göre klinik tablo değişir.
.D
İL
E
K
• Solunum yollarında infeksiyona neden olan birçok
mikroorganizma üst solunum yolu yüzey epitelinde sınırlı
kalır.
F.
D
R
• Bazıları alt solunum yollarına da yayılır.
PR
O
• Bazıları da solunum yolu ile bulaşıp sistemik
infeksiyonlara neden olur.
Tip
Örnek
Sonuç
Yüzey epitelinde sınırlı
kalanlar
Soğuk algınlığı virüsleri
İnfluenza virüsleri
Streptokoklar
Klamidya
Difteri
Boğmaca
Candida albicans
(pamukçuk)
ET
İN
Mukozal savunma
mekanizmaları önemli
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
Lokal yayılım
Kızamık, kızamıkçık,
kabakulak
EBV, CMV
Chlamydia psittaci
Q ateşi
Kriptokoklar
PR
O
F.
D
R
.D
Vücüdun diğer
bölgelerine dağılanlar
İnkübasyon süresi uzun
Giriş bölgesinde lezyon
yok veya çok az
Etken vücuda yayılır ve
çoğalır.
Tükürük bezleri
(Kabakulak v, EBV,
CMV)
Solunum yolları
(Kızamık)
F.
PR
O
.D
R
D
K
İL
E
YE
Şİ
M
M
ET
İN
–
–
–
–
–
–
M
YE
Şİ
M
K
İL
E
Virüsler
– Rhinovirus
– Coronavirus
%50’den fazla etken
Adenovirus
Parainfluenza virüsler
İnfluenza virüsler
RSV
Coxsackie virus tip A
Echovirus
.D
•
R
•
Ateş, mukozal sekresyonlarda artma, nazal
mukozada inflamatuvar ödem, hapşırma,
gözlerde sulanma
48 saatte kendi kendini sınırlar
D
•
F.
•
Rinit (soğuk algınlığı) nazal mukoza
membranlarının inflamasyonudur
Etkenler hücreden hücreye yayılarak ilerler
PR
O
•
ET
İN
Soğuk algınlığı
YE
Şİ
M
K
İL
E
.D
–
–
–
–
inflamatuvar eksuda
Veziküller
mukozal ülserasyon
nazofarengeal lenf bezlerinde
hiperplazi
R
•
Farenks inspeksiyonda eritematöz ve
şiş görünür.
Etken mikroorganizmaya bağlı olarak
D
•
F.
•
Farenjit (boğaz ağrısı) ve tonisilit hem
çocuk hem de erişkinleri etkileyen üst
solunum yolu hastalıklarıdır.
Akut boğaz ağrısının nedeni yaklaşık
%70 oranında virüslerdir.
PR
O
•
M
ET
İN
Farenjit, Tonisilit
ET
İN
Akut farenjit etkenleri
Örnek
Sonuç
Virüsler
Rhinovirus, coronavirus
Adenovirus
Parainfluenza virusler
İnfluenza virüsler
CMV
EBV
HSV tip 1
Coxsackie A ve diğer
enterovirüsler
Bakteriler
Streptococcus pyogenes
Neisseria gonorrhoeae
Corynebacterium diphtheriae
Haemophilius influenza
Borrelia vincenti+fusiform
basiller
YE
Şİ
M
K
İL
E
.D
R
D
F.
PR
O
Soğuk algınlığı
Farengeakonjonktival ateş
Soğuk alınlığından daha
ciddi
Her zaman semptom olmaz
Ateş ön planda (kiss disease)
Vezikül ve ülserler
Küçük veziküller (herpanjina)
M
Organizma
%10-20 etken, ani başlangıç
Asemptomatik, orogenital
Farenjit hafif, toksinler ciddi
Epiglotit
Vincent anjini (erişkinlerde)
ET
İN
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
• Farenjit olgularının çoğu
sonbahar-kış aylarında
görülür ve sıklıkla diğer
infeksiyonlara eşlik eder.
D
R
.D
• Yalancı membran: Genellikle
bakteriyel
PR
O
F.
• Ülser veya vezikül:
Genellikle viral
ET
İN
Akut farenjit ve/veya tonisillite neden olan bakteriler
Hastalık
Streptococcus pyogenes
Farenjit-tonsillit-romatizmal
ateş-kızıl
% 15–35
Farenjit-tonisillit
% 3–11
Farenjit-tonisillit-döküntü
% 1–10
C ve G grubu beta hemolitik
streptococci
İL
E
Arcanobacterium (Corynebacterium)
haemolyticum
K
YE
Şİ
M
M
Mikroorganizma
Görülme
sıklığı
Farenjit-dissemine hastalık
% 1’den az
Farenjit
Nadir
Mycoplasma pneumonia
Pnömoni-bronşit-farenjit
Nadir
Yersinia enterocolitica
Farenjit-enterokolit
Nadir
R
.D
Neisseria gonorrhoeae
PR
O
F.
D
Corynebacterium ulcerans
M
ET
İN
Streptococcus pyogenes
D
R
.D
İL
E
K
Kızıl
Peritonisiller abse
Otitis media, sinüzit, mastoidit
Romatizmal ateş
Romatizmal kalp hastalığı
Glomerulonefrit
F.
•
•
•
•
•
•
YE
Şİ
M
– A grubu beta hemolitik streptekok
– Komplikasyonları ciddi sonuçlar doğurur
PR
O
– Tedavi:Penisilin
M
YE
Şİ
M
İL
E
K
• Tonisillit komplikasyonu (sık
görülmez)
• 5 yaş altı çocuklarda sık
• Karotis arterinin zedelemesi
sonucunda akut hemoraji
ET
İN
Peritonisiller abse
D
R
.D
• En sık izole edilen
mikroorganizmalar
– Streptococcus pyogenes
PR
O
F.
– Fusobacterium necroti
– Bacteroides fragilis
– Streptococcus viridans
M
YE
Şİ
M
.D
– Septik jugular tromboflebit
– Bakteriyemi
– Yaygın metastatik infeksiyon
K
•
•
Anaerobik tonisillit
Kötü ağız hijyeni predispoze
faktördür. Tonisiller üzerinde
pseudomembranlar
Nadir görülür (erişkin)
Ciddi komplikasyonlar
İL
E
•
•
ET
İN
Vincent anjini
Multipl anaeroblar
En sık (Fusobacterium necrophorum)
•
Gram boyamada çok sayıda fusiform,
gram negatif basil ve spiroketler
görülür.
PR
O
F.
D
R
•
•
ET
İN
Otit ve Sinüzit
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
• Akut otitis media: Genellikle küçük çocuklarda
görülür (3 yaş altı)
• Ateş, kusma, ağrı, işitme bozukluğu
• Sinüzit semptomları da otitis media’ya benzer
• Yüz ağrısı ve lokalize hassasiyet
• Etkenler
– Virüsler (%50 RSV)
– S. pneumoniae
– S. aureus
– S. pyogenes
– H. influenza
.D
M
YE
Şİ
M
İL
E
K
 Soğuk algınlığı ve grip
 Ses kısıklığı
 Akut larenjit genellikle selim seyirli
bir hastalıktır ve hemen hemen
tümü virüsler nedeniyle oluşur.
 İnfluenza virüsleri
 Rhinovirüs
 Adenovirus
PR
O
F.
D
R
 Eğer larenks muayenesinde
farengeal veya larengeal mukoza
üzerinde eksudasyon veya
membranlar görünüyorsa,
steptokokkal infeksiyon,
mononükleozis veya difteri
hastalığından şüphelenilmelidir.
ET
İN
Larenjit
.D
M
YE
Şİ
M
K
İL
E
• Stomatitis
• Oral kavitedeki müköz
membranların inflamasyonudur
• Primer nedeni HSV
• Bu lezyonlar ağrılıdır ve sadece
ağızda değil aynı zamanda
orofarenksde de bulunur.
ET
İN
ORAL KAVİTE
PR
O
F.
D
R
• Pamukçuk
• Candida türlerinin oral mukozayı
kaplaması
• Bağışık yetmezlikli hastalarda
• Bebeklerde
ET
İN
M
YE
Şİ
M
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
ÜST SOLUNUM YOLU
İNFEKSİYONLARINDA TANI
•
•
.D
R
D
F.
•
Nazofarengeal sürüntü
Viral etkenler ve Chlamydia’lar için
dakron eküvyon ve özel transport besiyeri
Solunum virüsleri (RSV, Parainfluenza
virus, İnfluenza virüsler, adenovirüs) B.
pertusis, Neisseria spp.
B. pertusis (nazofarengeal aspirasyon
sıvısı)
Taze hasta başı ekim yapılması önerilir.
PR
O
•
•
M
İL
E
K
•
•
•
Boğaz sürüntüsü
Eküvyon
Nemli ortamda transport (S. pyogenes
izolasyonu dışında)
Örnek alındıktan en geç 4 saat içinde
Stuart besiyeri
Boğaz sürüntüsünden adenovirüs,
herpesvirüs, C. diphtheriae, Mycoplasma,
Chlamydia, Candida spp. de izole edilebilir.
YE
Şİ
M
•
•
•
ET
İN
Örneğin alınması ve transportu
F.
D
R
.D
– %10’luk potasyum hidroksit (KOH)
preparatı
– kalkoflor beyazı flöresan boyası
– PAS ile direkt preparat
– DFA
PR
O
Boğmaca olgularında nazofarenks
aspirasyon sıvısı
M
İL
E
Fungal elementler ve pseudohifler
K
– fusiform yapı ve spiroketler
YE
Şİ
M
Gram boyama
• Üst solunum yolu sekresyonlarında
değeri yok, önerilmez
• Pamukçukta, maya benzeri hücreler
ayırt edilebilir.
• Vincent anjininde
ET
İN
Direkt tanımlama
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
ET
İN
Gram boyama
Maya hücreleri
Gram boyamada Fusiform hücreler
.D
M
YE
Şİ
M
İL
E
K
• Solunum virüsleri (RSV, influenza
virüsler, parainfluenza virus,
adenovirus), DFA yöntemi ile
poliklonal veya etkene spesifik
monoklonal antikorlar
kullanılarak direkt üst solunum
yolu sürüntü örneklerinde
saptanabilirler.
ET
İN
Direkt tanımlama
PR
O
F.
D
R
• Duyarlılık düşük, özgüllük yüksek
• Dacron eküvyon
• Viral transport besiyeri
F.
PR
O
.D
R
D
K
İL
E
YE
Şİ
M
M
ET
İN
KÜLTÜR
Solunum virüslerinin izolasyonunda
hücre kültürleri, geleneksel
yöntemlerle, shell vial tekniği veya
küçük kuyucuklu plaklarda da
yapılabilir.
•
DFA yöntemi ile her virüsün spesifik
monoklonal veya tümünün aynı kitte
bulunduğu poliklonal antikorlar
kullanılarak yaklaşık 2 gün içinde
tanımlanabilir.
M
•
YE
Şİ
M
Solunum virüsleri hücre kültürü
RSV, influenza virüsleri, parainfluenza
virüsler, adenovirüs,
metapneumovirus gibi solunum
virüslerinin tümü hücre kültüründe
üreyebilirler.
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
•
•
ET
İN
KÜLTÜR
ET
İN
M
İL
E
K
YE
Şİ
M
Solunum sistemi enfeksiyonlarında
etken mikroorganizmalar
PR
O
F.
D
R
.D
Alt Solunum Yolu İnfeksiyonları
F.
PR
O
.D
R
D
K
İL
E
YE
Şİ
M
M
ET
İN
YE
Şİ
M
İL
E
K
Grip semptomlarına sekonder
Kış aylarında sık
Öksürük, ateş ve balgam
Krup bulguları
Akut bronşit
.D
•
•
•
•
•
M
Akut
ET
İN
BRONŞİT
F.
D
R
– Etken genellikle virüsler
PR
O
• Bebeklerde ve okul öncesi çocuklarda Bordetella pertusis’in
etken olabileceği her zaman hatırlanmalıdır.
ET
İN
PR
O
F.
D
R
.D
Parainfluenza virüsler
İnfluenza virüsler
RSV
Adenovirüs
Kızamık virüsü
K
İL
E
Bordetella pertussis
B. parapertussis
Haemophilus influenza
Mycoplasma pneumonia
Chlamydophila pneumoniae
YE
Şİ
M
Virüsler
Bakteriler
M
Akut bronşitte en sık görülen etkenler
YE
Şİ
M
M
Kronik
ET
İN
BRONŞİT
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
• Erişkinlerin yaklaşık %10-25’i etkilenir.
• Semptomlar 3 aya kadar uzayabilir.
• Kronik bronşitli hastalarda akut alevlenme atakları sık
görülür
– Haemophilus influenza
– Streptococcus pneumonia
– Moraxella catarrhalis
– Solunum virüsleri
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
• Etken mikroorganizma
akciğerleri istila ettikten
sonra, hastalık alveolar
alana, onu destekleyen
yapılara, intersitisyuma ve
terminal bronşiollere yayılır.
YE
Şİ
M
M
• Pnömoni hem toplum hem
de hastane kökenli
ölümlerin çok sık rastlanan
bir nedenidir.
ET
İN
PNÖMONİ
ET
İN
Patogenez
YE
Şİ
M
M
• Üst solunum yolarında kolonize olan veya infeksiyona
neden olan mikroorganizmaların akciğerlere
yayılması
İL
E
K
• Mikroorganizmanın aspire edilmesi
F.
D
R
.D
• Organizmayı içeren havanın damlacık infeksiyonu
yolu ile akciğerlere alınması
PR
O
• Uzak bir bölgedeki infeksiyonun kan yolu ile
akciğerlere yayılması
M
YE
Şİ
M
• Ateş, titreme, göğüs ağrısı ve öksürük
• Tipik ve atipik pnömoni
ET
İN
Klinik Bulgular
İL
E
K
• Ancak, atipik pnömoni etkenleri ile oluşan pnömoni semptomları,
tipiklerin neden olduklarının yanında oldukça hafif seyreder ve önemli bir
klinik farklılık gösterir.
R
.D
• Pnömoni olan hastaların bazılarında solunum yollarına ait hiçbir semptom
görülmeyeceği veya sadece ateş bulgusunun olabileceği her zaman
hatırlanmalıdır.
PR
O
F.
D
• Bu hastaların fizik muayeneleri, AC filmleri, laboratuar bulguları son
derece önemlidir.
ET
İN
Tipik pnömoni etkenleri
M
– Yaygın
İL
E
.D
S. aureus
S. pyogenes
P. aeruginosa
N. meningitidis
R
•
•
•
•
K
– Yaygın değil
YE
Şİ
M
• S. pneumoniae – en sık
• H. influenzae
• K. pneumoniae
D
– Nadir
PR
O
F.
• Y. pestis
• B. pseudomallei
• Acinetobacter calcoaceticus
ET
İN
Epidemiyoloji/Etiyolojik Ajanlar
YE
Şİ
M
M
• Pnömonilerde iki büyük kategori vardır
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
– Toplumdan kazanılmış pnömoni
– Hastanede kazanılmış pnömoni
ET
İN
TOPLUMDAN KAZANILMIŞ PNÖMONİ
YE
Şİ
M
M
 Pnömoni ölüm nedenleri arasında 6., infeksiyon
hastalıklarından ölüm nedenleri arasında 1. sıradadır.
İL
E
K
 Yaklaşık olarak yılda 2–3 milyon kişi pnömoni olmakta ve
bunların beşte biri hastaneye yatmaktadır.
D
R
.D
 Akut pnömonilerde etiyolojik ajan hastanın yaşı ile sıkı
ilişkilidir.
PR
O
F.
 Bebek ve çocukların pnömonilerinde %80 olasılıkla virüsler
etken olurken erişkin pnömonilerinde bu oran %10-20’den
azdır.
K
YE
Şİ
M
M
2 ay ile 5 yaş
En sık etken virüsler
RSV, parainfluenza, influenza, adenovirüs (sık)
H. influenza, S. pneumonia ve S. aureus (nadir)
İL
E
•
•
•
•
ET
İN
Çocuklar
PR
O
F.
D
R
.D
• Yeni doğanlarda alt solunum yolu infeksiyonlarında C.
trachomatis veya P. jiroveci, henüz gelişmemiş
bağışık sistem veya altta yatan bir bağışık defekte
bağlı olarak etken olarak görülebilir.
ET
İN
Genç Erişkin
R
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
• 30 yaşın altı
• Mycoplasma pneumoniae (1)
• Etken damlacık infeksiyonu ile, yakın temasla
ve sekresyonlarla bulaşır.
PR
O
F.
D
• İnfluenza virüsleri (2)
• C. pneumonia (3)
ET
İN
Erişkin
YE
Şİ
M
M
• Diyabet, KOAH gibi altta yatan hasalığı
olanlarda artış göstermiştir.
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
• Streptococcus pneumoniae (%80)
ET
İN
Nadir görülen etkenler
YE
Şİ
M
M
• Erişkinlerde, alt solunum yollarında hastalık yapan ancak pek sık
rastlanmayan iki etken; Actinomyces ve Nocardia türleridir.
• Kuşlarla ilişkisi olan ve pnömoni gelişen kişilerde psittakoz etkeni
Chlamydia psittaci’den şüphelenilir.
F.
D
R
.D
Histoplasma capsulatum
Blastomyces dermatitidis
Paracoccidioides brasiliensis
Coccidioides immitis
Cryptococcus neoformans
Aspergillus fumigatus
PR
O
–
–
–
–
–
–
İL
E
K
• Özellikle bağışık yetmezliği olan hastalarda fungal etiyoloji her zaman göz
önünde bulundurulmalıdır.
İL
E
K
M
YE
Şİ
M
Mycobacterium tuberculosis
Fungal infeksiyonlar
Anaerobik infeksiyonlar
Actinomyces ve Nocardia
PR
O
F.
D
R
• Kistik fibrozis
– P. aeruginosa
.D
•
•
•
•
ET
İN
KRONİK ALT SOLUNUM YOLU HASTALIKLARI
ET
İN
HIV (+) hastalar
YE
Şİ
M
M
• Pnömoni gelişmesi açısından büyük risk altındadırlar.
F.
İL
E
.D
D
R
Mikobakteriler
S. pneumonia
H. influenza
Nocardia
Rhodococcus equi
Legionella
PR
O
•
•
•
•
•
•
K
• Pneumocystis jiroveci
ET
İN
Atipik pnömoni
YE
Şİ
M
M
• Baş ağrısı, nazofaringeyal semptomlar, nonprodüktif
veya hafif prodüktif öksürük
İL
E
• Boyama sonuçsuz
K
• Kültür sonuçsuz
.D
• Akciğer filmi tipik değil
D
R
• Beta laktamlar genellikle faydasız.
PR
O
F.
• Floresan mikroskobi en pratik tanı
• Makrolid ve kinolonlar tedavi
M
ET
İN
Atipik pnömoni etkenleri
Mycoplasma pneumoniae – en sık
Legionella sp. (Legionnaire's disease)
Francisella tularensis (tularemia)
Bacillus anthracis (anthrax)
Chlamydia psittaci (psittacosis)
Chlamydia trachomatis
Chlamydia pneumoniae
Coxiella burnetii (Q fever)




İnfluenza
Parainfluenza
Respiratory syncytial virus (RSV)
Adenovirus
R
D
PR
O
 Mantar
.D
İL
E
K








F.
 Virüs
YE
Şİ
M
 Bakteri
 Histoplasma capsulatum (histoplasmosis)
 Coccidioides immitis (coccidioidomycosis)
ET
İN
Mycoplasma pneumoniae
YE
Şİ
M
– Okul çağı ve gençlerde daha sık…
M
• Her yaş grubunda enfeksiyona neden olabilir
• Diğer bakterilerden farklı!!
İL
E
K
– Hücre duvarı yok!
– Ökaryotlara benzer, sterolden zengin hücre membranı var
R
.D
• Enfekte bireylerin çoğunda; farenjit veya bronşit
gelişir
PR
O
F.
D
– %10 olguda, kendi kendini sınırlayan pnömoni gelişir.
ET
İN
Mycoplasma pneumoniae
YE
Şİ
M
M
• 40 yaş üstü insanlarda görülen pnömonilerin
%15’inin etkenidir
– Askeri birlikler
.D
– Hapishaneler vb
İL
E
K
• Kapalı toplumlarda görülür
PR
O
F.
D
R
• Enfekte bireylerden solunum yolu ile alınır
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
Gram (-) basil
Lejyoner hastalığı-atipik pnömoni
İlk kez 1976-ABD, Philadelphia
Bulaşma;
F.
D
R
.D
– kontamine sular-aerisolizayson (~%70 olgu),
– ardından yayılım gerçekleşir.
PR
O
•
•
•
•
ET
İN
Legionella pneumophila
ET
İN
Legionella pneumophila
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
Bakteri inhalasyonu vy aspirasyonu
F.
D
R
Akciğerlerde hastalık meydana gelir
PR
O
İnsandan insana geçiş yok!!
ET
İN
Legionella pneumophila
YE
Şİ
M
M
• L. pneumophila, diğer Legionalla türleri ile birlikte, diş
ünitelerindeki sularda saptanmış.
K
– ABD, Avusturya, İngiltere, Almanya
İL
E
– ABD’de, 4 farklı bölgedeki 28 merkezden alınan suların
R
.D
%8’inde L. pneumophila !!
F.
D
– Diş tedavisi sırasında risk !!
PR
O
– Bugüne kadar, diş ünitelerinden geçen lejyoner hastalığı
bildirilmemiş…
ET
İN
M
YE
Şİ
M
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
ALT SOLUNUM YOLU İNFEKSİYONLARININ
LABORATUVAR TANISI
ET
İN
Dikkat !!!
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
• Kapsamlı laboratuar testleri yapılmasına karşın
hemen hemen pnömoni olgularının %50’sinde
etken mikroorganizma saptanamaz.
ET
İN
Örnek alma ve laboratuara gönderme
Expektorasyonla alınan balgam
örneği.
•
Örnek alınırken alt solunum yolu
sekresyonları, üst solunum yolu
sekresyonları ile invaziv yöntemler
kullanılmadığı sürece kontamine olur.
•
Hasta mümkün olduğu kadar derin
ekspresyonla balgam çıkarmalı
tükürükle fazla bulaştırmadan steril
bir kaba alınmalıdır.
•
Örnek hiç bekletilmeden laboratuara
ulaştırılmalıdır.
PR
O
F.
D
R
.D
İL
E
K
YE
Şİ
M
M
•
ET
İN
Balgam
YE
Şİ
M
M
 İndüklenmiş balgam örneği.
 Postural direnaj, torasik perküsyon ile balgam üretimi sitümüle edilebilir.
K
 Aerosol uyarımlı balgam örneğinin alınması özellikle mikobakteri ve fungal
patolojilerde ve özellikle P. jiroveci’nin örnekten izolasyonunda yararlıdır.
.D
İL
E
 Aerosolle indüklenmiş balgam, hastaya % 15 sodyum klorid, % 10 gliserin
içeren solüsyonun aerosilize damlacıklarının yaklaşık 10 dakika solutulması
veya güçlü bir öksürük refleksi başlayıncaya kadar uygulanması ile alınır.
PR
O
F.
D
R
 Özellikle küçük çocuklarda balgam elde edilemediği durumlarda tüberküloz
tanısında gastrik aspirasyon sıvısı kullanılabilir. Gastrik aspirasyon sıvısı
asiditesinin hemen nötralize edilmesi gerektiği için hızla laboratuara
ulaştırılmalıdır.
ET
İN
BRONKOSKOPİ
YE
Şİ
M
M
• Özellikle HIV (+) ve immünsüprese hastalarda pnömoninin
tanısında örnek almak için daha invaziv yöntemlere
gereksinim vardır.
.D
İL
E
K
• Bronkoskopi ile bronş mukozası direkt olarak görülür, akciğer
dokusundan transbronkiyal biyopsi alınabilir.
PR
O
F.
D
R
• Böylece akciğer kanseri ve diğer patolojiler değerlendirilebilir.
Ancak bu yöntemin de sıklıkla kanamaya neden olması gibi
komplikasyonları vardır.
BAL
•
BAL sıvısı 1 ml’sinde 103-104 den fazla
hastalarda akut bakteriyel pnömoni
İL
E
gelişmesi ile önemli bir korelasyon
.D
olduğu saptanmıştır.
D
R
BAL immunsüprese hastalarda da
F.
fırsatçı infeksiyonların gösterilmesi
açısından en iyi örnektir.
PR
O
•
K
bakteri kolonisi içeriyorsa, bu
YE
Şİ
M
M
•
ET
İN
BRONKOSKOPİ
ET
İN
Diğer invazif yöntemler
YE
Şİ
M
M
• Torasentez
İL
E
K
• Kan kültürü
– %20’sinde pozitif
R
.D
• İnce iğne aspirasyonu
PR
O
F.
D
• Açık akciğer biyopsisi
– HSV
– Pneumocystis
PR
O
F.
D
R
.D
• Fungal elementler
– %10 KOH
– Kalkoflor boyası
– PAS boyası
M
YE
Şİ
M
K
İL
E
• Direkt Tanı Yöntemleri
• Taze preparat
– Parazitler ve
Pneumocystis tanısı
ET
İN
TANI YÖNTEMLERİ
ET
İN
Gram boyama
YE
Şİ
M
K
İL
E
.D
– Gram boyamanın diğer bir
faydası ekspektorasyonla
alınan örneğin kültür için
kalitesini göstermesidir.
M
– Bakteri ve mantarlar Gram
boyama ile görülebilirler.
PR
O
F.
D
R
– Kabul edilen balgam
örneğinin 100’lük büyütme ile
bakıldığında her alanda
10’dan az epitel, 25’den fazla
lökosit içermesi gerekir.
Toludin mavisi boyası
•
.D
Pneumocystis
Nocardia asteroides
Mantar boyamalarında da kullanılır.
R
–
–
–
D
•
Nocardia, Actinomyces, mantar ve
parazitler
İL
E
–
Direkt flöresan antikor (DFA) testi
–
–
–
YE
Şİ
M
Modifiye Gomori methenamin gümüş
boyası
Legionella spp.
Solunum virüsleri, HSV, CMV
Chlamydia trachomatis
F.
•
Kinyoun veya Ziehl-Neelsen
Auromine-rhodamine
K
–
–
M
Tüberküloz
PR
O
•
ET
İN
Direkt Tanı Yöntemleri
Bakteriyel etkenler
•
%5 koyun kanlı agar (S. Pneumoniae)
•
Çukulatalı agar (Haemophilus ve Neisseria
K
spp).
Bir gecelik inkübasyon
•
Bronkiyal lavaj veya aspirasyonla elde edilen
R
.D
İL
E
•
D
balgam örneği oral flora elemanları içereceği
F.
için zenginleştirici besiyeri içine alınmaz ve
anaerob kültürü yapılmaz.
PR
O
YE
Şİ
M
M
•
ET
İN
KÜLTÜR
PR
O
F.
D
R
.D
ET
İN
M
YE
Şİ
M
İL
E
K
• Lejyoner hastalığından
şüpheliniliyorsa örnek
“buffered charcoalyeast extrat” (BCYE)
agara alınmalı ve aynı
besiyerine inokule
edilmelidir. Lejyonella
kültürü 3–5 gün inkübe
edilir.
D
R
.D
M
YE
Şİ
M
İL
E
Mycobacteriler
Chlamydia
Nocardia
Bordetella pertusis
Legionella
Mycoplasma pneumoniae
F.
–
–
–
–
–
–
K
• Alt solunum yolu
infeksiyonlarına neden olan
çok sayıda bakteriyel ajan
rutin bakteriyolojik kültürle
izole edilemez.
PR
O
• Spesifik besiyerlerinde
üreyebilirler.
ET
İN
KÜLTÜR
.D
M
YE
Şİ
M
İL
E
K
 Virüsler
 Hücre kültürü (canlı
ortam)
 Altın standart
 İnkübasyon ve saptama
3-5 gün
PR
O
F.
D
R
 Mantar
 Sabouraund dekstroz
agar (SDA)
 Mayalar 2–3 gün, küfler
1–2 haftada ürer
ET
İN
KÜLTÜR
ET
İN
Serolojik yöntemler
PR
O
F.
D
R
YE
Şİ
M
K
İL
E
.D
• EIA, IgG-IgM
– M pneumoniae
– Legionella spp.
– C. pneumoniae
M
• Soğuk aglütinasyon
– M. pneumoniae
 Bakteriler (toplum kökenli pnömoni
etkenleri)
Streptococcus pneumoniae
Haemophilus influenzae
Moraxella catarrhalis
Chlamydia pneumoniae
Mycoplasma pneumoniae
Legionella pneumophila
 Virüsler
F.
K
İL
E
D
R
İnfluenza virus A ve B
Parainfluenza virus tip 1, 2, 3
RSV
Adenovirus
Human metapneumovirus
Bocavirus
Rhinovirus
Coronavirus
PR
O








M
Hybridizatio
n control
SARS
Hybridizatio
n control
INF-B
PIV type II
PIV
type I
Amplificati
on control
RSV
AD
.D






PIV type III
YE
Şİ
M
 Hem bakteri hem de virüsler için moleküler
çoklu saptama yöntemleri kullanılabilir.
 Kısa sürede sonuç verir (Yaklaşık 4-5 saat)
ET
İN
Moleküler Yöntemler
INF-A
Download
Random flashcards
KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards