Organ nakli (Transplantasyon)

advertisement
TRANSPLANTASYON
İÇİNDEKİLER
◊ Doku ve Organ Nakli Nedir?
◊ Organ Nakli Çeşitleri
-Canlıdan
-Kadavradan(Ölüden)
◊ Nakledilebilen Doku ve Organlar
◊ Organ Nakli Kimlere Yapılır?
◊ Organ Nakli Neden Önemli?
◊ Dünya’da ve Türkiye’de Organ
Nakli’nin Geldiği Son Nokta
İÇİNDEKİLER
◊
◊
◊
◊
◊
Organ Bağışı Nedir?
Dinin Organ Bağışına Bakış Açısı
Organ Bağışı’nın Yasal Dayanağı
Nasıl Organ Bağışlayabilirim?
Dünya’da ve Türkiye’de Organ
Bağışı İstatistikleri
◊Türkiye Organ Bağışı Haftası ve
Uzman Görüşüyle Transplantasyon
Organ nakli (Transplantasyon) vücutta görevini yapamayan bir
organın yerine canlı bir vericiden veya ölüden alınan sağlam bir
doku veya organın nakledilmesidir.
Bu işlem,günümüzde birçok kronik organ
hastalıklarında (yani geriye,sağlıklı
duruma kavuşamayacak) uygulanan
rutin,geçerli ve ileri bir tedavi
yöntemidir.
A)KADAVRADAN YAPILAN NAKİL
Trafik kazası, kurşunlanma, beyin
kanaması gibi nedenlerle yoğun
bakımda tedavisi devam ederken
beyin ölümü geçiren hastaların
organları bağışlandığı taktirde bu
transfer işlemine kadavradan yapılan
nakil bu hastalara da kadavra donör
denmektedir.
B)CANLIDAN YAPILAN NAKİL
Nakil bekleyen hastanın eşi veya
yakın akrabaları doku, kan grubu
vb. uyum mevcut ise organ
bağışında bulunabilmektedir.
Böbrek ve karaciğer canlıdan nakil
yapılabilen organlardır.
Sağlık Bakanlığı Tedavi Hizmetleri Genel Müdürü
Doç. Dr. Öner Odabaş, Türkiye'de canlıdan organ
nakli oranının yüksek olduğunu belirterek,
"Kadavradan organ naklini arttırmazsak
ithamlardan kurtulamayız" dedi ve Türkiye'de
organ naklinin istenilen seviyede olmadığını belirtti.
Avrupa ülkelerinde canlıdan organ nakline
şüpheyle bakıldığını, Türkiye'de ise canlıdan organ
naklinin çok yüksek olduğunu vurgulayan Odabaş,
"Kadavradan organ nakli sayısını arttırmamız
lazım, canlıdan nakil, organ ticareti şüphesi
yaratıyor. Türkiye'nin organ nakli konusunda
olması gereken yerden çok uzakta” dedi. (04-062007)
HAYATTA
KALMAK
İSTİYORUM !!!
ÜLKEMİZDE NAKLEDİLEBİLEN ORGANLAR
TÜRKİYE’DEKİ DOKU VE ORGAN NAKLİ MERKEZLERİ (2003
yılı)
1)Akdeniz Üni. Tıp Fak. Hast. ,
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
2)Çukurova
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
3)Hacettepe
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
4)Ankara
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
5)Gazi
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
6)Başkent
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
7)Cerrahpaşa Tıp Fak. Hast.,İstanbul:
Karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
8)İstanbul Üni.Tıp Fak.Hast.,
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
9)Marmara Üni.Tıp Fak. Hast.,
Böbrek,kornea,kemik iliği.
10)Ege Üni.Tıp Fak.Hast.,İzmir:
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
11)Dokuz Eylül Üni. Tıp Fak.Hast.,
Kalp,karaciğer,böbrek,kornea,kemik iliği.
12)On dokuz Mayıs Üni.Tıp Fak.Hast., Böbrek,kornea.
A)BÖBREK NAKLİ
•Böbrek naklinde kullanılan gerek canlı
vericiden, gerekse kadavradan yapılan
başarılı böbrek transplantasyonlarında diyaliz
tedavilerinde olduğu gibi böbrek
fonksiyonlarından bazıları değil, tamamı yerine
getirilir.
•Buna ek olarak, hem tüm böbrek fonksiyonları
yerine getirildiğinden, hem de hastalar için
sürekli diyaliz işlemlerinin oluşturduğu fiziksel
ve psikolojik zorluklar ortadan kalktığından
dolayı yaşam kalitesi daha iyidir.
•İnsan dışında bir canlıdan transplantasyon şu
anda mümkün olmamakla birlikte çalışmalar
ümit vericidir, iyimser bir tahminle 2020 li
yıllarda mümkün olabilir.
•Türk Nefroloji Derneğinin verilerine göre
Türkiye’de bugüne kadar yaklaşık 4000
böbrek nakli yapılmıştır.Ancak ne yazık ki
bunların yaklaşık 1/3’ü kadavra kaynaklıdır.
•Kadavra kaynaklı böbrek nakli oranı Batı
ülkelerinde yaklaşık % 80’dir.
Bunun nedeni ülkemizde organ bağışlarının
henüz istenilen seviyeye ulaşamamasıdır.
UYGUN BÖBREK NE DEMEK ?
Böbrek transplantasyonu yapılabilmesi için alıcı
ile verici arasında ABO kan grubu sisteminde
uyum olmalıdır;
Bu uyum kuralları kan naklindeki gibidir ( O
grubu genel verici, AB grubu genel alıcı )
Yani O kan grubu herkese böbrek verebilir, AB
kan grubu herkesten böbrek alabilir.
Rh sisteminin ise bir önemi yoktur; yani Rh
negatif bir kişi Rh pozitif bir kişiden böbrek
alabilir.
•Alıcı ile verici arasında uyum aranan ikinci sistem,
doku grubu olarak bilinen HLA sistemidir.
•HLA sistemi 6. kromozomun kısa kolu üzerinde
yerleşmiş doku uygunluk antijenlerini içerir. HLA
bölgesindeki antijenler 1. sınıf ( A,B,C ) ve 2. sınıf (
D,DR,DP,DQ ) olmak üzere ikiye ayrılır.
•Böbrek transplantasyonunda önemli olan
A, B ve DR antijenleridir ve her insanda ikişer
tane bulunur. Böbrek transplantasyonunda
en iyi sonuç doku uygunluk antijenlerinde tam
uyum olduğu durumlarda alınmaktadır; vericide
alıcıda olmayan DR, B, A antijenleri arttıkça alıcının
böbreği reddetme olasılığı artmaktadır.
HLA Sistemimiz
Sınıf
Sınıf
B)KARACİĞER NAKLİ
İlk kez Thomas Starzl tarafından 1963 yılında A.B.D.’nin
Denver kentinde gerçekleştirilen karaciğer
transplantasyonu 1980' li yıllarda büyük bir gelişme
göstererek bugün karaciğer yetmezliğinin tek tedavi
seçeneği haline gelmiştir.
1990' lı yıllarda değişik ülkelerde pek çok yeni karaciğer
transplantasyonu merkezi açılmış ve gerçekleştirilen
ameliyat sayısında hızlı bir artış olmuş olsa da ülkemizde
çok fazla nakile rastlanmamaktadır.
•1980 öncesinde karaciğer nakli sonrasında 1 yıllık sağ
kalım % 50 iken bugün % 80-90’lara ulaşmıştır.
•Geçmişte karaciğer
transplantasyonu hastanın
hayatını kurtarmak amacıyla
son çare olarak başvurulacak
bir manevra olarak
görülmekteyken,günümüzde
karaciğer yetmezliğinin
daha erken devresinde hayat
kalitesini artırmak amacıyla
uygulandığı görülmektedir.
 KARACİĞER NAKLİNİN ŞEMATİK GÖSTERİMİ
C)KALP NAKLİ
•Kalp nakli, hastalıklı bir kalbin sağlıklı bir verici kalbiyle değiştirildiği bir
ameliyattır. Kalp, beyin ölümü gerçekleşmiş fakat yaşam desteğinde olan
vericiden alınmaktadır. Kalp alındıktan sonra alıcıya takılana kadar özel bir
koruyucu buzlu sıvı içinde saklanır.
•Bütün dünyada bir yılda yapılan kalp nakli sayısı 1990’lı yılların ortalarında
en yüksek rakama (4438 vaka) ulaşmış ancak daha sonra azalmağa
başlamıştır.
B)KALP NAKLİ KİMLERE YAPILIR ?
•Çeşitli nedenlerle oluşan kalp yetmezliği
(koroner arter hastalığı, kalp kapağı
hastalığı, nedeni bilinen veya bilinmeyen
kalp büyümesi, hipertansiyon vs),ısrarlı
göğüs ağrısı,hayatı tehdit eden kalp ritim
bozukluğu,doğumsal kalp hastalıkları olan
insanlara uygulanır.
•Kalp nakli için verici bulmak çok daha
zordur. Çünkü, kalp sadece beyin ölümü
gerçekleşmiş hastalardan
alınabilmektedir. Bu da kalp nakli
sayısının böbrek nakline göre az olmasına
neden olmaktadır.
B)KALP NAKLİ NASIL SONUÇ VERİR ?
•Kalp nakli büyük riskler taşımaktadır.
Başkasından nakledilen kalbi vücudun
reddetmemesi için ömür boyu vücudun
savunma sistemini baskılayan ilaçlar almak
gerekmektedir. Bu da hastayı enfeksiyonlara
ve kansere yatkın hale getirmektedir.
•Nakilden sonraki en sık ölüm nedenleri
nakledilen kalbin yetmezliğe girmesi,
nakledilen kalbin vücut tarafından reddi,
kanser, nakledilen kalpte koroner arter
hastalığı gelişmesi ve diğer organların
yetmezliğe girmesidir.
TÜRKİYE’DE DURUM
 Dünya’ya oranla az da olsa
ülkemizde kalp nakli
azımsanmayacak sayıda
gerçekleştirilmektedir.
 Son 10 yılda yaklaşık 300 nakil
gerçekleşmiştir.Bir çok nakil
merkezine sahip ülkemizde en çok
faaliyet sıralamasında
Ege,Başkent,Akdeniz Üniversite’leri
ilk sıralardadır.
D)AKCİĞER NAKLİ
•Nakli oldukça zor ve başarı yüzdesi düşük olan
bir transplantasyon işlemidir.
•Türkiye`nin ilk akciğer nakli için 12 hasta sıra
bekliyor. Viyana`da eğitim gören ameliyat ekibi ise
şu anda ilk operasyona hazırlanıyor.
•Daha önce 3 kez denenen akciğer naklinde
ülkemizde şu ana kadar başarılı bir operasyon
bulunmamaktadır.
•Dünyada 1963’te başlayan bu işlem ancak ilk
olumlu meyvesini 20 yıl sonra verebilmişti.
E)PANKREAS NAKLİ
•Yine son yıllarda artan nakil sayısına
sahip olan başka bir organımızda
pankreas…
•Yaygın bir nakil işlemi olmasa da sadece
Akdeniz üniversitesi için son 5 yılda yapılan
50 operasyon umut verici bir tablo olarak
karşımız çıkmaktadır.
•Ancak yine de Türkiye’de çok fazla
pankreas nakli merkezinin olmadığı da bir
gerçek olarak karşımızda durmaktadır.
F)İNCE BARSAK NAKLİ
•Dünya’da çok az rastlanan nakil
işlemlerinden olan ince bağırsak nakli
için şu ana kadar başarılı geçen vaka
sayısı sadece 600 dür.
•Türkiye’de ki ilk barsak nakli 2006
yılında Tepecik Eğitim ve Araştırma
Hastanesi’nde trafik kazasında
yaşamını yitiren bir vatandaşımızdan
alınan organ ile 42 yaşındaki Zeliha
Efe’ye nakledilmiştir.
ÜLKEMİZDE NAKLEDİLEBİLEN DOKULAR
KALP KAPAĞI
KEMİK İLİĞİ
KEMİK
KORNEA
DERİ
A)KALP KAPAKÇIĞI NAKLİ:
İNEKTEN İNSANA KALP KAPAKÇIĞI NAKLİ
Tekirdağ’ın Çorlu ilçesinde Çorlu Özel Şifa Hastanesi’nde
konuşma ve yürümede zorluk çektiği şikayetleriyle gelen
77 yaşındaki bir hastaya sol kalp kapakçığının
çalışmamasının belirlenmesi üzerine uygun bir verici
bulunamadığı için 5 saat süren bir operasyonla inekten
aldıkları kalp kapakçığını taktılar.
İnsan kalbine en yakın ve benzeyen kalp
kapakçığı sadece inekte mevcut.
Bu operasyon başarılı olmuş.
B)KORNEA NAKLİ:
KİMLERE YAPILIR?
Gözün ön bölümündeki saydam kornea katmanın saydamlığını yitirdiği
kataraktlı görme bozukluğu olan hastalarda.
BAŞARI ŞANSI ve UYGULANMA SIKLIĞI?
Kornea nakli çok sık yapılan ve ret olaylarına pek
ender rastlanan bir ameliyattır.Çünkü gözün bu
katmanında kan damarları olmadığı için bağışıklık
sisteminin hücreleri bu dokuya ulaşamaz.Büyük
hastanelerin çoğunda gözün kornea katmanının
dondurularak saklandığı ‘göz bankaları ‘bulunur.
C)KEMİK İLİĞİ NAKLİ:
KİMLERE YAPILIR?
-Bazı kan,kalp ve akciğer
hastalıklarında,
-Kemik dokuda ve
tendonlarında önemli hasar
gelişmiş hastalarda
uygulanabilir.
NASIL YAPILIR?
Vericiden alınan kemik iliğinin hastaya bir şırıngayla aktarıldığı
kemik iliği nakilleri oldukça sık uygulanır.
D)PANKREAS’IN ADACIK HÜCRE
NAKLİ
KİMLERE YAPILIR?
-Böbrek yetmezliği gelişmiş diabet hastalarında.
BAŞARI ŞANSI VE UYGULANMA SIKLIĞI?
Adacık hücresi nakilleri diyabet hastalarında günümüzde uygulanmaktadır.
Bu uygulamalarda hastaya yapılan hücre tedavisi erişkin yani farklılaşmış
hücrelerin bir vericiden alınıp hastaya aktarılması şeklindedir.
Adacık nakillerinde genel olarak nakledilen tüm adacıkların ancak %1015'i hastanın vücudunda tutunabilmektedir. Bu sayı klinik olarak istenilen
sonucu almayı zorlaştırabilir. Dolayısıyla yapılan nakillerin başarılı olma
şansı yüksek değildir. Herşeye rağmen, adacık nakillerinde olumlu sonuç
alan hastalar vardır ve bu genç diyabet hastaları insulin bağımlı olmaktan
kurtulmuşlardır.
E)DERİ NAKLİ:
KİMLERE YAPILIR?
-Cildinin önemli bir bölümünü kaybetmiş hastalarda,
-Yüzünün çoğunu kozmetik ve fonksiyonel olarak kaybetmiş tüm
hastalarda.
NASIL YAPILIR?
Bazen fazlalık olan
doku,rejenere olabilen
doku alınarak vücudun
başka bir bölgede daha
çok gerekli olan yerine
nakledilebilir.(Otogreft)
Deri nakli bu şekilde
yapılır.
ORGAN NAKİLLERİNDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER:
□ DOKU REDDİ (REJEKSİYON):Alıcı ile verici arasındaki doku uyumsuzluğu
nedeni ile nakledilen organın reddedilmesi. (Tam doku uyumu sadece tek
yumurta ikizlerinde mevcuttur.)
Vücudumuzun bağışıklık sistemi, kendi hücrelerini
tanır ve bunlara reaksiyon göstermez.Ancak
vücuda başkasına ait yabancı hücreler
girdiğinde(doku,organ…),mikroplara karşı
gösterdikleri savunmayı bu hücrelere de
gösterirler, vücuttan atmak isterler.Buna
rejeksiyon(doku reddi )denir.Doku reddine engel
olmak için, organ nakli yapılan hastalar ömür
boyu bağışıklık sisteminin bu etkisini en aza
indirmeye yönelik ilaçlar kullanırlar.Buna
immünosupresyon (bağışıklığın baskılanması)
diyoruz.
ORGAN NAKİLLERİNDE KARŞILAŞILAN GÜÇLÜKLER:
□ ENFEKSİYON HASTALIKLARI:
Bağışıklık sistemimizin direnci azaldığı
için enfeksiyon hastalıklarına yakalanma
ihtimalimiz artar.
□ Bağışıklık sistemini bastırıcı
olarak alınan bazı ilaçlar
böbreklere zarar verebilir, bazı
ilaçlar da yüksek tansiyon, yüksek
kolesterol gibi sorunları
beraberinde getirir.
GÜNÜMÜZDE İSE…
Organ nakli,son 50 yılda tıbbın en hızlı ilerleyen en güncel
branşlarından birisidir.Tabi ki bunda kronik organ hastalıklarını
tedavi ederek hastayı sağlıklı yaşama kavuşturmasının etkisi
büyüktür.
Bugün artık hasta takibi,yoğun bakım şartları ve cerrahi
yöntemlerinin ilerlemesi ile birlikte bağışıklık sistemini
baskılayan ilaçların özgülleşmesi ile birlikte organ nakillerinin
uzun ve kısa dönemdeki başarı oranlarını arttırmıştır.
Günümüzde organ nakillerinde en büyük güçlük yeterli
organ bağışının olmaması ve organ teminindeki güçlüktür.
•İlerlemiş karaciğer, böbrek, kalp ve akciğer hastalıklarında,
•İncebarsakları önemli ölçüde alınmış veya işlev kaybı gelişmiş
hastalarda,
•Kornea hastalıklarına bağlı olarak
görme kaybı gelişmiş hastalarda,
•Böbrek yetmezliği gelişmiş diabet hastalarında,
•Bazı kan , kalp ve akciğer hastalıklarında,
•Cildinin önemli bir bölümünü kaybetmiş hastalarda,
•Yüzünün çoğunu kozmetik ve fonksiyonel
olarak kaybetmiş hastalarda,
•Kemik dokuda ve tendonlarında önemli hasar gelişmiş hastalarda
uygulanabilir.
Hasta kendine organ nakli yapılmasını
talep edebilir mi?
Edemez. Organ nakli ameliyatları hasta
isteği ile değil tıbbi gerekliliklere göre
yapılır. Hasta kendini takip eden veya
hastalığını teşhis eden doktorlar tarafından
organ nakil kliniklerine sevkedilmelidir.
Nakil gerekip gerekmediğine, nakil
uygulamanın mümkün olup olmadığını
sadece nakil ekipleri karar verir.
-Normal yaşamdan, üretkenlikten uzak, yaşamlarını diyaliz
makinelerine bağlı sürdürmek zorunda kalan hastaları sağlıklarına
kavuşturmak.
-Diyaliz makinesine bağlı olarak yaşamlarını sürdürmeye
çalışan, organ nakli olmayı bekleyen hastaların, ülke
ekonomisine getirdiği trilyonları bulan sağlık giderlerini
azaltmak.
İnsanları hayata döndürebilmek için lütfen organlarınızı
bağışlayınız !!!
Gençlerde ve çocuklarda diyalize bağımlılık, büyüme ve
gelişmeyi engellediğinden organ nakli daha önemlidir.
•Eren Uluergüven,
•Kalbi İzmir’de işçi emeklisi 50 yaşındaki Mehmet
Kireç'i hayata döndürdü.
•İki böbreği, yıllardır diyalizle yaşayan Songül Avşar
ve Nilüfer Sürmeli'ye nakledildi.
•Karaciğer içinse Çapa Tıp Fakültesinde bir haftadır
karaciğer yetmezliği nedeniyle tedavi gören 45
yaşındaki bir anne, Ruşen Yerli, nakil ameliyatına
dakikalar kala hayatını kaybetti. Yerli için düşünülen
karaciğer, 34 yaşındaki Bayram Balta'ya nakledildi.
•Genç tiyatrocunun iki korneası ise iki ihtiyaç sahibine
nakledildi.
•Gelişmeleri hastaneye gelerek izleyen baba Selçuk
Uluergüven ise nakillerin, acısını hafiflettiği
inancındaydı.
A)DÜNYADA ORGAN NAKLİ
Doku ve organ nakli dünyamızda
beklenenin çok altında seyretmektedir.Her
geçen yıl bu açık gittikçe artmaktadır.
Rakamlara göre bugüne kadar dünya
genelinde yaklaşık 470.000 böbrek,
74.000 karaciğer ve 54.000 kalp nakli
yapılmıştır. Bekleyen ise 1 milyara
yakın...
•Bugün Almanya'da böbrek nakli için bekleme süresi 2005
yılı verilerine göre yaklaşık 6 ila 8 yıldır.
•Kalp, karaciğer ve akciğer organ bekleme listelerindeki
birçok hasta, zamanında bir organ bulunamadığı için
ölmektedir.
Neden artış bu kadar hızlı ?
•Ölümcül trafik kazalarının azalması, fakat buna karşılık
sadece organ nakli ile iyileştirilebilecek hastalıkların da
çoğalmasıdır.
•Teknolojinin gelişmesi sonucu, tıbbın giderek daha çok
hastalığa organ nakli yapılabilir gözüyle bakmasıdır.
•Bazı devletlerdeki yasal düzenlemelerin bağışların
yapılmasına engel olmasıdır.
•ABD'de ise organ bağışını teşvik için vergi indirimleri ve iş
kaybını karşılama yöntemlerine başvurulmaktadır.
(10 Mayıs 2008 (UTC) tarihinde inceleyici Karduelis tarafından incelenmiş ve
görüntünün o tarihte uygun lisansa sahip olduğu doğrulanmıştır.)
(Avrupa’daki ortalama verilerdir.)
DÜNYA
SİZİ
BAĞIŞA
ÇAĞIRIYOR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İspanya
İtalya
Fransa
ABD
Almanya 13.8
İngiltere
Yunanistan
Türkiye
Romanya 0.4
34.6
21.1
20.9
20.0
12.3
6.2
2.0
(Nüfusa oranla donör yoğunludur.)
•
•
•
•
Sağlık Bakanlığının yaptığı bir takım araştırmalardaki
rakamlara göre tıp fakültesi öğrencilerinin yüzde 30.2’si
organlarını bağışlamak istemiyor.
Sadece yüzde 5.3’ünün
organ bağış kartı var.
Enteresan olanı ise yüzde
39’u organ nakline inanmıyor.
Galiba bu noktadan
başlamak gerekiyor çünkü
atandıkları alanlarda halkı
nakle teşvik edecek olanlar,
bu insanlardır.
•Türkiye’de sadece böbrek nakli
bekleyen 30 bin, diğer organları
bekleyen onbinlerce hasta var. Ancak
organ bağışı oranı sadece milyonda
1.5-2.
•Özellikle kalp, karaciğer ve böbrek
nakli bekleyen hastalar, uygun organ
bulunamaması nedeniyle hayatını kısa
süre içerisinde kaybediyor.
TONB VERİLERİNE GÖRE TÜRKİYE’DE
TRANSPLANTASYONUN GELİŞİMİ
•Türkiye’de organ nakli 1969 yılında İstanbul ve Ankara’da
gerçekleştirilen iki kalp nakli ile başlar.
•Organ nakli ile ilgili deneysel çalışmalar 1970’lerin başında
Hacettepe Üniversite’sinde başlar.
•İlk böbrek nakli 3 Kasım 1975’de
gerçekleşir.(Prof.Dr.Haberal anneden
çocuğuna bu nakli yapar.)
•10 Ekim 1978’te ilk kadavradan
böbrek nakli gerçekleştirilir.
•Daha sonra gelişimi için öncelikle
başarılı örnekler parlamento üyelerine
gösterilerek önce onların desteği daha
sonra da Diyanet İşleri
Başkanlığı’ndan destek alınmıştır.
•O dönemde tüm gazete başlıklarında
doku ve organ nakline yer verilir.
•Ve 3 Haziran 1979’da 2238 sayılı
yasa yürürlüğe girer.
•1980’de ‘Türkiye Organ Nakli ve
Yanık Tedavi Vakfı’ kurulur ve gün
geçtikçe vakıf sayısı artar.
•İlk başarılı karaciğer naklinin
yapıldığı 1967(Starzl)’den 21 yıl sonra
Dr.Haberal ülkemizde ilk karaciğer
naklini gerçekleştirir.
•Daha sonra 1990’da arkadaşlarıya
TONB’u kuracaktır.
•1990’larda dünyada ilk kez canlı
donörden kısmi karaciğer nakli yapan
ekip de bu ekipti.
•Türkiye’de bugün 11 karaciğer,21
böbrek ve 10 kalp nakil merkezi
bulunmaktadır.
•2001’de Türkiye ‘Böbrek Nakillerinde
25.Yıl’ adlı uluslar arası kongresini de
düzenlemiştir.
Ülke genelinde bir hastanede organ
bağışı gerçekleştiğinde, bu merkez
vericinin organ ve dokularının ülke
genelinde nakil bekleyen hastalardan
aciliyet ve organ uyumu kriterlerine göre
en uygun hastanın bulunduğu doku ve
organ merkezine gönderilmesini
sağlamaktadır.
Organ bağışı, kişinin sağlığında,
kendisi öldükten sonra organlarının
kronik organ hastası olan kişilere
nakledilmesi için bağışlamasıdır.
Organ bağışlamak tam anlamıyla kişinin
iradesiyle ve gönüllü biçimde yapılan
insani bir davranıştır.
•Organ bağışına dini açıdan bir
sakınca görülmemektedir.
•İslam dininin yaygın olduğu
ülkemizde islam dininin organ
bağışına bakışı Diyanet İşleri
Başkanlığı’nın yaptığı açıklamaya
dayandırılır.
(06/03/1980)
Karara göre;
Zaruret(İnsanın elinde olmayarak
hasıl olan sebeb) halinin bulunması,
Hastalığın bu yolla tedavi
edileceğinin doktor tarafından
onaylanması,
Doku ve organ veren kişinin bu
işlem sırasında ölmüş olması,
Kişinin sağlığında izin vermiş olması
Verilen organ ve doku karşılığında
hiçbir ücret alınmamış olması,
Tedavi edilen hastanın da yapılacak
olan nakle razı olması,
durumda caizdir, denmiştir.
ORGANLARINIZI CENNETE
GÖTÜRMEYİN !!!
ONLARA CENNETTE DEĞİL
BURADA İHTİYAÇ VAR !!!
Günümüzde 1979 yılında çıkarılan ilişkin 2238 sayılı
kanuna göre;
-Canlıdan organ nakli için kişinin 18 yaşını doldurmuş bulunması,akli
dengesinin yerinde olması şarttır.
-Canlıdan organ naklinde,verici kişinin maddi bir çıkarı olması
ve/veya bunu bilen doktorun organ nakli yapması şuçtur.
-Kadavradan organ naklinin yapılabilmesi için beyin ölümü belgesinin
hazırlanmış olması,
kişinin sağlığında organlarını
bağışlaması,bağışlandığına
dair bir belge yoksa yakınlarının
rızası alınması şarttır.
-Ölünün fiziki bütünlüğünü değiştirmeyen
organlar,(örn kornea) herhangi bir bağış ya
da izin alınmaksızın nakil için alınabilir.
-Organ alımı,satımı,bunun ticaretinin ya da
reklamının yapılması ağır ceza gerektiren
bir suçtur.
-Adli nedenlerle ölen kişilerin organları nakil
için çıkartılırken yapılan ameliyattaki
bulgular adli rapora eklenir ve otopsi bu
ameliyattan sonra gerçekleştirilir.Adli
işlemler organ nakli için yapılan işlemleri
geciktiremez.
LÜTFEN
YARDIM
EDİN !!!
2238 sayılı ‘‘Organ ve Doku
Alınması, Saklanması ve Nakli’’
hakkındaki kanunda:
‘‘18 yaşından büyük ve akli
dengesi yerinde olan herkes
organlarının tamamını veya bir
bölümünü bağışlayabilir’’ denmektedir.
Bu şartlara uygun bir bireyseniz
organ nakli yapmanıza hiçbir engel
yoktur.
1)T.C Sağlık Bakanlığı Organ
Bağışı Senedi’ni doldurun.
 İl Sağlık Müdürlüğünde,
Hastanelerde,
Emniyet Müdürlüklerinde
(Ehliyet alımı sırasında),
Organ nakli yapan
merkezlerde,
Organ nakli ile ilgilenen Vakıf,
Dernek vb. kuruluşlarda bu
yapılabilir.
Organ bağışında bulunabilmek için;
organ bağış senedini iki tanık huzurunda
doldurup imzalamak yeterlidir.
Senedinizde sizinle beraber 2 şahit
kişinin de imzaları yer almaktadır.
Ayrıca bu belgede naklini istediğiniz
organlarınızı da seçebilmektesiniz.
2)Kartınızı Alın
Organ bağış senedi imzalandıktan sonra organ bağış kartı
doldurulur ve bağış yapan kişiye verilir.
Sadece manevi yaptırım gücü olan, hukuki fonksiyon
taşımayan sembolik bir kart, organ bağışı için
doğrudan yeterli bir kartmıdır?
Hayır.Kişinin organlarının alınabilmesi için mutlaka
ailesinin onayının alınması gerekmektedir kartı olsa
dahi yakınlarından habersiz alınamaz.
Bu yüzden yakını yanında olmadan ölmüş birinin
cebinden organ bağış kartı çıksa bile organları
alınmamaktadır.
Nasıl iptal ederim?
Artık organ bağışlarının kaydının tutulma zorunluluğu
yoktur. Kişi istediği zaman kartını yırtarak organ
bağışını geçersiz kılabilir.
•Herkes başvurabilir mi?
Hepatit (A-B-C)
Ağır iltihabi hastalıklar
Şeker Hastalığı
Kanser hastaları başvuramaz.
•Bağışladığım organlar para ile başkasına satılabilir mi?
Hayır! Satılamaz. Bir insan öldükten sonra organları bağışlandığında,
Organ Nakli koordinasyon sistemi devreye girer. Bu sistem gereğince
bağışlanan organlar Sağlık Bakanlığı’nın Bölge Koordinasyon
Merkezine (BKM) ve oradan da Ulusal Koordinasyon Merkezine
(UKM) bildirilirler. Organların merkezlere dağıtımı bu bildirimler
sonucunda belirlenir.
•Organ nakli ameliyatında cenazenin
bütünlüğü bozulur mu ?
Kadavradan organ çıkarma işlemi herhangi
bir canlı ameliyatı kadar büyük bir özenle
yapılır. Organlar çıkarıldıktan sonra mümkün
olduğunca estetik dikişlerle dikilerek,
bedenin hiçbir şekilde zarar görmemesine
büyük özen gösterilir. O bedenler organların
kıymetini çok iyi bilen hekimler için kutsaldır
ve çok büyük bir saygıyı hak etmektedirler.
Sağlık sorunum olduğunda üzerimde organ
nakli kartı bulunursa bir sorun çıkar diye
tedirgin oluyorum. Bu endişemde haklı mıyım?
Tababet ilkelerine göre hiç kimsenin hayatı hiç
kimse için feda edilemez. Bir kişinin hayatı bütün
insanlık uğruna bile feda edilemez. O nedenle
hiç bir endişeye gerek yok. “Suistimal olabilir
mi?” diye düşünenler için ise; organ nakli
kalabalık bir ekibin işidir. Kaldı ki organların
alınabilmesi için kişinin hayattayken bağış yaptığı
halde yine de ailenin izninin alınması gerektiği
unutulmamalıdır.
Organ bağışı bilgileri organ mafyasının eline
geçebilir mi?
Organ bağışı sırasında alınan bilgiler hiç bir
zaman bir nakil için yeterli bilgiler değildir. Kişinin
sağlık durumunu değil, niyetini belirten bir iki
kimlik bilgisi dışında bir özellik taşımazlar.
Ülkemizin organ nakillerindeki başarı oranı
nedir?
Ülkemizde organ nakilleri dünya standardında
yapılmakta ve hatta dünya standardının üzerine
sonuçlanmaktadır. Karaciğer ve böbrek gibi
önemli organların nakillerinde başarı oranları %
90’nın üzerindedir.
Hayattayken organlarını bağışlayan bir
kişi daha sonra bundan vazgeçebilir mi?
Tabii ki EVET. Yakınlarınıza söylemeniz
yeterli. Çünkü günü geldiğinde bağışınızı
değerlendirecek olanlar yakınlarınızdır.
“Ben sadece böbreklerimi bağışlamak
istiyorum.” diyebilir miyim?
Çok kolay… Organ bağış karıtınızda bunu
belirtecek seçenekler bulunmaktadır. Ayrıca
yakınlarınıza bunu söylemeniz de yeterli
olacaktır.
11. maddeye göre ölüm halini saptayan
hekimlerin
Ölüm tarihini,
Saatini,
Ölüm halinin nasıl saptandığını
gösteren ve imzalarını taşıyan bir tutanak
düzenleyip organ ve dokunun alındığı sağlık
kurumuna vermek zorundadırlar.
Bu tutanak ve ekleri ilgili sağlık kurumunda
on
yıl süre ile saklanır.
DÜNYA’NIN HEDEFİ
1750
Dünya Transplant Birliğinin
2000 yılı Roma Kararı
Milyon nüfusa donör sayısı 25
DÜNYA’NIN
BULUNDUĞU YER
153
•Organ ve doku bağışı Türkiye’de diğer
ülkelerle karşılaştırıldığında yok denecek
kadar azdır.Bunu 19 Mayıs Üniversitesi Tıp
Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı Öğretim Üyesi
Prof. Dr. Tekin Akpolat şöyle açıklamakta;
•"Türkiye'de 2007 Yılında Gerçekleşmesi
Gereken Organ Bağışı Yaklaşık 1825
Olması Gerekirken, Bu Sayı 100'ün
Altındadır"
•En fazla nüfus yoğunluğumuzun bulunduğu İstanbul’daki durum
bulunduğumuz durumu net bir şekilde açıklamakta ; son yılardaki artışa
rağmen beklenen sayıya ulaşılamamıştır.
20000
18000
16000
14000
12000
10000
8000
6000
4000
2000
0
2004
2005
2006
2007
Yıllara oranla İstanbul’daki organ bağış sayısı
Yıllara oranla İstanbul’daki organ bağış sayısı
•Organ bağışının az olmasındaki etkenlere
dikkat çeken uzmanlar, "Bu etkenlerin başında
toplumun bu konuda yeterli bilgi sahibi
olmaması gelmektedir.’’
•‘’Bu nedenle ilköğretimden başlayarak,
okullarda organ bağışı ders konusu olarak
ele alınmalı. Bunun yanında sivil toplum
örgütlerine de büyük görevler düşmektedir.
Bu örgütler, organ bağışı kampanyası
düzenleyerek ve üyelerini bağış yapmaya
teşvik ederek, toplumda bilincin oluşmasına
yardımcı olabilirler"
•Organ ve doku bağışını teşvik etmek
amacıyla her yıl kutlanan ''Organ ve
Doku Bağışı Haftası'' 3 Kasım’da başlıyor.
•TC Sağlık bakanlığı tüm illere dilekçe
yollayarak doku ve organ nakli
etkinliklerine bu süreçte yer vermelerini
istiyor.
•OP.DR.ATA BOZOKLAR’IN GÖRÜŞLERİ
•Organ bağışı sorununun, kadavra organı
konusunda çekilen sıkıntının sadece bir boyutu
olduğuna işaret eden Bozoklar, konunun asıl
önemli boyutunun ''ölümlerin zamanında tespit
edilememesi'' ve ''gerekenlerin zamanında
yapılamaması'' olduğunu bildirdi.
•Zamanla yarışmayı gerektiren organ naklinde
organizasyon sorunu yaşandığını anlatan
Bozoklar, burada en büyük rolün devlete,
daha sonra da hekimlere düştüğüne işaret etti.
•İşlevsel kurumlara dikkat çeken Bozoklar bu
manzaranın Türkiye'de da farklı olmadığını;
''Eğer bir bölgede koordinatörlük sistemine
işlerlik kazandırabilmişseniz, o bölgede başarı
kazanıldığını görüyorsunuz. Ege ve Akdeniz
bölgelerinin en önemli ayrıcalığı da burada
yatıyor'' belirtti.
•Gönüllülüğe vurgu yapan Bozoklar Organ ve
doku bağışı konusunda gelişmiş Batı
ülkelerindeki kadavra donörden bağış oranının
her bir milyon nüfusta 20 olduğuna işaret
ederken, bu oranın Türkiye'de ise bir milyon
nüfusta 2.4 olduğunu belirtti. Türkiye'de 12
kalp, 18 karaciğer ve 30 böbrek nakli merkezi
bulunmasına rağmen.
•Op. Dr. Ata Bozoklar organ bağışını en çok
geliri 500 doların altında olan kişilerin
yaptığını, sanılanın aksine entellektüellerin
organ bağışlamaya yanaşmadığını(sadece
lafta kaldıklarını) belirtti.
•Organ bağışı konusunda insanların yanlış
bilgilendirildiklerini ve güven eksiklerinin
bulunduğunu kaydeden Bozoklar, `Kimileri,
`organlarımı bağışlıyorum ama bu organların
akıbeti ne oluyor örneğin satılıyor mu` diye
düşüncelere kapılıyor. Oysa organlar bir
ulusun malıdır. Her organ bağışı Sağlık
Bakanlığı`na bildiriliyor` dedi.
•Bozoklar, Türkiye`de 40 bin diyaliz, 3
bin karaciger ve 1000 kalp hastasının
organ beklediğini belirtirken, insanların
en çok gözlerini bağışlama konusunda
tereddüt yaşadıklarını dile getirdi.
Bozoklar, `Sanılıyor ki, göz tamamen
alınacak, bu görüntü tabiki insanları
korkutuyor. Oysa sadece kornea alınıyor
ve doktor olmayan biri gözlerdeki
değişikliği kesinlikle anlayamaz` dedi.
Organ bağışı konusunda İzmir ve
Antalya`nın ilk sırada yer
aldığını,Akdeniz ve Ege’nin lokomotif
olduğunu belirten Bozoklar diğer illerin
ise organ bağışı konusunda bekleneni
veremediğini ifade ederken, İstanbul ve
diğer illerde sürekli gerçekleşen
etkinliklerin bağışı artırma konusunda
önemli artılar getireceğine dikkat çekti.
Organ ve doku nakli için önümüzdeki
yıllarda beklenen gönüllü sayısına
ulaşmada bu çalışmaların önemini de
vurguladı.
•Özetle Ege Üniversitesi Organ Nakil
Koordinatörü ve Organ Nakli Ulusal
Koordinasyon Kurulu Üyesi Op. Dr. Ata
Bozoklar, Türkiye'de son yıllarda organ
bağışı açısından ciddi gelişmeler olduğunu
belirterek, ''Organ nakli konusunda
dünyanın ileri gelen ülkelerinden bir farkı
olmayan ülkemizin sorunu her zaman
organ bulamamak oldu'' diyerek
imkanımızın olduğunu ancak gönüllü
sayısının istenilen seviyede olmadığına
dikkat çekiyor.
KAYNAKLAR
1)Tranplantasyon ve Sorunları
Prof.Dr
Mehmet Haberal TOND Kongre Tebliğler
Kitabı,Türkiye Organ Nakli Derneği Birinci Bilimsel
Kongresi Hacettepe Üni.Ankara,Türkiye 20-23 Ekim
1993 (sf43-55)
2)Tranplantasyon Prof.Dr.Mehmet Haberal Türkiye
Organ Nakli Derneği İkinci Bilimsel Kongresi 8-9 Kasım
1994 (sf245-265)
3)Organ Tranplantasyonları
Doç.Dr.Ömer TÜREL (sf 7-8) Nobel Tıp Kitabevi
4)Genel Cerrrahi
Prof.Dr.Ünal DEĞERLİ İstanbul Tıp Fak. (Sf 439-458)
KAYNAKLAR
5)Genel Cerrahi Cilt 1
Prof.Dr.Göksel KALAYCI İstanbul Üni. Nobel Tıp Kitabevi
(sf 633-655)
6)Klinik Klavuzu
Muayene-Tanı-Tedavi-Acil Cerrahi
Prof.Dr.Ertuğrul Göksoy İstanbul Üni.Cerrah Paşa Tıp
Fak.Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı (sf 207-217)
7)Cerrahi’nin Sırları Abernaty
Nobel Tıp Kitabevi (sf289-301)
8)Temel Cerrahi EL Kitabı İskerder Sayek,M.Mahir Özmen
Hacettepe Üni. Tıp Fak. Genel Cerrahi Ana Bilim Dalı (sf
219-241)
KAYNAKLAR
9) Genel Cerrahi
Prof.Dr.Selçuk Aybar İstanbul Üni.Cerrahpaşa Tıp Fak.Genel
Cerrahi Ana Bilim Dalı Nobel Tıp Kitabevi
10)Genel Cerrahi Ameliyatları
Tarık Zafer Nursal (sf471-483)
11)Cerrahi I
Arkadaş Tıp Kitapları Prof.dr.Erol Düren (sf222-228)
KAYNAKLAR
1. Aile ve Toplum Dergisi 17.Sayı (sf 19-29) Makale
Hasta Yakınlarının Organ Bağışı ile İlgili Bilgi ve
Tutumları
2. http://www.tond.org.tr/tr/Türkiye --Organ Nakli
Derneği’nin Sitesi
3. http://tr.wikipedia.org/wiki/Organ_ba%C4%9F%C4
%B1%C5%9F%C4%B1
4. www.istanbulsaglik.gov.tr/w/sb/tedk/organ.asp
5. www.organbagisi.info
6. www.akdeniz.edu.tr/organnak/html4.html
KAYNAKLAR
8. www.organnakli.hacettepe.edu.tr
9. www.saglik.gov.tr
10. www.teb.org.tr
11.http://sksdb.ege.edu.tr/kulup/kunye/organ.
html
12. www.saglikdergisi.com.tr
2006260016
20062600
ELİF
YETER
SAVAŞ
DEMİRTAŞ
Anasayfa
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards