Alopesi Areatalı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tanılar

advertisement
Alopesi Areatal ı Ç ocuklarda Psikiyatrik Eş Tanılar
Kağ an GÜRKAN *, Ümran TÜZÜN **, Osman ABALI ***
ÖZET
Amaç: Alopesi Areata (AA) etyolojisinde psikososyal etmenler ve psikiyatrik bozukluklar ın da etkili olduğu düşünülen, dermatoloji pratiğinde yayg ın olarak karşılaşı lan bir hastalıkt ır. Bu çalışmada AA' l ı çocuk ve ergenlerde e şlik eden psikiyatrik
bozukluklar, stresli ya şam olayları , olumsuz aile tutumlar ı ve çocukların kişilik özeliklerinin belirlenmesi amaçlanm ıştır.
Yöntem: Bir üniversite hastanesi çocuk psikiyatrisi konsultasyon liyezon poliklini ğine başvuran 16 çocuk ve ergenin kay ıtları geriye dönük olarak incelenmi ştir. Olguların psikiyatrik tan ıtan, kişilik özellikleri ve aile tutumlanna ili şkin oranlar değerlendirilmiştir. Psikiyatrik tanilar DSM-IV ölçütlerine göre konmuştur.
Bulgular: En sık konulan psikiyatrik tanilar kayg ı bozukluklar ı (% 43,8, n=7) ve major depresyon (% 37,5, n=6) olarak saptanmıştır. Olguların önemli bir k ısm ında (% 68,8, n=11) içe dönük ki şilik özellikleri bulunmaktad ır. Çocukların ailelerinin %
37,5'inde (n=6) psikososyal stres etkenleri saptanmıştır. Olguların yalnızca ikisinde saç kayb ı öncesi stresli bir yaşam olayı
bulunduğu görülmüştür.
a
Sonuç: Sonuçlar AA' l ı çocuklarda psikiyatrik bozukluklar ın yayg ın olduğunu ve aile içi olumsuz tutumlar, psikososyal etmenler ve çocukların kişilik özellikleriyle ili şkili olduğunu düşündürmektedir. Bu tür olguların çocuk psikiyatrisi konsultasyon liyezon polikliniklerinde rutin olarak de ğerlendirilmesi, psikiyatrik tedavinin sağlanması ve sonrasında hastalığın gidişini
olumlu yönde de ğiştirmesi açısından önemlidir.
pe
cy
Anahtar kelimeler: Alopesi areata, psikiyatrik tanı lar, aile tutumları , kişilik özellikleri
Düşünen Adam; 2006, 19(2):72-76
ABSTRACT
Psychiatric Comorbidity in Children with Alopecia Areata
Objective: Alopecia Areata (AA) is a common disease in dermatological practice It's etiology is considered to be connected
with psychosocial f'actors and psychiatr-ic disorders. In this study it is aimed to determine comorbid psychiatric disorders,
strefulivn
and personality characteristics of children with AA.
Method: A retrospective study was conducted with 16 children and adolescents who were referred to a consultation liaison
unit of a child and adolescent psychiatry department of a university hospital. Psychiatric diagnoses, personality traits andfamily attitudes of children were evaluated. Psychiatrie diagnoses were made according to DSM-1V.
Results: The most frequent psychiatric diagnoses were anxiety disorders (43.8 %, n=7) and major depression (37.5 %, n=6).
Most of the cases (68.8 %, n=11) had introvert personality traits. Psychosocial stress factors were detected in 37.5 % of the
families. Stressful life events were present only in two cases.
Conclusion: Results of the study suggest that psychiatric disorders may be common and related to negative family attitudes
toward children, psychosocial factors and personality traits of children with AA. It is important to assess such children in consultation liaison units of child psychiatry clinics in order to provide psychiatric treatment, so it may improve the prognosis of
disease.
Key words: Alopecia Areata, psychiatric diagnoses, family attitudes, personality traits
* Ankara Üniversitesi T ıp Fakültesi, Çocuk Ruh Sa ğlığı ve Hastal ı kları Anabilim Dal ı , Uzm. Dr.
** I. U. Istanbul Tı p Fakültesi, Çocuk Ruh Sa ğl ığı ve Hastal ı klan Anabilim Dalı , Prof. Dr.
*** İ . Ü. İstanbul Tıp Fakültesi, Çocuk Ruh Sa ğ lığı ve Hastal ıktan Anabilim Dal ı, Uzm. Dr.
72
Gürkan, Tüzün, Abal ı
Alopesi Areatalı Çocuklarda Psikiyatrik Es Tantlar
GİRİŞ
Alopesi Areata (AA) etyolojisinde otoimmun
değişiklikler, endokrin etmenler ve stresli yaşam olaylarının etkili olduğu düşünülen, dermatoloji prati ğinde yaygın olarak rastlanan bir hastalıktır (1-3,13). Aniden gelişir ve halka şeklinde
saç dökülmeleriyle ortaya ç ıkar. Çocuklarda ortaya ç ıktığında bir yıl içinde tam düzelme oran ı
% 95 olarak bildirilmektedir (4). Yaşam boyu
yaygınlığının % 1 civarında olduğu ve hastaların % 60' ının 20 yaşın altında olduğu saptanmıştır (5). Hastaların çoğunluğunu çocuk ve ergenler oluşturmakta ve AA's ı çocuklar s ıklıkla
psikiyatrik değerlendirme yapılmak üzere çocuk
psikiyatrisi polikliniklerine gönderilmektedir.
Bu noktadan hareketle dermatoloji kliniklerinden çocuk psikiyatrisi konsultasyon liyezon polikliniğimize gönderilen total alopesi ve AA's ı
olan olgularda, e şlik eden psikiyatrik bozukluk
tanılarının incelenerek, çocuklar ın kişilik özellikleri ve ailelerinin tutumlar ının belirlenmesi
pe
cy
a
AA'lı eri şkin hastalarda yap ılan çalışmalarda
eşlik eden psikiyatrik bozukluklar ın oranının
yüksek olduğu bildirilmiştir. Depresyon, kayg ı
bozuklukları ve uyum bozukluklarının en s ık
karşılaşılan psikiyatrik tan ılardır (2,3,6)_ Eşlik
eden psikiyatrik bozuklu ğun farmakoterapisinin
alopesi ve di ğer dermatolojik hastal ıkların tedavisinde yararl ı olacağı bildirilmiştir (7,8 ). Bazı
çalışmalarda AA'lı hastalarda psikiyatrik bozukluklar nedeniyle uygulanan ilaç tedavisinin
alopesiyi düzeltti ği ortaya konmu ştur (9,10). Bunun tersine psikotrop ilaçların saç kayb ına yol
açabileceğini gösteren bildiriler de bulunmaktadır (11,12) Bazı çalışmalarda AA hastalarında
saç kaybı öncesi stresli yaşam olaylarının kontrol grubuna göre oldukça yüksek oldu ğu bildirilirken ( 13), bazılarında stresli ya şam olay ının
varlığı ile AA'nın doğrudan ili şkisi olmadığı,
stresin algılanma şeklinin daha önemli oldu ğu
bildirilmiştir (14)
kişilik ve okul öncesi ya ş grubu çocuklardan
oluşan 16 kişilik iki AA'lı hasta grubunda yap ılan kontrollü çalış mada, genel psikiyatrik belirtiler ile depresyon ve kayg ı belirtilerinin AA'lı
çocuklarda belirgin olarak yüksek oldu ğu görülmüştür. Ayrıca, saç kayb ından önce olumsuz
yaşam olaylarının varlığı ya da olumlu ya şam
olaylarının yokluğunun AA olu şmasında etkili
olabileceğini belirtmi şlerdir ( 15). AA'lı çocuklardan olu şan 12 kişilik bir grup üzerinde yap ılan çal ışmada, yap ılandırılmış görüşmelerle
beklenenden yüksek düzeyde kayg ı bozuklukları ve depresif bozukluklar saptanm ış, ancak olguların kendi bildirimleri ve anne baba raporlarına göre önemli derecede bir psikopatolojinin
saptanmadığı bildirilmi ştir (16)
Çocuk ve ergen ya ş grubundaki yüksek AA oranına karşın e şlik eden psikiyatrik bozukluklar
açısından çok az ara ştırılmış bir alan olduğu görülmektedir. Okul ça ğı çocuklarından oluşan 33
amaçlanmıştır.
YÖNTEM
Çalış maya dermatoloji kliniklerinden İstanbul
Tı p Fakültesi Çocuk Psikiyatrisi Konsultasyon
Liyezon Polikliniği'ne AA tanısı ile gönderilmi ş
olan 16 çocuk ve ergen al ınmıştır. Olgulara ait
bilgiler dosya kay ıtları geriye dönük olarak incelenerek elde edilmi ştir. Olguların başvuru şikayetleri, belirtiler, psikiyatrik tan ılar, sosyodemografik veriler, aile içi tutumlar, stresli ya şam
olayları ve çocukların kişilik özelliklerine ili şkin bilgiler dosya kayıtlarında yer almaktayd ı.
Çocukların kişilik özellikleri ile ilgili s ınıflandırma anne baba ve bak ımverenlerden al ınan
bilgilere ek olarak, görü şmecilerin klinik değerlendirmesine dayal ı yapılmıştır. Aile içi tutumlar ve stresli ya şam olayları ile ilgili bilgiler tüm
73
Alopesi Areatal ı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tatl ılar
Cinsiyet, n (%)
Ailede sorun
Olumsuz tutum
Stresli yaşam olayı
Erkek
Kız
3 (37,5)
6 (75,0)
2 (25,0)
3 (37,5)
2 (25,0)
0 (0)
4 (50,0)
3 (37,5)
1 (12,5)
7 (87,5)
0 (0)
1 (12,5)
Kişilik özellikleri
İçe dönük
Dışa dönük
Titiz kayg ılı
Fisher Kesin Ki
Kare Testi
1.0
0.5
0.1
0.3
0.2
1.0
Çocukların bir kısmında mükemmeliyetçi, titiz,
ayrıntılara önem veren, ba şarıya odaklı kişilik
özellikleri ve yüksek bir kayg ı düzeyi bulunurken (% 12,5, n=2), bir k ısmında içe dönük ki şilik özellikleri, çekingenlik, kendini ifade güçlüğü ve özgüven eksikli ği dikkat çekiyordu (%
68,8, n=11). Di ğer olgularda ise, dışa dönük kişilik özellikleri ve/veya y ıkıcı davran ışlar, sinirlilik gibi bulgular vardı (% 18,8, n=3). K ız ve
erkek olguları kişilik özellikleri yönünden karşılaştırdığımızda arada anlaml ı fark saptanmad ı
(Tablo 1).
cy
BULGULAR
Tablo 1. Erkek ve kız AA olgularının aile içi sorunlar, aile içi
olumsuz tutumlar, stresli ya şam olayları ve kişilik özellikleri
oranlar ı açısından karşılaştırmaları.
a
olguların bakımverenlerine sorularak elde edilmiştir. Aşırı koruyucu kollayıcı tutum, aşırı müdahaleci/baskılayıcı tutum, yüksek beklenti düzeyi, ş iddet uygulama gibi tutumlar olumsuz aile içi tutumlar olarak ay ırt edilmiştir. Olguların
psikiyatrik tan ıları DSM-IV ölçütlerine göre konulmuştur ( 17 ). Zekâ bölümü (ZB) değerlendirmeleri var olan hastalar için de ğerlendirmeye
alınmıştır. Olguların psikiyatrik tan ılan, kişilik
özellikleri ve aile tutumlar ına ili şkin oranlar değerlendirilmi ştir. Aile içi tutumlar, stresli ya şam
olayı, kişilik özellikleri aç ısından cinsiyetler
arası farklılıklar değerlendirilmi ştir. Oransal
farklılıkların saptanmas ı için Fisher Kesin Ki
Kare testi, devaml ı verilerin karşılaştınlması
için Mann-Whitney U (MWU) testi kullan ılmıştır. Anlaml ılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir.
Gürkan, Tüzün, Altal ı
pe
Olgular 6-14 yaş aralığında yer almaktaydılar ve
yaş ortalamas ı 8,5 (±2.0) y ıldı. Kız erkek olgu
sayılan birbirine e şitti (n=8). Kız ve erkek olguların yaş ortalamalar ı aras ında anlaml ı fark yoktu (MWU, p=0.9).
Çocukları n ailelerinin % 37,5 'inde (n=6) ekonomik sorunlar, aile içi geçimsizlik ve gergin ev
ortamı, parçalanmış aile, aşırı kalabalık aile gibi
psikososyal stres etkenleri bulunmaktayd ı. Ailelerin % 50'sinde (n=8) ise aşırı koruyucu kollayıcı tutum, aşırı müdahaleci/bask ılayıcı tutum,
yüksek beklenti düzeyi, şiddet uygulama/dövme
gibi anne babaya ait yanl ış tutumlar bulunmaktaydı. Olguların % 12,5'inde (n=2) saç kayb ı
öncesi stresli bir ya şam olayı bulunmaktaydı.
Kız ve erkek olgular ı aile içi olumsuz tutumlar,
ailede psikososyal stres varl ığı ve saç kaybı öncesi stresli yaşam olayı açısından karşılaştırdığımızda istatistiksel anlaml ı fark olmadığı görüldü (Tablo 1).
74
En sık konulan psikiyatrik tan ı kaygı bozukluğuydu. Bunu major depresyon takip etmekteydi.
Çocukların tamam ında kaygı belirtileri bulunmaktaydı , % 43,8'i (n=7) ise, bir kayg ı bozukluğu tan ısını karşılamaktayd ı . Olguların %
37,5'inde (n=6) major depresyon tan ısı konulmuştu. Bu tan ılan sıklık sırasıyla enürezis (n=2,
% 12,5), dikkat eksikli ği hiperaktivite bozukluğu (n=1, % 6,3), parasomni (n=1, % 6,3) ve tik
bozukluğu (n=1, % 6,3) izlemekteydi. Olgular ın
tamamının psikiyatrik tan ıları Tablo 2'de verilmiştir.
Zekâ testi uygulanan yedi olguda ZB ortalamas ı
103.2 (±17.1), en dü şük ZB puan ı 81 en yüksek
127 olarak bulundu.
Gürkan, Tüzün, Abal ı
Alopesi Areatal ı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tanılar
Tablo 2. AA'1 ı tüm olgularda psikiyatrik tan ıların dağılı mı.
Olgu No
Yaş
Cins
Psikiyatrik Tan ı (DSM-IV)
1
2
3
4
7
9
9
10
E
E
E
K
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
6
7
14
6
7
8
7
8
11
9
6
9
K
E
K
K
E
E
K
K
E
K
E
K
DEHB
Kaygı bozukluğu (Sosyal fobi)
Kaygı bozukluğu (BTA)
Kaygı bozukluğu (sosyal fobi/ +
Parasomni (uyurgezerlik)
Majör depresyon
Primer enürezis
Majör depresyon
Majör depresyon
Primer enürezis
Majör depresyon
Majör depresyon
Kaygı bozukluğu (BTA)
Kaygı bozukluğu (ayrılık kaygı sı)
Majör depresyon + tik bozuklu ğu
Kaygı bozukluğu (özgül fobi)
Kaygı bozukluğu (BTA)
DEHB: Dikkat eksikli ği hiperaktivite bozuklu ğu, BTA: Ba şka
türlü adlandırı lamayan
Liakopoulou ve ark. yapt ıkları kontrollü çalışmada saç kayb ı öncesinde olumsuz yaşam olaylarının kontrol grubuna göre anlaml ı olarak yüksek oranda olmad ığını saptam ışlardır. Ancak,
olumsuz yaşam olayları varlığı ve özellikle
olumlu yaşam olayları yokluğunun etkili olabileceğini belirtmi şlerdir. Perini ve ark.'n ın eri şkinlerde yaptığı çalışmada ise, olumsuz yaşam
olaylarının AA'nın ortaya ç ıkışında etkili olduğu belirtilmi ştir ( 13). Bu çalışmada stresli ya şam
olayları ile akut saç kayb ı aras ındaki ili şkinin
zayıf olduğu; kişilik özelliklerinin, aile tutumlarının, stresli ya şam olaylarinin birlikte olu şturduğu bir zeminin saç kayb ında etkili olabilece ği
düşünülmü ştür.
a
TARTIŞMA
resyondur. Ula ştığımız bu bulgu çocuk ve eri şkinlerle yapılan diğer çalışmalardaki bulguları
desteklemektedir (6,15,16)
Çalışmaya al ınan tüm olgularda psikiyatrik bir
tanı bulunması dikkat çekmi ştir. Bunun nedeninin olguların çocuk psikiyatrisi polikliniğinden
seçilmesi oldu ğu düşünülmüştür. Genel toplumda ya da dermatoloji kliniklerinde yap ılandırılmış görüşmeler yap ılarak çal ışmalar yapıldığında, psikiyatrik bozuklukların oranı konusunda
daha net bir bulgu ortaya ç ıkacaktır. Ancak, çalışma AA'h çocuklarda psikopatolojinin yaygınlığını göstermesi aç ısında uyarıcıdır. Psikiyatrik tedavi ile saç kayb ında düzelmenin olacağını bildiren raporlar (9,10) göz önüne alındığında bu olgular ın psikiyatrik tedavi almas ının önemi ortaya ç ıkmaktadır.
pe
cy
Çalışmada s ınırlı sayıdaki AA'lı çocukların tamamında psikiyatrik bir bozuklu ğun bulundu ğu
görülmüştür. Olguların çoğunlunda içe dönük,
çekingen ki şilik özellikleri saptanm ış , yarısında
ise aile içi olumsuz tutumların varlığı ortaya
konmuştur. Stresli ya şam olaylarının varlığı ise
sadece iki olguda belirlenmi ştir.
Çocuk ve ergenlerde AA'ya e şlik eden psikopatoloji konusunda az say ıda çal ışma yapılmıştır.
Bu çal ışmalardan birinde 12 hastadan yedisinde
(% 58.33) kayg ı bozuklukları saptanm ıştır (16)
Ayrıca bir hastada distimi, bir hastada ise daha
önce geçirilmi ş depresyon saptam ışlardır. Liakopoulou ve ark.'n ın yaptığı çalışmada ise,
AA'lı çocuklar kontrol grubuna göre daha fazla
genel psikiyatrik belirti göstermi ştir. Psikiyatrik
görüşmelerde orta dereceli kayg ı ve depresyon
belirtileri saptanm ıştır. Çocuk depresyon ölçe ği
ile saptanan depresyon belirtileri aç ısından karşılaştırmada kontrol grubu ile anlamlı fark bulunmamıştır ( 15 ). Çalışmamızda en sık saptanan
bozukluklar kayg ı bozuklukları ve major dep-
Psikiyatrik tanıların standardize yap ılandırılmış
görüşme formları ile konmamış olması çalışmanın kısıtlılıkları aras ında sayılabilir. Çalışmanın
geriye dönük deseninden dolay ı saptanan major
depresyon ve kaygı bozukluklarının saç kayb ına
ikincil olarak m ı geliştiği, yoksa var olan psikopatolojinin mi alopesiye yol açtığı belirleneme-
75
Alopesi Areatal ı Çocuklarda Psikiyatrik Eş Tanılar
Gürkan, Tüzün, Abal ı
mektedir. Psikiyatrik belirtilerin ba şlangıcı ile
saç kaybının eş zamanlı olup olmadığı da ortaya
konamamaktad ır. Aile içi tutumlar ın ve çocukların kişilik özelliklerinin net etkisi belirlenememektedir, ancak ön bulgular bu etmenlerin etkili olabileceğini düşündürmektedir. Bu nedenle
daha fazla olgu say ısı ile kontrollü çal ışmalar
yapılması uygun olacakt ır.
SONUÇ
pe
cy
a
Çalışmanın sonuçları AA'lı çocuklarda psikiyatrik bozuklukların yaygın olabilece ğini düşündürmektedir. Aile içi olumsuz tutumlar, ailedeki psikososyal etmenler ve çocuklar ın kişilik
özellikleri de psikopatolojinin ortaya ç ıkışında
rol oynuyor olabilir. AA'lı çocukların hastal ıkla
ilişkili sorunlu yönelim ve davran ış özelliklerinin ele alınması için psikiyatrik destek önemli
görülmektedir. Bu nedenle AA'l ı çocuk ve ergenlerin çocuk psikiyatrisi konsultasyon liyezon
polikliniklerinde rutin olarak de ğerlendirilmesinin uygun olduğu düşünülmektedir.
areata and increased prevalence of psychiatric disorders. Int J Dermatol 33:849-850, 1994.
4. Fenske NA, Johnson SA: Major causes of alopecia
with suggestions for history taking, workup, and therapy. Postgrad Med 60:79-85, 1976.
5. Darmstad GL, Sidbury R: The skin; disorders of hair,
In: Nelson Textbook of Pediatrics, 17th ed., p. 221518, Eds: Behrman RE, Kliegman RM, Jenson HB.
2006, Philadelphia.
6. Ruiz-Doblado S, Carrizosa A, Garcia-Hernândez MJ:
Alopecia areata: psychiatric comorbidity and adjustment to illness. Int J Dermatol 42:434-437, 2003.
7. Garcia-Hernandez MJ, Ruiz-Diablo S, Rodriguez-Pichardo A, et al: Alopecia Areata, Stress And Psychiatric
Disorders: A Review, J Dermatol 26:625-632, 1999.
8. Haustein UF, Seikowski K. Psychosomatic dermatology. Dermatol Monatsschr 176:725-733, 1990.
9. Perini G, Zara M, Cipriani R, et al: Imipramine in alopecia areata. A double-blind, placebo-controlled study.
Psychother Psychosom 61:195-198, 1994.
10. Cipriani R, Perini GI, Rampinelli S: Paroxetine in alopecia areata. Int J Dermatol 40: 600-601, 2001.
11. Gautam M: Alopecia due to psychotropic medications.
Ann Pharmacother 33:631-637, 1999.
12. Kubota T, Ishikura T, Jibiki I: Alopecia areata associated with haloperidol. Jpn J Psychiatry Neurol 48:579581, 1994.
13. Perini GI, Veller Fornasa C, Cipriani R, et al: Life
events and alopecia areata. Psychother Psychosom.
41:48-52, 1984.
14. Brajac I, Tkalcic M, Dragojevic DM, et al: Roles of
stress, stress perception and trait-anxiety in the onset
and course of alopecia areata. J Dermatol 30:871-878,
2003.
15. Liakopoulou M, Alifıeraki T, Katideniou A, et al: Children with alopecia areata: Psychiatric symptomatology
and life events.J Am Acad Child Adolesc Psychiatry.
1997; 36:678-84.
16. Reeve EA, Savage TA, Bernstein GA: Psychiatric diagnoses in children with alopecia areata. J Am Acad
Child Adolesc Psychiatry 35:1518-1522, 1996.
17. American Psychiatric Association (APA). Diagnostic
and statistical manual of mental disorders (DSM -IV).
Washington DC, American Psychiatric Association,
1994.
KAYNAKLAR
1. Stroud JD: Hair loss in children. Pediatr Clin North
Am 30:641-657, 1983.
2. Colon EA, Popkin MK, Calliers AL, et al: Lifetime
prevalence of psychiatric disorders in patients with alopecia areata. Compr Psychiatry 32:245-251, 1999.
3. Koo JY, Shellow WV, Hallman CP, et al: Alopecia
76
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards