Intracellular compartments and transport

advertisement
Yrd. Doç. Dr. İzzet YELKOVAN
Protein Yönlendirme
C. Ü. Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji AD.
2006
Hücre İçi Kompartmanlar
 1- Organeller
–
–
–
–
–
Mitokondri
Lizozom
ER
Golgi
peroksizom
 2- Sitozolik K.
– Akışkan bölgeler
– Katı ve sıvı böl.
– vb
 3- Çekirdek
– Por sistemi
 4- Özelleşmiş bölgeler
–
–
–
–
–
–
–
Mikroviluslar
Dendrit
Akzon
Pseudopod
Mikrospike
Hücre korteksi
vb
Hücre İçi Kompartmanlar
5- Membran modifikasyon bölgeleri
–
–
–
–
–
–
–
–
Sıkı bağlantı bölgeleri
Geçit bölgeleri
Kemer desmozom
Düğme desmozom
Hemidesmozom
Sil
Kamçı
Hücre ekstrasellular adezyon bölgeleri
Sitozol
Çekirdek
Hücre içi bilgi ve madde
akış yönü
Kloroplast
Mitokondri
Plastidler
Endoplazmik retikulum
Golgi
Bir başka açıdan değerlendirme
Geç
endozom
Salgı
vezikülleri
Lizozom
Erken
endozom
Hücre yüzeyi
ke
y
Geçit ile transport
Transmembran transport
Vezikuler transport
Veziküler Trafik
Endositoz: hücre zarından hücre içine
– Fagositoz
– Pinositoz
Ekzositoz: hücre içinden hücre zarına
–
–
–
–
Golgiden gelen
Lizozomdan gelen
ER’den gelen
Salgı vezikülleri
Veziküler Trafik
ER’den golgiye
Golgiden -ER’ye
-lizozoma
-hücre zarına
-çekirdek zarına
Lizozomdan golgiye
Endozomdan lizozoma
-hücre zarına
Golgiden golgiye
Veziküler Trafik
Donor kompartmandan tomurcuklanma üç
yöntem ile geçekleştirilir (örücü ve örtücü
proteinler).
– Klatrin
– COP I (coated protein I kaplı)
– COP II (coated protein II kaplı)
Veziküler Trafik
Klatrin
Protein Konuşlandırma
Protein Konuşlandırma
Hücre içinde protein konuşlandırmada üç yöntem kullanılır:
1- Ko-translasyonal - translokasyon
• yani protein sentezinin, proteinin görev yerinde yapılması
2- Post-translasyonal – translakasyon
• yani sentez sonrası proteinin görev yerine taşınması
3- Vesikular – transport
• Proteinin bir vezikül aracılığıyla görev yerine taşınması
– Membran üzerine bağlı
– Vezikül lümeninde
Protein Konuşlandırma
1- Ko-translasyonel translokasyon
2- Post-translasyonel translokasyon
1- Ko-translasyonal translokasyon
 Type I: Koparılıp atılan bir sinyal dizi taşırlar
Çoğunlukla C terminal ucu sitoplazmada, N terminal ucu ER
lümenindedir
 Type II: C terminali lümende olanlar
 Type III: N terminali lümende olanlar
 Type IV: Çok geçişli membrane proteinleri
 GPI (glycosylphosphatidylinositol):
1- Ko-translasyonal translokasyon
Type I:
1- Ko-translasyonal translokasyon
Type IV:
1- Ko-translasyonal translokasyon
GPI (glikozilfosfatidilinositol)
Farnelizasyon
Miristoilasyon
ER membranını hedefleme
Sinyal Tanıma Partikülü (SRP)
Protein ER’a
getirilir
Protein üzerindeki
sinyal diziye
bağlanır
ER’daki SRP
reseptörüne
bağlanır
RNA-protein
kompleksi oluşur
Translokon
TRAM
Sec61
Sec61
Sec61
Sucul kanal
2- Post-translasyonal translokasyon
Sitoplazmik Protein Sentezi
Hücrede Serbest Protein Sentezi
2- Post-translasyonal translokasyon
Sitoplazmik protein sentezi
2- Post-translasyonal translokasyon
Sitoplazmik Protein Sentezi
Hücrede Serbest Protein Sentezi
ER’a giriş
ER lümeninde alıkonma
Golgi’de alıkonma
Mitokondriye giriş
Çekirdeğe giriş
Peroksizoma giriş
vb
2- Post-translasyonal translokasyon
Bir proteinin nereye ait olduğu üzerinde yazılıdır
ER’a girişi için sinyal dizi
– H3N-met-met-ser-phe-val-ser-leu-leu-leu-valgly-ile-leu-phe-trp-ala-thr-glu-ala-glu-gln-leuthr-lys-cys-glu-val-phe-gln
ER lümeninde alıkonması için sinyal dizi
– Lys-asp-glu-leu-COO-
Golgi’de alıkonma
2- Post-translasyonal translokasyon
Bir proteinin nereye ait olduğu üzerinde yazılıdır
Mitokondriye girişi için sinyal dizi
– H3N-met-leu-ser-leu-arg-gln-ser-ile-arg-phephe-lys-pro-ala-thr-arg-thr-leu-cys-ser-ser-argtyr-leu-leu
Çekirdeğe girişi için sinyal dizi
– ---pro-pro-lys-lys-lys-arg-lys-val----
Peroksizoma girişi için sinyal dizi
– ---ser-lys-leu---
Örnek
Mitokondrilere Protein Girişi (import)
Hedef Organelde 4 Farklı Yerleşim Şekli Vardır
•Mitokondrial matrix
•Intermembrane boşluk
•Inner membran
•Outer membran
Protein yönlendirme
mitokondrial import
 post-translational transporttur
 ATP ve/veya proton gradienti gibi enerji gerektirir
 sinyal dizisi uzundur ve zayıf korunan dizilerdendir
Mitokondriyal Import ve Şaperoninler
elektrokimyasal gradient
Mitokondriye protein girişi
Sinyal peptidaz sinyal diziyi keser
Mitokondriyal Şaperoninler
3- Vesikular – transport
Proteinler farklı 3 tip örtülü vezikül ile taşınırlar
Vesikül tipi
Örtücü
proteinler
GTPaz
Yön
COPII
Sec23/24 &
sec13/31komplexler,
Sec16
Sar1
ER’den cisGolgi’ye
COPI
7 farklı subunitten
oluşan Koatomerler
ARF
cis-Golgi’den
ER’a kadar
Retrograde
transport
klatrin ve
adaptor
proteinler
klatrin & AP1
komplexler
ARF
trans-Golgi’den
endozomlara
3- Vesikular – transport
These aren’t the only type of coats, but they account for the great majority.
3- Vesikular – transport
3- Vesikular – transport
Vezikular sistem
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Create flashcards