Deney 6 - Süperpozisyon Teoreminin Uygulanması

advertisement
T.C.
ERCİYES ÜNİVERSİTESİ
MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
TEMEL ELEKTRİK DEVRE LABORATUVARI
SÜPERPOZİSYON TEOREMİNİN UYGULANMASI
DENEY SORUMLUSU
Arş. Gör. Sertaç SAVAŞ
MART 2014
KAYSERİ
SÜPERPOZİSYON TEOREMİNİN UYGULANMASI
1. GİRİŞ
Kirchoff kanunları devrenin bağlantı çeşidine bakılmaksızın her çeşit devreye uygulanabilir.
Devre teoremleri (Düğüm ve Göz Analizi, Thevenin, Norton, Süperpozisyon Teoremleri) ise
genellikle, devre çözümünde daha kısa yöntemler içerir. Bu yöntemler kullanılarak karmaşık
devreler daha basit ya da eşdeğer devrelere dönüştürülebilirler. Böylece bu eşdeğer devreler,
seri paralel devre çözümünde kullanılan kurallar yardımıyla kolayca çözülürler. Şu da
bir gerçektir ki bütün devre teoremleri Kirchoff kanunlarının bir ürünüdür. Ayrıca bu
teoremler, doğru akım devrelerine uygulandığı gibi alternatif akım devrelerine de
uygulanabilir.*
*İ. Baha MARTI,M. Emin GÜVEN - ELEKTROTEKNİK CİLT-I M.E.B. BASIMEVİ – 2000
2. DENEYİN AMACI
Bu deneyde karmaşık devre analizinde kullanılan devre teoremlerinden süperpozisyon
teoremi üzerine yoğunlaşacağız. Deneyde kurulacak olan basit bir devre üzerinde yapılacak
potansiyel fark ve akım ölçümleri ile daha önceden gerçekleştirilecek süperpozisyon analizi
sonucunda elde edilen değerlerin karşılaştırılması yapılarak analizin doğruluğu gösterilmeye
çalışılacaktır.
3. ÖN BİLGİ
3.1. Süperpozisyon Teoremi
Süperpozisyon yöntemi ile devre çözümlenirken, gerilim kaynakları sırayla devreden çıkarılır.
Devreden çıkarılan gerilim kaynağının bulunduğu terminaller kısa devre edilir. Bu şekilde
elde edilen iki farklı devre için Kirchhoff kanunları ile çözüm yapıldıktan sonra bulunması
istenen değişkenler toplanarak baştaki devre için çözüm elde edilir.
ÖRNEK:
Şekil 1’de verilen devrede, dirençlerden geçen akımlar süperpozisyon teoremi ile
hesaplanacak olursa;
Şekil 1. Süperpozisyon yöntemi için verilmiş örnek devre.
1
Her bir akım bileşeni için bulunan iki değer vektörel olarak toplanır ve akımın yönü büyük
değerli olanın yönü olarak tespit edilir.
Değeri büyük olan
’ in yönünde
Değeri büyük olan
’ in yönünde
Değeri büyük olan
’ in yönünde
Şekil 2. Süperpozisyon yöntemi sonrası akımlar.
2
4. DENEYİN YAPILIŞI
4.1. Süperpozisyon Uygulama Devresi
Şekil 3. Süperpozisyon uygulama devresi.
4.2. Deneyin Yapılışı
1. Şekil 3’te verilen devredeki V1, V2 ve V3 gerilimlerini “Süperpozisyon yöntemi” ile
hesaplayıp bulunan sonuçları ve yöntem uygulanırken bulunan V1A, V2A, V3A ve V1B,
V2B, V3B değerlerini gözlem tablosuna kaydediniz.
2. Şekil 3’te görülen devreyi deney bordu üzerine kurunuz.
3. Devreye enerji veriniz.
4. İlgili düğümlere Voltmetre bağlayarak V1, V2 ve V3 gerilimlerini ölçüp, sonuçları
gözlem tablosuna kaydediniz.
5. “Süperpozisyon yöntemi” ile hesapladığınız V1A, V2A, V3A ve V1B, V2B, V3B
değerlerini, gerilim kaynaklarını sırası ile kısa devre ederek deney bordu üzerinde
ölçünüz, bulduğunuz sonuçları gözlem tablosuna kaydediniz.
6. Hesaplama ve ölçüm sonuçlarını kıyaslayınız.
4.3. Gözlem Tablosu
V1A
V2A
V3A
V1B
V2B
V3B
V1
V2
V3
Süperpozisyon
Yöntemi
Ölçülen
5. DENEY RAPORUNDA İSTENENLER
1. Devre teoremleri hakkında bilgi veriniz.
2. Deneyde uygulaması yapılan Şekil 3’teki devre için, süperpozisyon yöntemi ile akım
analizini yapınız.
3. Teoremlerden elde ettiğiniz sonuçları yorumlayınız.
3
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards