Slayt 1

advertisement
SAKARYA ZAFERİ
HAZIRLAYAN
ELİF NUR KAHRAMAN
SAKARYA MEYDAN
MUHAREBESİ
(23 AĞUSTOS- 13 EYLÜL 1921)
SAKARYA MEYDAN MUHAREBESİ
• Sakarya Meydan Muharebesi Türk Milleti için bir ölüm
kalım savaşı olmuştur. Bu muharebe ile Türk ordularının
taktik geri çekilme manevrası sona ermiş; stratejik
savunma konsepti kabul edilmiştir.
•
• Yunanlılar, Kütahya-Eskişehir Muharebelerini
kazandıktan sonra, Yunanlıların bu başarılarından
bahseden İngiliz Başbakanı Lloyd George: "Milli Türk
Kuvvetlerini yenmiş bulunan Yunanistan'ın Sevr
Antlaşması esaslarıyla yetinemeyeceği" şeklinde ileri
sürdüğü büyük vaatlerle Yunanistan'ı barışa değil
taarruza teşvik etmiştir
SAKARYA ZAFERİ
• Yunan Genelkurmayı, Kütahya-Eskişehir
Muharebelerinden (10-24 Temmuz 1921)
sonra, Sakarya'nın doğusuna çekilen Türk
ordusuna son darbeyi indirmek amacıyla
hazırlıklarını tamamlayıp harekete geçmiştir.
Bu arada Türk ordusu da kesin sonuçlu bir
meydan savaşı için tüm birliklerini başarılı
bir geri çekilme planıyla Sakarya'nın
doğusuna çekerek 100 km. genişliğindeki bir
cephe hattında toplamıştır.
Yunanlıların bu düşünce ve faaliyetleri
karşısında Mustafa Kemal Paşa, 5 Ağustos
1921'de TBMM Hükümeti tarafından kabul
edilen 144 sayılı kanunla ve geniş yetkilerle
üç ay süre ile Türk ordusunun
sorumluluğunu üstüne alarak Başkomutanlık
görevine getirilmiştir. Mustafa Kemal Paşa,
bu yetkilere dayanarak 7-8 Ağustos 1921’de
"Tekalif-i Milliye Emirleri"ni yayınlayarak
orduyu personel, silah ve araç - gereç
bakımından güçlendirmeye çalışmıştır.
Sakarya Meydan Muharebesi Türk Ordusu için bir yokluk ve
yoksulluk savaşı olmuştur. Kütahya-Eskişehir
Muharebelerinden sonra, insan gücünün 1/2’ini, silah
gücünün de 1/10’unu kaybetmiş olan Batı Cephesi
Komutanlığı, birliklerine 18 Temmuz 1921 tarihinde
Sakarya Nehrinin gerisine çekilme emrini vermiştir.
Başkomutan; Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı; Fevzi Paşa’dır ve
Başkomutanlık karargâhı Ankara’dadır. Batı Cephesi Komutanlığı, Yunan
taarruzuna karşı, kuvvetlerini Sakarya Nehri doğusunda yedi grup (kolordu)
halinde konuşlandırmıştır. Batı Cephesi komutanı Tümgeneral İsmet (İnönü)’dir
ve karargâh merkezi Ankara-Polatlı arasında yer alan ALAGÖZ ‘dedir.
Yunan kuvvetleri ise 16 tümenden oluşan beş kolordu ve bir süvari
tugayından kurulmuştur. Bu kolordulardan üçü Anadolu’da bulunmaktadır.
13 Ağustos’ta ileri harekâta geçen Yunan Ordusu Sakarya
mevziinin güney kanadına yönelmiş olarak ve kuşatıcı bir
tertiple taarruza geçmiştir. Yaklaşık olarak 100 km.lik bir
cephede başlayan bu kanlı boğuşma, tarihin önemli meydan
muharebelerindendir. Düşmanın üstün kuvvet ve silahlarla
yaptığı taarruzlarda Sakarya mevziinde yer yer çekilmeler
olmuştur. Muharebeler o kadar kanlı oluyordu ki bazı alaylar
mevcutlarının büyük kısmını ve subaylarını kaybediyordu. İşte
bu sıralarda Başkomutan Mustafa Kemal Paşa Batı Cephesi
birliklerine şu meşhur emrini yayınladı: “Hattı müdafaa yoktur,
sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır. Vatanın her karış
toprağı vatandaşın kanı ile ıslanmadıkça terk olunamaz...”
Gerçekten de geri çekilmek zorunda kalan bir birlik, ilk
tutunabildiği yerde duruyor, yeniden boğuşuyor ve mevzii
savunmak çabası içinde son nefesini veriyordu. birlik
kaydırmaları yapılıyor, her gelen birlik ertesi sabah çelikten bir
kale halinde düşman karşısına çıkıyor, vuruşuyor, şehit oluyor,
fakat vatan savunuluyordu.
Düşman, Türk kuvvetlerini 23-30 Ağustos günleri
arasında bütün zorlamalarına rağmen kuşatıp imha
edemeyince kuvvetlerinin büyük kısmıyla Türk cephesini
merkezden Haymana istikametinde yarmak istemiştir. 6
Eylül’e kadar da bunun için uğraşmış fakat etten bir
Türk duvarına çarpmıştır. Bundan sonra bulunduğu
hatlarda savunarak kalmaya karar vermiş ancak, 10
Eylül’de başlatılan genel karşı taarruzla buna da mani
olunmuştur.
Yunan kuvvetleri için yapılacak tek şey kalmıştır.
Kaçmak, Onlar da öyle yapmıştır. 13 Eylül’e kadar
Sakarya nehrinin doğusunda tek Yunan askeri
kalmamıştır. 22 gün geceli gündüzlü süren Sakarya
Meydan Muharebesi Türk’ün zaferi ile
sonuçlanmıştır.
Askerî Sonuçları
• Sakarya zaferi Türk ordusuna geçmiştir. Sakarya Muharebeleri, Türk
ordusunun moralini ne kadar yükseltmiş ise, Yunan ordusunun
moralini de o derece kırmıştı.
• Önce Sakarya doğusu, sonra da Afyon-Eskişehir hattına kadar olan
vatan parçası yunanlılardan temizlenmiştir.
• Sakarya Meydan Muharebesi sonucu, askeri harekât yön
değiştirmiştir. Sakarya Muharebesi sonuna kadar stratejik savunma
yapılırken, Sakarya'dan sonra stratejik taarruza dönüş olmuştur.
Muharebe sonunda Yunan ordusu stratejik saldırı yapma gücünü
yitirmiştir.
• Sakarya Meydan Muharebesi sonunda Türk ordusunun zayiatı; 5713
şehit, 18.480 yaralı, 828 esir ve 14.268 kayıp olmak üzere toplam
39.289'dur. Yunan ordusunun zayiatı ise; 3758 ölü, 18.955 yaralı,
354 kayıp olmak üzere toplam 23.067'dir. Sakarya Meydan
Muharebesinde çok fazla subay kaybı olduğu için bu Muharebeye
“Subay Muharebesi” adı da verilmiştir. ATATÜRK’de bu muharebe
için “Sakarya Melhame-i Kübrası” yani kan gölü, kan deryası
demiştir
Siyasî Sonuçları
• Sakarya Zaferi'nden kısa bir süre sonra, 13 Ekim 1921 günü
Sovyetlerin aracılığıyla Ankara Hükümeti ile Güney Kafkas
Cumhuriyetleri arasında Kars Antlaşması imzalanmıştır. Böylece
Türkiye’nin doğu sınırı kesinlikle güvenlik altına alınmıştır.
• Fransa, Sakarya Zaferi'nden sonra bekle-gör tutumunu bırakarak
İtilaf devletlerinden kopmuş ve TBMM Hükümeti ile 20 Ekim 1921’de
Ankara Antlaşması'nı imzalamıştır. Bu antlaşma ile Fransa
tarafından TBMM Hükümeti ve Hatay-İskenderun dışında bugünkü
güney sınırımız tanınmıştır. Güney Cephesi güvenlik altına
alındığından oradaki Türk birlikleri de Batı Cephesi'ne kaydırılmıştır.
• Batı Anadolu'daki Yunan egemenliğini hiç bir zaman
kabullenemeyen İtalyanlar ise, Sakarya Zaferi'nden sonra Güney
Ege ve Akdeniz bölgelerinde tutunamayacaklarını anlamışlar ve
1921 yılı sonuna kadar işgal ettikleri yerleri boşaltmışlardır.
• Sakarya Zaferi İngiltere'yi de Ankara'yı tanımaya
zorlamış ve 23 Ekim 1921 günü "Tutsakların Serbest
Bırakılması Antlaşması" yapılmıştır.
• İtilaf devletleriyle yapılan bu siyasi anlaşmalar Sevr
Antlaşması’nın geçerliliğini yitirmesi sonucunu
doğurmuştur.
Türk çocuğu ecdadını tanıdıkça daha büyük işler
yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır
M. Kemal ATATÜRK
DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR
EDERİM…
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards