Temel Yasalar ve Kurallar

advertisement
ELEKTRİK MAKİNELERİ – H1 ÖRNEKLER – SAÜ | Hazırlayan Dr.Mustafa Turan
Temel Yasalar ve Kurallar
Soru 1:
Pusulanın basit bir çubuk mıknatıs olduğu bilgisi ile, pusulanın N (North: kuzey) kutbu dünyamızın kuzeyini
(Kanada tarafı) gösterdiğini herkes bilir. O halde jeolojik olarak bildiğimiz kuzey gerçektende manyetik olarak
kuzey midir?
Yanıt 1:
Pusula ibresi,
kırmızı ucu manyetik olarak kuzey özelliğinde olan bir mıknatıstır. Tanım: Manyetik akı çizgileri N kutbundan çıkar ve S ye doğru gider.
Bu durum mıknatısın dışında geçerlidir. Mıknatısın içerisinde ise akı çizgileri S den N ye doğru yönlenmektedir.
O halde, pusulanın kırmızı ucunun (N) dünyanın coğrafi kuzeyini nasıl gösterir.
Yanıt coğrafi (yada jeolojik) kuzey denilen yerde Manyetik S kutbu varsa,
Pusulanın kırmızı ucu (yani manyetik kuzey ucu) manyetik güneye; yani coğrafi kuzeye yönelir.
Manyetik güney ile jeolojik kuzey arasında zamanla değişen küçük bir açı fark vardır. Biraz daha düşünelim:
ELEKTRİK MAKİNELERİ – H1 ÖRNEKLER – SAÜ | Hazırlayan Dr.Mustafa Turan
Yandaki şekilde, ufak bir mantardan geçirilmiş – dengelenmiş bir iğne (mıknatıs özelliği yok), neden kuzeygüney doğrultusunda yönlenir?
İpucu: mıknatıs kutupları arasında demir tozlarının yönlenmesini hatırlayınız.
Soru 2:
Pek de yaygın olarak bilinmeyen elektrik makinesi örneği verebilir misiniz? Aileyi tanımış olalım (işyeri
tecrübelerinizi kullanın).
Yanıt 2:
Elektromanyetik enerji dönüşümü yapan tüm makinelere elektrik makineleri gözlüğü ile bakmaktaydık. Bunların bilinenleri zaten her yerde var. Sorudaki amaç, çevremizdeki diğer araçlara bakıp nelerin bu prensiple çalıştığını tespit etmek idi. İşte bazılar:
Aktüatörler (hareket kolları) , selenoid valfler – vanalar, röle – kontaktörler, akvaryumların titreşimli yada döner pompa sistemleri, dinamik mikrofon, hoparlör, kulaklık, cep telefonunun titreşim aracı, kapı otomatiği, yeni roket füze rampaları…
Soru 3: Dersin web içeriğinin 29. sayfasındaki soru
Yanıt:
Önce akım yönünden, üretilen manyetik akı yönünü bulmaya yarayan Sağ El Tirbüşon Kuralı’nı hatırlayalım. ELEKTRİK MAKİNELERİ – H1 ÖRNEKLER – SAÜ | Hazırlayan Dr.Mustafa Turan
Bobine bu kuralı uygulayıp yerine uygun yönlenmiş bir sabit mıknatıs koyalım:
Şimdi sağ el kuralını ve bobine uygulanışını hatırladıktan sonra,
Soruda verilen bobine bu kuralı uygulayıp manyetik akı yönünü bulalım;
Akı yönlerini uygun yönde mıknatıslar ile yerleştirelim
ELEKTRİK MAKİNELERİ – H1 ÖRNEKLER – SAÜ | Hazırlayan Dr.Mustafa Turan
Üstteki dönüşümü ve bobindeki manyetik akının yönüne göre bobin uçlarına manyetik kutup
ismi vermeyi; Manyetik akı çizgileri mıknatısın dışında N den S ye; içinde ise S den N ye
doğrudur prensibi ile yaptık.
Artık çözüm kolay; zıt kutuplar birbirini çeker [(a) ÇEKER]; aynı isimli kutuplar birbirini iter [(b) İTER] olarak çözümü elde ederiz.
Soru 4: Dersin web içeriğinin 33. sayfasındaki soru
Mıknatıs çeneleri arasındaki iletkenin sapacağı yönü bulunuz.
Yanıt:
İkinci sağ el kuralını hatırlayalım. Burada dikkat edilirse; B, I ve F birbirine diktir. Buradan hareket ile aynı kuralı; literatürde Sağ El 3 Parmak Kuralı (Fleming Kuralı)diye bilinen şekilde ifade edelim, muhtemelen daha kola anlaşılabilir:
ELEKTRİK MAKİNELERİ – H1 ÖRNEKLER – SAÜ | Hazırlayan Dr.Mustafa Turan
Yanıt aşağıdaki şekilde elde edilir:
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

TRYF

6 Cards oauth2_google_3b3e6916-5080-45f2-ae61-79434233ea03

Create flashcards