Mustafa Kemal's Military Life 8th Grade Textbook

İTA.8.1.5. Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili olayları ve olguları onun kişilik
özellikleri ile ilişkilendirir.
Mustafa Kemal’in İlk Görev Yeri Şam 1905
Mustafa Kemal, Harp Akademisi'nden
kurmay yüzbaşı rütbesiyle mezun oldu.
5 Şubat 1905’te ilk görev yeri Şam’a
atandı. Askerlik hayatı böylece başladı.
Şam’da arkadaşlarıyla Vatan ve Hürriyet
Cemiyeti’ni kurdu. Daha sonra Selanik
Manastır’da çalışmalarını sürdürdü.
Mustafa Kemal’in ilk görev yeri neresidir?
8.Sınıf
Vatan ve Hürriyet Cemiyeti
8.Sınıf
“Bu talihsiz memlekete karşı önemli
görevlerimiz var. Onu kurtarmak tek
hedefimiz. Bugün vatanın bütünlüğünü
parçalamak istiyorlar. Millet, baskıcı ve
zorba yönetim altında yok oluyor.
Hürriyet olmayan bir memlekette ölüm
ve yok olma vardır. Her ilerlemenin ve
kurtuluşun anası hürriyettir. Eskimiş,
çürümüş yönetimi yıkmak, milleti
hakim kılmak, kısaca vatanı kurtarmak
için sizi göreve çağırıyorum.”
Mustafa
Kemal,
lider,
teşkilatçı
ve vatansever
bir yıkmak,
kişiliğe
Mustafa
Kemal’in
“…eskimiş,
çürümüş
yönetimi
milleti hakim
Mustafa
Kemal’in
Vatan
ve Hürriyet
Cemiyeti’ni
kurma sahiptir.
gerekçeleri
kılmak…”
sözünden
nesahip
anlıyorsunuz?
nelerdir? Bu,
onun hangi
kişiliğe
olduğunu gösterir?
Mustafa Kemal ve İttihatçılar
8.Sınıf
Mustafa Kemal askeri görevle
geldiği Selanik’te, gizli bir
cemiyet olarak kurulan İttihat
ve Terakki Cemiyeti’ne katıldı.
Ancak çoğunluğu asker olan
cemiyet üyeleriyle düşünceleri
pek uyuşmuyordu. Ordunun
siyasetten ayrı olması
gerektiğini düşünen Mustafa
Kemal, bu yüzden cemiyetten
ayrılmıştır.
Mustafa Kemal, İttihat ve Terakki Cemiyeti’nden neden ayrılmıştır?
31 Mart Olayı 1909
Mustafa Kemal Selanik’teyken 13 Nisan
1909’da İstanbul’da Meşrutiyet
yönetimine son vermek amacıyla “31
Mart Olayı” olarak bilinen bir isyan çıktı.
8.Sınıf
“
dggdg
Bu isyanı Selanik’te hazırlanan ve ismini
Mustafa Kemal’in verdiği “Hareket
Ordusu” bastırdı. Hareket Ordusu’nun
Kurmay Başkanı, Mustafa Kemal’di.
31 Mart Vakası denilen olay 13 Nisan 1909’da çıkmış olmasına rağmen
bu olaya neden “31 Mart Vakası” adı verilmiş olabilir?
”
31 Mart Olayı 1909
8.Sınıf
“31 Mart Vakası” Türk tarihinde anayasal yönetimi yıkmaya yönelik ilk ayaklanmadır.
Meşrutiyete ve yeniliklere karşı olan eski düzen yanlıları tarafından çıkarılmıştır.
Mustafa Kemal, Meşrutiyet yönetimini savunmaktadır.
Mustafa Kemal’in İstanbul’a gelerek ayaklanmayı bastırmada rol
Yenilikleri koruyan ilerici bir subaydır.
üstlenmesi hangi düşüncede olduğunu gösterir?
Picardie (Pikardi) Manevraları 1910
Mustafa Kemal
bu manevralar
sırasında
uçakların
gelecekteki
savaşlarda
önemi üzerinde
durmuştur.
Mustafa Kemal 1910 yılında Osmanlı Ordusu’nu
temsilen Picardie’de (Pikardi) yapılacak askeri
manevraları izlemesi amacıyla Fransa’ya gönderildi.
8.Sınıf
Uçaklar I. Dünya
Savaşı’nda
belirleyici
olmuştur.
Havacılığın
gelecekteki
önemi
anlaşılmıştır.
Mustafa Kemal’in bu düşüncesinin I. Dünya Savaşı’nda gerçekleşmesi
onun hangi özelliğini gösterir?
Trablusgarp Savaşı 1911
Siyasi birliğini
geç kurduğu için
sömürgecilikte
geç kalan İtalya
sömürge amacı
ile Osmanlı
Devleti’ne ait
olan
Trablusgarp’a
saldırmıştır.
8.Sınıf
Trablusgarp İtalya’ya yakın bir yerdi.
Osmanlı Devleti eski gücünde değildi.
Osmanlı Devleti karadan ve denizden ordu
gönderebilecek durumda değildi.
Sömürge arayan İtalya kendisine hedef olarak
İtalya’nın, Trablusgarp’a saldırma nedeni nedir?
neden Trablusgarp’ı seçmiş olabilir?
Trablusgarp Savaşı 1911
Bütün bunların
sonucunda
Mustafa Kemal
gibi bazı gönüllü
subaylar,
Osmanlı Genel
Kurmayından
izin alarak gizlice
Trablusgarp’a
gittiler.
8.Sınıf
Osmanlı Afrika’daki
son toprağı
Trablusgarp’a
Liderlik
Mısır, ingilizlerin
Haliç’teki donanması
Teşkilatçılık çürüdüğü için
elinde olduğu için
kara’dan;
deniz’den;
Vatanseverlik
asker
yollayamamıştır.
Amaçları
Osmanlı toprağı
Trablusgarp’ı
savunmak için
orada yaşayan
yerli halkı
örgütleyip
İtalyanlara karşı
savaşmaktı.
Mustafa
Kemal’in
Trablusgarp’ta
halkı ne
İtalyanlara
karşıasker
örgütleyip
Osmanlı,
İtalyanlara
karşı neyerli
karadan
de denizden
direnişe geçirmesi,
onun kişilik
özelliklerinden
hangisiyle
yollayamamıştır.
Bu durumun
nedenleri
nedir? ilgilidir?
Trablusgarp Savaşı 1911
Trablusgarp’ta
direnişe karşı
başarılı
olamayan İtalya,
Osmanlı’yı baskı
altında tutmak
amacıyla Oniki
Ada’ya saldırdı.
Çanakkale
Boğazı’nı abluka
altına aldı.
Trablusgarp, İtalyanların eline geçti. Osmanlı, Kuzey
Afrika’daki son toprak parçasını da kaybetti.
Ancak Trablusgarp halkının dinî yönden
Osmanlı halifesine bağlı kalması kabul edildi.
Balkan savaşlarının devam etmesinden dolayı Oniki
Ada geçici olarak İtalya’ya bırakıldı.
8.Sınıf
Bu sırada
Balkan
Savaşları
başladı. Bunun
üzerine Osmanlı
İtalya ile Uşi
Antlaşması’nı
imzalamak
zorunda kaldı.
(1912)
Osmanlı, neden İtalya
Uşi Antlaşması’nın
ile Uşi Antlaşması’nı
sonuçları
imzalamak
nelerdir?
zorunda kalmıştır?
Trablusgarp Savaşı ve Mustafa Kemal
8.Sınıf
Trablusgarp, Mustafa Kemal’in ilk savaş
deneyimidir.
Emperyalizme (sömürgecilik) karşı
verdiği ilk mücadelesidir.
Mustafa Kemal savaştaki başarıları
sonrası binbaşı rütbesine terfi etmiştir.
Balkan Savaşları 1912-1913
8.Sınıf
19. Yüzyılda Balkanlar çatışma ve
Rusya’nın da kışkırtmalarıyla
karışıklık içindeydi. Bu ortamdan
Bulgaristan, Yunanistan, Sırbistan ve
yararlanan küçük devletler, Osmanlı
Karadağ, birleşerek Osmanlı Devleti’ne
Devleti’nin Balkan topraklarını ele
saldırdılar (8 Ekim 1912). Balkan
geçirerek
sınırlarını
genişletmek
savaşları,
Osmanlı
Devleti
açısından
I. Balkan
Savaşı’nda
Mustafa
Kemal
Ancak Mustafa
Kemal
burada
bölgenin
istiyordu.
felaketle
sonuçlandı.
Çanakkale’de Gelibolu
Yarım Adası’nda
coğrafi
yapısını
öğrenme imkanı
görev almıştır. Mustafa Kemal’in
bulmuştur. Bu durum 1915 yılında
Bazı tarihçiler, 19. yüzyılda Balkanları tanımlamak için “barut fıçısı”
bulunduğu yerde savaş olmamıştır.
Çanakkale Savaşı’nda işine yarayacaktır.
tabirini kullanmışlardır. Bunun nedeni sizce ne olabilir?
I. Balkan Savaşı
Savaş Öncesi Osmanlı Haritası
8.Sınıf
I. Balkan Savaşı Sonrası
Osmanlı, küçük Balkan
Osmanlı’nın savaşı
devletlerine karşı yeterince
kaybetmesinin en önemli
mücadele edemedi.
nedeni orduya siyasetin
Kayıplar veren ordu geri
karışması ve subayların
çekilmeye başladı.
İttihatçılar ve İtilafçılar
Edirne’yi alan Bulgarlar
olarak iki siyasi gruba
İstanbul’a dayandı. Başkent
ayrılmasıdır. Bu durum
tehdit altında kalınca
Mustafa Kemal’in ‘ordunun
Osmanlı yöneticileri barış
siyasetten ayrılması’
istediler. (Londra
görüşünü haklı çıkarmıştır.
Antlaşması
30 Mayıs 1913)
Buna göre Osmanlı Devleti I. Balkan Savaşı
sonrasında
nereleri
I. Balkan Savaşı sonrasında bağımsızlığını kazanan devlet hangisidir?
kaybetmiştir?
Bâb-ı Âli Baskını 1913
8.Sınıf
İttihatçı subaylardan Enver Paşa, yanındaki askerlerle hükûmetin toplantı yaptığı salonu
bastı ve Sadrazam’ı istifaya zorladı. Tarihe Bâb-ı Âli Baskını diye geçen bu olaydan sonra
devletin yönetimi İttihatçıların kontrolüne geçti (23 Ocak 1913).
II. Balkan Savaşı
8.Sınıf
Savaş Öncesi Osmanlı Haritası
II. Balkan Savaşı Sonrası
Balkan devletleri Osmanlı Devleti’nden
aldıkları toprakları paylaşırken anlaşmazlığa
düştüler.
Enver Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu
Edirne ve Kırklareli’ni Bulgarlardan geri aldı.
İstanbul Antlaşması (29 Eylül 1913)
Bulgaristan’ın en fazla payı alarak Ege
Denizi’ne ulaşması, diğer Balkan
devletlerinin tepkisin çekti.
Bu savaşlar sonucu Balkanlardaki altı yüz
yıllık Türk hakimiyeti sona erdi. Devletin
itibarını hem içte hem dışta sarsıldı.
II.
Balkan Savaşı’nda
Mustafa
Bolayır Kolordusunun kurmay başkanı olarak görev
Kargaşadan
yararlanmak
isteyenKemal
Romanya
Kaybedilen Balkan topraklarından
yaptı.
20 Temmuz
1913’te
komutasındaki
Bolayır
Kolordusu, Bulgar kuvvetlerini
ile
Edirne’yi
geri almak
isteyenonun
Osmanlı
da
Anadolu’ya büyük bir göç dalgası yaşandı.
Bulgaristan’a savaş açtı. yenerek Edirne’ye girdi.
Sofya Askeri Ataşeliği 1914
Mustafa Kemal yurt dışında görev almıştır.
8.Sınıf
Mustafa Kemal Birinci Dünya Savaşı
başladığında Bulgaristan’ın başkenti Sofya’da
Yurt
dışında ülkemiz
hakkında
neler
ateşemiliter
olarak görev
yapmaktaydı.
düşünülüyor onları görmek imkanı buldu.
Düzenlenen kıyafet balosuna yeniçeri
kıyafeti ile katıldı.
Kültürüne sahip çıktığını gösterir.
Bölgedeki Türklerin sorunları ile ilgilendi.
Milliyetçi olduğunu gösterir.
Bulgaristan meclisinin çalışmalarını takip
etti.
Parlamenter sistemin işleyişini öğrendi.
Yabancı devlet adamları ile görüşmeler
yaptı.
Diplomasi alanında tecrübe kazandı.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in Vatan ve Hürriyet Cemiyeti’ni kurması teşkilatçılık
özelliğini gösterir.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in Trablusgarp savaşına gönüllü olarak katılması
örgütleyici özelliğini gösterir.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal “…eskimiş, çürümüş yönetimi yıkmak, milleti hakim
kılmak…” sözü saltanata karşı ulus egemenliğini savunduğunu
kanıtlar.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in Selanik’te üye olduğu cemiyet Hürriyet ve İtilaf
Fırkası’dır.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in İttihat ve Terakki Cemiyetinden ayrılma nedeni
cemiyetin ordunun siyaseti faaliyetlere katılmasıdır.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in Meşrutiyeti koruma amacı ile yola çıkan Hareket
Ordusunda yer alması yeniliklerin koruyucusu olduğunu gösterir.
Doğru mu? Yanlış mı?
31 Mart İsyanı’nı Meşrutiyet yanlıları çıkarmıştır.
8.Sınıf
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
“31 Mart Vakası” Türk tarihinde anayasal yönetimi yıkmaya yönelik
ilk ayaklanmadır.
Doğru mu? Yanlış mı?
8.Sınıf
Mustafa Kemal’in Picardie (Pikardi) Manevraları sırasında uçakların
gelecekteki savaşlarda önemi üzerinde durması idealist olduğunu
gösterir.
Örnek Sorular
8.Sınıf
Mustafa Kemal, Harp Akademisini bitirdikten sonra kurmay yüzbaşı olarak Şam'a atandı.
1909'da, Meşrutiyete karşı çıkan 31 Mart Ayaklanmasını bastıran Hareket Ordusu'nun
kurmay başkanlığını yaptı. Trablusgarp'ta İtalyanlara karşı Deme ve Tobruk'ta başarılı
mücadeleler verdi. Bu başarısından sonra binbaşı rütbesine terfi etti. I. Dünya Savaşı'nda
Çanakkale Cephesi'nde Arıburnu, Conkbayırı ve Anafartalar'da büyük başarılar elde etti. Bu
başarılarından dolayı albay rütbesine yükseldi.
Buna göre Mustafa Kemal'in askerlik hayatı ile ilgili aşağıdakilerden hangisine
ulaşılamaz?
A) Aldığı görevlerde başarılı olduğuna
B) Farklı yerlerde askerî görevler yaptığına
C) Rütbelerini başarılan sonucunda aldığına
D) Trablusgarp'a Osmanlı'nın bilgisi dışında gittiğine
Örnek Sorular
8.Sınıf
İlk askerî başarısını, Trablusgarp’ta İtalyanlara karşı kazanan Mustafa Kemal, daha sonra
görev aldığı cephelerde başarılı görevler yapmıştır.
Bu bilgiden, Mustafa Kemal’in askerlik hayatı ile ilgili, aşağıdakilerden hangisi
çıkarılamaz?
A) İlk görev yeri Trablusgarp’tır.
B) Başarılı bir askerlik hayatı vardır.
C) İtalyanlara karşı başarılı mücadeleler vermiştir.
D) Trablusgarp Savaşı, askerlik hayatına deneyim kazandırmıştır.
Örnek Sorular
8.Sınıf
Sömürge arayışı içindeki İtalya, 1911 yılında Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a saldırdı.
Osmanlı’nın o tarihlerde Trablusgarp’a ordu ve donanma gönderebilecek durumu olmadığı
için Mustafa Kemal ve bir grup genç Osmanlı subayı, gizlice Trablusgarp’a gittiler. Bu
subaylar orada yerli halkı örgütleyerek Trablusgarp’ı savundular. Ayrıca Derne ve Tobruk’ta
da İtalyanlara karşı başarılı mücadeleler verdiler.
Yalnız bu bilgilere dayanarak, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) İtalyanların saldırgan bir tutum izlediğine
B) Mustafa Kemal ve arkadaşlarının teşkilatçı olduğuna
C) Osmanlı’nın askeri gücünün yetersizliğine
D) Derne ve Tobruk’taki savaşlardan sonra İtalyanların sömürgecilikten vazgeçtiğine
Örnek Sorular
8.Sınıf
Sömürge arayışı içindeki İtalya’nın Trablusgarp’a saldırması üzerine, Mustafa Kemal ve bir
grup genç Osmanlı subayı Trablusgarp’a giderek yerli halkı İtalyanlara karşı teşkilatlandırıp
direnişe geçirmişler, Derne ve Tobruk’ta başarılı mücadeleler vermişlerdir.
Bu görev Mustafa Kemal’e, Millî Mücadele liderliği açısından, aşağıdaki becerilerden
hangisini kazandırmış olabilir?
A) Kanun çıkarma
B) İnkılap yapma
C) Halkı teşkilatlandırma
D) Devlet kurma
Örnek Sorular
8.Sınıf
Sömürge arayışı içindeki İtalya, 1911 yılında Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a saldırdı.
Osmanlı’nın o tarihlerde Trablusgarp’a ordu ve donanma gönderebilecek durumu olmadığı
için Mustafa Kemal ve bir grup genç Osmanlı subayı, gizlice Trablusgarp’a gittiler. Bu
subaylar orada yerli halkı örgütleyerek Trablusgarp’ı savundular. Ayrıca Derne ve Tobruk’ta
da İtalyanlara karşı başarılı mücadeleler verdiler.
Yalnız bu bilgilere dayanarak, aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) İtalyanların saldırgan bir tutum izlediğine
B) Mustafa Kemal ve arkadaşlarının teşkilatçı olduğuna
C) Osmanlı’nın askeri gücünün yetersizliğine
D) Derne ve Tobruk’taki savaşlardan sonra İtalyanların sömürgecilikten vazgeçtiğine
Örnek Sorular
8.Sınıf
İtalya, 1911 yılında Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a saldırdı. Osmanlı Devleti,
Trablusgarp’a ordu veya donanma gönderebilecek durumda değildi. Savaş başlayınca
bölgeye içinde Mustafa Kemal'in de bulunduğu bir grup genç ve gönüllü Osmanlı subayı
gönderildi. Mustafa Kemal ve arkadaşları yerli halkı örgütleyerek İtalyanlara karşı başarılı
mücadeleler verdiler.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
A) Osmanlı Devleti’nin ordu ve donanmasının yetersizliğine
B) Osmanlı Devleti’nin işgal karşısında tepkisiz kaldığına
C) İtalya’nın yayılmacı bir politika izlediğine
D) Subayların teşkilatçı yeteneğine
Örnek Sorular
8.Sınıf
Mustafa Kemal, Balkan Savaşları sırasında Gelibolu Yarımadası’nda görev almıştır.
Bu görev onun, aşağıdaki savaşlardan hangisinde başarı göstermesinde etkili
olmuştur?
A) Çanakkale Savaşları
B) Trablusgarp Savaşı
C) Sakarya Meydan Savaşı
D) Başkomutanlık Meydan Savaşı
Örnek Sorular
8.Sınıf
İtalyanlar, Trablusgarp’a asker çıkarınca Osmanlı Devleti, işgali önlemek için bölgeye ordu
gönderemedi. Bunun yerine Trablusgarp’ı savunmak için gönüllü subaylarını gönderdi.
Bu subaylardan biri de Mustafa Kemal’di.
Bu bilgiden Mustafa Kemal’in, aşağıdaki kişilik özelliklerinden hangisine ulaşılabilir?
A) Birleştiriciliğine
B) Mantıklılığına
C) Vatanseverliğine
D) İnkılapçılığına