FNSY403 L6_9

advertisement
Yatırım Analizi
Ders 6
Tahviller ve Diğer Sabit Getirili Menkul Kıymetler
Hüseyin İlker Erçen
Tahviller
• Tahvil nedir?
• Anonim şirketlerin kaynak bulmak amacıyla ticaret ya da sermaye piyasası
kanunlarına göre, itibari kıymetleri eşit veibareleri aynı olmak üzere
çıkardıkları, vadesi bir yıldan uzun borç senetidir.
• Hisse senedine göre, yatırımcı açısından daha az riskli olan bu araç, sabit veya
değişken faizli olarak ihraç edilebilir.
Tahvillerin Özellikleri
• Vade
• Kupon Faizi ve Anapara
• Sermaye Kazancı
• Tahvillerin Geri Çağırılması (Call)
Tahvil Yatırımlarında Karşılaşılan Risker
• Piyasa veya Fiaz Oranı Riski
• Getiri Eğrisi Riski
• Yeniden Yatırım Riski
• Enflasyon Riski Likidite Riski
• Geri Çağırma Riski
• Politik Risk
• Borcun Ödenmemesi Riski
• Sektör Riski
Faiz Oranı Riski
• Tipik bir sabit getirili menkul kıymetin fiyatı, piyasa faiz oranının
değişimine karşı zıt yöndedir.
• Eğer faiz oranları yükselir ise menkul kıymetin fiyatı düşer, vice versa.
• Sabit getirili menkul kıymeti vadesinden önce satmayı düşünen bir
yatırımcı için, faiz oranlarındaki bir artış sermaye kaybının
gerçekleşmesine neden olacaktır.
• Faiz oranı riski bir yatırımcının sabit getirili menkul kıymet piyasasında
karşılaşabileceği en büyük risktir.
Yeniden Yatırım Riski
• Yatırım sonunda veya yatırım devam ederken elde edilen kazançlar
yeniden yatırılacaksa söz konusudur.
• Değişkenliğin ana sebebi piyasa faiz oranlarındaki değişikliklerdir.
• Yeniden yatırımlarda elde edilen ek gelirler, faize faiz alınması olarak bilinir.
• Yeniden yatırım riski uzun süreli yatırımlarda daha büyüktür.
• Yeniden yatırım riski kupon oranları yüksek olan tahvillerde de
büyüktür.
Geri Çağırma Riski
• İhraç edilen bir çok tahvilin üzerinde, tahvili ihraç edenin koymuş
olduğu bir koşuldur.
• İhraççı, tahvilin vadesi gelmeden önce borcun tamamını veya bir
kısmını yatırımcıya geri ödeme hakkına sahiptir.
• İhraç eden taraf bu koşulu gerektiğinde kullanılır.
• Eğer piyasa faiz oranları, ihraç eden kişinin tahviline ait kupon
oranlarının altındaki bir değere doğru inişe geçerse bu hak ihraççı
tarafından işleme konulur.
Geri Çağırmanın Üç Sakıncası;
• Geri çağırma koşulu taşıyan tahvilin nakit akımları bir belirsizlik
içindedir.
• İhraççı, faiz oranları düştüğü zaman bu geri çağırma koşulunu
gerçekleştireceğinden tahvil sahibi yeniden yatırım riski ile karşı
karşıya kalacaktır
• Tahvilin sermaye değerlemesinin potansiyeli düşecektir.
• Geri çağrılabilir bir fiyat tahvilin fiyatı, ihraççının tahvili geri çağırabileceği bir
zamandaki fiyatın üstündeki bir fiyata çıkamayabilecektir.
Borcun Ödenmemesi Riski (Kredi Riski)
• Sabit getirili menkul kıymeti ihraç eden taraftan kaynaklanmaktadır.
• İhraççı taraf ödenmesi gereken kupon faiz ödemelerini veya almış
olduğu borcun ana parasını zamanında ödeyemeyebilir.
• Menkul kıymetlerin kalitesini sınıflandıran ticari şirketler, kalite oranını
belirler (Moody’s Investor Service, Standarts & Poors Corp., Fitch
Investors Service).
• Kredi riski, kalite oranları ile ölçülür.
Getiri Eğrisi Riski (Vade Riski)
• Tahvillerin vadeleri ile faiz oranları arasında zamana, enflasyon
beklentisine veya risk primine bağlı ilişkiler söz konusudur.
• Kısa vadeli bir tahvilin faizi ile uzun vadeli bir tahvilin faizi aynı değildir.
• Tahvil yatırımlarında çoğu kez, farklı vadelerdeki tahviller birbirlerine alternatif
olarak kullanılır. Bu durumda iki tahvilin vade-faiz ilişkilerinin dengelenme
ihtiyacı öne çıkar.
• Getiri eğrisi riski basit yatırım kararlarından çok, faiz oranı riskini
dengeleme işlemlerinde önemlidir.
Enflasyon Riski
• Bir menkul kıymetin nakit akımlarında enflasyon sebebi ile meydana
gelen değişikliklerden ortaya çıkar.
• Örnek;
5 yıl vadeli ve kupon faiz oranı 7% olan tahvili satın aldığını
varsayalım. Bu süredeki enflasyon oranının da 8% olduğunu kabul
edelim. Bu varsayımlar altında nakit akımının satın alma gücü ne
olacaktır?
Likidite Riski
• Likid bir menkul değer, gerçek fiyatının üzerinde veya gerçek fiyatına
yakın bir değerde kolayca satılan bir varlıktır.
• Likidite riskinin birincil ölçütü, satıcı tarafından önerilmiş fiyatın ve
alıcı tarafından teklif edilen fiyatın faiz farklarının büyüklüğüdür.
• Almış olduğu tahvili vade sonuna kadar elinde tutmayı düşünen bir
yatırımcı için likidite riski daha az önemlidir.
Politik Risk
• Hükümetlerin gücü ve kararlılığı faiz oranlarının belirlenmesinde çok
önemlidir.
• Zayıf hükümetlerin olduğu dönemlerde faizler daha fazla yükselir.
• Bazı durumlarda, hükümet tarafından tahvillerle ilgili çeşitli
açıklamalar yapabilir.
Sektör Riski
• Farklı sektörlerde bulunan tahviller çevresel değişikliklere farklı cevap
verirler.
• Nedeni; risk çeşitlerinin hepsi veya bunların bazı kombinasyonlarının
tahviller üzerindeki etkileridir.
• Kamu kuruluşu tahvillerine karşı endüstri tahvillerinin çıkarılması
• İpoteğe dayalı tahvillere karşı anonim şirket tahvillerinin çıkarılması
• Primli tahvillere karşı iskontolu tahvillerin çıkarılması
Tahvil Piyasaları
• Liberalleşme (Deregulation): Kanun yapıcıların pazarları birbirinden
ayırmaya yönelik yaptırımları ortadan kaldırmaları ile pazarlar arası
iletişim ve alış verişin artmaya başlaması.
• Artan teknoloji kullanımı: Teknoloji ile dünyanın her yerindeki
borsalara kolaylıkla ulaşmak, emirleri girmek, ve analizlere çok kolay
bir şekilde erişmek.
• Finansal pazarlarda artan kurumsallaşma: Kurumsal yatırımcılar
teknolojiyi daha iyi kullanmakta ve riske karşı daha akılcı yöntemler
oluşturmaktadırlar.
Devlet İç Borçlanma Yönetiminin Hedefleri
• Borç yöneticisinin devlet adına borçlanırken hedefleri ve buna bağlı
olarak nelere öncelik vereceğini belirlemesi gerekmektedir.
• Devletin borçlanma ihtiyacını karşılama
• Devletin finansal piyasalara girişinin
sürekliliğini sağlama
• Etkin bir borç yönetimi sağlama
• Borçlanma operasyonlarının piyasalar
üzerindeki istenmeyen etkilerini en aza
indirme
• Borçlanma enstürümanlarının ve
alıcıların çeşitliliğini sağlama
• Devlet borç yönetiminin hedefleri
• Yeni ihraç işlemlerinin etkin yönetimi
• İkincil piyasaların gelişmesine katkıda
bulunması
• Dengeli bir vade yapısına ulaşma
• Para politikası ile uyum sağlama
Devlet İç Borçlanma Senetleri
• Devletin cari yıl bütçe kanununa dayanarak bütçe açıklarının
finansmanı amacıyla çıkartmış olduğu borçlanma senetleridir.
• Devlet İç Borçlanma senetlerinden vadesi bir yıldan az olanlar Hazine
Bonosu, vadesi bir yıldan uzun olanlar ise Devlet Tahvili olarak
tanımlanır.
Devlet Tahvilleri
• 1 Yıldan uzun vadeli borçlanma ihtihaçlarını karşılamak için Hazine
Müsteşarlığı tarafından çıkarılan borçlanma senetleridir.
• Devlet tahvilleri 1, 1.5, 2, ve 3 yıl vadeli olarak ihraç edilirler ve 6 ayda
bir faiz ödemesi yaparlar.
• Vade sonunda nominal değer ile iskontolu satış değeri arasındaki fark
faiz geliri olarak rotaya çıkar. Vadesi 1 yıldan daha uzun vadeli olan
devlet tahvilleri ise 6 ayda bir kupon ödemesi yaparlar.
Hazine Bonoları
• Hazine bonoları kamunun kısa vadeli borcunu ifade eden menkul
kıymetlerdir.
• 13 hafta, 26 hafta, 39 hafta, ve 52 haftalık vadeler ile ihraç edilirler.
• Hazine bonolarının en kısa vadeli menkul kıymetler olması, geri
ödeyememe risklerinin olmaması, gelirlerinin vergilerden muaf olması
ve devlet ihalelerinde teminat olarak kabul edilmeleri gibi nedenlerle
hazine bonoları piyasası geniş ve rekabetçi menkul kıymetler piyasası
haline gelmiştir.
Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Satış
Yöntemi
• Devlet Tahvili ve Hazine Bonosu ihaleyle satılmakta ve dolayısıyla faiz
arz ve talebe göre belirlenmektedir.
• İkinci el piyasasında ise bu menkul değerlerin faizi tamamen pazarlıkla
belirlenmekte ise de bazı faktörlerde etkili olmaktadır.
• Hem fiyat hem de miktar teklifleri alıcıların kararına bırakılmış olup,
Hazine satacağı miktarı gelen tekliflere ve kendi nakit ihtiyacına göre
beklenmektedir.
• Hazinenin kestiği miktara denk gelen ortalama faiz oranı ihalede oluşan faiz
teklifi verenler ihaleyi kazanmaktadır.
• Hazine ihalelere piyasa yapıcısı olarak seçtiği bankalara bazı imtiyazlar
bağlanmakta, bunun karşıkığında piyasa yapıcıları tahvil piyasasında ikinci
piyasanın gelişmesine katkı vermketedirler.
Repo ve Ters Repo
• Sabit getirili menkul kıymetlerin geri alma taahüdü ile satımına repo,
Geri satma taahüdü ile alımına ters repo denir.
• Repo Araçları;
•
•
•
•
•
Devlet Tahvilleri
Hazine Bonoları
Banka Bonoları ve Banka Grantili Bonolar
Kamu Ortaklığı İdaresince ihraç edilen borçlanma senetleri
Varlığa dayalı menkul kıymet hariç Menkul Kıymet Borsaları veya örgütlenmiş
piyasalarda işlem gören veya borsada tescil edilmiş olan borçlanma senetleri
Ödev
• Tahvillerin hisse senetlerinden farkları nelerdir? Açıklayınız.
• Tahvil yatırımlarında karşılaşılan başlıca riskler nelerdir? Açıklayınız.
• Kuponlu tahville kuponsuz tahvil arasındaki farkı belirtiniz.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards