TC. SAĞLIK BAKANLIĞI SAKARYA ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM VE

advertisement
TC.
SAĞLIK BAKANLIĞI
SAKARYA ÜNĠVERSĠTESĠ EĞĠTĠM VE
ARAġTIRMA HASTANESĠ
GÖĞÜS HASTALIKLARI ve GÖĞÜS CERRAHĠSĠ
SERVĠSĠ
BÖLÜM UYUM EĞĠTĠMĠ REHBERĠ
ANA BĠNA
ĠÇĠNDEKĠLER
1. ÖNSÖZ
2. BÖLÜM YÖNETĠCĠ VE ÇALIġANLARI
3. BÖLÜMÜN FAALĠYETLERĠ VE ĠġLEYĠġĠ
4. BÖLÜMÜN FĠZĠKĠ YAPISI
5. ÇALIġANLARIN MESLEKĠ KATEGORĠLERĠNE GÖRE GÖREV, YETKĠ VE
SORUMLULUKLARI
6. BÖLÜM ĠLE ĠLGĠLĠ YAZILI DÜZENLEMELER
7. HĠZMET KALĠTE STANDARTLARI
8. ÇALIġACAĞI BÖLÜM ĠLE ĠLGĠLĠ EĞĠTĠM
a) Yatış verilen hastaya hemşirelik yaklaşımı
b) Yüksek ateşli erişkin hastalarda hemşirelik bakımı
c) Girişimler
d) Ex olan hastaya hemşirelik yaklaşımı
e) Hemşirelik Bakımı
ÖNSÖZ
Sağlık hizmetlerinin kaliteli sunulması, kaliteli bilgi ve deneyimle gerçekleĢmektedir.
Sakarya Üniversitesi Eğitim ve AraĢtırma Hastanesi kuruluĢundan bu yana kaliteli hizmeti
önemsemiĢ ve Sağlık Bakanlığının Hizmet Kalite Standartlarını uygulamaya çaba
göstermiĢtir. Her alanda yenilenen eğitim çalıĢmalarıyla, personel verimi en üst düzeyde
tutulmaya çalıĢılmaktadır.
Sağlık kuruluĢlarında Hasta ve ÇalıĢan Güvenliğini olumsuz etkileyebilecek pek çok
faktör bulunmaktadır. Sağlık kuruluĢlarının süreçlerdeki basit hataları hastaya zarar verecek
Ģekilde ortaya çıkmasını engelleyecek yeni tasarımlar yapmaları ve hataların hastaya
ulaĢmadan önce tespit edilmesini ve düzeltilmesini sağlayacak önlemleri almaları
gerekmektedir. Bilinmelidir ki yapılan küçük hatalar zamanla alıĢkanlık haline gelmekte ve
hizmet kalitesini düĢürmektedir. Ayrıca çağımızda hasta bakım hizmetleri ile ilgili yeni
bilgiler üretilmekte ve anlayıĢlar geliĢtirilmektedir. Bu ve benzeri sebepler sürekli eğitimi
kaçınılmaz kılmaktadır.
Hizmet kalitesini önemseyen ve gereğini yapma hassasiyetini sürekli olarak taĢıyan
hastanemiz tarafından düzenlenen bu rehber kaliteli hizmet verme adına çalıĢmaya yeni
baĢlayacak olan hastane personelimizin uyumunu sağlamak için hazırlanmıĢtır.
Sağlık hizmetinin odak noktası insandır ve sunulan hizmetlerde gerek hasta ve
yakınlarının gerekse çalıĢanların memnuniyeti esastır. Bu ilke idaresiyle birlikte tüm
çalıĢanlarımızın ilke edineceği temel koĢuldur.
BaĢarı dileklerimizle. S
MĠSYONUMUZ
Sağlık hizmetinde insan odaklı, güvenilir, çevreye duyarlı, hasta güvenliğini ve
hastaların sosyal değer yargılarını önemseyen, personelinin çalıĢma koĢulları ile ilgili
taleplerini göz önünde tutan, yenilikçi ve sürekli kendini geliĢtiren yönetim anlayıĢını kurum
kültürü haline dönüĢtürmektir.
VĠZYONUMUZ
Sunduğumuz Sağlık Hizmeti Standartlarının yükseltilmesi için, tecrübeli ve uzman
eğitim kadromuzla, tıbbi ve teknolojik geliĢmeleri takip ederek, elde ettiğimiz bilgi ve
deneyimlerimizi, hastalarımızın ve çalıĢanlarımızın hizmetine sunarak, bilimsel çalıĢmalarla
bölgemizin referans hastanesi olmaktır.
POLĠTĠKAMIZ
-
Sağlık Bakanlığı mevzuatları doğrultusunda Hizmet Kalite Standartlarının Ģartlarına
uyarak etkinlik ve verimliliğin sürekli olmasını sağlamak
-
ÇalıĢan memnuniyetini göz önüne alarak hastaların ihtiyaç ve beklentilerini
karĢılamak
-
Kaynaklarımızı en iyi Ģekilde kullanarak güler yüzlü, yetenekli, bilgili ve deneyimli
ekiplerimizle güvenilir sağlık hizmeti vermek
-
Sosyal dayanıĢma sağlanarak, temiz, güvenli, düzenli ve katılımcı bir çalıĢma ortamı
sağlamak
-
Birimler arasında koordinasyonu sağlamak, personelimizin geliĢmesini sürekli kılmak
ve motivasyonunu artırmak amacıyla eğitimler düzenlemek.
-
DeğiĢime açık olmak ve sürekli kendimizi geliĢtirmek.
BÖLÜM YÖNETĠCĠ VE ÇALIġANLARI
ADI-SOYADI
Göğüs Cerrahi Sorumlu Hekim
: Doç.Dr. Abidin ġEHĠTOĞULLARI
Göğüs Hastalıkları Sorumlu Hekim
: Yar. Doç. Dr. Yusuf AYDEMĠR
Göğüs Cerrahi Hekimleri
: Op. Dr. Ahmet NASIR
Göğüs Hastalıkları Hekimleri:
Yrd. Doç. Dr. Cahit BĠLGĠN
Uzm. Dr. Hasan DÜZENLĠ
Uzm. Dr. Canatan TAġDEMĠR
Uzm. Dr. Hikmet ÇOBAN
Uzm. Dr. Saliha Esra GÖKIRMAK
Uzm. Dr. Nalan ERDEM
Sorumlu HemĢire:
Eğitim HemĢiresi:
Bronkoskopi HemĢ:
Halise ARAS
Rukiye KAPLAN
Sevinç ÇAY
HemĢireler:
Arzu AYDIN
Özlem KOCAMAN
Melek DĠNÇER
Merve ÇOBAN
Rümeysa KARACA
Ebru YILMAZ
Zafer ÇAKMAK
Kat Sekreteri :
BüĢra CĠHAN
Temizlik Personelleri:
Hülya KESKĠN
Semra HALĠLOĞLU
Süheyla ASLAN
Hava SÜRER
Selahattin TALAS
BÖLÜMÜN FAALĠYETLERĠ VE ĠġLEYĠġĠ

08:00 mesai baĢlama saatidir.

Tedaviler doktor orderlarına göre düzenlenir.

HemĢire orderdaki tedaviyi uygular ve parafını atar.

Yapılan iĢlemler ve giriĢimler hemĢire tarafından otomasyon sistemine kayıt edilir.

Tedavi defterleri yazılır, eczaneden ilaç istemleri otomasyon üzerinden yapılır.

Nöbet teslimleri hasta baĢlarında nöbetçiye teslim edilir.

Nöbetçi bire bir hastaların tedavi bakım ve takiplerinden sorumludur.

Servisin düzenini ve temizliğinin yapılmasını sağlar.

Nöbetçi nöbet yerini kesinlikle terk edemez.
BÖLÜMÜM FĠZĠKĠ YAPISI

Servisimiz hastanenin birinci (1) katında yer almaktadır.

Bölümümüz 18 hasta odası ve 36 hasta yatağından oluĢmaktadır.

3 Doktor Odası,

1 HemĢire Odası,

1 Pansuman Odası,

1 Bronkoskopi Odası,

1 Bronkoskopi Bekleme Salonu,

1 Ofis,

1 Temiz Odası,

1 Kirli Odası,

2 Giyinme Odasından oluĢmaktadır.
YATAKLI TEDAVĠ KURUMLARI ĠġLETME YÖNETMELĠĞĠ
Servis Şef ve Uzmanlarının Görev ve Yetkileri:
Madde 114 – Servis Ģef ve uzmanları:
a) Servislere kabul edilen hastaları uzmanlıkları çerçevesinde muayene ve tedavi eder. Kendi
servisinin polikliniğini yaparlar. Ayrıca çeĢitli uzmanlık dalları bulunmayan küçük yataklı tedavi
kurumlarında Tababet ve ġuabatı Sanatlarının Tarzı Ġcrasına Dair Kanunun hükümleri çerçevesinde
diğer uzmanlık Ģubelerine ait hastaları da muayene ve tedavi etmekle yükümlüdür. Ancak ilk
tedaviden sonra mutlaka ilgili dal uzmanının görmesi gereken vakaları, gereği yapılmak üzere
baĢtabibe bildirir.
ġef ve uzmanlar, hasta müĢahade ve tabelalarının düzenli ve usulüne uygun olarak
yazılmasından sorumludurlar.
b) Her ne zaman olursa olsun Ģubelerinde çıkan önemli ve acil vakalar nedeniyle kurumca
kendilerine yapılan davete gelmek ve gereken muayene ve tedaviyi yapmakla yükümlüdürler.
Herhangi bir hasta hakkında konsültasyon için diğer Ģubelerden gelen davetleri kabul ve
görüĢlerini bildirmek zorundadırlar. Aynı Ģubeden birçok uzman bulunan kurumlarda bu çeĢit
hizmetler baĢtabibin düzenleyeceği sıraya göre nöbetleĢe yapılır.
c) Poliklinik ve servislerinde ihbarı mecbur bir bulaĢıcı hastalık görüldüğünde, ihbar
vesikasıyle durumu baĢtabibe bildirirler.
d) Orijinal çalıĢmalara esas teĢkil edebilecek nadir vakalara rastladıkça, hastane bilimsel
konseyine sunulmak üzere bütün belgeleri ile beraber baĢtabibe verirler.
Servis Ģef ve uzmanları, servis istatistiklerinin düzenlenmesi ve zamanında idareye verilmesi
ile servis protokol defterinin usulüne uygun olarak tutulmasından sorumludurlar.
e)
Kurum içinde yapılacak ameliyatlarda; 1219 sayılı Tababet ve ġuabatı Sanatlarının Tarzı Ġcrası
na Dair Kanunun aĢağıda belirtilen 70. maddesine uymaları zorunludur. (Tabipler, diĢtabipleri
ve diĢçiler yapacakları her nev'i ameliye için hastanın, hasta küçük veya tahtı hacirde ise veli
veya vasisinin evvelemirde muvafakıtını alırlar. Büyük ameliyei cerrahiyeler
katın tahriri
olması
için bu
muvafa
lazımdır. Veli veya vasisi olmadığı veya bulunmadığı veya üzerinde
ameliyat yapılacak Ģahıs ifadeye muktedir olmadığı takdirde muvafakat Ģart değildir.) Ameliyatı yapan
uzman, ameliyatın sonunda yaptığı ameliyatı ameliyat kayıt defterine kaydeder (Ek 52 Form 11)
f) Poliklinik ve servislerde geçen önemli fenni ve idari vakaları baĢtabibe bildirirler.
g) Servislerine lüzumlu alet, ilaç ve sıhhi malzeme için örneğine uygun birer istek belgesi (Ek
37 Form 88) düzenleyerek baĢtabibe havale ettirdikten sonra bunların cinsine göre imza mukabilinde
eczane veya depodan alınmasını sağlar.
h) Servislerine ait bütün demirbaĢ eĢyanın bakımı, muhafazası ile tüketim maddelerinin
yerinde ve ekonomik kullanımından sorumludur.
i) Kadın hastalıkları ve doğum uzmanları ile aile planlaması kursu görmüĢ diğer tabipler aile
planlaması uygulamaları yapmak ve kendi birimleri içinde bu çalıĢmaları düzenlemekle
yükümlüdürler.
Servis Sorumlu Hemşirelerinin Görev ve Yetkileri :
Madde 131 – HemĢire adedi müsait olan kurum ve servislerde, servisler, ameliyathane ve
hemĢirelik hizmeti bulunan diğer ünitelerdeki hizmetlerin sürekliliğini sağlamak için BaĢtabiblikçe
servis veya bölüm sorumlu hemĢirelikleri kurulabilir. Bu servis sorumlu hemĢireleri nöbete girmezler.
Hafta tatillerini cumartesi, pazar günleri yaparlar.
a) BaĢhemĢirenin o servisteki yardımcısı olup, servisinde bulunan bütün hemĢire, ebe, hemĢire
yardımcısı, hasta bakımında çalıĢan yardımcı hizmetler sınıfı personelinin iĢ bölümünü yapar, bunların
çalıĢmalarını izler.
b) Servis hemĢirelerinin hizmette birinci derecede amiri olup servis Ģef ve uzmanlarının ve baĢ
hemĢirenin direktifleri ile hasta tedavi bakımının en iyi Ģekilde yapılmasıyla ve servisindeki düzen ve
disiplini sağlamakla yükümlüdürler.
c) Servis demirbaĢ ve tüketim maddelerini teslim alır. Bunların muhafazasından ve yerinde
kullanılmasından sorumludurlar.
d) Servisin temizliğini, yatan ve çıkan hastaların iĢlemlerini, hemĢire ve diğer hizmetlilerin
görev taksimi ve düzenlenmesini bizzat yapar ve bunların çalıĢmalarını denetler, yemek dağıtımının,
acil ilaç dolabının iĢlerliğini düzenler.
e) Ameliyathane sorumlu hemĢiresi, ameliyathane hemĢirelerinin birinci derecede amiri olup
buradaki
hemĢirelik hizmetlerinin
düzenli
yürütülmesinden
ameliyathane
sorumlusuna
ve
baĢhemĢireye karĢı sorumludur.
f) Servis eczacısı bulunmadığı hallerde ona ait görevleri yapar veya yaptırır.
g) Servis istatistiklerinin idareye zamanında verilmesini sağlar.
Hastane Hizmetlilerinin Görevleri :
Madde 135 – Hastane hizmetlileri, hastanenin temizliği, hastaların laboratuvar vesair yerlere
götürülüp getirilmesiyle ilgili her türlü hizmetleri yapan yardımcı hizmetler sınıfı personelidir.
Servis sorumlu hemĢiresi ve hemĢirelerinin direktif ve sorumluluğu altında, servislerin genel
temizliklerini yapar ve hasta yemeklerini mutfaktan getirirler, HemĢirelerin dağıttığı yemek servisini
yaparlar, hastaları bir yerden bir yere (Laboratuvar, servislere) götürüp getirirler. Laboratuvara
gidecek muayene materyelini götürürler ve kendilerine verilen saatte neticelerini alırlar.
Bizzat hasta bakımı ve hemĢirelik hizmetleriyle ilgili olmamak üzere tabib, çalıĢtığı servis
veya laboratuvarların hemĢire, ebe ve tıbbi teknisyeni tarafından verilen emir ve görevleri yerine
getirirler.
Hastaların istek ve ihtiyaçlarını, servisteki önemli olayları,ağırlaĢan hastaların ıstırablarını
nöbetçi hemĢireye derhal bildirirler, kendilerine teslim edilen hasta ve kurum eĢyasından
sorumludurlar.
Hastane hizmetlilerinin kendilerine verilen görevlere uyumunu ve bu konularda eğitimini ilgili
tabib, hemĢire ve tıbbi teknisyenler sağlar.
BÖLÜM ĠLE ĠLGĠLĠ YAZILI DÜZENLEMELER
Bölüm ile ilgili kullanılan onamlar, formlar vb. düzenlemeler Bölüm Hizmet Kalite
Dosyası, Enfeksiyon Kontrol Programı Dosyası ve Hasta Dosyalarında mevcuttur.
…….
HĠZMET KALĠTE STANDARTLARI
Sağlıkta DönüĢüm Programının ana hedeflerinden biri de sağlık hizmetlerinde sürekli
kalite geliĢimini sağlamaktır. 2003 yılında ülkemize özgü bir uygulama olarak performansa
dayalı ek ödeme sistemi geliĢtirilmiĢ, ikinci bir aĢama olarak da bu sisteme 2005 yılında
sağlık hizmet sunumunda kaliteyi esas alan Kurumsal Performans ve Kaliteyi GeliĢtirme
çalıĢması ile kalite boyutu eklenmiĢtir. Böylece sağlık hizmetine eriĢim, hizmet alt yapısı,
süreçlerin değerlendirilmesi, hasta memnuniyetinin ölçülmesi ve belirlenen hedeflere ulaĢma
derecesinin ölçümüne dayalı kapsamlı bir hastane değerlendirme sistemi hayata geçirilmiĢtir.
2005 yılında kamu hastanelerinde hayata geçirilen Kurumsal Performans ve Kaliteyi
GeliĢtirme çalıĢmasının en önemli parametresini kalite kriterleri oluĢturmaktadır.
100 sorudan oluĢan kalite kriterleri, 2007 yılı baĢında yapılan revizyonla 150 sorudan
oluĢan bir set halini almıĢtır. 2008 yılında yapılan revizyonda ise 150 sorudan oluĢan kalite
kriterleri tamamen revize edilerek hem yapısal, hem dizayn hem de metodolojik açıdan
yeniden düzenlenmiĢtir. Kalite kriterleri Hizmet Kalite Standartları adını alarak toplam 354
standart ve yaklaĢık 900 alt bileĢenden oluĢan bir set halini almıĢtır. 2009 yılı içinde özel
hastane ve üniversite hastanelerine yönelik olarak toplam 388 standart ve yaklaĢık 1450 alt
bileĢenden oluĢan “Özel Hastane Hizmet Kalite Standartları” hazırlanarak yayınlanmıĢtır.
Hizmet Kalite Standartları pek çok uzman tarafından ulusal ve uluslararası kaynaklar
doğrultusunda farklı kurumsal yapılanmalar, problemli alanlar, ülke koĢulları dikkatle
alınarak hazırlanmıĢtır. Değerlendiricilerin, hastane kalite temsilcilerinin, farklı çevrelerden
çeĢitli uzmanların geri bildirimleri, görüĢ ve önerileri değerlendirilmekte ve nihayetinde
BaĢkanlık ekibinin bugüne kadar edindiği tecrübe de kullanılarak son derece titiz bir çalıĢma
ile hastanelerimiz için tüm süreçlere ıĢık tutan bir değerlendirme aracına ulaĢılmaktadır.
Hizmet Kalite Standartları ve birlikte yayımlanan rehberler, sağlık hizmeti sunanlara
uygulamalarında yol göstermek misyonuna sahip olduğu gibi bu uygulamaların yerinde
değerlendirilmesi aĢamasında da bir çizelge fonksiyonu görmektedir. Bakanlığa biçilen bu rol
ve görevler ıĢığında geliĢtirilen bu standart ve rehberlerle birlikte hem uygulayıcıların hem de
uygulamaları değerlendirecek olan Bakanlık ekiplerinin eğitilmesi sistemin bütüncül anlamda
olumlu ve etkin bir yapıya bürünmesini sağlamaktadır.
BÖLÜM ĠLE ĠLGĠLĠ HĠZMET KALĠTE STANDARTLARI
KLİNİKLER
Hasta odalarında fiziki düzenleme yapılmalıdır.
Her yatağın başında tıbbi gaz sistemine bağlı hasta başı paneli bulunmalıdır.
Hasta odalarında lavabo, banyo ve tuvalet bulunmalıdır.
Yatak başı bağlantılı hemşire çağrı sistemi bulunmalıdır.
Hastaların kullandığı tüm banyo ve tuvaletlerde hemşire çağrı sistemi bulunmalıdır.
Hasta odalarının temizliği günde en az iki kez yapılmalıdır.
Hasta odalarında refakatçilerin dinlenebilmelerine yönelik düzenleme bulunmalıdır.
Hasta odalarında refakatçilerin dinlenebilmeleri için pozisyon verilebilen
koltuk/kanepe/yatak bulunmalıdır.
Çocuk servislerinde bu düzenlemeler yetişkinlere uygun nitelikte olmalıdır.
Ameliyat öncesi yapılması gereken hazırlıkların kontrolüne ilişkin düzenleme
bulunmalıdır.
Güvenli Cerrahi Kontrol Listesinin "Klinikten Ayrılmadan Önce" bölümü kontrol
edilmelidir.
İlaç ve kit muhafaza edilen buzdolaplarının sıcaklık takipleri yapılmalıdır.
Buzdolaplarının içinde bulunan malzemelere göre sıcaklık takibi yapılmalıdır.
Hasta Başı Test Cihazlarının (HBTC) kullanımı düzenlenmelidir.
HBTC’nin kullanıldığı bölümlerde sorumlular belirlenmelidir.
HBTC’nin envanteri tutulmalıdır.
HBTC’nin bakımı ve temizliği yapılmalıdır.
HBTC için kalibrasyon ve kalite kontrol testleri çalışılmalı ve kayıt altına alınmalı,
o Kalite kontrol sonuçlarında uygunsuzluk tespit edilmesi halinde düzeltici önleyici faaliyet
başlatılmalıdır.
HBTC’yi kullanacak çalışanlara;
o Çalışılacak testlerin preanalitik, analitik ve postanalitik evrelerinde dikkat edilmesi
gereken hususlar,
o Kalibrasyon ve kalite kontrol sonuçlarının değerlendirilmesi,
o Cihazın temizliği ve bakımı hakkında eğitim verilmelidir.
HBTC'de çalışılmış olan tüm test sonuçları, hasta dosyasına kayıt edilmelidir.
Hasta kimliğinin doğrulanmasına yönelik düzenlemeler yapılmalıdır.
Yatışı yapılan her hastada beyaz renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalıdır.
o Alerjik hastalarda ise sadece kırmızı renkli kimlik tanımlayıcı kullanılmalı,
o Hasta kimlik tanımlayıcı barkotlu olmalı,
o Kimlik tanımlayıcıda; protokol numarası, hasta adı–soyadı, doğum tarihi (gün/ay/yıl)
bilgileri yer almalı,
Tanı ve tedavi için yapılacak tüm işlemlerde hasta kimliği doğrulanmalıdır.
Sağlık çalışanları, hasta kimlik tanımlayıcıların kullanımı ve hasta kimliğinin doğrulanması
konusunda eğitilmelidir.
Hastanın beraberinde getirdiği ilaçların yönetimine ilişkin düzenleme bulunmalıdır.
Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından teslim alınmalıdır.
Teslim alınan ilaçların miat kontrolü yapılmalı,
o Miadı geçmiş ilaçlar imha edilmelidir.
Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hekimi tarafından kontrol edilmelidir.
Hastanın beraberinde getirdiği ilaçlar hemşire tarafından uygulanmalıdır.
İlaçların güvenli uygulanmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
İlaçlar, kapalı kaplarda ve kişiye özel olarak hazırlanmalı,
o Kaplarda hastaların kimlik tanımlayıcı bilgileri bulunmalıdır.
Tedavi planı hekim tarafından yazılmalı, kaşelenmeli ve imzalanmalı,
o Tedavi planı; ilacın tam adını, uygulama zamanını ve dozunu, uygulama şeklini ve veriliş
süresini içermelidir.
Hemşire hekimin tedavi planını hemşire gözlem formuna kaydetmelidir.
Tedavi sürecindeki ilaçlar hastaya hemşire tarafından uygulanmalı,
o Stajyerlerin ilaç uygulamaları da hemşire gözetiminde olmalıdır.
İlaçların karışmasını engellemeye yönelik düzenleme yapılmalıdır.
İlaç isimleri kısaltılarak yazılmamalıdır.
Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların listeleri hazırlanmalı,
o Listeler kullanım alanında bulunmalıdır.
Yazılışı, okunuşu, ambalajı birbirine benzeyen ilaçların dolaplardaki yerleşimi ayrı raflarda
yapılmalıdır.
Pediatrik dozda kullanılacak ilaçlara yönelik tedbirler alınmalıdır.
Pediatrik dozdaki ilaçların listeleri ilgili bölümlerde bulunmalıdır.
Pediatrik dozdaki ilaçların dolaplardaki yerleşimi diğer ilaçlardan ayrı raflarda
yapılmalıdır.
Acil kullanılabilecek pediatrik ilaçların kilograma göre dozları listelenmeli,
o Listeler ilgili bölümlerde bulunmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlara yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçlar kilitli alanlarda bulundurulmalıdır.
Yeşil ve kırmızı reçeteye tabi ilaçların devir teslimi yapılmalıdır. Devir teslim kayıtlarında;
o İlacın hangi hastaya kaç adet kullanıldığı,
o İlacın kullanıldığı tarih,
o İlacı kimin uyguladığı,
o Kime kaç adet ilaç teslim edildiği,
Teslim alan ve teslim edenlerin imzaları kayıt edilmelidir
Advers Etki Bildirimi ile ilgili düzenleme yapılmalıdır.
Ciddi ve beklenmeyen advers etkiler farmakovijilans sorumlusuna bildirilmelidir.
Sözel istem uygulamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Sözel istem uygulama sürecinde;
o İstem, istemi alan kişi tarafından yazılmalı,
o Yazılan kişi tarafından yazılı istem geri okunmalı,
▪Gerektiğinde verilen ilacın adı kodlama yöntemi ile tekrar edilmeli,
o İstemi veren kişi tarafından istemin doğruluğu sözel olarak onaylanmalıdır.
Sözel istem en geç 24 saat içerisinde hekim tarafından tedavi planına yazılmalıdır.
Sözel istem uygulaması hakkında hemşire ve hekimlere eğitim verilmelidir.
Kan ve/veya kan ürünleri için istem formu doldurulmalıdır.
Kan ve/veya kan ürünleri istem formunda;
o Hastanın;
▪Adı ve soyadı,
▪Protokol numarası,
▪Tedavi gördüğü bölüm,
▪Tanısı,
▪Kan grubu,
▪Transfüzyon endikasyonu,
o Hastaya daha önce transfüzyon yapılıp yapılmadığı,
o Hasta kadın ise daha önce doğum yapıp yapmadığı,
o Kan ve/veya kan ürününün istem gerekçesi,
o Hazırlanacak kan ve/veya kan ürününün türü ve miktarı,
o Planlanan veriliş süresi,
o Hekim kaşesi ve imzası yer almalıdır.
Transfüzyon sürecinin güvenliğini sağlamaya yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Transfüzyon öncesi, çapraz karşılaştırma test sonucu ile hasta bilgileri iki sağlık çalışanı
tarafından doğrulanmalıdır.
Transfüzyondan hemen önce, iki sağlık çalışanı tarafından;
o Hastanın kimliği,
o Kan ve/veya kan ürününün türü ve miktarı,
o Ürünün planlanan veriliş süresi doğrulanmalıdır.
Transfüzyonun ilk 15 dakikası sağlık çalışanı tarafından gözlenmelidir.
Transfüzyon boyunca her 30 dakikada bir hastanın vital bulguları izlenmelidir.
Hastanın güvenli transferi sağlanmalıdır.
Yatan hastaların düşmelerinin önlenmesine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Yatan hasta, bölüme kabulünde düşme riski yönünden değerlendirilmeli,
o Değerlendirme, hastane tarafından belirlenen bir ölçekle yapılmalı,
o Hastanın klinik durumuna göre düşme riski değerlendirmesi tekrarlanmalıdır.
Düşme riski olan hastalar için, hastanın risk düzeyine yönelik önlemler alınmalıdır.
o Düşme riski olan hastalar dört yapraklı yonca figürü ile tanımlanmalı ve bu tanımlayıcı
hastanın odasının giriş kapısında bulunmalıdır
Yatan hastalarda düşme olayı gerçekleştiğinde kalite yönetim birimine bildirim yapılmalı,
o Olay ile ilgili gerekli düzeltici önleyici çalışmalar başlatılmalıdır.
Yatan hastalarda hareket kısıtlamasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Hareket kısıtlama kararı hekim tarafından verilmeli,
o Hareket kısıtlama kararı tedavi planında yer almalı,
o Tedavi planında;
▪Uygulamanın başladığı tarih ve saat,
▪Uygulamanın hangi aralıklarla kontrol edileceği,
▪Uygulamanın sonlandırıldığı tarih ve saat belirtilmelidir.
Kısıtlılığın devamı ile ilgili karar en geç 24 saatte bir gözden geçirilmelidir.
Yatan hastalara, tedavi sürecinde eğitim verilmelidir.
Bu eğitim;
o Kullanacağı ilaçlar, tıbbi cihazlar, beslenmeleri, egzersizleri, kontrol zamanı ve bakıma
ilişkin dikkat edilecek hususlar,
o El hijyeni,
o Sigara kullanan hastalara sigarayı bırakma tavsiye eğitimi konularını kapsamalıdır.
Hastalara verilen eğitimlere ilişkin kayıtlar hasta dosyasında bulunmalıdır.
Çalışanlar tarafından kişisel koruyucu ekipman kullanılmalıdır.
Bölüm bazında kullanılması gereken kişisel koruyucu ekipman belirlenmelidir.
Kişisel koruyucu ekipman çalışma alanlarında ulaşılabilir olmalıdır.
Kişisel koruyucu ekipman kullanımı konusunda çalışanlara eğitim verilmelidir.
Acil müdahale seti bulunmalıdır.
Sağlık hizmeti sunum alanlarında acil müdahale seti bulunmalıdır.
Bölümler acil müdahale setinde bulunması gereken ilaç, malzeme ve cihazları
belirlemelidir.
İlaç ve malzemelerin minimum ve maksimum stok seviyeleri belirlenmelidir.
Minimum ve maksimum stok seviyeleri takip edilmelidir.
İlaç ve malzemelerin miat takibi yapılmalıdır.
Tıbbi cihazların yönetimine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Tıbbi cihazların bölüm bazında envanteri bulunmalıdır.
Tıbbi cihazların bakım, onarım, ölçme, ayar ve kalibrasyonlarına yönelik plan bulunmalı,
o Plan dahilinde cihazların ölçme, ayar ve kalibrasyonları yapılmalıdır.
Kalibrasyonu yapılan cihazların kalibrasyon etiketi bulunmalıdır. Etikette;
o Kalibrasyonu yapan firmanın adı,
o Kalibrasyon tarihi,
o Geçerlilik süresi,
o Sertifika numarası bulunmalıdır.
Hastanenin temizliğine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Bölüm bazında temizlik planı bulunmalıdır.
Risk düzeylerine göre temizlik kuralları belirlenmelidir.
Temizlik malzemeleri ve malzemelerin kullanımı ile ilgili kurallar belirlenmelidir.
Tüm kapalı ve açık alanların temizlikleri kontrol edilmelidir.
o Kontrol aralıkları,
o Kontrol sorumluları belirlenmelidir.
Kişisel temizlik alanlarına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarının kapıları dışarı doğru açılmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarının temizliği sağlanmalıdır.
Kişisel temizlik alanlarında temizlik malzemeleri bulundurulmalı,
o Sıvı sabun, kâğıt havlu, tuvalet kâğıdı ve poşetli çöp kutusu bulundurulmalıdır.
Sıvı sabun kaplarının üstüne ekleme yapılmamalı,
o Boşalan sabunluk yıkanıp iyice kurutulduktan sonra tekrar doldurulmalıdır.
Riskli girişimsel işlemler öncesinde hasta bilgilendirilmeli ve rızası alınmalıdır.
Hasta mahremiyetini sağlamaya yönelik düzenlemeler bulunmalıdır.
Hasta yatakları kullanıma hazır olmalıdır.
Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfları temiz ve ütülü olmalıdır.
Çarşaf, nevresim ve yastık kılıfı her gün ve gerektiğinde değiştirilmelidir.
Hastanın/hasta yakınının bölüme uyumu sağlanmalıdır.
Hastanın bölüme kabulünde hasta/hasta yakını;
o Kahvaltı ve yemek saatleri,
o Hasta ve yakınının uyması gereken kuralları,
o Ziyaret saatleri ve kuralları,
o Telefon kullanımı,
o Tuvalet-banyo kullanımı,
o Hemşire çağrı sistemi kullanımı,
o Hekimin günlük vizitleri konularında bilgilendirilmelidir.
Hastaya hizmet verecek olan bölüm çalışanları hasta/hasta yakınına kendini tanıtmalıdır.
Hastanın bölüme kabulünde genel durumu değerlendirilmelidir.
Hastanın genel durumu fiziksel, ruhsal ve sosyal yönden değerlendirilmelidir.
Hasta gereksinimleri doğrultusunda hemşire bakım planı düzenlenmelidir.
Hemşire bakım planı hekim tedavi planı ile koordineli olmalıdır.
Hemşire bakım planına;
o Hastanın bakım gereksinimleri,
o Bakım gereksinimlerine yönelik hedefler,
o Bakım gereksinimlerine yönelik uygulamalar,
o Uygulama sonuçlarının değerlendirilmesi kayıt edilmelidir.
Hemşire nöbet teslimlerine yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Nöbet teslimleri,
o Nöbeti devreden ve devralan hemşireler arasında yapılmalı,
o Önce deskte, sonra hasta başında yapılmalı,
o Hasta bakım sürecindeki bilgileri kapsamalıdır.
Hasta/hasta yakınları hastanın genel durumu ve tedavi süreci hakkında hekim tarafından
bilgilendirilmelidir.
İzolasyon önlemleriyle ilgili düzenleme yapılmalıdır.
Enfekte veya kolonize hastalara yönelik izolasyon önlemleri alınmalıdır.
İzolasyon odasının giriş kapısında uygulanan izolasyon yöntemini gösteren bir tanımlayıcı
bulunmalıdır.
o Solunum izolasyonunda sarı yaprak,
o Damlacık izolasyonunda mavi çiçek,
o Temas izolasyonunda kırmızı yıldız tanımlayıcıları kullanılmalıdır.
El hijyenini sağlamaya yönelik malzeme bulunmalıdır.
Sağlık hizmeti sunulan alanlarda alkol bazlı el antiseptikleri bulunmalıdır.
Her yatak başında alkol bazlı el antiseptik solüsyonları bulunmalıdır.
Atıkların kaynağında ayrıştırılmasına yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Her bölüm için atıklar belirlenmelidir.
Uygun atık kutuları kullanılmalıdır.
Laboratuvara gönderilecek örneklere yönelik düzenleme yapılmalıdır.
Örnekler için bölüm bazında örnek toplama alanı belirlenmelidir.
o Örnekler düzenli bir şekilde muhafaza edilmelidir.
ÇALIġACAĞI BÖLÜM ĠLE ĠLGĠLĠ EĞĠTĠM
A- YATIġ VERĠLEN HASTAYA HEMġĠRELĠK YAKLAġIMI
1. Serviste yatıĢı yapılan hasta servise ilk geldiğinde, ilgili servis hemĢiresi tarafından
karĢılanır.
2. HemĢire hastaya kendisini tanıtır.
3. Hastanın hangi yatağa alınacağını belirler, yatağa yatırılmasını sağlar.
4. Hastasının kiĢisel bakımlarını (pijama giymek, lavabo ihtiyacı vb.) yapmasını sağlar.
5. Hasta yatağı belirlendikten sonra hastanın anemnezi, yaĢam bulguları alınır ve tedavisi
yapılır.
6. Tedavisi hakkında bilgi verilir.
7. Servisin iĢleyiĢi hakkında genel bilgi verilir. (Örneğin: hemĢireye, kantine, hasta
haklarına
8. nasıl ulaĢacakları hakkında)
9. Hastanın gün içinde genel durumundaki (psikolojik ve fiziksel) değiĢiklikler
gözlemlenir.
10. Bunlarla ilgili gerekli kayıtlar tutulup ilgili hekime bildirilir.
11. Hasta taburcu edilince taburculuk eğitimi verilir (Beslenme, egzersiz ilaç vb.).
B- YÜKSEK ATEġLĠ ERĠġKĠN HASTALARDA HEMġĠRELĠK BAKIMI
1. Hasta için sakin ve güvenli bir ortam sağlanır.
2. Vücut ısısı ve diğer vital bulgular düzenli aralıklarla takip edilir ve hemĢire gözlem
çizelgesine kaydedilir.
3. Hastanın sıvı
alımı sağlanır, yaĢlı yatağa bağımlı ağızdan alamayan hastalara IV
destek sağlanır.
4. Aldığı çıkardığı takibi yapılır ve kaydedilir.
5. Soğuğa yakın ılık suyla soğuk uygulama yapılır ve kaydedilir. (Uygulama 10dk.'yı
geçmemeli, ateĢ 1 0C derece'den fazla düĢürülmemeli.)
6. Oda havalandırılır, oda ısısının 17-19 C derecede olması sağlanır.
7. Gerekli görülen kültürler aseptik koĢullarda ve tekniğine uygun olarak alınır.
8. Doktor istemine uygun olarak hastaya antipiretik ilaçlar uygulanır.
9. Hastanın uygulamalara yanıtı mutlaka kaydedilir.
C- BASI YARASI ÖNLEMEDE HEMġĠRELĠK BAKIMI
1. Dekübitüs önleme bakım veren hemĢirenin sorumluluğundadır.
2. Hastalar “Braden Skalası” kullanılarak bası yarası riski yönünden değerlendirilir.
3. Servise yatan her hasta 24 saat içinde skala ile bası yarası riski yönünden
değerlendirilir.
4. Yüksek riskli hastalarda havalı yatak kullanılır.
5. Cilt bakımında alkali olmayan PH 5,5 sabunlar kullanılır.
6. Cilt bakımında talk pudrası kullanılmaz.
7. Hassas ve kuru cilt üzerine doğrudan masaj yapılmaz, yumuĢatıcı hafif yağlı kremler
8. kullanılabilir.
9. Hasta ve yakınları uygun Ģekilde bilgilendirilerek uygulamaların tüm aĢamalarına
katılımı sağlanır.
10. Her iki saatte bir pozisyon değiĢtirilir ( Havalı yatak olsa bile ).
11. Cildin temiz ve kuru olması sağlanır. Kurulama sırasında özenli davranıp sert
hareketten kaçınılır.
12. Banyo ve bakımlardan sonra cilde nemlendirici sürülür.
13. Hastanın giysileri her zaman temiz, kuru, terletmeyen ve emici kumaĢtan olması
sağlanır.
14. Yatak takımlarının gergin, temiz ve kuru olması sağlanır.
15. Sürgü verirken cilt tahriĢi engellenir.
16. Sakral bölge temizliğine özen gösterilir.
17. Pozisyon verilirken hastanın rahat olması sağlanır.
18. Pozisyon verirken basıncın abdomen, sırt ve ekstremitelere eĢit dağılımı sağlanır.
19. Yatak pozisyonu verilirken eklem koruma prensiplerine ve kontraktür oluĢmasına karĢı
20. tedbirlere uyulur. Bilinci kapalı veya plejisi olan hastalarda ; ekstremitelere yastık,
havlu veya yardımcı cihazların desteği ile fonksiyonel ve anatomik pozisyonlama
yapılır.
21. Üst ekstremite; omuz 45 derece abdüksiyon, dirsek semi fleksiyon +iç rotasyon, el
bileği
15–20
derece
dorsifleksiyonu,
parmaklar
semifleksiyon,
baĢparmak
oppozisyonda veya hekimce istemi yapılan özel pozisyonda tutulur.
22. Alt ekstremitelerde; kalça 45 derece abdüksiyon, diz ve ayak bileği nötral pozisyonda
23. tutulur. Ayak bileğinde 90 derece bacak dıĢ rotasyonu ve diz fleksiyonundan kaçınılır
veya hekimce istemi yapılan özel pozisyon verilir.
24. BaĢ pozisyonu hekimin istemi doğrultusunda en alçak seviyede tutulmalıdır. Solunum
ve santral sinir sistemi sorunu olan hastalarda hekimin istemine uyulur, baĢ kısmı
yükseltilen hastalarda sakral bölge yakından izlenir.
25. Hemipleji gibi vücudun bir yarısında kas kuvvetsizliği olan hastalarda plejik taraftaki
omuz üzerine hasta yatırılmaz veya yatıĢ süresi kısa tutulur.
26. Diyet listesi diyetisyenle düzenlenir.
27. Tıbbi kontrendikasyon yoksa günlük 2000 - 2500 cc sıvı alımı sağlanır
28. Besin ve sıvı alımı 8 saatte bir değerlendirilir.
29. Hastayı tanılama kriterlerine göre değerlendirip; Bası yarası izlem formu ve hemĢire
gözlem formuna kayıt edilerek ekip üyeleriyle paylaĢılır.
D- PREOP HASTA HAZIRLIĞI HEMġĠRELĠK BAKIMI
1. Poliklinikten veya acil servisten yatıĢı yapılan hasta, dosyasıyla servise gelir.
2. Hasta uygun oda ve yatağa hemĢire tarafından alınır.
3. HemĢire hasta dosyasını teslim alır, tetkiklerini kontrol eder tamamlar (EKG, PA
AKCĠĞER, TETKĠKLER, ĠZĠN BELGESĠ)
4. HemĢire hastaya gerekli eğitimi yapar ve yapılacak iĢlem konusunda bilgi verir.
5. HemĢire bir gece önceden hastanın aç kalmasını sağlar.
6. HemĢire ameliyat bölgesini kontrol eder ( ameliyat bölgesi tıraĢı, kiĢisel hijyen) eğer
bir eksiklik varsa tamamlanmasını sağlar.
7. HemĢire hastanın protezlerini çıkarır, oje, makyaj, takılarını çıkarır, üzerinde metal
herhangi bir Ģey kalmamasını sağlar.
8. HemĢire hastanın books gömleğini giymesini sağlar.
9. HemĢire hastanın anestezi orderındaki premedikasyonu uygular.
10. HemĢire, hastanın güvenli bir Ģekilde dosya ve malzemeleriyle birlikte ameliyathaneye
transportunu sağlayarak ameliyathanedeki ilgili personele teslim eder.
11. Ameliyathanede hemĢire hazırlığı kontrol eder ve hastayı teslim alır.
E- POSTOP HASTADA HEMġĠRELĠK BAKIMI UYGULAMALAR:
1. Ameliyathaneden çıkıĢı yapılacak hasta dosyasıyla teslim alınır.
2. Hasta yatağına transport kurallarına uyularak alınır.
3. Vücut ısısını korumak amacıyla üzeri örtülür.
4. Hasta için güvenli, sessiz, sakin bir ortam sağlanır, baĢı yan çevrilir.
5. Böbrek küvet hastanın yakınına bırakılır.
6. HemĢire vital bulgularını takip eder.
7. HemĢire kanama kontrolünü yapar.
8. HemĢire doktor orderindeki tedaviyi düzenler ve uygular.
9. Hastada meydana gelen herhangi bir problemi doktora haber verir ve gerekli
müdahaleyi yapar.
10. Hastaya solunum egzersizlerini yaptırır.
11. Diyetini almasını sağlar.
12. Mobilizasyonunu sağlar.
13. KiĢisel hijyenini sağlar.
14. Psikolojik destek sağlar.
15. Bu dönemde yapması gerekenler hakkında bilgi verir.
16. Tüm bilgi ve bulgular hasta dosyasına kaydedilir.
Postop mobilizasyon ve hemĢirelik uygulamalar:
1. Ameliyat sonrası ilk kaldırma iĢlemi sırasında, hareket süresince hemĢire hastanın
yanında bulunur.
2. Ġlk ayağa kaldırmada hasta sadece oda içerisinde yürütülür.
3. Ġlk ayağa kaldırmadan önce hastanın yaĢam bulguları normal sınırlar içinde olmalıdır.
4. ĠĢlem basamakları;
5. ĠĢlem hakkında hasta bilgilendirilir, hasta mobilizasyon için cesaretlendirilir,
6. Vital bulguları kontrol edilir
7. Hijyenik bakım, giysiler varsa değiĢtirilir.
8. Yatak baĢı kaldırılarak hasta yatak içinde oturur pozisyona getirilir,
9. Bir süre oturulur ve tekrar yaĢam bulguları kontrol edilir. YaĢam bulguları normal ise
ve hasta kendini iyi hissediyor ise kaldıma iĢlemine devam edilir.
10. Yatak düzleĢtirilir ve yüksek ise en alt konuma indirilir,
11. Drenaj kateterleri kontrol edilip, klampe edilir,
12. Hasta yatak kenarına yaklaĢtırılır ve rahat dönebildiği tarafa yan çevrilir,
13. Hasta koltuk altından tutulup, kaldıran kiĢinin omuzundan destek alması sağlanır,
14. Ağrıyı azaltmak için inzisyon yerini eliyle desteklemesi istenir,
15. Hastanın bacaklarını sarkıtarak, yavaĢça yatak kenarına oturtulur,
16. Nabız ve solunumu kontrol edilir,
17. BaĢ dönmesi ve bulantı olursa hasta kendini iyi hissedene kadar yatak kenarında
oturur halde bekletilir. Hasta kendini iyi hissetmezse iĢlem ertelenir,
18. Hastanın terlikleri giydirilir.
19. Bir kol ile hasta koltuk altından desteklenirken, diğer el ile hastanın diren kateterlerini
kontrol ederek hasta yavaĢça ayağa kaldırılır,
20. BaĢ dönmesini engellemek için, baĢın dik tutması ve karĢıya bakması söylenir,
21. Bulantısı varsa derin nefes alması söylenir,
22. Hasta oda içerisinde yavaĢ yavaĢ (3-5- adım) dolaĢtırılır,
23. Hastayı yormadan iĢlem tamamlanıp hasta yatağına götürülür,
24. Hasta önce yatağa oturtulur, rahat yatabilmesi için yatağın baĢı kaldırılır,
25. Hastanın koltuk altından desteklenerek, kalktığı gibi yan olarak yatağa yatması
sağlanır,
26. Hastaya rahat edebileceği pozisyon verilir,
27. Drenaj kateterleri yatağa tespit edilip, klempleri açılır,
28. Damar yolu açık isesıvı hızı ayarlanır.,
29. Bilgi ve bulgular hemĢire gözlem notlarına kaydedilir.
30. Hastanın gaz çıkartıp, çıkartmadığının takibi yapılır.
31. Hastanın her mobilizasyonunda yürüyüĢ. mesafesi artırılır. Durumuna göre iki-üç saat
ara ile hasta mobilize edilir.
G- GĠRĠġĠMLER
1- ASPĠRASYON ĠLKELERĠ
Aspirasyon iĢlemi ihtiyaç duyulduğu oranda yapılmalıdır. Gereksinim hastanın sürekli
olarak izlenmesiyle saptanabilir.Gereksinim saptandıktan sonra uygun Ģekilde Aspire etmek
önemlidir. Aseptik tekniklere uyulmaksızın yapılan Aspirasyon hasta da Enfeksiyon
geliĢmesine neden olabilirken, yeterince havalandırılmadan ve oksijenlendirilmeden uzun
süreli yapılan Aspirasyonlarda Kalp Ritim bozukluklarına ve Kardiak Arreste neden
olabilmektedir.
Aspirasyon da 4 temel teknik vardır:
1. Oral ve Nazıoarengeal Aspirasyon
2. Oral ve Nazotrakeal Aspirasyon
3. Airway ya da E.T.T.'ten Aspirasyon
4. Trakeostomi kanülden Aspirasyon
Aspirasyonda Uyulması Gereken Kurallar : Aseptik çalıĢılır. Orafarenks ve Trakea Steril
olarak düĢünülmeli. Ağız temiz olarak düĢünülmeli ve ağızdaki sekresyonlar orafarenks ve
trakeanın Aspirasyonundan sonra temizlenmelidir.
Her defasında steril nelaton sonda kullanılır. Sekresyonun fazla olduğu durumlarda
açık uçlu kateter tercihedilir.
Her aspirasyon 15 sn'den fazla sürmemeli. Aspirasyonlar arası süre 3 dk. Olmalı ve 3
kezden fazla tekrarlanmamalıdır.
Aspiratör basıncı yetiĢkinde 50–95 mmHg, Çocukta 85–110 mmHg, yeni doğanda 50–
95 mmHg olacak Ģekilde ayarlanır. Aksi takdirde fazla negatif basınç Pnömotoraksa neden
olabilir.
Oratrakeal ve Nazotrakeal Aspirasyon : Öksürük refleksiyle akciğerlerdeki sekresyonun
atılamadığı durumlarda uygulanır. Ağız yada burundan yapılabilir. Ancak öğürme reflexi az
olduğu için daha çok burun tercih edilir. Kateter ucu, trakeaya kadar uzatılarak aspire edilir.
Hastaya iĢlem açıklanır. Semi foxler pozisyonu verilir. Oratrakeal Aspirasyon için baĢ
yana çevrilir. Nazotrekeal Aspirasyon için baĢ Hiperextaniseyona getirilir.
Hasta bilinçsiz ise, yüzü hemĢireye bakacak Ģekilde yan yatırılır. Bu Ģekilde dilin
arkaya kaçıp, hava yolunu kapatması ve GiS muhtevasının Aspirasyonu önlenmiĢ olur. Ayrıca
sekresyonun çıkartılması kolay olur. Eller yıkanır. Steril eldiven giyilir. Kateter Aspiratöre
takılır. Kateter hastanın kulak memesi ve burun ucu arasındaki mesafe uzunluğunda baĢ ve
iĢaret parmağı arasında sıkıĢtırılır. Steril solüsyona (SF yada Distile su)batırılarak nemlenmesi
sağlanır. Girerken doku tahriĢ edilmemiĢ olur.
ĠĢlem öncesi hastaya buhar ve Oksijen uygulaması yapılır. Kateter Oral ve Nazal
ilerletildikten sonra Aspiratör açılır. Kateter üzerindeki basınç baĢparmağı çekerek kaldırır ve
kateter parmaklar arasında döndürülerek çıkartılır.
Kateter steril sudan geçirilerek içindeki sekresyonun çıkması sağlanır. Bu arada hasta
bilinçli ise derin nefes alıp vermesi ve öksürmesi söylenir. Bu sekresyonun daha çabuk
atıımasını sağlar. Hastanın Akciğer sesleri dinlenir, solunumu izlenir ve gerekli ise iĢlem
tekrarlanır.
ĠĢlem esnasında hastanın ağzındaki ve dil altındaki veya burnundaki sekresyonlar
aspire edilerek temizlenir.
Hastaya rahat bir pozisyon verilir. Sekresyonun yoğunluk, renk ve miktarı kayıt edilir.
2- NAZOGASTRĠK SONDA TAKILMASI :
Gastro Ġntestina Sistemine yeterli fonksiyon görmediği durumlarda biriken sıvı-gazı
boĢaltmak, ameliyat sonrası ve travmatik olgularda mide bulanıĢ ve kusmayı gidermek GĠS
fonksiyonlarını izlemek, ilaç uygulama ve hastayı beslemek amacıyla NG sonda yerleĢtirilir
ĠĢlemlerde hastaya açıklama yapılır. Oturur pozisyon verilir. NG sondanın ucu burun ucundan
kulak memesine, oradan ksifoldin alt ucuna kadar uzatılır. Bu nokta iĢaretlenir. EriĢkin birey
için bu uzunluk yaklaĢık 55-60 cm, çocuk için ise yaklaĢık 40-45 cm kadardır.
Hastaya baĢın kaldırılması ve hafifçe geriye doğru eğmesi söylenir. Tüp burun
deliğinden içeriye, aĢağıya ve ileriye ilerletilir. Bu arada hastaya yutkunması söylenir. IĢlem
sırasında en çok dikkat edilmesi gereken tüpün ilerleyiĢi esnasında hasta öksürüyor nefes
nefese kalıyor ve siyanoza giriyorsa bu tüpün solunum yollarında olduğunu göterir. Tüp
çekilir, iĢleme ara verilir.
Tüpün takıldıktan sonra midede olup, olmadığı test edilir. Bunun için tüpün ucuna
enjektör takılarak bir miktar mide içeriği Aspire edilir. Yada tüpe 10-15 cc hava edilir. Aynı
anda enjektörle verilen havanın Steteskopla mide üzerinden Oskülte edilir. NG tüp
yerleĢtirildikten sonra buruna tespit edilir. Sorun geliĢmezse (tıkanma çıkma gibi)1 hafta takılı
kalabilir.
3- NAZOGASTRĠK SONDA ĠLE HASTA BESLEME
Ağızdan besin ve sıvı alınamadığı durumlarda bu yöntem (gavaj) kullanılır.
Beslenmede dikkatedilecek noktalar :
- Hastanın baĢı 30-40 derece yükseltilerek Semi fowler pozisyonu verilir yada oturulur.
- Tüpün yerinde olup olmadığı kontrol edilir.
- Barsak sesleri dinlenir. Alınamıyorsa doktora haber verilir.
- Besleme yapılmaz
- Mide içeriği enjektörle yavaĢça çekilerek mide içeriğinin miktarı belirlenir.
- Gavaj besini oda ısısında olmalıdır.
- Verilecek besin iyice çalkaladıktan sonra enjektörle verilecekse enjektöre, aralıklı damla
Ģeklinde verilecekse Pump setinin torbasına konur.
Besin baĢlangıçta 50cc komplikasyon geliĢmediyse (Bulantı, Besin Aspirasyonu....
gibi) 75cc'ye çıkılır. Giderek her saatte 25cc arttırılarak miktar düzenlenir. Besin verdikten
sonra tüpü yıkama, tıkanıklığı önlemek amacıyla 30-60 cc su verilir. Tüp klemplenir.
Beslenmeden 2-3 saat sonra enjektörle mide içeriği çekilir, miktarı ölçülür. 50-100cc'den
fazla ise mide boĢalımının geç olduğunu gösterir. Doktora haber verilir.
Besin maddesi aralıklı damla veya sürekli damla Ģeklinde infüzyon pompasıyla
verilecekse torba içinde konan besin maddesinin 250-400cc'yi geçmeyecek Ģekilde konulması
ve kullanılan setin 24 saatte birdeğiĢtirilmesi gerekir.
GeliĢebilicek Komplikasyonlar; (Ağız mukozasında irritasyon. Akut Orta Kulak Ihtihabı,
Damakta ve burunda iritasyon, Diyare, Bulantı, Distansiyon, Besin Aspirasyonu, tüpün
tıkanması.... gibi) yönünden sık kontrol edilir.
4- LAVMAN (REKTAL LAVAJ):
Belirli amaçlar için Rektum ve Sigmoid Kolona sıvı vermektir. Temel yapılıĢ nedeni
bağırsak peristatizmini uyararak defakasyon sağlanmasıdır. IĢlem esnasında hastaya sol lateral
pozisyon verilir.
BoĢaltıcı ve Tedavi edici olarak iki Ģekilde uygulanır.
BoĢaltıcı Lavman; musluk suyu, normal tuzlu su, hipertonik tuzlu su ve sabun köpüğü
solüsyonlarıyla yapılabilir.
Musluk suyu ve tuzlu su için önerilen maximum miktarlar yaĢa göre farklıdır.
Bebek için – 150- 250cc
Çocukta – 300 – 500cc
YetiĢkinde – 750 – 1000cc
Tedavi Edici Lavman; ilaç uygulaması yapılır. Örn: Neomycin solüsyonlarının
uygulanması.
Amaç, barsaklara uygulanacak cerrahi giriĢimler öncesi kolondaki bakterilerin azaltılmasıdır.
ĠĢlem hastaya açıklanır. Rektal tüpün ucu 3-4cm vazelin likid, pomad yada jel ile
kayganlaĢtırılır. Rektuma yerleĢtirilirken hastaya ağızdan derin nefes alıp-vermesi söylenir.
Amaç, Anal sfinkteri gevĢetmektir. Sonda ilerletilirken herhangi bir engelle karĢılaĢıldığında
tüp hemen geri çekilmelidir.Zorlanırsa bağısak perforasyonuna neden olabilir.Bu nedenle
Rektal tüpün, yerleĢtirilen kısmı ;
YetiĢkinde – 75-10 cm
Çocuklarda – 5 – 7,5cm
Bebeklerde – 2,5 – 4 cm olmalıdır.
Kateter yerleĢtirildikten sonra klemp açılarak sıvının yavaĢça akması sağlanır. Lavman
sıvısı 30-45cm yükseklikten akıtılır. Genelde 1 litre sıvı 10 dk. Içinde verilir. Hastada gaz
sancısı, kramp gibi rahatsızlıklar geliĢebilir. Bu durumda sıvı akıĢı durdurulur. IĢlem sonunda
sonda klemplenerek çekilir.
Hasta bilinçli ise mümkün olduğu kadar içerde tutması söylenir. Bebek ve çocuklarda
birkaç dk. için anüs bölgesi elle sıkıĢtırılır. Bu uygulama, bilinçsiz hastalarda da kullanılabilir
ya da kateter içerde bekletilir.
Sürgü yardımı ya da tuvalette hastanın dıĢkılamasına yardımcı olunur. BoĢaltım
bittikten sonra Anal bölge sabunlu suyla yıkanır yada hastanın yıkamasına yardım edilir.
5- MESANE LAVAJI (IRRIGASYONU) :
Açık ya da kapalı metodla kalıcı foley sonda ile uygulanabilen mesanenin yıkanması
iĢlemidir.
Prostatektomi uygulanan hastanın idrar akıĢını kolaylaĢtırmak için üretral ya da suprapubik bir kateter yada her ikisi yerleĢtirilmiĢ olabilir.
Sürekli yada aralıklı irrigasyona olanak sağlayan kapalı drenaj uygulanır. Irrigasyon üç
lümenli kateterle yapılır.
Bir lümen balonu ĢiĢirmek için bir lümen idrar drenajı için ve değer lümen irrigasyon
sıvısının giriĢ için kullanılır.
Steril irrigasyon sıvısı genellikle 30-60 damla 1dk. ġeklinde sürekli az miktarda
sıvıyla (60-100ml) aralıklı olarak uygulanır.
Sürekli irrigasyona idrar rengi açılıncaya kadar devam edilir. Eğer hastaya instilasyon
amacıyla sıvı verilmiĢse solüsyon verildikten sonra kateter klemplenerek ilacın mesane
mukozasını etkilemesi beklenir.
AÇ. Takibi (verilen ve çıkan orantı) yapılan idrar rengi izlenir.
6- ÜRĠNER KATETER TAKMA VE BAKIM
AMAÇ
Hastane enfeksiyonlarını önlemek amacıyla üriner katater takılması ve bakımı
konusunda yöntem belirlemektedir.
Üriner Kateter Takılması
1. Eller yıkanıp, kuru Steril alet ile tamponlar tutulup antiseptik solüsyona batırılmalıdır.
3. Eksternal mea çevresi temizlenip hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa antiseptik
solüsyonu yardımcı vermeli, steril örtü ile uygulama alanı örtülmelidir.
4. Kateter hazırlanmalı ya da hazır kateter takma seti kullanılmıyorsa yardımcı paketi açarak
steril kateteri uygulayıcıya vermelidir.
5. KayganlaĢtırıcı jel üretraya sıkılıp, kateter üretraya yerleĢtirilmelidir.
6. Kateterin balonunu ĢiĢirmek için kullanılacak olan steril sıvı enjektöre çekilmelidir.
7. Steril idrar toplama kabı hastanın bacakları arasına yerleĢtirilmeli, steril idrar toplama kabı
yoksa steril kapalı direnaj torbası katetere bağlanmalıdır.
8. Idrarın geldiği izlenip, kateterin mesanede olduğu düĢünülüyorsa, buna karĢılık idrar
gelmiyorsa hafif suprapubik bası yaparak idrarın gelip gelmediği kontrol edilmeli, yine idrar
gelmiyorsa, mesane steril SF ile irrige edilerek kateter ucunun mesanede olduğu kontrol
edilmelidir.
9. Balonlu kateter ise 8-10 mL steril sıvı ile balon ĢiĢirilir, kateter yavaĢca geri çekilerek
mesane boynuna oturtulmalıdır.
10. Steril kaplı drenaj torbası takılmalıdır.
11. Balonsuz kateter ise gelen idrar bittiğinde kateter yavaĢça geri çekilerek mesanenin
tamamen boĢalması sağlanır. Idrar akıĢı bittiği zaman kateter çekilerek çıkartılmalıdır.
12. Steril örtü kaldırılır, kateter takma sırasında perinede kirlenme olduysa antiseptik solüsyon
ile temizlenmelidir.
13. Idrar torbasının ve toplayıcı sistemin mesane düzeyinin altında tutulması gerektiği
hatırlatılmalıdır.
14. Hasta kalktığında direnaj sisteminin bükülüp tıkanmadığı kontrol edilmelidir.
15. Üriner kateterler periyodik olarak değiĢtirilmemelidir.
16. Kateter endikasyonu biter bitmez ürenir kateter çıkarılmalıdır.
Üriner Kateter Bakımı
1. Kateterle temastan önce ve sonra eller yıkanmalıdır.
2. IĢlemler sırasında eldiven giyilip meatus su ve sabunla temizlenmelidir.
3. Hasta banyo yapacak ise öncesinde torba boĢaltılmalı ve bağlantıların kapalı olduğu kontrol
edilmelidir.
4. Hastanın transferi sırasında torbanın boĢ ve bağlantıların kapalı olmalıdır.
7- ĠNTRAVENÖZ KATETER TAKILMASI :
Sıvı ve ilaç infüzyonu nedeniyle I.V. kateter takılır. Uygun ven seçimi önemlidir. Uygun Ven:
- Kolay bulanabilir, zedelenmemiĢ olmalı ve eklem üzerinde olmamalıdır.
- Distalden proksimale doğru seçim yapılır.
- Bacak ve ayak venleri zorunlu olmadıkça kullanılmamalıdır.
- Hipertonik solüsyonlar, damar duvarını irriter edici ilaçları içeren solüsyonlar ve hızlı
verilmesi gereken solüsyonlar için büyük venler tercih edilmelidir.
- Vene uygun ölçülerde kateter seçimi 20-22 numara. IĢlem hastaya açıklanır. Tek
kullanımlı eldiven giyilir. Turnike, vene girilecek alanın 10-15cm yukarısına bağlanır.
Turnike, venöz kan akıĢını engelleyecek sıklıkta olmalı, Arteriyal kan akıĢını
engellenmelidir. (Radyal Nabzın alınıp alınmadığını kontrol ederek anlaĢılabilir.)
Alkol ya da Povidon-Iyot solüsyonu ile damar boyunca yukarıdan aĢağıya silinir.
Damara girilecek alan bir elle sıkıca çekilerek gerdirilir. Bu Ģekilde ven ve deri iğnenin giriĢi
için sabitleĢmiĢ olur. Vene girerken doğrudan ve dolaylı olmak üzere iki teknik kullanılır.
Büyük venlerde doğrudan vene girme tekniği (deri ve ven aynı anda hızlıca delinerek)
kullanılır. Bu teknikte iğnenin açık ağzıC-10 yukarı bakmalı ve deli ile iğne 15-20 derece bir
açı yapılmalıdır.
Dolaylı teknik ise iğnenin açık ağzı yukarı bakacak Ģekilde ve 30-45 derece açıyla
delinir. Deriye giren nokta, vene girmek için belirlenen alanın yaklaĢık 1cm altında ve vene
paraleldir. Deriye girildikten sonra iğnenin deriyle yaptığı açı 15 dereceye kadar küçültülerek
vene girilir. Bu teknik özellikle küçük ve kaygan venlerden kullanılır ve hematom oluĢma
olasılığı daha azdır. Kan geldiği görüldüğünde kateter, kan akımına doğru ilerletilir ve turnike
açılır. Kateterin içindeki çelikiğne çıkartılır. Ven içinde kalacak plastik iğne, kan akımı
yönüne doğru ilerletilir ve tamamen ven içine yerleĢtirilir. Tespit etmeden önce solüsyon
gidip gitmediğine bakılır. Sorun yoksa tespit edilir. Kateter, belirli aralarla sadece ilaç
uygulaması için takılmıĢ ise Heparin kilidi uygulanır ve kateter steril kapağı ile kapatılır.
Günün tarihi ve takan hemĢirenin parafı atılmalıdır.
8- POSTÜRAL DRENAJ ĠġLEMĠ:
1- Hastaya çeĢitli pozisyonlar verilerek, yer çekiminin etkisiyle, Akciğerlerin Alt
Segmentlerinde birikmiĢ sekresyonların trakeaya doğru atılmasını sağlamak amacıyla yapılan
bir tedavi yöntemidir.
2- Ciddi solunum zorluğu, Kafa Içi Basıncı Artması, YaĢam Bulgularının pozisyon
değiĢikliğinden olumsuz etkileneceği durumlarda uygulanmaz.
Drenajın etkili olabilmesi için: Uygun pozisyon, sekresyonun sulandırılması, diyafragma
solunumu uygulanması, Perküsyon ve Vibrasyon bitiminde uygun öksürtme önemlidir.
3- Postüral Drenaj, günde 2-4 kez yada ihtiyaca bağlı olarak yapılır. Sabahları yataktan
kalkmadan ve uyumadan önce uygulanabilir. Yemeklerden önce veya 2 saat sonra
uygulanmamasına dikkat edilmelidir.
4- Her bir seansta uygulama süresi 20 dk. yi geçmemelidir.
5- IĢlem hastaya açıklanır. Doktor isteminde- varsa Bronkodilatatör verilir. Eller yıkanır.
6- Tanpone ederek vurma hareket. El ayası fincan gibi çukurlaĢtırılır. Lezyonlu olan üzerine
parmak uçlarıyla kısa, ani vuruĢlar yapılır. Elin çukurlaĢtırılması göğüs duvarı ve el ayası
arasında bir hava yaptığı oluĢturduğu için çok Dönemlidir. Ancak kuvvetli yapılmamalıdır.
Vurma akciğerlerde dolaĢımı, hücre aktivitelerini ve sekresyon çıkartmayı arttırır.
7- Sarsma - lezyonlu olan, üzerine iki el üst üste konarak hastaya derin nefes alması söylenir,
nefesini verirken çabuk ve ard arda titreĢimler halinde fibrasyon yapılır. Hasta nefes alırken
fibrasyon yapılmaz.
Postural Drenajda Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar:
1. Uygulama saati, iĢlem sonunda hastanın öksürerek sekresyon çıkarıp çıkarmadığını,
ayrıca hasta sekresyon çıkarmıĢsa miktarı ve görünüĢü HemĢire Izlem Çizelgesine kaydedilir.
2. ĠĢlem esnasında hastanın genel durumu, solunum Ģekli ve öksürük biçimi gözlenmeli.
3. Uygulama sonrası hastaya ağız bakımı verilir.
4. Çıkan sekresyon genellikle kötü kokuludur. Oda kokusunun giderilmesi için hasta hava
akımında bırakılmadan oda havalandırılmalı.
Direne edilmesi istenen Akciğer segmentine göre pozisyon verilir. Çocuğa verilecek
pozisyon, drenajı istenen Akciğer segmentinin anatomik yerine ve çocuğun durumuna bağiı
olarak değiĢebilir.
Gereksinimine göre her bir pozisyonda kalıĢ süresi ayarlanır. Akciğerlerin drenajı
sağlanırken, çocuk Trendelenburg pozisyonuna getirilir. Her iki Akciğerin üst lob Apikai
Segmentlerinin drenajında ise çocuğu oturur pozisyonda tutmak en uygun pozisyondur.
Ciddi karın distansiyonu olan veya ciddi solunum zorluğu olan veya Kafa içi Basınç
artıĢı olan çocuklar, baĢ aĢağı pozisyonda tutulmalıdır. Pozisyon verildikten sonra, drene
edilecek Akciğer segmentlerine Perküsyon ve Vibrasyon iĢlemi yapılır. Arkasından derin
solunum ve öksürme egzersizleri yaptırılır. Eğer çocuk istenen öksürme tekniğini
yapamıyorsa, trakeal gıdıklama ile etkili öksürtme sağlanabilir. Trakeal gıdıklama, troid
kıkırdak üzerine hafifçe bası yapılarak uygulanabilir.
Perküsyon; Drenaj sırasında aralıklı olarak vurma hareketidir. Sekresyonun hızlı bir
Ģekilde hareketini sağlar. Eller kubbe Ģekline getirilerek veya yumuĢak bir anestezi maskesi
kullanılarak yapılır. ĠĢlem kemik çıkıntıları üzerine ve karına yapılmaz. Çocuklarda iki veya
üç parmağın kullanılması yeterlidir. 1-2 dk. sürmelidir.
Vibrasyon: Perküsyondan hemen sonra ekspiryum sırasında göğüs duvarına, kol ve
ellerin hızlı hareketleriyle uygulanan sarsıcı hareketlerdir. Sekresyonların trakeaya doğru
hareket etmesine yardımcıdır.
Perküsyon ve Vibrasyondan sonra hasta daima öksürtülmelidir. IĢlem sırasında Hipoksi
yönünden izlenir. Sekrasyonun özelliği ve miktarı değerlendirilir. Ağız bakımı verilir.
9-ALDIĞI – ÇIKARDIĞI SIVI ĠZLEMĠ :
Ameliyat sonrası dönemde, oral yolla beslenme istenmeyen durumlar, Dehidratasyon
nedeniyle fazla sıvı alması gereken durumlar. I.V. sıvı tedavi uygulamaları gibi durumlarda
mutlaka izlem yapılmalıdır.
Genelde doktor istemi doğrultusunda baĢlanıp sürdürülmesine rağmen, hemĢire
gereksinimi kendisi belirleyip, A.Ç.Takibini baĢlatabilir yada gerek olmadığını saptayabilir.
Takibe baĢlarken iĢlemin nasıl yapılacağı hastaya açıklanır. IĢlemin doğru bir Ģekilde
sürdürülebilmesi hastanın iĢbirliğine bağlıdır. Bilinçsiz hastalarda iĢlem tamamiyle hemĢire
kontrolündedir.
A.Ç. Takibi saatlik isteniyorsa, Her saat hastanın aldığı (oral, Nazogastrik yoluyla)
içerik, miktar ve özellikle açısından belirlenir ve kayıt edilir.
1 çay bardağı – 100 cc 1 su bardağı – 200-240 cc olarak kabul edilir. Nazogastrik ile
beslemede enjektör sistemi ve infüzyon pompasıyla miktar belirlenir.
Hasta bilinçli ise her saat aldığı sıvı miktarını kendine ait bir kağıda kaydetmesi
istenir. ( 8 saatlik yapılacak izlemde de bu uygundur.)
I.V. yolla beslemede; hangi solüsyonun hangi miktarda verileceğine karar verdikten sonra
tedavinin baĢlatılması ve sürdürülmesinden hemĢire sorumludur.
DDS ve saatte gidecek mayi miktarı belirlenir.
Sıvı – Ġzlem : 08.00'den itibaren ya da ne zaman baĢlatılması istenmiĢse baĢlatılır.
Saatte gidecek mayi miktarına göre, her saat baĢı kalan ve giden mayi miktarı kayıt edilir. 8
saatlik gönderilen mayi miktarları toplanarak hastanın aldığı diğer sıvılar eklenerek Genel
Aldığı toplamında gösterilir.
Hastanın Çıkardıkları (Ġdrar, NG, Kusma, Direnler) saatlik olarak takip edilecekse,
miktarları bağlantı sağlanmıĢ torbalarla ya da torbadan serum ĢiĢesine boĢaltılarak belirlenir.
Ġdrarda Ürofix ya da normal idrar torbası NG'de idrar torbası kullanılır.
Kusma; miktar ve özellik açısından değerlendirilir. Miktarı böbrek küvet ve ölçekli bir
kapla ölçülür.
Her biri ilgili alanlara saatlik olarak yazılarak 8 saatlik toplamalar Ģeklinde belirlenir.
AÇ. Takibinde 24 saat sonunda Genel toplam hesaplanır. Elde edilen sonuçlar, bireyin aldığı
ve çıkardığı sıvı miktarının dengeli olup olmadığı yönünden değerlendirilir. Değerlendirme
yapılırken hissedilmeyen sıvı kayıpları da göz önüne alınmalıdır.
10- NAZOGASTRĠK TAKĠBĠ :
Nazogastrik sonda besleme ya da diren amaçlı takılabilir. NG takıldıktan sonra yerinde
olup olmadığı kontrol edilir. Ayrıca beslemeden önce ve liaç uygulamadan önce kontrolü
yapılmalıdır. Drenaj amaçlı ise drenajın sağlamadığı durumlarda yine kontrol edilir. NG'nin
yerinde olup olmadığı konrolü tüpün ucuna enjektör takılarak bir miktar mide içeriği Aspire
ya da 10–15 cc hava verilerek stetoskopla dinlenerek yapılır. NG'nin her gün tespit yeri
değiĢtirilir.
Diren amaçlı sonda da Dekompresyon süresince gelen miktar ve içeriği sonda ucuna
takılan torbayla ölçülür ve kayıt edilir. Özelliğine göre saatlik ya da 8 saatlik ölçülür. Torba,
hasta seviyesinden aĢağıda olacak Ģekilde tespit edilmelidir.
11- DREN TAKĠBĠ :
Takipte, Drenaj tüplerinin yeri, hangi amaçla yerleĢtirildiği tüplerden gelecek drenajın
özelliği bilinmelidir.
Birden fazla diren varsa numaralandırılır. Hangi dirende ne kadar geldiği ölçülür ve
kayıt edilir.
Sıklıkla, göğüs, kalp, üriner sistem cerrahisi sonrasında Diren uygulanır.
Göğüs drenajı takibinde; Göğüs drenaj ĢiĢelerinin konumu önemlidir. ġiĢeler
kesinlikle hastanın göğüs seviyesinden 90 cm aĢağıda yer almalıdır. (Bu konumda her
yerçekimi etkisiyle drenaj kolay olur hem de hava ve sıvı plevral alana geri dönmez) ve
devrilmemesi için yatağın kenarına tespit edilmelidir.
-
Hastanın pozisyonu: Hastanın pozisyonu ne olursa olsun önemli olan tüplerin altta
kalmaması, kıvrılması ve bükülmemesidir. Aksi halde drenaj engellenir. Sıvı ve hava plevral
hava basıncında artıĢa neden olur.
-
Drenaj tüpleri; Çok uzun yada kısa olmamalıdır. Uzun tüpler kıvrılır, bükülür. Kısa
tüpler gerilir ve bağlantı yerlerinden ve göğüs duvarından ayrılabilir.
-
Tüplerin açıklığının sürdürülmesi: Tıkanıklık sık sık kontrol edilir. Özellikle Ameliyat
sonrası ilk saatlerde Kanlı drenaj, pıhtılaĢmaya neden olabileceği için tüpler, 30-60 dk. da bir
sağılmalı yada sıvazlanmalıdır. Sıvazlanma, sadece tüp tıkanmalarında uygundur. Eller iĢlem
öncesi Alkollenir ve ağrıya neden olmamak için tüpler yavaĢ yavaĢ sıvazlanmalıdır.
-
Tıkanma dıĢında tüplerin, sağılması uygundur. Tüp, göğse yakın olan yerden iki elle
sıkıca kavranır ve “süt sağarcasına” sağılır.
-
Hasta hareketli tutulur. Drenaj otururken ve dolaĢırken daha kolay olur.
-
Ġstem olmadıkça ve acil durumlar dıĢında tüpler klemplenmemeli, gerekli giriĢimler
yapıldıktan hemen sonra açılmalıdır. Tüpler, hasta ekspirasyon yaptıktan sonra klemplenir.
-
ġiĢenin devrilmesi plevral alana atmosfer havasının kaçması demektir. Hemen ĢiĢe dik
pozisyona getirilerek uçun tüpün su içinde olması sağlanır. Hastadan plevral boĢlukta biriken
havayı atması için kuvvetli nefes vermesi ve öksürmesi istenir.
-
Drenaj ĢiĢesi üzerine su seviyesi iĢaretlenir, gelen drenaj saat baĢı ölçülerek kaydedilir.
Ġlk 24 saatte 500- 1000cc drenaj olması ve bunun 100-300cc'sinin Ameliyat sonrası ilk 2
saatte olması normaldir. Daha sonra azalması renginin açılması beklenir.
12- BĠLĠNÇLĠ – PUPĠL – EXTREMĠTE TAKĠBĠ :
Bilinç Takibi: Bilinç düzeyinin belirlenmesi amacıyla yapılır. Bilinçsiz ya da bilinç
düzeyinde değiĢiklik olan hastalarda her saat baĢı, stabilleĢmiĢ fakat risk taĢıyan hastalarda
her 8 saate bir yapılıp, kaydedilmelidir.
Bilinç düzeyi belirlenmesinde Glasgow Koma Skalası kullanılır.Bu skalada;göz
açma,motor tepki ve sözel cevap gibi Spesifik gözlemlere sayısal değerler verilerek
değerlendirme yapılır.
Puanlama düzeyine göre :
Bu tanımlamalar hastanın kliniğine göre farklılık gösterebilir.
Hastanın bilinç düzeyi, verilen herhangi bir uyarana (ağrı, ses... gibi) hastanın verdiği
tepki ile belirlenir. Uyarı hafiften baĢlanıp gerektikçe artırılarak uygulanır.
Uyarı verilen alanlar :
- Glebella üzerine parmakla bası uygulanır
- Tırnak yatağına parmakla yada yabancı cisimle bas uygulanır.
- Meme ucu sıkıĢtırılır.
- Ayak tabanı topuktan parmaklara doğru sert bir cisimle çizilir.
- Kemikle derinin yakın olduğu alanlara bası uygulanır.
Pupil Takibi : Pupiller büyüklük, Ģekil ve ıĢığa reaksiyon açısından değerlendirilir. Bir
pupilde gözlenen bulgular diğer pupille karĢılaĢtırılır. Normalde her iki pupil eĢit büyüklükte
ve yuvarlaktır. Büyüklük ve Ģeklinde görülebilecek değiĢiklikler (Oval, düzensiz kenalı
pupil...) belirlenir. IĢık uygulaması yapılarak Çap ve Reaksiyon açısından değerlendirilir. Çap
olarak; Izokorik, Anizokorik, Bilateral Midriyazıs ve Bilaterel Myozis tanımlamaları
belirlenir.
Ġzokorik : Her iki pupil birbirine eĢit, ıĢık reaksiyonu pozitif ve büyüklük normaldir.
Anizokorik ; Pupil büyüklükleri birbirine eĢit değildir.
Bilateral Midriyazis : Her iki pupil normalden büyüktür..
13-SĠSTEM DEĞERLENDĠRĠLMESĠ
a- Nörolojik muayene
Pozisyon: Hastanın durumuna uygun pozisyon alması beklenir ya da alması gereken
pozisyon verilir.
Prone : Yüzüstü, yüzükoyun pozisyon
Supine : Sırtüstü pozisyon
Sağ yan : Sağ Lateral pozisyon
Sol yan : Sol Lateral pozisyon
BaĢ yukarıda: Semi fowler ( BaĢ 45° yukarıda olacak Ģekilde) Yatar pozisyon dıĢında;
Fowler : BaĢ ve boyun 90° açı yapacak Ģekilde olması
Sim's : Yarı yüzükoyun pozisyon
Bunların dışındaki pozisyonlar belirlenir ve kayıt edilir.
Aktivite :
Uyanık: Fizyolojik uyanık hali; Bilinç açık.
Uykuya meyilli: Fizyolojik uykuya meyil hali, ağlıyor, sakin
Laterjik : Yarı uykulu hal. Fizyolojik değildir. Küntlük, davranıĢlarda ağırlaĢma vardır.
Cilt tonüsü: Deri turgoru (Elastikiyet)
Normal: Normal deri, düz, yumuĢak ve esnektir. Siyanoz, sarılık yada soiukluk yoktur,
ılıktır, bütünlüğü bozulmamıĢtır.
Deri turgoru, el üzerinden, karın alanından dokunarak değerlendirilir.
Deri katlanıp bırakıldığında eski halini hemen alıyorsa tonüs normal olarak belirlenir.
Hipotonik: Derinin su içeriği azalmıĢ, elastikiyeti bozulmuĢtur. Hamur gibidir, kuru kırıĢık
ve mat görünümdedir. Katlanıp bırakıldığında eski haline hemen dönmez.
Hipertonik: Cilt; Sıcak, sert, ödemli ve cam gibi parlaktır. Deri kavranamaz, katlamak
mümkün olmaz.
b. Solunum değerlendirmesi
Solunum; Sayı, derinlik ve ritm açısından değerlendirilir.
Nitelik:
Apne; Solunumun geçici yada kalıcı olarak durmasıdır. 4-6 dk.'dan uzun sürmesi Solunum
Arresti olarak ifade edilir.
Bradipne: Solunum sayısının 10/dk'nın altında olmasıdır.
Takipne (Polipne): Solunum sayısının 24/dk'nın üzerinde olmasıdır.
Hiperpne: Solunum değerinin artmasıdır. Normal derinlikte bir solunumda yaklaĢık 500 cm3
hava alınır. Bu miktarda artma derinliğin artması olarak tanımlanır.
Hipopne: Solunum değerinin azalmasıdır.
Hiperventilasyon: Ventilasyon sıklığının ardmasıdır. AĢırı ventilasyon yapılması durumudur.
Hipeventilasyon: Ventilasyon sıklığının azalmasıdır.
Kusmaul Solunum : Solunum anormal Ģekilde derinliğinin ve hızının artmasıdır.
Dispne : Güç ve sıkıntılı solunumdur. Ventilasyon için çaba harcanır. Solunum hızı ve
yüzeyseldir. Burun kanatları açılıp kapanır. Karın kaslar solunuma katılır.
Cheyne – stokes solunum : solunum yüzeysel baĢlar. Hız ve derinliğinde derece derece
artma olur.
Anormal Ģekilde hız ve derinlik arttıktan sonra aynı Ģekilde derece derece yavaĢlar ve
yüzeyselleĢir. 10-20 sn Apne dönemi görülür. Ölümden önce görülen bir solunum biçimidir.
Biot Solunum: Takipne ve Apne' n/n birbirini izlediği periyodik bir solunum tipidir.
Fish Mauth Breathing (Sudan çıkmıĢ balık gibi soluma) : Solunum
yetmezliğinde Ekspirasyonun mümkün olduğunca uzatılarak yapılmasıdır.
Solunum seslerinin alındığı bölge : Göğüsün ön, arka ve yan bölümleri steteskopla
simetrik bir Ģekilde dinlenir. Dinlerken hastadan nefes alıp vermesi istenir. Solunum seslerinin
süresine, niteliğine, Ģiddetine ve patolojik seslerin alınıp alınmadığına dikkat edilir.
Solunum seslerinin özelliği:
Temiz: Normal solunum seslerinin alınması.
Trakeal sesler
BronĢial sesler
Bronkoveziküler sesler - Veziküler sesler
Rali : Özellikle inspirasyonda duyulan kısa. kesintili ve müzikal olmayan
seslerdir.Karda yürüme sesi yada çıtırtı sesi olarak duyulur. Ince, orta, kaba rali Ģekilde
gruplanır. Kaba Rali Inspirasyon baĢında ve ekspirasyonda da duyulabilir. Fokurdama
sesidir.(Sekresyona bağlı).
Stridor : Sıeteskopa gerek olmadan da duyulur. Daralma sonucu (Larenx, trakea)
Inspirasyon sırasında duyulan Horoz öter tarzda sestir, inspirasyonda "Subra klavikular
bölgede içe çekilmiĢ tipik belirtisidir.
Wheezing: Özellikle Ekspirasyonda duyulan ıslık sesine benzeyen devamlı kesintisiz
hıĢırtılı sestir. Boyun ve kaburgalar arası yardımcı kaslar solunuma katılır.
AzalmıĢ: Pievral bölgede doku artıĢı, sıvı ve havanın varlığı solunum seslerini azaltır.
Piöral ağrıda ve TaĢipne de solunum yüzeyel olduğundan sesler, hafifler veya duyulmaz.
c- Kardio – vasküler sistemin değerlendirilmesi
Tırnak yatağı rengi : Periferik dolaĢım yeterliliği tespit edilir.
Pembe : Normal ve dolaĢım yeterli.
Soluk : Yetersiz dolaĢım yada Anemik bir görüntü düĢündürür.
Siyanotik : O2 gereksinimi yeterli karĢılanamıyor düĢündürür.
Nabız : Hız, ritm ve dolgunluk açısından değerlendirilir.
Ritmik : Atımların bronlardı sıra ve düzenli aralıklarla olması.
Aritmi : Nabzın ritmik olmaması. Aritmi varsa Apikal ve Radyal Nabız arasındaki iliĢki
kontrol edilir.
Defist : Apikal Nabız ile Radyal nabız arasındaki farktır. Iki hemĢire 1 dk. Sayar ve
karĢılaĢtırır. Radyal nabız
daha düĢüktür.
Sıçrayıcı : Ani yükselen nabız.
Plirorm . Nabız sayısı 130dk.'nın üzerindedir. Zor paple edilir.
Ipliksidir : TitreĢimlidir.
Bradikardi : Nabız hızının 60 dk.'nın altında olmasıdır.
Kapiller dolgunluk : Perifere dolaĢımın yeterliliğini tespit etmek için bakılır.
Normal : Tırnak yatağına diğer el parmağı ile basıldığında oluĢan solukluk 3sn. denenince
eski halini alıyorsa
(Normal 3sn. normaldir.)
Tembel : OluĢan solukluk eski rengini 3 sn.'den daha geç alıyorsa
Tembel : 3sn. tembeldir.
Yok : DolaĢım yok yada engellenmiĢtir.
Ödem : Yeri ve düzeyi (derecesi) belirlenir. Yüz, göz yaygın (Anazarka), Üst
extremite, Alt extremite ede olup
olmadığı ve ödem varsa derecesi tespit edilir.
Hafif : Ilgili alan baĢ parmak kullanılarak bastırıldığında çukurluk oluĢuyor ve eski halini
hemen alıyorsa.
ġiddetli : OluĢan çukurluk eski halini daha geç sürede alıyorsa.
Gode bırakan : BaĢparmakla bastırıldığında oluĢan çukurluk (Gode) eski halini almıyorsa.
d. Gastroıntestinal - genitoüriner sistemin değerlendirilmesi
Karın: Hasta sırtüstü pozisyonda karın alanı Palpasyonla değerlendirilir. Normalde
basıldığında karın alanı
1-2 cm içeriye geçer.
Düz ve YumuĢak : Normal durumu gösterir.
Gergin : Bastırıldığında 1-2 cm içeriye geçmemesi.
Sert : Cerrahi müdahaleyi gerektirecek bir durumu düĢündürür.
ġiĢ : BombeleĢmiĢ bir görüntü. Karın içi sıvısı artması durumlarında görülür. (Asit varlığı
gibi)
Hassas : Gerginlik, sertlik ve insizyon alanı varlığında görülür.
Bağırsak sesleri: Her bir kadran (4 kadran) sağdan-sola doğru Steteskopla V er dk.
dinlenir. Birer dk. süresince duyulan yaklaĢık 6-10 arasındaki sesler NORMAL kabul edilir.
4 Kadranda var: Sağdan sola doğru her iki kadran dinlendiğinde 4 kadranda da ses
duyulmasıdır.
Hiparaktif:Bağırsak seslen dinlendiğinde 1 dk.da yaklaĢık olarak 10'un üstünde ses
duyulmasıdır.
Peristaltizmin arttığı ve diyare gibi konularda fikir verir.
Hipoaktif: Bağırsak sesleri dinlendiğinde yaklaĢık olarak 6' nın altında ses duyulması.
Peristaltizmin
yavaĢladığı ve tıkanıklık olup olmadığı konularında fikir verir.
Yok : Bağırsak seslerinin alınmaması. Tıkanıklık, Peristaltizmin yokluğu konularında fikir
verir.
e.Mesane fonksiyonu :
Normal idrara çıkma.
Distansiyon : Idrar yapılamama ve oluĢan glop sonucu mesaneden hissedilen hassasiyet.
Fotey Kateter : Mesaneye foley kateter yerleĢtirilerek idrarın boĢaltılması.
Diğer : Direk böbreğe ya da üreterlere kateter yerleĢtirilerek idrarın boĢaltıması (Nefrostomi,
Sistofîx ........).
H- EX OLAN HASTAYA HEMġĠRELĠK YAKLAġIMI UYGULAMALAR:
Ex vaka iĢlemleri:
- Ġlgili doktor hastanın yaĢam bulguları ve EKG'sini kontrol ederek ex durumunu tespit eder.
- Ex'in üzerindeki tüm giyisiler iç çamaĢırları dahil kesilerek çıkarılır.
- Ex'in takma diĢleri, lens, idrar torbası, NGS, varsa kateterleri hemĢire tarafından çıkartılır.
Kanayan pansumanı varsa
yenilenir. Ziynet eĢyaları ve parası Hasta EĢyaları Teslim Formu ile exin yakınına imza
karĢılığı teslim edilir. Yakını yok ise
idari ofise teslim edilir.
- Ex'in altına bir çarĢaf yayılarak çenesi bağlanır, ayak baĢ parmakları birbirine bağlanır,
kolları yanlara flasterle sabitlenir ve
çarĢaf sarılır.
- Bir flaster üzerine ex'in adı, soyadı, ölüm saati ve tarihi hemĢire tarafından yazılarak çarĢafın
üzerine yapıĢtırılır.
- Ex morga kaldırılır, yapılan iĢlemler hasta dosyasına kaydedilir.
- Ġdari ofis elemanı tarafından, ex olan hasta için nüfus kağıdının aslı ile Mernis Ölüm
Tutanağı 5 nüsha olarak düzenlenir.
Hasta tarafından, hastanın kağıdı ile birlikte 3 nüshası nüfus müdürlüğüne gönderilir. Ex kayıt
defteri ileteslim edilir. Bir
nüshası deftere iliĢtirilir.
- Doktor tarafından doldurulan Gömme Izin Kağıdı, hasta yakınlarına verilerek Mezarlıklar
Müdürlüğüne baĢvurması
gerektiği belirtilir.
- Ex acil personeli ve acil sorumlusu hemĢiresi veya süpervisor hemĢire tarafından yakınlarına
teslim edilir ve Ex Kayıt
Defteri ne exi teslim aldığına dair hasta yakınından imza alınır.
- Ex olan hasta anlaĢmalı kurumlar hastası ise idari afis elemanı anlaĢmalı kurulmadan onay
aldıktan sonra exi yakınlarına
teslim eder.
Hasta dıĢarıdan ex olarak gelmiĢ ise doktor tarafından rapor düzenlenir ve hasta yakınlarına
ex ile birlikte teslim edilir.
Yapılan iĢlemler Acil Poliklinik Protokol Defterine kaydedilir. Çekilen EKG deftere ilave
edilir.
Adli Vaka ĠĢlem Uygulamaları:
- Eğer ex adli bir vaka ise danıĢman doktor tarafından bölge karakoluna haber verilir, görevli
memur hastaya doktor ile
görüĢtürülür.
- Ex olan hastanın kimlik kartı idari ofis elemanı tarafından alınır.
- Yapılan tüm iĢlemler Adli Vaka Kayıt Defterine kaydedilir. Çekilen EKG, deftere ilave
edilir.
- Ġlgili doktor geçici rapor yazar. Rapor, polise teslim edilir ve teslim edilen polisin adı-soyadı
alınır ve Adli Vaka Kayıt Defterine kaydedilir. Raporun bir nüshası idari ofiste rapor
dosyasına konur.
- Adli vaka olan exle çenesi ve ayak parmakları bağlanmaz.
- Polis incelemesinden sonra adli vaka polisin yönlendirdiği kiĢiye Adli Vaka Kayıt Defteri'ne
kaydı yapılara, imza karĢılığı
teslim edilir.
BĠ. HEMġĠRELĠK BAKIMI
PNÖMOTORAKS
Akciğerler, biri göğüs duvarının iç yüzeyini örten diğeri ise akciğerlerin dıĢ yüzeyini
kaplayan çok ince 2 kılıfla sarılmıĢlardır. Akciğer zarı yada plevra adı verilen bu 2 kılıf
arasında normalde hava bulunmaz ve bu alandaki basınç negatif değerlerdedir. Akciğer
dokusu normalde aynı bir balon gibi büzülme ve sönme eğiliminde olmasına rağmen plevra
boĢluğundaki bu negatif basınç sayesinde ĢiĢkin kalmakta ve nefes alma sırasında solunum
kasları ile göğüs boĢluğu daha fazla geniĢletildiğinde içeriye bir miktar hava girmekte, nefes
verme ile alınan hava dıĢarı atılmaktadır. Ancak en zorlu nefes verme sonunda bile
akciğerlerde belirli bir miktar hava daima kalmaktadır yani akciğer tamamen sönmemektedir.
Akciğeri çevreleyen ve aslında gerçek bir boĢluk olmayan bu sanal boĢlukta çok az miktarda
kaygan bir sıvı bulunur ve bu sayede soluk alıp verme esnasında akciğerler hareket edebilir.
Göğüs duvarı yaralanmalarında olduğu gibi dıĢarıdan veya akciğer hastalıklarına bağlı olarak
akciğer dokusunun yırtılması sonucu içeriden plevra boĢluğuna hava girmesi halinde bu
boĢluktaki basınç negatif değerlerden nötr yada pozitif değerlere yükselir ki bu durumda
akciğer kendisini açık tutacak bir güç kalmadığından aynı bir balon gibi söner. Pnömotoraks
adı verilen bu durumda sönen akciğer kısmen yada tamamen solunum iĢlevini yerine
getiremez hale gelir.
Pnömotoraks ÇeĢitleri :
•
Pnömotoraks baĢlıca 2 grupta sınıflandırılır.
•
Travmatik pnömotoraksta göğüs duvarını delerek plevra boĢluğuna hava girmesine
neden olan bir yaralanma söz konusu iken,
•
Spontan (kendiliğinden) pnömotoraksta ise akciğer dokusunun yırtılması ile
havayollarımızdan plevra boĢluğuna kaçak olması tabloya neden olmaktadır. Spontan
pnömotoraks bazen KOAH, akciğer tüberkülozu, astım, akciğer kanseri, bronĢektazi,
akciğer absesi gibi altta yatan hastalığının akciğer dokusunda yaptığı tahribat ve
yırtılma sonucunda bazen de hiçbir akciğer hastalığı olmayan sağlıklı bireylerde
ortaya çıkabilir.
TEDAVĠ
•
1. Ġstirahat ve Oksijen tedavisi : Sağlıklı bireylerde görülen akciğerin kısmen
söndüğü (<10%)pnömotoraks olgularında hasta istirahat ve burundan verilen Oksijen
tedavisi ile takibe alınır. Eğer 1 hafta içersinde plevra boĢluğundaki hava geri emilirse
yani kaybolursa baĢka bir tedaviye gerek kalmaz. Bu tür hastalarda çekilen bilgisayarlı
tomografide bazen akciğerin üst loblarında küçük hava kistleri görülür ve
pnömotoraksın bu kistlerden birinin yırtılması ile oluĢtuğu anlaĢılır.
•
2. Basit aspirasyon : 15% ten daha fazla alanı kaplayan ve altta yatan akciğer
hastalığı olmayan pnömotoraks olgularında bu yöntem uygulanabilir. Lokal anestezi
yapıldıktan sonra göğüs duvarından ince bir iğne ile plevra boĢluĢuna girilerek
buradaki hava aspire edilir (geri çekilir). kontrol grafisinde pnömotoraks düzeldi ise
baĢka bir tedaviye gerek kalmaz.
•
3. Göğüs tüpü ile drenaj : Altta yatan bir akciğer hastalığına bağlı olarak geliĢmiĢ
pnömotorakslarda ve travmatik pnömotorakslarda ilk aĢamada uygulanacak tedavi
yöntemidir. Ayrıca 15% ten daha fazla alanı kaplayan veya baĢtaki diğer 2 yöntemin
uygulanmasına rağmen baĢarı sağlanamayan altta yatan akciğer hastalığı olmayan
spontan pnömotoraks olgularında uygulanması gereken diğer tedavi seçeneğidir. Bu
yöntemde lokal anestezi sonrası göğüs duvarından plevra boĢluğuna plastik steril bir
tüp sokulur ve bu tüpün açıkta kalan ucu dıĢarı hava çıkmasına yani havanın drene
edilmesine izin verecek ancak dıĢarıdan içeri hava girmesine izin vermeyecek kapalı
bir sisteme bağlanır. Bu sayede plevra boĢluğundaki hava kısa sürede boĢaltılarak
akciğerin yeniden açılması sağlanır.
•
4. Cerrahi giriĢim: Göğüs tüpü takılmasına rağmen düzelmeyen yada tekrarlayan
pnömotorakslarda artık cerrahi yöntemlerin uygulanmasına gerek vardır. Cerrahi
yöntemde ameliyathane koĢulları ve genel anestezi altında göğüs boĢluğuna girilerek
akciğer veya göğüs duvarında hava kaçağına neden olan yırtıklar tamir edilir.
•
Göğüs Dreni Olan Hastalarda Klinik Takip Esasları
•
1.Hastalara belirli aralıklarla akciğer grafisi çekilerek primer patolojinin
•
seyri değerlendirilmelidir.
•
2.Her vizitte hasta öksürtülerek drenden hava çıkıĢı olup olmadığı
•
ve ĢiĢedeki osilasyon (derin nefes alıp verme sırasında drenaj
•
ĢiĢesi borusundaki sıvının salınım hareketi) durumu değerlendirilmelidir.
•
3.Günlük drenaj takibi yapılmalıdır.
•
4.Drenaj ĢiĢesi içindeki sıvı günlük yenilenerek hastadan gelen
•
sıvının rengi net olarak değerlendirilmelidir.
•
5. Hastaların derin nefes alıp verme, öksürme, balon ĢiĢirme ve
•
triflowmetre ile solunum egzersizi yapmaları sağlanmalı, bunun
•
için gerekli eğitim verilmelidir.
•
6. Hastaların mobilize olmaları ve oral veya damar yolu ile bol
•
sıvı alarak hidrate olmaları sağlanmalıdır.
•
7.Gereğinde akciğer ekspansiyonuna yardımcı olmak ve balgam
•
atmayı kolaylaĢtırmak amacıyla hastalara soğuk buhar veya nebül
•
verilmelidir.
•
8. Hastaların yukarda sayılan iĢlemeleri rahat yapabilmeleri için
•
analjezikler ve dren kaynaklı enfeksiyonları önlemek için ğereğinde
•
antibiyotik verilmelidir.
•
9. Günlük dren dibi pansumanı yapılmalıdır.
ENFEKSĠYON RĠSKĠ :
•
Mikroorganizma bulaĢmasını engellemek
•
Her hasta ile temas edildiği zaman eller yıkanır
•
·
IV uygulama gibi durumlarda aseptik tekniklere uygun yapılmalı
•
·
Günlük katater kontrolü yapılır
•
·
Ziyaretçi kısıtlanır ve gelen ziyaretçinin ellerini yıkaması söylenir
•
·
Enfeksiyon yatkınlığına neden olan durumlar değerlendirilir
•
·
Hasta ve ailesine enfeksiyon belirti ve bulguları öğretilir
•
·
Diyetinde bol protein ve kalori alması sağlanır.
•
·
YaĢam bulgular takibi yapılmalıdır
Download