2009 3. Çeyrek Finansal Tablo ve Dipnotlar

advertisement
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Bilanço
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
VARLIKLAR
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
I- Cari Varlıklar
A- Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar
1- Kasa
2- Alınan Çekler
3- Bankalar
4- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri
5- Diğer Nakit ve Nakit Benzeri Varlıklar
B- Finansal Varlıklar ile Riski Sigortalılara Ait Finansal Yatırımlar
1- Satılmaya Hazır Finansal Varlıklar
2- Vadeye Kadar Elde Tutulacak Finansal Varlıklar
3- Alım Satım Amaçlı Finansal Varlıklar
4- Krediler
5- Krediler Karşılığı
6- Riski Hayat Poliçesi Sahiplerine Ait Finansal Yatırımlar
7- Şirket Hissesi
8- Finansal Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı
C- Esas Faaliyetlerden Alacaklar
1- Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar
2- Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı
3- Reasürans Faaliyetlerinden Alacaklar
4- Reasürans Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı
5- Sigorta ve Reasürans Şirketleri Nezdindeki Depolar
6- Sigortalılara Krediler (İkrazlar)
7- Sigortalılara Krediler (İkrazlar) Karşılığı
8- Emeklilik Faaliyetlerinden Alacaklar
9- Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Şüpheli Alacaklar
10- Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Şüpheli Alacaklar Karşılığı
D- İlişkili Taraflardan Alacaklar
1- Ortaklardan Alacaklar
2- İştiraklerden Alacaklar
3- Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar
4- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüslerden Alacaklar
5- Personelden Alacaklar
6- Diğer İlişkili Taraflardan Alacaklar
7- İlişkili Taraflardan Alacaklar Reeskontu
8- İlişkili Taraflardan Şüpheli Alacaklar
9- İlişkili Taraflardan Şüpheli Alacaklar Karşılığı
E- Diğer Alacaklar
1- Finansal Kiralama Alacakları
2- Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri
3- Verilen Depozito ve Teminatlar
4- Diğer Çeşitli Alacaklar
5- Diğer Çeşitli Alacaklar Reeskontu
6- Şüpheli Diğer Alacaklar
7- Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı
F- Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
1- Gelecek Aylara Ait Giderler
2- Tahakkuk Etmiş Faiz ve Kira Gelirleri
3- Gelir Tahakkukları
4- Gelecek Aylara Ait Diğer Giderler ve Gelir Tahakkukları
G- Diğer Cari Varlıklar
1- Gelecek Aylar İhtiyacı Stoklar
2- Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
3- Ertelenmiş Vergi Varlıkları
4- İş Avansları
5- Personele Verilen Avanslar
6- Sayım ve Tesellüm Noksanları
7- Diğer Çeşitli Cari Varlıklar
8- Diğer Cari Varlıklar Karşılığı
I- Cari Varlıklar Toplamı
Dipnot
14
14
14
14
11
11
11
12
12
12
4.2,12
2.8,12
12,17
4.2
12
45
12
30 Eylül 2009
24,274,250
6,168
16,992,091
7,275,991
38.098.863
11,029,170
27,069,693
9.252.094
2,564,862
(508,838)
193,906
1,018,619
5,983,546
11,238
2,067
9,171
7,591
2,579
5,012
-
17
17
12
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
1
4,044,139
4,044,139
576,453
84,532
482,195
2,518
7,207
76,264,628
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2008
30,953,974
5,217
23,108,352
7,840,405
42,448,489
12,447,262
30,001,227
9,807,351
1,810,408
(350,940)
981,175
7,366,708
29,922
(29,922)
16,778
16,778
8,242
5,420
2,822
4,337,002
4,286,850
50,152
488,164
79,402
398,589
2,660
7,513
88,060,000
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Bilanço
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
VARLIKLAR
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
II- Cari Olmayan Varlıklar
A- Esas Faaliyetlerden Alacaklar
1- Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar
2- Sigortacılık Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı
3- Reasürans Faaliyetlerinden Alacaklar
4- Reasürans Faaliyetlerinden Alacaklar Karşılığı
5- Sigorta ve Reasürans Şirketleri Nezdindeki Depolar
6- Sigortalılara Krediler (İkrazlar)
7- Sigortalılara Krediler (İkrazlar) Karşılığı
8- Emeklilik Faaliyetlerinden Alacaklar
9- Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Şüpheli Alacaklar
10- Esas Faaliyetlerden Kaynaklanan Şüpheli Alacaklar Karşılığı
B- İlişkili Taraflardan Alacaklar
1- Ortaklardan Alacaklar
2- İştiraklerden Alacaklar
3- Bağlı Ortaklıklardan Alacaklar
4- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüslerden Alacaklar
5- Personelden Alacaklar
6- Diğer İlişkili Taraflardan Alacaklar
7- İlişkili Taraflardan Alacaklar Reeskontu
8- İlişkili Taraflardan Şüpheli Alacaklar
9- İlişkili Taraflardan Şüpheli Alacaklar Karşılığı
C- Diğer Alacaklar
1- Finansal Kiralama Alacakları
2- Kazanılmamış Finansal Kiralama Faiz Gelirleri
3- Verilen Depozito ve Teminatlar
4- Diğer Çeşitli Alacaklar
5- Diğer Çeşitli Alacaklar Reeskontu
6- Şüpheli Diğer Alacaklar
7- Şüpheli Diğer Alacaklar Karşılığı
D- Finansal Varlıklar
1- Bağlı Menkul Kıymetler
2- İştirakler
3- İştirakler Sermaye Taahhütleri
4- Bağlı Ortaklıklar
5- Bağlı Ortaklıklar Sermaye Taahhütleri
6- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüsler
7- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüsler Sermaye Taahhütleri
8- Finansal Varlıklar ve Riski Sigortalılara Ait Finansal Yatırımlar
9- Diğer Finansal Varlıklar
10- Finansal Varlıklar Değer Düşüklüğü Karşılığı
E- Maddi Varlıklar
1- Yatırım Amaçlı Gayrımenkuller
2- Yatırım Amaçlı Gayrımenkuller Değer Düşüklüğü Karşılığı
3- Kullanım Amaçlı Gayrımenkuller
4- Makine ve Teçhizatlar
5- Demirbaş ve Tesisatlar
6- Motorlu Taşıtlar
7- Diğer Maddi Varlıklar (Özel Maliyet Bedelleri Dahil)
8- Kiralama Yoluyla Edinilmiş Maddi Varlıklar
9- Birikmiş Amortismanlar
10- Maddi Varlıklara İlişkin Avanslar (Yapılmakta Olan Yatırımlar Dahil)
F- Maddi Olmayan Varlıklar
1- Haklar
2- Şerefiye
3- Faaliyet Öncesi Döneme Ait Giderler
4- Araştırma ve Geliştirme Giderleri
6- Diğer Maddi Olmayan Varlıklar
7- Birikmiş İtfalar
8- Maddi Olmayan Varlıklara İlişkin Avanslar
G- Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları
1- Gelecek Yıllara Ait Giderler
2- Gelir Tahakkukları
3- Gelecek Yıllara Ait Diğer Giderler ve Gelir Tahakkukları
H- Diğer Cari Olmayan Varlıklar
1- Efektif Yabancı Para Hesapları
2- Döviz Hesapları
3- Gelecek Yıllar İhtiyacı Stoklar
4- Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar
5- Ertelenmiş Vergi Varlıkları
6- Diğer Çeşitli Cari Olmayan Varlıklar
7- Diğer Cari Olmayan Varlıklar Amortismanı
8- Diğer Cari Olmayan Varlıklar Karşılığı
II- Cari Olmayan Varlıklar Toplamı
Varlıklar Toplamı
Dipnot
30 Eylül 2009
310,135,246
-
310,135,246
-
9
338,466
9
263,470
149,996
(75,000)
-
9
9
6
6
6
6
8
8
8
8
-
-
999,121
-
1,446,372
1,662,159
(2,109,410)
2,180,367
3,939,843
(2,713,196)
953,721
-
-
313,653,200
389,917,828
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
2
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2008
238.250.436
238.250.436
263.470
263.470
1.228.250
1.338.186
1.662.159
(1.772.095)
1.163.411
3.379.303
(2.449.752)
233.860
240.905.567
328.965.567
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Bilanço
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
YÜKÜMLÜLÜKLER
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
III- Kısa Vadeli Yükümlülükler
A- Finansal Borçlar
1- Kredi Kuruluşlarına Borçlar
2- Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar
3- Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri
4- Uzun Vadeli Kredilerin Ana Para Taksitleri ve Faizleri
5- Çıkarılmış Tahviller(Bonolar) Anapara, Taksit ve Faizleri
6- Çıkarılmış Diğer Finansal Varlıklar
7- Çıkarılmış Diğer Finansal Varlıklar İhraç Farkı
8- Diğer Finansal Borçlar (Yükümlülükler)
B- Esas Faaliyetlerden Borçlar
1- Sigortacılık Faaliyetlerinden Borçlar
2- Reasürans Faaliyetlerinden Borçlar
3- Sigorta ve Reasürans Şirketlerinden Alınan Depolar
4- Emeklilik Faaliyetlerinden Borçlar
5- Diğer Esas Faaliyetlerden Borçlar
6- Diğer Esas Faaliyetlerden Borçlar Borç Senetleri Reeskontu
C-İlişkili Taraflara Borçlar
1- Ortaklara Borçlar
2- İştiraklere Borçlar
3- Bağlı Ortaklıklara Borçlar
4- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüslere Borçlar
5- Personele Borçlar
6- Diğer İlişkili Taraflara Borçlar
D- Diğer Borçlar
1- Alınan Depozito ve Teminatlar
2- Diğer Çeşitli Borçlar
3- Diğer Çeşitli Borçlar Reeskontu
E- Sigortacılık Teknik Karşılıkları
1- Kazanılmamış Primler Karşılığı - Net
2- Devam Eden Riskler Karşılığı - Net
3- Hayat Matematik Karşılığı - Net
4- Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı – Net
5- İkramiye ve İndirimler Karşılığı – Net
6- Yatırım Riski Hayat Sigortası Poliçe Sahiplerine Ait Poliçeler İçin Ayrılan
Karşılık – Net
7- Diğer Teknik Karşılıklar – Net
F- Ödenecek Vergi ve Benzeri Diğer Yükümlülükler İle Karşılıkları
1- Ödenecek Vergi ve Fonlar
2- Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri
3- Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer
Yükümlülükler
4- Ödenecek Diğer Vergi ve Benzeri Yükümlülükler
5- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
6- Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri
7- Diğer Vergi ve Benzeri Yükümlülük Karşılıkları
G- Diğer Risklere İlişkin Karşılıklar
1- Kıdem Tazminatı Karşılığı
2- Sosyal Yardım Sandığı Varlık Açıkları Karşılığı
3- Maliyet Giderleri Karşılığı
H- Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1- Gelecek Aylara Ait Gelirler
2- Gider Tahakkukları
3- Gelecek Aylara Ait Diğer Gelirler ve Gider Tahakkukları
I- Diğer Kısa Vadeli Yükümlülükler
1- Ertelenmiş Vergi Yükümlüğü
2- Sayım ve Tesellüm Fazlalıkları
3- Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yükümlülükler
III - Kısa Vadeli Yükümlülükler Toplamı
Dipnot
19,20
19,20
19
19
17,19
19
19
19
17
17
17
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2008
30 Eylül 2009
1,027,676
237,723
1,027,676
237,723
11,551,720
15,522,159
770,500
1,011,497
10,781,220
14,510,662
16,800
30,249
16,800
30,249
343,054
1,465,994
31,056
32,351
311,998
1,433,643
7,457,396
8,457,833
5,906,690
7,256,366
1,490,982
1,201,467
59,724
-
19
23
23
19
19
19
19
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
3
1,115,225
877,516
219,356
1,172,728
994,738
177,990
18,353
2,257,992
- 2,257,992
186,818
186,818
143,181
143,181
24,099,862
2,714,151
2,714,151
247,769
247,769
148,120
148,120
29,996,726
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Bilanço
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
YÜKÜMLÜLÜKLER
IV- Uzun Vadeli Yükümlülükler
A- Finansal Borçlar
1- Kredi Kuruluşlarına Borçlar
2- Finansal Kiralama İşlemlerinden Borçlar
3- Ertelenmiş Finansal Kiralama Borçlanma Maliyetleri
4- Çıkarılmış Tahviller
5- Çıkarılmış Diğer Finansal Varlıklar
6- Çıkarılmış Diğer Finansal Varlıklar İhraç Farkı
7- Diğer Finansal Borçlar (Yükümlülükler)
B- Esas Faaliyetlerden Borçlar
1- Sigortacılık Faaliyetlerinden Borçlar
2- Reasürans Faaliyetlerinden Borçlar
3- Sigorta ve Reasürans Şirketlerinden Alınan Depolar
4- Emeklilik Faaliyetlerinden Borçlar
5- Diğer Esas Faaliyetlerden Borçlar
6- Diğer Esas Faaliyetlerden Borçlar Borç Senetleri Reeskontu
C- İlişkili Taraflara Borçlar
1- Ortaklara Borçlar
2- İştiraklere Borçlar
3- Bağlı Ortaklıklara Borçlar
4- Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüslere Borçlar
5- Personele Borçlar
6- Diğer İlişkili Taraflara Borçlar
D- Diğer Borçlar
1- Alınan Depozito ve Teminatlar
2- Diğer Çeşitli Borçlar
3- Diğer Çeşitli Borçlar Reeskontu
E- Sigortacılık Teknik Karşılıkları
1- Kazanılmamış Primler Karşılığı – Net
2- Devam Eden Riskler Karşılığı – Net
3- Hayat Matematik Karşılığı – Net
4- Muallak Hasar ve Tazminat Karşılığı – Net
5- İkramiye ve İndirimler Karşılığı – Net
6- Yatırım Riski Hayat Sigortası Poliçe Sahiplerine Ait Poliçeler İçin
Ayrılan Karşılık – Net
7- Diğer Teknik Karşılıklar – Net
F- Diğer Yükümlülükler ve Karşılıkları
1- Ödenecek Diğer Yükümlülükler
2- Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer
Yükümlülükler
3- Diğer Borç ve Gider Karşılıkları
G- Diğer Risklere İlişkin Karşılıklar
1- Kıdem Tazminatı Karşılığı
2- Sosyal Yardım Sandığı Varlık Açıkları Karşılığı
H-Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları
1- Gelecek Yıllara Ait Gelirler
2- Gider Tahakkukları
3- Gelecek Yıllara Ait Diğer Gelirler ve Gider Tahakkukları
I- Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler
1- Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü
2- Diğer Uzun Vadeli Yükümlülükler
IV- Uzun Vadeli Yükümlülükler Toplamı
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
Dipnot
30 Eylül 2009
19
19
17
17
23
23
21
21
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
4
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2008
310,135,246
310,135,246
38,104,692
37,750,226
-
238,250,436
238,250,436
41,746,147
41,746,147
-
354,466
-
-
41,667
41,667
348,281,605
49,538
49,538
40,644
40,644
280,086,765
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Bilanço
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
ÖZSERMAYE
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
V- Özsermaye
A- Ödenmiş Sermaye
1- (Nominal) Sermaye
2- Ödenmemiş Sermaye
3- Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları
4- Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları
B- Sermaye Yedekleri
1- Hisse Senedi İhraç Primleri
2- Hisse Senedi İptal Karları
3- Sermayeye Eklenecek Satış Karları
4- Yabancı Para Çevirim Farkları
5- Diğer Sermaye Yedekleri
C- Kar Yedekleri
1- Yasal Yedekler
2- Statü Yedekleri
3- Olağanüstü Yedekler
4- Özel Fonlar (Yedekler)
5- Finansal Varlıkların Değerlemesi
6- Diğer Kar Yedekleri
D- Geçmiş Yıllar Karları
1- Geçmiş Yıllar Karları
E- Geçmiş Yıllar Zararları
1- Geçmiş Yıllar Zararları
F- Dönem Net Karı
1- Dönem Net Karı
2- Dönem Net Zararı
V- Özsermaye Toplamı
Yükümlülükler Toplamı
Dipnot
2.13,15
15
11,15
30 Eylül 2009
51,100,000
51,100,000
406,138
224,906
181,232
(32,461,081)
(32,461,081)
(1,508,696)
(1,508,696)
17,536,361
389,917,828
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
5
Bağımsız Denetimden
Geçmiş
31 Aralık 2008
51,100,000
51,100,000
243,157
224,906
18,251
(27,755,759)
(27,755,759)
(4,705,322)
(4,705,322)
18,882,076
328,965,567
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihinde Sona Eren Dokuz Aylık Ara Hesap Dönemine Ait
Gelir Tablosu
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
Bağımsız
Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
I-TEKNİK BÖLÜM
A- Hayat Dışı Teknik Gelir
1- Kazanılmış Primler (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
1.1- Yazılan Primler (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
1.1.1- Brüt Yazılan Primler
1.1.2- Reasüröre Devredilen Primler
1.2- Kazanılmamış Primler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım
Düşülmüş Olarak)
1.2.1- Kazanılmamış Primler Karşılığı
30 Eylül 2009
17
17
5,17
5,082,328
5,075,590
3,576,093
3,698,410
(122,317)
30 Eylül 2008
929,217
848,575
4,069,007
4,231,344
(162,337)
5,17,29
5,17,29
1,499,497
1,528,264
(3,220,432)
(3,273,346)
(28,767)
52,914
-
80,642
(450,870)
(22,268)
(1,001)
(1,001)
Dipnot
1.2.2- Kazanılmamış Primler Karşılığında Reasürör Payı
1.3- Devam Eden Riskler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım
Düşülmüş Olarak)
1.3.1- Devam Eden Riskler Karşılığı
1.3.2- Devam Eden Riskler Karşılığında Reasürör Payı
2- Teknik Olmayan Bölümden Aktarılan Yatırım Gelirleri
6,738
-
3- Diğer Teknik Gelirler (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
3.1- Brüt Diğer Teknik Gelirler
3.2- Brüt Diğer Teknik Gelirlerde Reasürör Payı
B- Hayat Dışı Teknik Gider
1- Gerçekleşen Hasarlar (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
1.1- Ödenen Hasarlar (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
1.1.1- Brüt Ödenen Hasarlar
5,29
5,29
1.1.2- Ödenen Hasarlarda Reasürör Payı
1.2- Muallak Hasarlar Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş
Olarak)
1.2.1- Muallak Hasarlar Karşılığı
5,17,29
5,17,29
1.2.2- Muallak Hasarlar Karşılığında Reasürör Payı
2- İkramiye ve İndirimler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım
Düşülmüş Olarak)
2.1- İkramiye ve İndirimler Karşılığı
2.2- İkramiye ve İndirimler Karşılığında Reasürör Payı
3- Diğer Teknik Karşılıklarda Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş
Olarak)
4- Faaliyet Giderleri
C- Teknik Bölüm Dengesi- Hayat Dışı (A – B)
D- Hayat Teknik Gelir
1- Kazanılmış Primler (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
1.1- Yazılan Primler (Reasürör payı Düşülmüş Olarak)
1.1.1- Brüt Yazılan Primler
1.1.2- Reasüröre Devredilen Primler
1.2- Kazanılmamış Primler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım
Düşülmüş Olarak)
1.2.1- Kazanılmamış Primler Karşılığı
1.2.2- Kazanılmamış Primler Karşılığında Reasürör Payı
1.3- Devam Eden Riskler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım
Düşülmüş Olarak)
1.3.1- Devam Eden Riskler Karşılığı
1.3.2- Devam Eden Riskler Karşılığında Reasürör Payı
2- Hayat Branşı Yatırım Geliri
(2,970,189)
(121,431)
(162,911)
(162,911)
41,480
41,480
-
(21,267)
(21,267)
-
-
-
(69,181)
32
(2,779,577)
(428,602)
17
17
5,17
5,10,17
2,112,138
15,044,915
12,150,826
12,300,646
13,710,138
(1,409,493)
478,347
17,582,548
14,694,990
15,292,257
17,571,234
(2,278,977)
5,17,29
17
(149,820)
(162,612)
(597,266)
(681,583)
10,17
12,792
84,317
2,894,089
-
-
3- Yatırımlardaki Gerçekleşmemiş Karlar
4- Diğer Teknik Gelirler (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
6
2,887,558
-
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihinde Sona Eren Dokuz Aylık Ara Hesap Dönemine Ait
Gelir Tablosu
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
I-TEKNİK BÖLÜM
Dipnot
E- Hayat Teknik Gider
Bağımsız
Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız
Denetimden
Geçmemiş
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
(13,892,145)
(17,026,970)
1- Gerçekleşen Hasarlar (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
17
(7,660,315)
(4,982,042)
1.1- Ödenen Tazminatlar (Reasürör Payı Düşülmüş Olarak)
17,29
(7,329,320)
(4,754,140)
1.1.1- Brüt Ödenen Tazminatlar
5,17
(7,641,423)
(5,069,169)
5,10,17
17,29
312,103
(330,995)
315,029
(227,902)
17
(275,308)
(298,823)
5,10,17
(55,687)
70,920
2- İkramiye ve İndirimler Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş Olarak)
(59,724)
-
2.1- İkramiye ve İndirimler Karşılığı
(59,724)
-
1.1.2- Ödenen Tazminatlarda Reasürör Payı
1.2- Muallak Tazminatlar Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş Olarak)
1.2.1- Muallak Tazminatlar Karşılığı
1.2.2- Muallak Hasarlar Karşılığında Reasürör Payı
2.2- İkramiye ve İndirimler Karşılığında Reasürör Payı
-
-
3- Hayat Matematik Karşılığında Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş Olarak)
29,30
3,995,921
(4,600,422)
3.1- Hayat Matematik Karşılığı
29,30
4,129,777
(5,069,998)
(133,856)
469,576
-
-
-
-
-
-
3.2- Hayat Matematik Karşılığında Reasürör Payı
4- Yatırım Riski Hayat Sigortası Poliçe Sahiplerine Ait Poliçeler İçin Ayrılan Karşılıklarda Değişim
(Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş Olarak)
4.1- Yatırım Riski Hayat Sigortası Poliçe Sahiplerine Ait Poliçeler İçin Ayrılan Karşılıklar
4.2- Yatırım Riski Hayat Sigortası Poliçe Sahiplerine Ait Poliçeler İçin Ayrılan Karşılıklarda Reasürör
Payı
5- Diğer Teknik Karşılıklarda Değişim (Reasürör Payı ve Devreden Kısım Düşülmüş Olarak)
6- Faaliyet Giderleri
32
7- Yatırım Giderleri
8- Yatırımlardaki Gerçekleşmemiş Zararlar
(285,285)
-
(8,019,140)
(6,727,087)
(1,720,793)
(608,446)
-
-
9- Teknik Olmayan Bölüme Aktarılan Yatırım Gelirleri
(142,809)
(108,973)
F- Teknik Bölüm Dengesi- Hayat (D – E)
1,152,770
555,578
11,365,170
9,336,282
1- Fon İşletim Gelirleri
4,917,576
3,256,662
2- Yönetim Gideri Kesintisi
2,722,532
3,232,758
3- Giriş Aidatı Gelirleri
3,724,193
2,846,825
-
-
870
38
(19,461,437)
(17,136,212)
(743,119)
(788,491)
-
-
(18,691,133)
(16,345,914)
(27,186)
(1,807)
(8,096,267)
(7,799,930)
G- Emeklilik Teknik Gelir
4- Ara Verme Halinde Yönetim Gideri Kesintisi
5- Özel Hizmet Gideri Kesintisi
6- Sermaye Tahsis Avansı Değer Artış Gelirleri
7- Diğer Teknik Gelirler
H- Emeklilik Teknik Gideri
1- Fon İşletim Giderleri
2- Sermaye Tahsis Avansları Değer Azalış Giderleri
3- Faaliyet Giderleri
32
4- Diğer Teknik Giderler
I- Teknik Bölüm Dengesi- Emeklilik (G – H)
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
7
-
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihinde Sona Eren Dokuz Aylık Ara Hesap Dönemine Ait
Gelir Tablosu
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
I-TEKNİK OLMAYAN BÖLÜM
C- Teknik Bölüm Dengesi- Hayat Dışı (A-B)
F- Teknik Bölüm Dengesi- Hayat (D-E)
I - Teknik Bölüm Dengesi- Emeklilik (G-H)
J- Genel Teknik Bölüm Dengesi (C+F+I)
K- Yatırım Gelirleri
1- Finansal Yatırımlardan Elde Edilen Gelirler
2- Finansal Yatırımların Nakde Çevrilmesinden Elde Edilen Karlar
3- Finansal Yatırımların Değerlemesi
4- Kambiyo Karları
5- İştiraklerden Gelirler
6- Bağlı Ortaklıklar ve Müşterek Yönetime Tabi Teşebbüslerden Gelirler
7- Arazi, Arsa ile Binalardan Elde Edilen Gelirler
8- Türev Ürünlerden Elde Edilen Gelirler
9- Diğer Yatırımlar
10- Hayat Teknik Bölümünden Aktarılan Yatırım Gelirleri
L- Yatırım Giderleri
1- Yatırım Yönetim Giderleri – Faiz Dahil
2- Yatırımlar Değer Azalışları
3- Yatırımların Nakde Çevrilmesi Sonucunda Oluşan Zararlar
4- Hayat Dışı Teknik Bölümüne Aktarılan Yatırım Gelirleri
5- Türev Ürünler Sonucunda Oluşan Zararlar
6- Kambiyo Zararları
7- Amortisman Giderleri
8- Diğer Yatırım Giderleri
M- Diğer Faaliyetlerden ve Olağandışı Faaliyetlerden Gelir ve Karlar ile Gider ve
Zararlar
1- Karşılıklar Hesabı
2- Reeskont Hesabı
3- Özellikli Sigortalar Hesabı
4- Enflasyon Düzeltmesi Hesabı
5- Ertelenmiş Vergi Varlığı Hesabı
6- Ertelenmiş Vergi Yükümlülüğü Gideri
7- Diğer Gelir ve Karlar
8- Diğer Gider ve Zararlar
9- Önceki Yıl Gelir ve Karları
10- Önceki Yıl Gider ve Zararları
N- Dönem Net Karı veya Zararı
1- Dönem Karı ve Zararı
2- Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları
3- Dönem Net Kar veya Zararı
4- Enflasyon Düzeltme Hesabı
Dipnot
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
5
5
6,8
47
35
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
8
2,112,138
1,152,770
(8,096,267)
(4,831,359)
3,898,684
3,678,886
75,841
(309,312)
310,431
29
142,809
(832,331)
21,427
(3,651)
(6,738)
(231,697)
(611,672)
-
478,347
555,578
(7,799,930)
(6,766,005)
4,295,480
3,085,009
19,164
740,377
341,942
16
108,973
(823,561)
(84)
(80,642)
(276,499)
(466,336)
-
256,310
157,685
40,644
187,397
(129,417)
(1,508,696)
(1,508,696)
(1,508,696)
-
(128,076)
(50,420)
0
0
0
9,498
(24,242)
184,252
(247,164)
(3,422,161)
(3,422,161)
(3,422,161)
-
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihinde Sona Eren Dokuz Aylık Ara Hesap Dönemine Ait
Nakit Akış Tablosu
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
Dipnot
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
Bağımsız Denetimden
Geçmemiş
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
A. Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akımları
1. Sigortacılık faaliyetlerinden elde edilen nakit girişleri
20,362,834
14,966,159
2. Reasürans faaliyetlerinden elde edilen nakit girişleri
228,186
3. Emeklilik faaliyetlerinden elde edilen nakit girişleri
7,635,729
6,142,468
(20,765,489)
(6,248,014)
4. Sigortacılık faaliyetleri nedeniyle yapılan nakit çıkışı
5. Reasürans faaliyetleri nedeniyle nakit çıkışı
-
6. Emeklilik faaliyetleri nedeniyle nakit çıkışı
7. Esas faaliyetler sonucu oluşan nakit
8. Faiz ödemeleri
9. Gelir vergisi ödemeleri
-
-
(18,421,562)
(2,225,564)
(10,960,302)
-
12,635,049
-
-
-
10. Diğer nakit girişleri
562,435
-
11. Diğer nakit çıkışları
(1,476,682)
(11,517,753)
(11,874,549)
1,117,296
12. Esas faaliyetlerden kaynaklanan net nakit
B. Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akımları
1. Maddi varlıkların satışı
4,670
2. Maddi varlıkların iktisabı
5,6,8
3. Mali varlık iktisabı
4. Mali varlıkların satışı
5. Alınan faizler
6. Alınan temettüler
-
(1,404,169)
(440,177)
(54,500,477)
(12,438,697)
56,073,124
13,387,205
2,653,470
1,146,750
29
16
7. Diğer nakit girişleri
1,737,891
-
8. Diğer nakit çıkışları
(74,996)
-
9. Yatırım faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit
4,489,543
C. Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan nakit akımları
1. Hisse senedi ihracı
-
2. Kredilerle ilgili nakit girişleri
1,027,676
1,655,097
9,500,000
-
3. Finansal kiralama borçları ödemeleri
-
-
4. Ödenen temettüler
-
-
5. Diğer nakit girişleri
-
6. Diğer nakit çıkışları
(237,723)
7. Finansman faaliyetlerinden kaynaklanan net nakit
789,953
D. Kur farklarının nakit ve nakit benzerlerine olan etkisi
-
E. Nakit ve nakit benzerlerinde meydana gelen net artış/(azalış)
9,500,000
130,897
(6,595,053)
12,403,290
F. Dönem başındaki nakit ve nakit benzerleri mevcudu
14
27,103,425
18,693,253
G. Dönem sonundaki nakit ve nakit benzerleri mevcudu
14
20,508,372
31,096,543
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
9
Dip
not
I – Önceki Dönem Sonu Bakiyesi – 31 Aralık 2007
A – Sermaye Artırımı
1 – Nakit
2 – İç Kaynaklardan
B – İşletmenin Aldığı Kendi Hisse Senetleri
C – Gelir Tablosunda Yer Almayan Kazanç ve Kayıplar
D – Finansal Varlıkların Değerlemesi
E – Yabancı Para Çevrim Farkları
F – Diğer Kazanç ve Kayıplar
G – Enflasyon Düzeltme Farkları
2.13
2.13
4.2
Sermaye
Dip
not
I – Önceki Dönem Sonu Bakiyesi – 31 Aralık 2008
A – Sermaye Artırımı
1 – Nakit
2 – İç Kaynaklardan
B – İşletmenin Aldığı Kendi Hisse Senetleri
C – Gelir Tablosunda Yer Almayan Kazanç ve Kayıplar
D – Finansal Varlıkların Değerlemesi
E – Yabancı Para Çevrim Farkları
F – Diğer Kazanç ve Kayıplar
G – Enflasyon Düzeltme Farkları
H – Net Dönem Zararı
I – Geçmiş Yıllar Zararlarına Transferler
J – Dağıtılan Temettü
II – Dönem Sonu Bakiyesi – 30 Eylül 2009
4.2,15
Diğer Yedekler ve
Dağıtılmamış
Karlar
Statü
Yedekleri
Net Dönem
Zararı
Geçmiş Yıllar
Zararları
Toplam
37,700,000
9,500,000
9,500,000
-
-
55,589
(138,418)
-
-
-
224,906
-
-
- (8,736,649)
8,736,649
-
(19,019,110)
(8,736,649)
-
10,224,736
9,500,000
9,500,000
(138,418)
-
-
-
-
-
-
-
-
- (3,519,101)
-
-
(3,519,101)
-
47,200,000
-
(82,829)
-
-
224,906
-
- (3,519,101)
(27,755,759)
16,067,217
H – Net Dönem Zararı
I – Geçmiş Yıllar Zararlarına Transferler
J – Dağıtılan Temettü
II – Dönem Sonu Bakiyesi – 30 Eylül 2008
Bağımsız Denetimden Geçmemiş Özkaynak Değişim Tablosu – 30 Eylül 2008
Öz sermaye
Yabancı
İşletmenin
Enflasyon
Para
Kendi Hisse
Varlıklarda
Düzeltmesi
Çevrim
Senetleri
Değer Artışı
Farkları
Farkları
Yasal Yedekler
Bağımsız Denetimden Geçmemiş Özkaynak Değişim Tablosu – 30 Eylül 2009
Öz sermaye
Yabancı
İşletmenin
Enflasyon
Para
Kendi Hisse
Varlıklarda
Düzeltmesi
Çevrim
Senetleri
Değer Artışı
Farkları
Farkları
Yasal Yedekler
Sermaye
Diğer Yedekler ve
Dağıtılmamış
Karlar
Statü
Yedekleri
51,100,000
-
-
134,348
46,884
-
-
-
224,906
-
-
-
-
-
-
-
-
51,100,000
-
181,232
-
-
224,906
İlişikteki dipnotlar, bu finansal tabloların tamamlayıcı parçalarıdır.
10
Net Dönem
Zararı
-
Geçmiş Yıllar
Zararları
Toplam
(31,758,196)
-
18,998,173
46,884
-
-
(702,885)
- (1,508,696)
702,885
-
(702,885)
-
(1,508,696)
-
-
- (1,508,696)
(32,461,081)
17,536,361
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
1
Genel bilgiler
1.1
Ana şirketin adı ve grubun son sahibi
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi‟nin (“Şirket”) sermayesinde
doğrudan hakimiyeti söz konusu olan sermaye grubu %99.99 pay ile Fortis Insurance International NV
olup, Şirket‟in nihai ana ortağı Fortis NV‟dir (“Fortis Holding”). Fortis Holding, Fortis SA/NV ve Fortis
NV gruplarını kapsamaktadır.
Şirket‟in ana hissedarı olan Fortis Insurance International NV‟nin dahil olduğu Fortis Holding‟in yapısında
son dönemdeki ekonomik gelişmelerle bağlantılı olarak 2008 yılı Ekim ayından sonra önemli değişiklikler
gerçekleşmiş ve bir dizi hisse devri sonucunda Belçika Devleti‟nin Şirket‟in en önemli satış kanalı olan
Fortis Bank Anonim Şirketi‟nin (“Fortis Bank”) ana hissedarı Fortis SA/NV‟deki toplam hisse oranı
%99.93‟e ulaşmıştır. Bunları takiben 6 Ekim 2008 tarihinde varılan anlaşma çerçevesinde hisselerin
%75‟lik bölümünün bazı koşullara bağlı olmak üzere Fransız Bankacılık Grubu BNP Paribas‟ya satışını
öngören bir protokol imzalanmıştır. Bununla birlikte, Belçika Devleti‟ne hisselerin devri işlemi, Fortis
Holding‟in 11 Şubat 2009 tarihinde toplanan Genel Kurul‟unda görüşülmüş ve kabul edilmemiştir. Devam
eden görüşmeler sonucunda Belçika Devleti, BNP Paribas ve Fortis Holding 6 Mart 2009 tarihinde Fortis
Bank‟ın ana sermayedarı Fortis SA/NV‟nin sahipliği için yeni bir anlaşmaya varmışlardır. Bu anlaşma
Fortis Holding Genel Kurulu‟nda kabul edilmeyen önceki anlaşmanın yerine geçmektedir. Bu yeni anlaşma
çerçevesinde, Fortis SA/NV‟nin %75‟inin Belçika Devleti tarafından BNP Paribas‟ya satılması, geri kalan
%25 oranındaki hissenin de Belçika Devleti‟n de kalması karara bağlanmış ve ilgili anlaşma 28 ve 29 Nisan
2009‟da sırasıyla Belçika ve Hollanda‟da yapılan Fortis Holding Genel Kurulu‟nda onaylanmıştır. Söz
konusu hisse devir işlemleri 13 Mayıs 2009 tarihinde tamamlanmıştır.
Şirket‟in doğrudan ortağı olan Fortis Insurance International NV ile Fortis Bank, farklı ortaklık yapılarına
sahip tüzel kişilikler olup, Şirket‟in bağlı olduğu Fortis Insurance International NV‟nin ortaklık yapısında
herhangi bir değişiklik olmamıştır.
Şirket‟in 31 Aralık 2008 tarihine kadar Fortis Bank‟tan “Teknik Destek Anlaşması” kapsamı altında aldığı
bilgi işlem, donanım, yazılım ve insan kaynakları hizmetleri, Fortis Bank‟ın söz konusu sermayedar
değişikliğinden dolayı, 2009 yılından itibaren alınmamaya başlanmıştır. Bununla birlikte Şirket, sigortacılık
ve bireysel emeklilik işlemleri için Fortis Bank ile yapılmış olan aracılık sözleşmesini 2009 yılı için
yenilemiştir.
1.2
Kuruluşun ikametgahı ve yasal yapısı, şirket olarak oluştuğu ülke ve kayıtlı büronun adresi
(veya eğer kayıtlı büronun olduğu yerden farklıysa, faaliyetin sürdürüldüğü esas yer)
Şirket, 1997 yılında Türkiye‟de tescil edilmiş olup, Türk Ticaret Kanunu (“TTK”) hükümlerine göre
kurulmuş Anonim Şirket statüsündedir. Şirket, Tekfen Tower Eski Büyükdere Cad. No:209
4.Levent/İstanbul adresinde faaliyet göstermektedir.
11
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
1
Genel bilgiler (devamı)
1.3
İşletmenin fiili faaliyet konusu
Şirket, 13 Kasım 1997 tarihinde “Doğan Hayat Sigorta Anonim Şirketi” adıyla Türkiye‟de ve yabancı
ülkelerde hayat sigortaları grubuna giren her branşta sigorta faaliyetini yürütmek ve özellikle ferdi hayat,
grup hayat, ferdi kaza ve hastalık sigortaları ile ilgili sigorta, reasürans, retrosesyon işlemleri yapmak ve
aracılık etmek amacıyla kurulmuş olup, 1998 yılından itibaren sigortacılık faaliyetlerine başlamıştır.
Şirket‟in, 7 Nisan 2001 tarih ve 4366 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan 4632 sayılı Bireysel Emeklilik
Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu‟nun (“Bireysel Emeklilik Kanunu”) Geçici 1 inci maddesinin 2 nci
fıkrası uyarınca hayat sigorta şirketinden emeklilik şirketine dönüşüm için yaptığı başvuru, 17 Ocak 2003
tarih ve B.02.1.HM.0.SGM0.2.3.1 sayılı T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı (“Hazine Müsteşarlığı”)
onayıyla kabul edilmiş ve Şirket‟in unvanı “Doğan Emeklilik Anonim Şirketi” olarak değiştirilmiştir.
Şirket‟in Fortis Grubu bünyesine dahil olmasıyla, 8 Kasım 2005 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul
toplantısında “Doğan Emeklilik Anonim Şirketi” olan unvanının “Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim
Şirketi” olarak değiştirilmesine ve bu amaçla ana sözleşmenin 3. maddesinin izin verilen tadil tasarısı
uyarınca tadil edilmesine karar verilmiştir. Bu karar İstanbul Ticaret Memurluğu‟nda tescil ettirilmiş ve 24
Kasım 2005 tarih ve 6438 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiştir.
27 Ağustos 2003 tarihli yönetim kurulu kararına ve 7 Ekim 2003 tarihli Sermaye Piyasası Kurulu‟ndan
alınan izine istinaden yedi adet emeklilik yatırım fonu kurulmuştur. Söz konusu fonlar Fortis Portföy
Yönetimi Anonim Şirketi (“Yönetici”) tarafından yönetilmekte olup ilgili Fon Portföy Yönetim Hizmet
Sözleşmesi, 17 Ekim 2003 tarihinde taraflar arasında imzalanmıştır. Fonlar süresiz olup fonların halka arz
edilme tarihleri 1 Aralık 2003‟tür. Şirket, kuruluş aşamasında fonlara toplam 2,080,000 TL tutarında
sermaye avansı tahsis etmiştir.
20 Haziran 2007 tarihli yönetim kurulu kararına ve 28 Aralık 2007 tarihli Sermaye Piyasası Kurulu‟ndan
alınan izine istinaden bir adet Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım
Fonu kurulmuştur. Söz konusu fon süresiz olup fonun halka arz edilme tarihi 7 Mayıs 2008‟dir. Şirket,
kuruluş aşamasında fona toplam 400,000 TL tutarında sermaye avansı tahsis etmiştir.
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla toplam 8 adet (31 Aralık 2008: 8 adet) emeklilik yatırım fonu
bulunmaktadır.
1.4
Kuruluşun faaliyetlerinin ve esas çalışma alanlarının niteliklerinin açıklanması
Faaliyetlerini, 14 Haziran 2007 tarih ve 26552 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan 5684 sayılı Sigortacılık
Kanunu (“Sigortacılık Kanunu”) ile Bireysel Emeklilik Kanunu ve yürürlükte bulunan diğer yönetmelik ve
düzenlemeler çerçevesinde yürütmekte olan Şirket, 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla hayat, ferdi kaza ve
emeklilik branşlarında poliçe/sözleşme imzalamaktadır.
1.5
Kategorileri itibarıyla dönem içinde çalışan personelin ortalama sayısı
Kategorileri itibarıyla dönem içinde çalışan personelin ortalama sayısı aşağıdaki gibidir:
Üst ve orta kademe yöneticiler
Diğer personel
Toplam
12
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
62
238
300
61
241
302
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
1
Genel bilgiler (devamı)
1.6
Üst yönetime sağlanan ücret ve benzeri menfaatler
30 Eylül 2009 tarihinde sona eren dokuz aylık ara hesap dönemine ilişkin, yönetim kurulu başkan ve
üyeleriyle genel müdür, genel müdür yardımcıları gibi üst kademe yöneticilere cari dönemde sağlanan ücret
ve benzeri menfaatlerin toplam tutarı 1,277,449 TL‟dir (30 Eylül 2008: 1,249,143 TL).
1.7
Finansal tablolarda; yatırım gelirlerinin ve faaliyet giderlerinin (personel, yönetim,
araştırma geliştirme, pazarlama ve satış, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler ile diğer
faaliyet giderleri) dağıtımında kullanılan anahtarlar
Şirketlerce hazırlanacak olan finansal tablolarda kullanılan anahtara ilişkin usul ve esaslar, Hazine
Müsteşarlığı tarafından 4 Ocak 2008 tarih ve 2008/1 sayılı “Sigortacılık Hesap Planı Çerçevesinde
Hazırlanmakta Olan Finansal Tablolarda Kullanılan Anahtarların Usul ve Esaslarına İlişkin Genelge”si
çerçevesinde belirlenmiştir. Buna göre;
Şirket tarafından hayat dışı teknik karşılıkları karşılayan varlıkların yatırıma yönlendirilmesinden elde
edilen tüm gelirler, teknik olmayan bölümden teknik bölüme aktarılır.
Matematik ve kar payı karşılıkları karşılığında yatırıma yönlendirilen kıymetlerden elde edilen gelirler,
teknik bölümde bırakılmakta, bu tutarlar haricindeki kısımlar ise teknik olmayan bölüme aktarılmaktadır.
Söz konusu Genelge kapsamında, Hazine Müsteşarlığı‟ndan alınan onay ile birlikte Şirket, faaliyet
giderlerini hayat dışı, hayat ve emeklilik branşları arasında çeşitli kriterleri göz önünde bulundurarak
hazırladığı anahtar çerçevesinde dağıtmaktadır.
1.8
Finansal tabloların tek bir şirket mi yoksa şirketler grubunu mu içerdiği
İlişikteki finansal tablolar, sadece Şirket‟in finansal bilgilerini içermekte olup, Not 2.2‟de daha detaylı
anlatıldığı üzere 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla konsolide finansal tablolar hazırlanmamıştır.
1.9
Raporlayan işletmenin adı veya diğer kimlik bilgileri ve bu bilgide önceki bilanço tarihinden
beri olan değişiklikler
Şirket‟in Ticaret Unvanı
: Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
Şirket‟in Genel Müdürlüğü‟nün Adresi
: Tekfen Tower Eski Büyükdere Cad. No:209
4.Levent/İstanbul
Şirket‟in elektronik site adresi
: www.fortisemeklilik.com.tr
Yukarıda sunulan bilgilerde bilanço tarihinden itibaren herhangi bir değişiklik olmamıştır.
1.10
Bilanço tarihinden sonraki olaylar
Yoktur.
13
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti
2.1
Hazırlık esasları
2.1.1
Finansal tabloların düzenlenmesinde kullanılan temeller ve kullanılan özel muhasebe
politikalarıyla ilgili bilgiler
Şirket, finansal tablolarını, Sigortacılık Kanunu ile Bireysel Emeklilik Kanunu gereğince yürürlükte
bulunan düzenlemeler çerçevesinde Türkiye Muhasebe Standartları (“TMS”), Türkiye Finansal Raporlama
Standartları (“TFRS”) ve Hazine Müsteşarlığı tarafından muhasebe ve finansal raporlama esaslarına ilişkin
yayımlanan diğer yönetmelik, açıklama ve genelgelere (tümü “Raporlama Standartları”) uygun olarak
hazırlamaktadır.
2.1.2
Finansal tabloların anlaşılması için uygun olan diğer muhasebe politikaları
Hiperenflasyonist ülkelerde muhasebeleştirme
Türkiye‟de faaliyet gösteren şirketlerin finansal tabloları 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla TMS 29 – Yüksek
Enflasyonlu Ekonomilerde Finansal Raporlama‟ya uygun olarak, TL‟nin genel satın alım gücündeki
değişmeler nedeniyle yapılan düzeltmeleri yansıtacak şekilde ifade edilmiştir. TMS 29, yüksek enflasyonlu
ekonomilerin para birimi ile hazırlanan finansal tabloların bilanço tarihindeki ölçüm biriminden
gösterilmesini ve önceki dönemlere ait bakiyelerin de aynı birimden gösterilmesini öngörmektedir.
Hazine Müsteşarlığı‟nın 4 Nisan 2005 tarihli ve 19387 numaralı yazısına istinaden Şirket, 31 Aralık 2004
tarihli finansal tablolarını, Sermaye Piyasası Kurulu‟nun 15 Ocak 2003 tarihli ve 25290 sayılı Resmi
Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sermaye Piyasasında Muhasebe Standartları Hakkında Tebliğ”de
(“Seri: XI No: 25 Sayılı Tebliğ”) yer alan “Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesi”
ile ilgili kısımdaki hükümlere göre düzelterek 2005 yılı açılış finansal tablolarını hazırlamıştır. Hazine
Müsteşarlığı‟nın aynı yazısına istinaden 2005 yılı başından itibaren finansal tabloların enflasyona göre
düzeltilmesi uygulaması sona ermiştir. Dolayısıyla, 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla hazırlanan bilançoda yer
alan parasal olmayan varlık ve yükümlülükler ile sermaye dahil özkaynak kalemleri, 31 Aralık 2004 tarihine
kadar olan girişlerin 31 Aralık 2004 tarihine kadar enflasyona göre düzeltilmesi, bu tarihten sonra oluşan
girişlerin ise nominal değerlerden taşınmasıyla hesaplanmıştır.
2.1.3
Fonksiyonel ve raporlama para birimi
İlişikteki finansal tablolar, Şirket‟in fonksiyonel para birimi olan TL cinsinden sunulmuştur.
2.1.4
Finansal tablolarda sunulan tutarların yuvarlanma derecesi
TL olarak verilen finansal bilgiler, en yakın tam TL değerine yuvarlanarak gösterilmiştir.
2.1.5
Finansal tabloların düzenlenmesine kullanılan ölçüm temeli
Finansal tablolar, güvenilir ölçümü mümkün olması durumunda gerçeğe uygun değerleri ile ölçülen
Şirket‟in kendi portföyündeki satılmaya hazır finansal varlıklar ile riski hayat poliçesi sahiplerine ait
finansal yatırımlar içinde alım-satım amaçlı finansal varlık olarak sınıflanmış finansal varlıklar hariç,
yüksek enflasyon döneminin sona erdiği tarih kabul edilen 31 Aralık 2004 tarihine kadar enflasyon
muhasebesinin etkilerine göre düzeltilmiş tarihi maliyet esasına göre hazırlanmıştır.
14
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.1
Hazırlık esasları (devamı)
2.1.6
Muhasebe politikaları, muhasebe tahminlerinde değişiklikler ve hatalar
Finansal tablolarını daha önce yine Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen esaslara uygun olarak
hazırlayan Şirket, ilk defa 2008 yılı içerisinde Raporlama Standartları‟na uygun olarak finansal tablo
hazırlamaya başlamıştır.
18 Nisan 2008 tarih ve 26851 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak yürürlüğe giren “Finansal Tabloların
Sunumu Hakkında Tebliğ” in Geçici 1 inci maddesinde 2008 yılı içerisinde hazırlanacak finansal tablolarda
2007 yılı içerisinde hazırlanan finansal tablolarla karşılaştırma şartının aranmayacağı belirtilmiştir.
Dolayısıyla Şirket, Raporlama Standartları‟nın ilk uygulamasına ilişkin olarak sadece 2008 yılı finansal
tablolarının, açılış bilançosu olan 1 Ocak 2008 tarihi itibarıyla hazırlanan bilançolarını Raporlama
Standartları‟na uygun olarak yeniden düzenlemiştir.
Raporlama Standartları‟nın ilk defa uygulanmasına ilişkin 1 Ocak 2008 tarihi itibarıyla hazırlanan
bilançolarda yapılan düzeltme kayıtlarının detayı aşağıda verilmiştir:
Daha önce
yayımlanan
bilanço
değerleri
Raporlama
Standartları’nın ilk
uygulanmasının
etkileri
Raporlama
Standartları’na göre
yeniden düzenlenmiş
bilanço değerleri
1 Ocak 2008
1 Ocak 2008
1 Ocak 2008
VARLIKLAR
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Finansal varlıklar ile riski sigortalılara ait finansal yatırımlar
Esas faaliyetlerden alacaklar
Diğer alacaklar
Gelecek aylara ve yıllara ait giderler ve gelir tahakkukları
Finansal varlıklar
Maddi ve maddi olmayan varlıklar
Diğer cari ve cari olmayan varlıklar
19,561,260
33,344,472
145,788,556
142,607
565,262
NOT1,341,545
352,387
-
19,561,260
33,344,472
145,788,556
142,607
565,262
263,369
1,341,545
352,387
Varlıklar toplamı
201,359,458
-
201,359,458
YÜKÜMLÜLÜKLER VE ÖZSERMAYE
Esas faaliyetlerden borçlar
İlişkili taraflara borçlar
Diğer borçlar
Sigortacılık teknik karşılıkları
Diğer yükümlülükler ve karşılıklar
Yükümlülükler toplamı
149,674,365
37,147
550,765
36,329,545
5,355,314
191,947,136
(812,414)
(812,414)
149,674,365
37,147
550,765
36,329,545
4,542,900
191,134,722
Özsermaye
Ödenmiş sermaye
Finansal varlıkların değerlemesi
Dağıtılmamış karlar ve diğer yedekler
Geçmiş yıllar zararları
Özsermaye toplamı
37,700,000
55,589
224,906
(28,568,173)
9,412,322
812,414
812,414
37,700,000
55,589
224,906
(27,755,759)
10,224,736
Yükümlülükler ve özsermaye toplamı
201,359,458
-
201,359,458
Raporlama Standartları‟nın ilk uygulamasına ilişkin düzeltme kayıtlarının özsermaye etkileri aşağıda
gösterilmiştir:
TMS 19 – Kıdem tazminatı karşılığının düzeltilmesi
TMS 19 – Kullanılmayan izin karşılığının düzeltilmesi
TMS 12 – Ertelenmiş vergi yükümlülüğünün muhasebeleştirilmesi
Toplam özsermaye etkisi
1 Ocak 2008
1,084,750
(212,738)
(59,598)
812,414
15
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.2
Konsolidasyon
Hazine Müsteşarlığı tarafından 31 Aralık 2008 tarih ve 21097 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan “Sigorta
ve Reasürans Şirketleri ile Emeklilik Şirketlerinin Konsolide Finansal Tablolarının Düzenlenmesine İlişkin
Tebliğ” (“Konsolidasyon Tebliği”) ile sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin; 31 Mart 2009 tarihinden
itibaren konsolide finansal tablo yayımlaması istenmektedir. Ancak Konsolidasyon Tebliği‟nin „aşamalı
konsolidasyon süresi‟ni konu alan Geçici 2 nci maddesi ile sigorta ve reasürans ve emeklilik şirketleri
dışındaki bağlı ortaklık, iştirak ve birlikte kontrol edilen ortaklıkların finansal tablolarının konsolidasyonun
31 Mart 2010 tarihine kadar uygulanmayacağı belirtilmiştir. Dolayısıyla Şirket, 30 Eylül 2009 tarihi
itibarıyla konsolide finansal tablo hazırlamamıştır.
Hazine Müsteşarlığı‟nın 12 Ağustos 2008 tarih 2008/37 sayılı “Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik
Şirketlerinin Bağlı Ortaklık, Birlikte Kontrol Edilen Ortaklık ve İştiraklerdeki Yatırımlarının Bireysel
Finansal Tablolarına Yansıtılmasına İlişkin Sektör Duyurusu”nda, bireysel finansal tablo hazırlanması
sırasında bağlı ortaklık, birlikte kontrol edilen ortaklık ve iştiraklerdeki yatırımların TMS 27 – Konsolide ve
Bireysel Finansal Tablolar standardının 37 nci paragrafında belirtilen maliyet yöntemine veya TMS 39 –
Finansal Araçlar: Muhasebeleştirme ve Ölçme standardına uygun olarak muhasebeleştirilmesinin mümkün
olduğu belirtilmektedir. Söz konusu duyurulara paralel olarak, Şirket bilanço tarihi itibarıyla bağlı ortaklık
ve iştiraklerini, varsa değer düşüklüğü ile ilgili karşılıkları ayırmak suretiyle, maliyet yöntemine göre
muhasebeleştirmiştir.
2.3
Bölüm raporlaması
Bir bölüm, Şirket‟in ürün veya hizmet üretimiyle (faaliyet bölümleri) ilişkili ayrılabilen bir parçası ya da
ürün ve hizmetlerin üretildiği risk ve faydaların diğer bölümlerden ayırt edilebildiği ekonomik çevredir
(coğrafi bölüm). Şirket‟in faaliyet gösterdiği ana coğrafi alan Türkiye olduğu için coğrafi bölümlere göre
raporlama sunulmamış, faaliyet alanı bölümlerine göre raporlama sunulmuştur.
2.4
Yabancı para karşılıkları
İşlemler, Şirket‟in fonksiyonel para birimi olan TL olarak kaydedilmektedir. Yabancı para cinsinden
gerçekleştirilen işlemler, işlemlerin gerçekleştirildiği tarihlerde geçerli olan kurlardan kaydedilmektedir.
Bilanço tarihi itibarıyla, yabancı para cinsinden olan parasal varlık ve yükümlülükler, bilanço tarihindeki
kurlardan TL‟ye çevrilmekte ve çevirim sonucu oluşan çevirim farkları, sonucun pozitif veya negatif
olmasına göre finansal tablolarda kambiyo karları veya kambiyo zararları hesaplarına yansıtılmaktadır.
2.5
Maddi duran varlıklar
Maddi duran varlıklar, 31 Aralık 2004 tarihine kadar olan dönem için enflasyona göre düzeltilmiş maliyet
tutarları ile izlenmektedir. Daha sonraki dönemlerde maddi duran varlıklar için herhangi bir enflasyon
düzeltmesi yapılmamış, 31 Aralık 2004 tarihi itibarıyla enflasyona göre endekslenmiş tutarlar maliyet tutarı
olarak kabul edilmiştir. 1 Ocak 2005 tarihinden itibaren satın alınan maddi duran varlıklar, maliyetlerinden
varsa kur farkı ve finansman giderleri gibi tutarlar düşüldükten sonra kalan değerleriyle kayıtlara
yansıtılmaktadır.
Maddi duran varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç ve kayıplar net elden çıkarma hasılatı ile, ilgili
maddi duran varlığın net defter değerinin arasındaki fark olarak hesaplanmakta ve ilgili dönemin gelir
tablosuna yansıtılmaktadır.
Maddi duran varlıklara yapılan normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak muhasebeleştirilmektedir.
Maddi duran varlıklar üzerinde rehin, ipotek ve benzeri herhangi bir takyidat bulunmamaktadır.
Muhasebe tahminlerinde, cari döneme önemli bir etkisi olan ya da sonraki dönemlerde önemli bir etkisi
olması beklenen değişiklik bulunmamaktadır.
16
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.5
Maddi duran varlıklar (devamı)
Maddi duran varlıklar için ilgili amortisman payları faydalı ömürleri esas alınarak maliyet değerleri
üzerinden doğrusal amortisman yöntemi kullanılarak hesaplanmaktadır.
Maddi duran varlıkların amortismanında kullanılan oranlar ve tahmini ekonomik ömür olarak öngörülen
süreler aşağıdaki gibidir:
Tahmini Ekonomik
Ömür (Yıl)
3-10
4-5
5
Maddi Duran Varlıklar
Demirbaş ve tesisatlar
Motorlu taşıtlar
Diğer maddi varlıklar (özel maliyet bedelleri dahil)
2.6
Amortisman
Oranı (%)
10-33
20-25
20
Yatırım amaçlı gayrimenkuller
Şirket‟in yatırım amaçlı elinde bulundurduğu gayrimenkulü bulunmamaktadır.
2.7
Maddi olmayan duran varlıklar
Şirket‟in maddi olmayan duran varlıkları yazılım programlarından oluşmaktadır. Maddi olmayan duran
varlıklar TMS 38 – Maddi Olmayan Duran Varlıklar standardı uyarınca kayıtlara maliyet bedelleri
üzerinden alınmaktadır. Maddi olmayan duran varlıkların maliyetleri, 31 Aralık 2004 tarihinden önce aktife
giren varlıklar için aktife girdikleri tarihten yüksek enflasyon döneminin sona erdiği tarih kabul edilen 31
Aralık 2004‟e kadar geçen süre dikkate alınıp enflasyon düzeltmesine tabi tutularak daha sonraki tarihteki
girişler ise ilk alış bedelleri üzerinden finansal tablolara yansıtılmaktadır.
Şirket, maddi olmayan duran varlıklara ilişkin tükenme paylarını, ilgili varlıkların faydalı ömürlerine göre
doğrusal amortisman yöntemini kullanarak maliyet değerleri üzerinden %6.66 ile %20 oranları arasında
ayırmaktadır.
2.8
Finansal varlıklar
Finansal varlıklar; nakit mevcudunu, sözleşmeden doğan ve karşı taraftan nakit veya başka bir finansal
varlık edinme veya karşılıklı olarak finansal araçları değiştirme hakkını ya da karşı tarafın sermaye aracı
işlemlerini ifade eder.
Finansal varlıklar, alım-satım amaçlı finansal varlıklar, vadeye kadar elde tutulacak finansal varlıklar,
satılmaya hazır finansal varlıklar ve kredi ve alacaklar olarak dört grupta sınıflandırılabilir.
Alım-satım amaçlı finansal varlıklar, gerçeğe uygun değer esasına göre değerlemeye tabi tutulmakta ve
değerleme sonucunda oluşan kazanç ya da kayıplar gelir tablosuna yansıtılmaktadır. Alım-satım amaçlı
menkul değerlerin elde tutulması süresince kazanılan faiz gelirleri ile elde etme maliyeti ile ilgili menkul
değerlerin rayiç değerlerine göre değerlenmiş tutarları arasındaki fark, gelir tablosunda faiz gelirleri içinde
gösterilmekte olup söz konusu finansal varlıkların vadesinden önce elden çıkarılması sonucunda oluşan kar
veya zarar ticari kar/zarar olarak muhasebeleştirilmektedir.
Kredi ve alacaklar, sabit veya belirlenebilir nitelikte ödemelere sahip olan, aktif bir piyasada işlem
görmeyen ve borçluya para, mal ve hizmet sağlama yoluyla yaratılan türev olmayan finansal varlıklardır.
Şirket‟in finansal tablolarında kredi ve alacaklar, var ise değer düşüklüğü için ayrılan karşılık tutarı
düşülerek, faizsiz bir alacak olması durumunda iskonto edilmiş değerleriyle; faizli bir alacak olması
durumunda ise, etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş maliyetleri ile ölçülmektedirler.
17
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.8
Finansal varlıklar (devamı)
Vadeye kadar elde tutulacak finansal varlıklar, vade sonuna kadar elde tutulma niyetiyle edinilen, fonlama
kabiliyeti dahil olmak üzere vade sonuna kadar elde tutulabilmesi için gerekli koşulların sağlanmış olduğu,
sabit veya belirlenebilir ödemeleri ile sabit vadesi bulunan ve kredi ve alacaklar dışında kalan finansal
varlıklardan oluşmaktadır. Vadeye kadar elde tutulacak finansal varlıklar ilk kayda alımlarını takiben, var
ise değer düşüklüğü için ayrılan karşılık tutarları düşülerek, etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş
maliyetleri ile ölçülmektedirler.
Şirket’in önceden vadeye kadar elde tutulan yatırımlar arasında sınıflandırılan ancak, sınıflandırma
esaslarına uyulmadığından iki yıl boyunca bu sınıflandırmaya tabi tutulmayacak finansal varlığı
bulunmamaktadır.
Satılmaya hazır finansal varlıklar, kredi ve alacaklar, vadeye kadar elde tutulacak yatırımlar ve alım-satım
amaçlılar dışında kalan finansal varlıklardan oluşmaktadır.
Satılmaya hazır finansal varlıkların ilk kayda alınmaları maliyet bedelleri üzerinden olup, izleyen
dönemlerde gerçeğe uygun değerleriyle ölçülmektedirler. Aktif bir piyasada işlem görmeyen finansal
varlıkların gerçeğe uygun değerleri, değer belirleme yöntemleri kullanılarak hesaplanmakta; faiz, vade ve
benzeri diğer koşullar bakımından aynı nitelikli piyasalarda işlem gören finansal varlıkların piyasa fiyatları
baz alınarak gerçeğe uygun değer tespiti yapılmaktadır. Satılmaya hazır finansal varlıkların gerçeğe uygun
değerlerindeki değişikliklerden kaynaklanan ve varlıkların etkin faiz yöntemiyle hesaplanan itfa edilmiş
maliyetleri ile gerçeğe uygun değerleri arasındaki farkı ifade eden gerçekleşmemiş kar veya zararlar
özkaynak kalemleri içerisinde “Finansal Varlıkların Değerlemesi” hesabında gösterilmektedir. Satılmaya
hazır finansal varlıkların elden çıkarılması durumunda gerçeğe uygun değer uygulaması sonucunda
özkaynak hesaplarında oluşan tutarlar, gelir tablosuna aktarılmaktadır.
Menkul değerlerin alım ve satım işlemleri teslim tarihinde muhasebeleştirilmektedir.
Bağlı ortaklıklar, Şirket’in faaliyetlerinden fayda sağlamak amacıyla finansal ve faaliyet politikalarını
yönetme gücüne sahip olduğu işletmelerdir. Bağlı ortaklıklar, Şirket’in konsolide olmayan finansal
tablolarında, varsa değer düşüklüğü ile ilgili karşılıklar düşüldükten sonra maliyet yöntemi ile takip
edilmektedir.
İştirakler, Şirket’in konsolide olmayan finansal tablolarında satılmaya hazır finansal varlık olarak
sınıflandırılmakta ve teşkilatlanmış piyasalarda işlem görmeyen ve gerçeğe uygun değeri güvenilir bir
şekilde belirlenemeyen iştirakler, varsa değer düşüklüğü ile ilgili karşılıklar düşüldükten sonra, maliyet
bedelleri ile finansal tablolara yansıtılmaktadır.
Özel araçlar
İkrazlar, Şirket‟in tasdikli hayat sigortası tarifelerine ilişkin olarak teknik esaslarda belirtilen süre boyunca
(Hayat Sigortası Genel Şartlarına göre bu süre asgari 3 yıldır) prim ödemesi yapan hayat sigortalılarıyla
ilgili tarifenin iştira tablosundaki tutarların belirli bir oranı dahilinde hayat sigorta poliçesinin iadesi
karşılığında verdikleri ödünç para tutarlarını ifade etmektedir. Şirket‟in, 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla
sigortalılara kullandırdığı kredilerin toplam tutarı 1,018,619 TL‟dir (31 Aralık 2008: 981,175 TL).
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar, Şirket tarafından hayat poliçesi sahipleri adına
yatırıma yönlendirilen tutarlar üzerinden iktisap edilen finansal varlıklardan oluşmaktadır. Riski hayat
poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar, sigortalıların hak ve menfaatleri aleyhine bir durum yaratmaması
kaydıyla, her biri kendi içinde; alım-satım amaçlı, satılmaya hazır ve vadeye kadar elde tutulacak finansal
varlıklar olarak sınıflandırılabilmekte ve yukarıdaki esaslar dahilinde değerlemeye tabi tutulmaktadır.
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, riski hayat poliçesi sahiplerine ait yatırımlar, alım-satım
amaçlı finansal varlıklar ve kredi ve alacaklar olarak sınıflanmıştır.
18
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.8
Finansal varlıklar (devamı)
Emeklilik faaliyetlerinden alacaklar, emeklilik yatırım fonlarına yapılan sermaye avansları, fonlardan fon
işletim kesintisi alacakları, emeklilik sistemine giriş aidatları ve saklayıcı şirketten alacaklardan
oluşmaktadır. Şirket, fonlardan fon işletim kesintisi alacakları hesabı altında, fonların yönetiminden
kaynaklanan ve aynı gün içerisinde tahsil edilemeyen fon işletim gideri kesintisi alacaklarını takip
etmektedir. Şirket tarafından kurulan emeklilik yatırım fonlarına tahsis edilen avanslar, emeklilik yatırım
fonlarına yapılan sermaye avansları hesabında takip edilmektedir. Katılımcılar adına saklayıcı şirketten fon
bazında alacaklar, saklayıcı şirketten alacaklar kalemi altında sınıflandırılmaktadır. Bu tutar aynı zamanda
bireysel emeklilik sistemi borçları kalemi altında satışı gerçekleşen fonlar için katılımcılara borçlar olarak
gösterilmektedir.
Kayıtlardan çıkarma
Finansal varlıklar, Şirket‟in bu varlıklar üzerindeki sözleşmeye bağlı haklardaki kontrolünü kaybettiği
zaman kayıtlardan çıkarılmaktadır. Bu durum bu hakların gerçekleşmesi, vadesinin dolması veya teslim
edilmesi durumunda oluşur.
2.9
Varlıklarda değer düşüklüğü
Finansal varlıklarda değer düşüklüğü
Şirket her bilanço döneminde, bir finansal varlık veya finansal varlık grubunun değer düşüklüğüne
uğradığına ilişkin ortada tarafsız göstergelerin bulunup bulunmadığı hususunu değerlendirir. Bir finansal
varlık ya da finansal varlık grubu, sadece ve sadece ilgili varlığın ilk muhasebeleştirilmesinden sonra bir
veya birden fazla zarar/kayıp olayının meydana geldiğine ve söz konusu zarar olayının ilgili finansal
varlığın veya varlık grubunun güvenilir bir biçimde tahmin edilebilen gelecekteki tahmini nakit akışları
üzerindeki etkisi sonucunda değer düşüklüğüne uğradığına ilişkin tarafsız bir göstergenin bulunması
durumunda değer düşüklüğüne uğradığı varsayılır ve değer düşüklüğü zararı oluşur.
Alacaklar, tahsil edilememe riskine karşı özel karşılıkları düşüldükten sonraki net tutarlarıyla gösterilmiştir.
Kredi ve alacaklar tutarlarının tahsil edilemeyecek olduğunu düzenli incelemeler neticesinde gösteren bir
durumun söz konusu olması halinde alacaklar için tahsil edilebileceği tutara kadar özel karşılık ayrılır.
Sermaye araçlarının geri kazanılabilir tutarı o aracın makul değeridir. Makul değerleriyle ölçülen borçlanma
araçlarının geri kazanılabilir tutarı tahmini gelecekteki nakit akımlarının piyasadaki faiz oranları ile
bugünkü değere indirgenmiş halini ifade eder.
Değer düşüklüğü kayıtlara alındıktan sonra oluşan bir olay eğer değer düşüklüğünün geri çevrilmesini
nesnel olarak sağlıyorsa değer düşüklüğü geri çevrilir. İtfa edilmiş maliyet ile ölçülen finansal varlıklar ile
satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflandırılmış borçlanma senetlerindeki değer düşüklüğünün geri
çevrilmesi gelir tablosundan yapılır. Satılmaya hazır finansal varlık olarak sınıflandırılmış sermaye
araçlarından oluşan finansal varlıklardaki değer düşüklüğünün geri çevrilmesi ise doğrudan özkaynaklardan
yapılır.
Duran varlıklarda değer düşüklüğü
Şirket, her bilanço döneminde varlıklarının değer düşüklüğüne uğramış olabileceğine dair herhangi bir
belirtinin bulunup bulunmadığını değerlendirmektedir. Böyle bir belirtinin mevcut olması durumunda ilgili
varlığın geri kazanılabilir tutarını TMS 36 – Varlıklarda Değer Düşüklüğüne İlişkin Türkiye Muhasebe
Standardı çerçevesinde tahmin etmekte ve geri kazanılabilir tutarın ilgili varlığın defter değerinin altında
olması durumunda değer düşüklüğü karşılığı ayırmaktadır.
19
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.10
Türev finansal araçlar
Bilanço tarihi itibarıyla Şirket‟in türev finansal araçları bulunmamaktadır.
2.11
Finansal varlıkların netleştirilmesi
Finansal varlıklar ve borçlar, Şirket‟in netleştirmeye yönelik bir hakka veya yaptırım gücüne sahip olması
ve ilgili finansal aktif ve pasifi net tutarları üzerinden tahsil etme/ödeme niyetinde olması veya ilgili finansal
varlığı ve borcu eşzamanlı olarak sonuçlandırma hakkına sahip olması durumlarında bilançoda net tutarları
üzerinden gösterilmektedir.
Gelir ve giderler, sadece Raporlama Standartlarınca izin verildiği sürece veya Şirket‟in alım satım işlemleri
gibi benzer işlemler sonucu oluşan kar ve zararlar için net olarak gösterilmektedir.
2.12
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Nakit akış tablolarının hazırlanmasına esas olan “nakit ve nakit benzerleri”; Şirket‟in serbest kullanımında
olan veya bloke olarak tutulmayan kasa, alınan çekler, diğer nakit ve nakit benzeri varlıklar ve vadesiz
banka mevduatları ile orijinal vadesi üç aydan kısa olan bankalardaki vadeli mevduat ile menkul kıymetlere
yapılan yatırımlar olarak tanımlanmaktadır.
Dönemin nakit ve nakit benzeri varlıkları Not 14‟de detaylı olarak sunulmuştur.
2.13
Sermaye
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, Şirket‟in sermayesinde doğrudan hakimiyeti söz konusu olan sermaye grubu
%99.99 pay ile Fortis Insurance International NV olup, nihai ana ortağı Fortis Holding‟tir.
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, Şirket‟in sermaye ve ortaklık yapısı aşağıdaki gibidir:
Adı
Fortis Insurance International NV
Diğer
30 Eylül 2009
Pay Tutarı Pay Oranı
(TL)
(%)
51,099,996
99.99
4
0.1
31 Aralık 2008
Pay Tutarı Pay Oranı
(TL)
(%)
51,099,996
99.99
4
0.1
Ödenmiş Sermaye
51,100,000
51,100,000
100
100
25 Mart 2008 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda Şirket‟in sermayesinin 37,700,000
TL‟den 49,440,000 TL‟ ye çıkarılmasına karar verilmiş olup, söz konusu artırım tutarının 9,500,000 TL‟lik
kısmı 31 Mart 2008 tarihinde, 2,240,000 TL‟lik kısmı ise 2 Aralık 2008 tarihinde Şirket ana ortağı Fortis
Insurance International NV tarafından nakden ödenmiştir.
2 Aralık 2008 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda Şirket‟in sermayesinin 49,440,000
TL‟den 51,100,000 TL‟ye çıkarılmasına karar verilmiş olup, bu defa arttırılan 1,660,000 TL 2 Aralık 2008
tarihinde Şirket ana ortağı Fortis Insurance International NV tarafından nakden ödenmiştir.
Dönem içinde yapılan sermaye artırımları ve kaynakları: Yoktur.
Sermayeyi temsil eden hisse senetlerine tanınan imtiyazlar: Yoktur.
Şirket’te kayıtlı sermaye sistemi: Yoktur.
Şirket’in geri satın alınan kendi hisseleri: Yoktur.
20
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.14
Sigorta ve yatırım sözleşmeleri - sınıflandırma
Poliçe sahibinin olumsuz etkilenmesine neden olan, önceden tanımlanmış gelecekteki belirsiz bir olayın
(sigorta ile teminat altına alınan olay) gerçekleşmesi durumunda, Şirket‟in poliçe sahibinin zararını tazmin
etmeyi kabul etmek suretiyle önemli bir sigorta riskini kabullendiği sözleşmeler sigorta sözleşmesi olarak
sınıflandırılmaktadır. Sigorta riski, finansal risk dışında kalan riskleri kapsamaktadır. Sigorta sözleşmeleri
kapsamında alınmış olan bütün primler yazılan primler hesabı altında gelir olarak muhasebeleştirilmektedir.
Değişkeni sözleşmenin taraflarından birine özgü olmayan finansal olmayan, bir değişken durumunu hesaba
katan, belirli bir faiz oranı, finansal araç fiyatı, mal fiyatı, döviz kuru, faiz veya fiyat endeksleri, kredi notu
ya da kredi endeksi veya diğer değişkenlerin bir veya daha fazlasındaki yalnızca değişikliklere dayanan
ödemeyi yapmayı öngören sözleşmeler yatırım sözleşmeleri olarak sınıflandırılmaktadır.
Şirket tarafından üretilen ana sözleşmeler, aşağıda da anlatıldığı gibi ferdi kaza ve hayat sigorta sözleşmeleri
ile bireysel emeklilik sözleşmeleridir.
Risk poliçeleri
Yıllık Hayat: Fortis Emeklilik ve Hayat Yıllık Hayat Sigortası, sigortalının karşılaşacağı risklere karşı 1 yıl
süre ile güvence sağlamaktadır. Bu sigorta, ecelen vefat ana teminatının yanında, kaza sonucu vefat, ve kaza
sonucu maluliyet, hastalık sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar ek teminatları vererek, poliçe süresi
boyunca sigortalının başına gelebilecek riskleri teminat altına almaktadır. Yıllık Hayat sigortası poliçeleri
risk ağırlıklı olup, birikim içermez, iştira ve ikraz hakkı yoktur. Grup ve Ferdi olarak satılabilmektedir. Yaş
sınırı 18-65 yaş arası olup, primler yaşa, cinsiyete ve sağlığa bağlı risk değerlendirmesine göre
değişmektedir.
Uzun Süreli Hayat: Uzun Süreli Hayat Sigortası, ecelen vefat ana teminatının yanında, kaza sonucu vefat,
kaza sonucu maluliyet, hastalık sonucu maluliyet ek teminatları vererek, poliçe süresi boyunca sigortalının
başına gelebilecek risklere karşı, uzun süreli maddi güvence sağlamaktadır. Sigorta süresi 1 - 30 yıl arasında
belirlenebilir. Uzun süreli hayat poliçeleri koruma amaçlı olup, risk ağırlıklıdır ve birikim içermemektedir.
Ferdi olarak satılmaktadır. Yaş sınırı 18-70 yaş arası olup, primler yaşa, cinsiyete ve sağlığa bağlı risk
değerlendirmesine göre değişmektedir.
Kredili Hayat: Kredili Hayat Sigortası, hayatta karşılaşabilecek olumsuz durumlara karşı (vefat veya
maluliyet) kullanılan kredi süresi boyunca güvence sağlayan bir sigortadır. Kredi süresinde olumsuz bir
durum olması durumunda kredi borcu kredili hayat sigortası tarafından kapatılmaktadır. Böylece hem
borçlu, hem de kredi sahibinin ailesi finansal koruma altına alınmaktadır. Teminatlar çoğunlukla sadece
vefat içermekte olup, birikim içermemektedir. Yaş sınırı 18-70 yaş arası olup primler yaşa, cinsiyete ve
sağlığa bağlı risk değerlendirmesine göre değişmektedir.
Ferdi Kaza Sigortası: Kaza sonucu oluşabilecek risklere karşı güvence sağlayan bir sigortadır. Yaş sınırı 1865 yaş arası olup, primler yaşa veya cinsiyete bağlı olmayıp, mesleğe göre belirlenen risk sınıflarına göre
belirlenmektedir. Uzun süreli veya yıllık olabildiği gibi grup veya ferdi olarak satılmaktadır.
Tek Başına Satılan Ferdi Kaza: Tek başına, bir krediye bağlı olmadan satılabilen ve kaza sonucu
oluşabilecek risklere karşı güvence sağlayan bir sigortadır. Kazaen vefat teminatının yanında kazaen
maluliyet, kaza tedavi masrafları gibi ek teminatlar da sunulabilmektedir.
Kredili Ferdi Kaza: Kredi borcunu korumaya yönelik, kaza sonucu meydana gelebilecek risklere,
kazaen vefat, kazaen maluliyet, işsizlik ya da geçici maluliyet risklerine teminat sunan bir sigortadır.
21
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.14
Sigorta ve yatırım sözleşmeleri – sınıflandırma (devamı)
Birikim poliçeleri
Birikimli Hayat Sigortası: Birikimli Hayat sigortası ürünleri yatırım amaçlı, birikim ağırlıklı, en az 10 yıllık
sigorta poliçeleridir. En az 10 yıllık süre sonunda oluşan birikimler poliçe sahibine ödenmektedir.
Beklenmedik bir yaşam kaybı durumundaysa, vefat teminatı güvence sağlar. Ürününe göre 2 veya 3 yıllık
pirimi ödenmiş birikim poliçelerinde iştira, ikraz ve tenzil hakkı bulunmaktadır. Ayrıca ödenen primlerden
yapılacak olan risk primi kesintileri ile, kazaen vefat ve daimi maluliyet ek teminatları da sigorta kapsamına
alınabilmektedir.
Şirket‟in birikimli hayat sigortası ürünlerinde, sigortalıların birikimlerinin yatırıma sevk edilmesi sonucu
elde edilecek getiri oranının, “teknik faiz”in altında olması durumunda aradaki fark Şirket tarafından
karşılanmakta, üzerinde olması durumunda ise garanti unsuruna ilaveten sigortalılara kar payı olarak
dağıtılmaktadır. Bu ürünlerde, birikimlerin yatırıma yönlendirilmesi sonucunda elde edilen tüm getiri,
yukarıda bahsedilen muhasebe politikalarına uygun olarak gelir tablosunda veya özsermaye hesapları altında
muhasebeleştirilmekte, tüm sözleşmeler borç olarak hayat matematik karşılığı içerisinde gösterilmektedir.
Bireysel emeklilik sözleşmeleri
Şirket, bireylerin ileriki yaşlarında kullanmaları amacıyla güvenli bir tasarruf yapmalarına olanak sağlamak,
bu tasarrufları yönlendirmek, düzenlemek ve teşvik etmek amacıyla yapılandırılan bireysel emeklilik sistemi
içerisinde bireysel emeklilik sözleşmeleri düzenlemektedir.
Sosyal Güvenlik Sisteminin tamamlayıcısı olan bu birikim içinde oluşan tasarruflar ömür boyu emeklilik
maaşı ve/veya toplu para şeklinde geri ödenmektedir. Bireysel emeklilik sistemi dahilinde medeni haklarını
kullanma ehliyetine sahip, 56 yaşını tamamlayan, en az 10 yıl sistemde kalan ve asgari katkı payını ödeyen
herkes emeklilik hakkı kazanmaktadır.
Giriş aidatı gelirleri hesabında, katılımcıların bireysel emeklilik sözleşme koşullarına bağlı olarak sisteme
katıldıklarında ödedikleri aidatlar ile katılımcıların 5 yıl içerisinde çıkması durumunda asgari ücretin aylık
tutarını aşmamak kaydıyla katılımcıdan tahsil edilen tutarlardan oluşmaktadır. Katılımcının bireysel
emeklilik hesabını 5 yıl süre ile kesintisiz olarak Şirket‟te bulundurması durumunda herhangi bir giriş aidatı
tahsil edilmemektedir.
Katılımcıların bireysel emeklilik hesabına sözleşme koşullarına bağlı olarak yapılan katkı payları üzerinden
azami yüzde sekiz oranını aşmamak kaydıyla alınan gider kesintileri, yönetim gideri kesintisi hesabı altında
takip edilmektedir.
Reasürans Sözleşmeleri
Reasürans sözleşmeleri, Şirket tarafından imzalanan bir veya daha fazla sigorta sözleşmesiyle ilgili
oluşabilecek kayıplar için Şirket ve reasürans şirketi tarafından yürürlüğe konulan, bedeli ödenen ve sigorta
sözleşmeleri olarak sınıflandırılabilmesi için gerekli şartları karşılayan sözleşmelerdir.
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla hayat ve ferdi kaza branşlarında bölüşmeli yıllık eksedan
anlaşmaları bulunmaktadır. Söz konusu eksedan anlaşmaları, resürans anlaşmaları sona ermesine rağmen
devredilen primlerden doğan yükümlülüklerden reasürörün sorumluluğunun devam ettiği “run-off”
sistemine göre düzenlenmiştir.
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla hayat branşı altında verilen “Tehlikeli Hastalık, İşsizlik ve Kaza ve
Hastalık Sonucu Daimi Geçici Maluliyet” teminatları için bölüşmeli yıllık kot-par anlaşması vardır. Söz
konusu kot-par anlaşmaları, reasürans anlaşmaları sona ermesine rağmen devredilen primlerden doğan
yükümlülüklerden reasürörün sorumluluğunun devam ettiği “run-off” sistemine göre düzenlenmiştir.
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla reasürans anlaşmalarını yaptığı şirketler Munich Re, Scor Re, Milli
Reasürans ve Financial Insurance Company Limited‟dir.
22
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.15
Sigorta ve yatırım sözleşmelerinde isteğe bağlı katılım özellikleri
Sigorta ve yatırım sözleşmelerindeki isteğe bağlı katılım özelliği, garanti edilen faydalara ilaveten, aşağıda
yer alan ek faydalara sahip olmaya yönelik sözleşmeye dayalı bir haktır.
(i) Sözleşmeye dayalı toplam faydaların önemli bir kısmını teşkil etmeye namzet;
(ii) Tutarı ve zamanlaması sözleşme gereği ihraç edenin takdirinde olan; ve
(iii) Sözleşme gereği aşağıdakilere dayalı olan:
(1) Belirli bir sözleşmeler havuzunun veya belirli bir sözleşme türünün performansına;
(2) İhraç eden tarafından elde tutulan belirli bir varlık havuzunun gerçeklemiş ve/veya
gerçekleşmemiş yatırım gelirlerine; veya
(3) Sözleşme ihraç eden şirketin, fonun veya başka bir işletmenin kar veya zararına.
Şirket‟in bilanço tarihi itibarıyla, isteğe bağlı katılım özelliği olan sigorta veya yatırım sözleşmesi
bulunmamaktadır.
2.16
İsteğe bağlı katılım özelliği olmayan yatırım sözleşmeleri
Yoktur.
2.17
Borçlar
Finansal yükümlülükler; başka bir işletmeye nakit yada başka bir finansal varlık verilmesini gerektirecek
işlemler sonucunda oluşan yükümlülükleri ifade etmektedir. Bir finansal yükümlülük ödendiğinde
kayıtlardan çıkarılmaktadır.
Emeklilik faaliyetlerinden borçlar, katılımcılara borçlar hesabı, katılımcılar geçici hesabı ve bireysel
emeklilik aracılarına borçlardan oluşmaktadır. Katılımcılar geçici hesabı, katılımcılar adına henüz yatırıma
yönlendirilmemiş paralar ile katılımcıların sistemden ayrılması veya birikimlerini başka bir şirkete
aktarması durumunda, katılımcıya ait fon paylarının satışı sonrası, söz konusu satış işleminden elde edilen
bedelden varsa giriş aidatı borçları ve benzeri kesintilerin yapılarak katılımcılara ödenecek veya diğer bir
şirkete aktarım yapılacak tutarın izlendiği hesap kalemidir.
2.18
Vergiler
Kurumlar vergisi
Kurum kazançları %20 oranında kurumlar vergisine tabidir. Bu oran, kurumların ticari kazancına vergi
yasaları gereğince indirimi kabul edilmeyen giderlerin ilave edilmesi, vergi yasalarında yer alan istisna
(iştirak kazançları istisnası gibi) ve diğer indirimlerin (yatırım teşvikleri gibi) sonucu bulunacak vergi
matrahına uygulanır. Kar dağıtılmadığı takdirde başka bir vergi ödenmemektedir.
Türkiye‟deki bir işyeri ya da daimi temsilcisi aracılığı ile gelir elde eden kurumlar ile Türkiye‟de yerleşik
kurumlara ödenen kar paylarından (temettüler) stopaj yapılmaz. Bunlar dışındaki temettü ödemeleri
üzerinde %15 oranında stopaj uygulanır. Dar mükellef kurumlara ve gerçek kişilere yapılan kar
dağıtımlarına ilişkin stopaj oranlarının uygulanmasında, ilgili Çifte Vergilendirmeyi Önleme
Anlaşmalarında yer alan uygulamalar da göz önünde bulundurulur. Karın sermayeye ilavesi, kar dağıtımı
sayılmaz ve stopaj uygulanmaz.
Geçici vergiler o yıl kazançlarının tabi olduğu kurumlar vergisi oranında hesaplanarak ödenir. Yıl içinde
ödenen geçici vergiler, o yılın yıllık kurumlar vergisi beyannamesi üzerinden hesaplanan kurumlar vergisine
mahsup edilebilmektedir.
En az iki yıl süre ile elde tutulan iştirak hisseleri ile gayrimenkullerin satışından doğan karların %75‟i,
Kurumlar Vergisi Kanunu'nda öngörüldüğü şekilde sermayeye eklenmesi veya 5 yıl süreyle özkaynaklarda
tutulması şartı ile vergiden istisnadır.
23
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.18
Vergiler (devamı)
Türk vergi mevzuatına göre beyanname üzerinde gösterilen mali zararlar 5 yılı aşmamak kaydıyla dönem
kurum kazancından indirilebilirler. Ancak, mali zararlar, geçmiş yıl karlarından mahsup edilemez. Şirket‟in
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla indirilebilir mali zararlarının toplamı 32,691,353 TL (31 Aralık 2008: 32,125,777
TL) tutarındadır.
Türkiye‟de ödenecek vergiler konusunda vergi otoritesi ile mutabakat sağlamak gibi bir uygulama
bulunmamaktadır. Kurumlar vergisi beyannameleri hesap döneminin kapandığı ayı takip eden dördüncü
ayın 25‟inci günü akşamına kadar bağlı bulunulan vergi dairesine verilir. Bununla beraber, vergi
incelemesine yetkili makamlar beş yıl zarfında muhasebe kayıtlarını inceleyebilir ve hatalı işlem tespit
edilirse ödenecek vergi miktarları değişebilir.
Ertelenmiş vergi
Ertelenmiş vergi borcu veya varlığı TMS 12 – Gelir Vergilerine İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı
uyarınca varlıkların ve yükümlülüklerin finansal tablolarda gösterilen değerleri ile yasal vergi matrahı
hesabında dikkate alınan tutarları arasındaki “geçici farklılıkların”, bilanço yöntemine göre vergi etkilerinin
hesaplanmasıyla belirlenmektedir. Vergi mevzuatına göre varlıkların ya da borçların iktisap tarihinde oluşan
mali ya da ticari karı etkilemeyen farklar bu hesaplamanın dışında tutulmuştur.
TMS 12 çerçevesinde, ertelenmiş vergi varlıkları, gelecekte vergiye tabi kar elde etmek suretiyle geçici
farklardan yararlanmanın kuvvetle muhtemel olması şartıyla muhasebeleştirilmektedir. Bu kapsamda,
Şirket‟in mevcut karlılığı değerlendirilerek, ertelenmiş vergi varlığı kayıtlara alınmamıştır.
Transfer fiyatlandırması
Kurumlar Vergisi Kanunu‟nun 13 üncü maddesinin transfer fiyatlandırması yoluyla “örtülü kazanç dağıtımı”
başlığı altında transfer fiyatlandırması konusu işlenmekte olup; 18 Kasım 2007 tarihinde yayımlanan “Transfer
Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı Hakkında Genel Tebliğ”i bu konu hakkında uygulamadaki
detayları belirlemiştir.
İlgili tebliğe göre, eğer vergi mükellefleri ilgili kuruluşlarla (kişilerle), fiyatlandırmaları emsallere uygunluk
ilkesi çerçevesinde yapılmayan ürün, hizmet veya mal alım ve satım işlemlerine giriyorlarsa, ilgili karlar
transfer fiyatlaması yoluyla örtülü bir şekilde dağıtıldığı kanaatine varılacaktır. Bu tarz transfer fiyatlaması
yoluyla örtülü kar dağıtımları kurumlar vergisi açısından vergi matrahından indirilemeyecektir.
2.19
Çalışanlara sağlanan faydalar
Kıdem tazminatı karşılığı
Türk İş Kanunu‟na göre, Şirket bir senesini doldurmuş olan ve istifa veya kötü davranış dışındaki sebeplerden
Şirket‟le ilişkisi kesilen veya hizmet yılını dolduran ve emekliliğini kazanan, askere çağrılan veya vefat eden
personeli için kıdem tazminatı ödemekle yükümlüdür. Ödenecek tazminat her hizmet yılı için bir aylık maaş
tutarı kadardır ve bu miktar 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, hükümet tarafından belirlenen 2,365 TL (31 Aralık
2008: 2,173 TL) ile sınırlandırılmıştır.
TMS 19 – Çalışanlara Sağlanan Faydalara İlişkin Türkiye Muhasebe Standardı kıdem tazminatı karşılığı
hesaplamasında aktüeryal metotların kullanılmasını gerektirmektedir. 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008
tarihleri itibarıyla kullanılan aktüeryal tahminler şöyledir:
İskonto Oranı
Beklenen Maaş/Tavan Artış Oranı
Tahmin Edilen Personel Devir Hızı (Finansal Danışman Kadrosu)
Tahmin Edilen Personel Devir Hızı (Finansal Danışman Harici Kadro)
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
6.26%
5.40%
69.08%
83.30%
6.26%
5.40%
67.72%
88.76%
Çalışanlara sağlanan diğer faydalar
Şirket, çalışanlarının bir hesap dönemi boyunca sunduğu hizmetler karşılığında ödenmesi beklenen iskonto
edilmemiş, çalışanlara sağlanan diğer faydalar için finansal tablolarında TMS 19 kapsamında karşılık
ayırmaktadır.
24
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.20
Karşılıklar
Geçmiş olaylardan kaynaklanan mevcut bir yükümlülüğün bulunması, yükümlülüğün yerine getirilmesinin
muhtemel olması ve yükümlülük tutarının güvenilir bir şekilde ölçülebilmesi durumunda söz konusu
karşılık muhasebeleştirilmektedir. Karşılıklar, bilanço tarihi itibarıyla yükümlülüğün yerine getirilmesi için
yapılacak harcamanın Şirket yönetimi tarafından yapılan en iyi tahminine göre hesaplanır ve etkisinin
önemli olduğu durumlarda bugünkü değerine indirmek suretiyle iskonto edilir. Tutarın yeterince güvenilir
olarak ölçülemediği ve yükümlülüğün yerine getirilmesi için Şirket‟ten kaynak çıkma ihtimalinin
bulunmadığı durumlarda söz konusu yükümlülük “koşullu” olarak kabul edilmekte ve dipnotlarda
açıklanmaktadır.
Koşullu varlıklar geçmiş olaylardan kaynaklanan ve Şirket‟in tam anlamıyla kontrolünde bulunmayan, bir
veya daha fazla kesin mahiyette olmayan olayın ileride gerçekleşip gerçekleşmemesi ile teyit edilecek olan
varlıklardır. Şirket koşullu varlıkları finansal tablolara yansıtmamaktadır ancak ilgili gelişmelerin finansal
tablolarda doğru olarak yansıtılmalarını teminen koşullu varlıklarını sürekli olarak değerlendirmeye tabi
tutmaktadır. Ekonomik faydanın Şirket‟e girmesinin neredeyse kesin hale gelmesi durumunda ilgili varlık
ve buna ilişkin gelir, değişikliğin oluştuğu dönemin finansal tablolarına dahil edilmekte, ekonomik fayda
girişinin muhtemel hale gelmesi durumunda ise söz konusu koşullu varlık finansal tablo dipnotlarında
gösterilmektedir.
2.21
Gelirlerin muhasebeleştirilmesi
Yazılan primler
Yazılan primler, dönem içinde tanzim edilen poliçelerin yanı sıra geçmiş yıllarda tanzim edilen poliçe
primlerinden iptaller, vergiler ve reasürörlere devredilen primler düşüldükten sonra kalan tutarı temsil
etmektedir.
Alınan ve ödenen komisyonlar
Sigorta poliçelerinin üretimi ile ilgili aracılara ödenen komisyon giderleri ile devredilen primler karşılığında
reasürörlerden alınan komisyon gelirleri aşağıda 2.24 nolu dipnotta daha detaylı anlatıldığı üzere; 1 Ocak
2008 tarihinden önce üretilen poliçeler için kazanılmamış primler karşılığı hesabında, 1 Ocak 2008
tarihinden sonra üretilen poliçeler için ise sırasıyla ertelenmiş komisyon giderleri ve ertelenmiş komisyon
gelirleri hesaplarında dikkate alınmak suretiyle tahakkuk esasına göre poliçenin ömrü boyunca faaliyet
sonuçlarına yansıtılmaktadır.
Faiz gelir ve giderleri
Faiz gelir ve giderleri tahakkuk esasına göre etkin faiz yöntemi kullanılarak muhasebeleştirilir. Etkin faiz,
finansal varlık ya da yükümlülüğün ömrü süresince tahmin edilen nakit ödemeleri ve akımlarını defter
değerine iskontolayan orandır. Etkin faiz oranı bir finansal varlık ya da yükümlülüğün kayıtlara alınmasıyla
hesaplanmakta ve müteakip olarak değiştirilmemektedir.
Etkin faiz oranı hesaplaması, etkin faizin ayrılmaz bir parçası olan iskonto ve primleri, ödenen ya da alınan
ücret ve komisyonları ve işlem maliyetlerini kapsamaktadır. İşlem maliyetleri, finansal bir varlık ya da
yükümlülüğün iktisap edilmesi, ihraç edilmesi ya da elden çıkarılması ile direkt ilişkili olan ek
maliyetlerdir.
Ticari gelir/gider
Ticari gelir/gider, gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıklar ile satılmaya hazır
finansal varlıkların elden çıkarılması sonucu ortaya çıkan kazanç ve kayıpları içermektedir. Ticari gelir ve
ticari gider, ilişikteki finansal tablolarda sırasıyla “Finansal yatırımların nakde çevrilmesinden elde edilen
karlar” ve “Yatırımların nakde çevrilmesi sonucunda oluşan zararlar” hesapları içerisinde gösterilmiştir.
25
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.21
Gelirlerin muhasebeleştirilmesi (devamı)
Temettü
Temettü gelirleri, ilgili temettüyü elde etme hakkının ortaya çıkması ile muhasebeleştirilmektedir.
Emeklilik faaliyetlerinden gelirler
Fonların yönetim ve temsili ile fonlara tahsis edilen donanım, personel ve muhasebe hizmetleri karşılığı olan
fon işletim gideri kesintisi, Şirket hesaplarında gelir olarak kaydedilmekte ve Şirket ile Yönetici arasında,
anlaşma dahilindeki oranlar çerçevesinde paylaştırılmaktadır. Söz konusu ücretlerin tamamı Şirket'in teknik
gelirleri içerisinde fon işletim gider kesintisi olarak “Fon işletim gelirleri” hesabında, yöneticiye ait olan
kısmı ise Şirket'in teknik giderleri içerisinde fon işletim karşılığında ödenen tutar olarak “Fon işletim
giderleri” hesabında gösterilmektedir.
Katılımcıların bireysel emeklilik hesabına yapılan katkı payları üzerinden azami yüzde sekiz oranını
aşmamak kaydıyla alınan gider kesintileri, yönetim gideri kesintisi hesabı altında takip edilmektedir.
Giriş aidatı gelirleri hesabında, katılımcıların bireysel emeklilik sistemine ilk kez katılması sırasında veya
yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması durumunda katılımcılardan emeklilik sözleşmesinin imzalandığı
tarihte geçerli olan asgari ücretin aylık tutarını aşmamak kaydıyla tahakkuk eden tutar izlenmektedir.
Emeklilik yatırım fonlarına ilişkin fon portföyünün oluşturulduğu tarih ile fon paylarının satıldığı tarih
arasında oluşan portföy değer değişimleri sermaye avans tahsisi faiz gelirleri olarak gelir tablosunda
kaydedilmektedir.
2.22
Kiralama işlemleri
Finansal kiralama sözleşmelerinin süresi azami 4 yıldır. Finansal kiralama yoluyla edinilen maddi duran
varlıklar Şirket‟in aktifinde varlık, pasifinde ise finansal kiralama işlemlerinden borçlar olarak
kaydedilmektedir. Bilançoda varlık ve borç olarak yer alan tutarların tespitinde, varlıkların rayiç değerleri
ile kira ödemelerinin bugünkü değerlerinden küçük olanı esas alınarak, kiralamadan doğan finansman
maliyetleri, kiralama süresi boyunca sabit bir faiz oranı oluşturacak şekilde dönemlere yayılmaktadır.
Finansal kiralama yoluyla edinilen varlıklardan gelecekte beklenen yarar, varlığın defter değerinden
düşükse, kiralanan varlıklar net gerçekleşebilir değeri ile değerlenmektedir. Finansal kiralama yoluyla
alınan varlıklara, maddi duran varlıklar için uygulanan esaslara göre amortisman hesaplanmaktadır.
Faaliyet kiralamalarında yapılan kira ödemeleri kira süresi boyunca, eşit tutarlarda gider kaydedilmektedir.
2.23
Kar payı dağıtımı
Temettü borçları kar dağıtımının bir unsuru olarak beyan edildiği dönemde yükümlülük olarak finansal
tablolara yansıtılmaktadır.
2.24
Kazanılmamış primler karşılığı
7 Ağustos 2007 tarih ve 26606 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak 1 Ocak 2008 tarihinden itibaren
yürürlüğe giren “Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Teknik Karşılıklarına ve Bu Karşılıkların
Yatırılacağı Varlıklara İlişkin Yönetmelik” (“Teknik Karşılıklar Yönetmeliği”) uyarınca, kazanılmamış
primler karşılığı, yürürlükte bulunan sigorta sözleşmeleri için tahakkuk etmiş primlerin herhangi bir
komisyon veya diğer bir indirim yapılmaksızın brüt olarak gün esasına göre ertesi hesap dönemi veya hesap
dönemlerine sarkan kısmından oluşmaktadır. Kazanılmamış primler karşılığı; Hazine Müsteşarlığı
tarafından yayımlanan 27 Mart 2009 tarih ve 2009/9 sayılı “Teknik Karşılıklarla İlgili Mevzuatın
Uygulanmasına İlişkin Sektör Duyurusu”na istinaden bütün poliçelerin öğleyin saat 12.00‟da başlayıp yine
öğleyin saat 12:00‟da bittiği dikkate alınarak tüm poliçeler için düzenlendiği gün ile bitiş günü için yarım
gün olarak hesaplanmıştır.
26
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.24
Kazanılmamış primler karşılığı (devamı)
Yürürlükte bulunan yıllık hayat sigortaları ile süresi bir yılı aşan birikim priminin de alındığı hayat
sigortalarında yazılan brüt primlerden varsa birikime ayrılan kısım düşüldükten sonra kalan tutarın takip
eden dönem veya dönemlere sarkan kısımları için kazanılmamış primler karşılığı hesaplanmaktadır. Ölüm,
yaşama veya her ikisinin de kapsandığı teminatlar ile bu teminatlara ek olarak verilen ferdi kaza, hastalık
sonucu maluliyet ve tehlikeli hastalıklar teminatının da verildiği sözleşmeler ise hayat sigortası sözleşmesi
sayılmakta ve bunlara ait primler de hayat sigortası primi olarak kabul edilmektedir.
Önceki yıllarda, kazanılmamış primler karşılığı yürürlükte bulunan poliçeler için tahakkuk etmiş primlerden
komisyonlar düşüldükten sonra hesaplandığından, 28 Aralık 2007 tarihli Hazine Müsteşarlığı‟nın
“Kazanılmamış Primler Karşılığının Hesaplanmasına ve Ertelenmiş Komisyon Gelir ve Giderleri İçin
Kullanılacak Hesap Kodlarına İlişkin 2007/25 sayılı Genelgesi”nde 2007 yılı için komisyon düşülerek
ayrılan kazanılmamış primler karşılığının 2008 yılı finansal tablolarına devredilmesinde uygulamada ortaya
çıkacak sorunların önlenmesini teminen, 1 Ocak 2008 tarihinden önce tanzim edilen poliçeler için
komisyonlar düşüldükten sonra kazanılmamış primler karşılığı ayrılması uygulamasına devam edilmesi,
yeni yılda tanzim edilecek poliçeler için ise yeni sisteme göre işlem yapılması gerektiği belirtilmiştir.
Teknik Karşılıklar Yönetmeliği kapsamında şirketler, kazanılmamış primler karşılığını ayırırken yürürlükte
bulunan sigorta sözleşmeleri dolayısıyla ortaya çıkabilecek hasar ve tazminatların ilgili sözleşmeler için
ayrılmış kazanılmamış primler karşılığından fazla olma ihtimaline karşı, her hesap dönemi itibarıyla, son 12
ayı kapsayacak şekilde yeterlilik testi yapmak zorundadır. Bu test yapılırken, net kazanılmamış primler
karşılığının beklenen net hasar prim oranı ile çarpılması gerekmektedir. Beklenen net hasar prim oranı,
gerçekleşmiş hasarların (muallak hasar ve tazminatlar, net + ödenen hasarlar ve tazminatlar, net – devreden
muallak hasar ve tazminatlar, net) kazanılmış prime (yazılan primler, net + devreden kazanılmamış primler
karşılığı, net – kazanılmamış primler karşılığı, net) bölünmesi suretiyle bulunur. Kazanılmış primlerin
hesaplamasında; devreden kazanılmamış primler karşılığı ile ilgili dönemin kazanılmamış primler karşılığı
içinde net olarak gösterilen aracılara ödenen komisyonlar ile reasürörlerden alınan komisyonların ertelenen
kısımları dikkate alınmaz.
Her bir branş için beklenen hasar prim oranının %95‟in üzerinde olması halinde, %95‟i aşan oranın net
kazanılmamış primler karşılığı ile çarpılması sonucunda bulunan tutar o branşın kazanılmamış primler
karşılığına ilave edilir. Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca, devam eden riskler karşılığının
hesaplamasında kullanılan beklenen hasar prim oranı; 2008 yılı hesaplamalarında %100 oranında dikkate
alınmıştır. İlgili test sonucu, 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla Şirket‟in ayırması gereken
devam eden riskler karşılığı çıkmamıştır.
2.25
Muallak tazminatlar karşılığı
Tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş ancak daha önceki hesap dönemlerinde veya cari hesap
döneminde fiilen ödenmemiş tazminat bedelleri veya bu bedel hesaplanamamış ise tahmini bedelleri ile
gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedelleri için muallak tazminat karşılığı ayrılmaktadır.
Hesap dönemlerinden önce meydana gelmiş ancak bu tarihlerden sonra ihbar edilmiş tazminatlar,
gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedelleri olarak kabul edilmektedir. Bu bedellerle ilgili olarak
son 5 veya daha fazla yıllarda; hesap dönemlerinden önce meydana gelmiş ancak sonrasında rapor edilmiş
tazminatların, bunlara ilişkin rücu, sovtaj ve benzeri gelir tahsilatlarının tenzil edilmesinden sonra kalan
tutarlarının, söz konusu yıllara ilişkin prim üretimlerine bölünmesi suretiyle bulunan ağırlıklı ortalama
dikkate alınmaktadır. Cari hesap dönemi için gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedeli, yukarıda
belirtilen şekilde hesaplanmış olan ağırlıklı ortalama ile cari hesap döneminden önceki 12 aylık toplam prim
üretiminin çarpılması suretiyle hesaplanmıştır. Bu çerçevede Şirket, 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla,
gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş tazminat bedelleri ile ilgili olarak finansal tablolarında 246,891 TL (31
Aralık 2008: 188,725 TL) tutarında net muallak tazminat karşılığı ayırmıştır.
27
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.25
Muallak tazminatlar karşılığı (devamı)
Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca, sigorta ve reasürans ile emeklilik şirketleri mali yıl sonlarında
muallak tazminat karşılığı yeterlilik testi yapmak zorundadır. Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenecek
esaslar çerçevesinde ayrı ayrı hesaplanacak muallak tazminat karşılığı yeterlilik oranının, cari hesap yılı
hariç olmak üzere, son beş yıllık aritmetik ortalamasının %95‟in altında olması halinde, bu oran ile %95
oranı arasındaki fark, cari yıl muallak tazminat karşılığı ile çarpılarak yeterlilik oranı fark tutarı bulunur.
Yeterlilik oranı fark tutarı her bir branş için ayrı ayrı ilave edilerek cari yılda ayrılacak nihai muallak
tazminat karşılığı hesaplanır. Yeterlilik tablosu düzenlemesi sırasında ve muallak tazminat karşılığı
hesabında; tahakkuk etmiş ve hesaben tespit edilmiş, gerçekleşmiş ancak rapor edilmemiş muallak
tazminatlar ile tüm gider payları dikkate alınır. 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, muallak
tazminat karşılığı yeterlilik testi sonucu ilave olarak ayrılması gereken bir karşılık çıkmamıştır.
Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca, ilgili hesap dönemi muallak tazminat karşılığı tutarı, Hazine
Müsteşarlığı‟nca belirlenen aktüeryal zincirleme merdiven metodu ile bulunan tutardan düşük olamaz.
Teknik Karşılıklar Yönetmeliği‟nin Geçici 2 nci maddesinde 2008 yılı hesaplamalarında aktüeryal
zincirleme merdiven metoduna istinaden bulunan muallak hasar tutarının %80‟inin dikkate alınacağı
belirtilmiştir. 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, aktüeryal zincirleme merdiven metodu uyarınca yapılan
hesaplamalarda ayrılması gereken ilave muallak tazminat karşılığı çıkmamıştır (31 Aralık 2008: 46,217
TL).
2.26
Matematik karşılıklar
Teknik Karşılıklar Yönetmeliği uyarınca, hayat ve hayat dışı branşında faaliyet gösteren şirketler bir yıldan
uzun süreli hayat, sağlık ve ferdi kaza sigorta sözleşmeleri için sigorta ettirenler ile lehdarlara olan
yükümlülüklerini karşılamak üzere aktüeryal esaslara göre yeterli düzeyde matematik karşılık ayırmak
zorundadır. Matematik karşılıklar, aktüeryal matematik karşılıkları ve kar payı karşılıklarından
oluşmaktadır.
Aktüeryal matematik karşılıklar, bir yıldan uzun süreli hayat sigortaları için tarifelerin onaylı teknik
esaslarında belirtilen formül ve esaslara göre; Şirket‟in ileride yerine getireceği yükümlülüklerinin peşin
değeri ile sigorta ettiren tarafından ileride ödenecek primlerin bugünkü değeri arasındaki farkın bulunması
şeklinde (prospektif yöntem) hesaplanmaktadır. Birikim priminin de alındığı hayat sigortalarında aktüeryal
matematik karşılık, primlerin birikimine kalan kısımlarının toplamından oluşmaktadır.
Kar payı karşılıkları, Şirket‟in kar payı vermeyi taahhüt ettiği sözleşmeler için sigorta ettirenler ile
lehdarlara olan yükümlülüklerine istinaden ayırdığı karşılıkların yatırıldıkları varlıkların gelirlerinden,
onaylı kar payı teknik esaslarında belirtilen kar payı dağıtım sistemine göre hesaplanan teknik faiz geliri ile
sınırlı olmak kaydıyla garanti edilen kısmın da dahil olduğu miktar ile önceki yıllara ait birikmiş kar payı
karşılıklarından oluşmaktadır.
Kar paylı hayat sigortalarında kar payının hesaplanmasında kullanılan değerleme yöntemi, Şirket‟in
lehdarlara olan yükümlülüklerine istinaden ayırdığı karşılıkların yatırıldıkları varlıkların finansal tablolarda
yukarıda 2.8 nolu notta da belirtilen esaslar çerçevesinde dahil edildikleri portföye ilişkin değerleme esasları
ile aynıdır.
2.27
Dengeleme karşılığı
Hazine Müsteşarlığı tarafından 27 Mart 2009 tarihinde yayımlanan 2009/9 sayılı “Teknik Karşılıklarla İlgili
Mevzuatın Uygulanmasına İlişkin Sektör Duyurusu”nda sigorta şirketlerin deprem dolayısıyla meydana
gelebilecek ölüm ve maluliyet, hayat ve kaza branşlarında deprem ek teminat verdikleri tarifeler için de
dengeleme karşılığı ayırması gerektiği belirtilmiş olup, bu defa 28 Nisan 2009 yayımlanan 2009/14 sayılı
sektör duyurusu ile bu şekilde ayrılacak dengeleme karşılığının hesaplanmasına yönelik gerekli istatistiksel
çalışmanın yapılabilmesini teminen bu uygulamanın 30 Eylül 2009 tarihinde yürürlüğe gireceği
belirtilmiştir. Şirket, 30 Eylül 2009 itibariyla 354,466 TL tutarında dengeleme karşılığı ayırmıştıt.
28
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.28
İlişkili taraflar
Finansal tabloların amacı doğrultusunda ortaklar, üst düzey yöneticiler ve yönetim kurulu üyeleri, aileleri ve
kendileri tarafından kontrol edilen veya kendilerine bağlı şirketler ile birlikte, iştirakler ve müşterek
yönetime tabi ortaklıklar ilişkili taraflar olarak kabul edilmiştir.
2.29
Hisse başına kazanç/(zarar)
Hisse başına kazanç/(zarar) Şirket‟in dönem net karının/(zararının), dönemin ağırlıklı ortalama hisse senedi
sayısına bölünmesi ile hesaplanmıştır. Türkiye‟de firmalar mevcut sermayedarların payı oranında dağıtmak
suretiyle geçmiş yıllar karlarından sermaye artışı (“Bedelsiz Hisseler”) yapabilirler. Hisse başına
kazanç/(zararr) hesaplamasında bedelsiz hisseler ihraç edilmiş hisseler olarak değerlendirilmektedir.
2.30
Bilanço tarihinden sonraki olaylar
Şirket‟in bilanço tarihi itibarıyla finansal pozisyonu hakkında ilave bilgi sağlayan bilanço sonrası olaylar
(bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan ve düzeltme kaydı gerektiren olaylar) finansal tablolara yansıtılır.
Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan ve düzeltme kaydı gerektirmeyen önemli olaylar ise dipnotlarda
belirtilir.
2.31
Henüz uygulanmayan yeni standart ve yorumlar
1 Temmuz 2009 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayacak hesap dönemlerinde Uluslararası Finansal
Raporlama Standartları (“UFRS”) kapsamında yürürlüğe girecek olan ve TFRS kapsamında bazıları henüz
incelenmekte olup ilişikteki finansal tablolar hazırlanırken uygulanmamış olan standartlar, değişiklikler ve
yorumlar aşağıdaki gibidir:

TFRS Yorum 17 – Nakdi Olmayan Varlıkların Sahiplerine Dağıtılması” standardı aşağıdaki hususlara
açıklık getirmektedir;
- Kar dağıtımının yetkili kişilerce uygun bir şekilde onaylandığı ve daha fazla işletmenin isteğinde
olmadığı durumlarda dağıtılacak kar dağıtımının yükümlülük olarak kayıtlara alınması gerekmektedir.
- Bir işletme kar payı yükümlülüğünü, dağıtılan net varlıkların gerçeğe uygun değerleri ile ölçmelidir.
- Bir işletme, dağıtılan net varlıkların defter değeri ile ödenen kar payı arasındaki farkı gelir tablosunda
muhasebeleştirmelidir.
Bahsi geçen TFRS Yorumu dahilinde, sahiplere dağıtılmak üzere elde tutulan bir net varlık durdurulan
faaliyet tanımını karşılıyor ise, işletmenin bununla ilgili olarak dipnotlarında ek açıklamalar sunması
gerekmektedir.
İşletmelerin, geçmişte bu şekilde yaptıkları dağıtımların gerçeğe uygun değerlerinin tespitinde
yaşayacakları güçlükleri göz önünde bulundurarak TFRS Yorumu bu rehberin geleceğe dönük olarak
uygulanmasını gerektirmektedir. Yeni düzenlemeler, istenilirse işletmelerin daha önce uygulamaya
başlaması hakkı saklı kalmak koşuluyla, 1 Temmuz 2009 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan
yıllık dönemlere ilişkin finansal tablolar için yürürlüğe girecek olup, Şirket‟in finansal tabloları üzerinde
bir etkisinin olması beklenmemektedir.
29
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
2
Önemli muhasebe politikalarının özeti (devamı)
2.31
Henüz uygulanmayan yeni standart ve yorumlar (devamı)
 TFRS Yorum 18 – Müşterilerden Varlıkların Transfer Edilmesi, bir işletmenin müşterisini bir ağa
bağlamak veya müşterisine devamlı olarak mal ve hizmet sunumuna (elektrik, su, gaz gibi) erişim
yetkisi sağlamak için müşterisinden herhangi bir duran varlığı almasına olanak tanıyan anlaşmalar
karşısında TFRS‟nin gerektirdiklerine açıklık getirmektedir. İşletme bazı durumlarda müşterisini bir ağa
bağlamak veya müşterisine devamlı olarak mal ve hizmet sunumuna (elektrik, su, gaz gibi) erişim
yetkisi sağlamak için gerekli olan duran varlığın alımında ve/veya inşasında kullanılmak üzere nakit
alabilir. TFRS Yorum 18, müşteriden nakit alınması durumunda nasıl muhasebeleştirileceği konusunda
da açıklık getirmektedir.
TFRS Yorum 18‟in temel prensibi, eğer Türkiye Muhasebe Standartları Kurulu (“TMSK”) çerçevesinde
„varlık‟ tanımı sağlanıyorsa müşteriden transfer edilen duran varlıkların, varlıkları edinen işletme
tarafından finansal tablolarında kayıtlara alınmasıdır. İlgili duran varlığın sahipliği işletmeye geçse dahi,
kontrol hakkı müşteride kalmaya devam ediyorsa “varlığın” tanımı sağlanmamış olacaktır.
Transfer tarihi itibarıyla ilgili duran varlığın rayiç değeri, ilgili duran varlığın maliyet bedelidir.
TFRS Yorum 18, müşterilerden 1 Temmuz 2009 tarihinden itibaren alınan “transfer edilen varlıklar” için
ileriye dönük olarak uygulanmalıdır.

TFRS 5 – Satış Amaçlı Elde Tutulan Duran Varlıklar ve Durdurulan Faaliyetler standardında yapılan
güncellemeler, satış sonrasında bu bağlı ortaklığı ile ilgili kontrol gücü olmayan paya sahip olacak olsa
dahi kontrolün kaybedilmesine neden olacak şekilde bir bağlı ortaklığı ile ilgili satış planı oluşturan bir
işletmenin, TFRS 5‟te tanımlanan satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflama kriterlerini sağlıyorsa ilgili
bağlı ortaklığın bütün aktif ve pasiflerini satış amaçlı elde tutulan olarak sınıflamasını gerektirmektedir.
Durdurulan faaliyetler tanımına giriyorsa bu bağlı ortaklığa ilişkin gerekli dipnot ve açıklamaların
yapılması gerekmektedir. Bununla ilişkili olarak TFRS 1 – Türkiye Finansal Raporlama Standartlarının
İlk Uygulaması standardında yapılan güncellemeler, bu güncellemelerin TFRS‟ye geçişten itibaren
ileriye dönük olarak uygulanması gerektiğini belirtmektedir. Bu güncellemeler, aynı zamanda TMS 27 –
Konsolide ve Bireyse Finansal Tablolar standardına getirilen güncellemeleri uygulayan işletmelerin
daha önce uygulamaya başlaması hakkı saklı kalmak koşuluyla, 1 Temmuz 2009 tarihinde veya bu
tarihten sonra başlayan yıllık dönemlere ilişkin yıllık finansal tablolar için yürürlüğe girecek olup,
Şirket‟in finansal tabloları üzerinde bir etkisinin olması beklenmemektedir.

TMSK, TMS 28 – İştiraklerdeki Yatırımlar ve TMS 31 – İş Ortaklıklarındaki Paylar standartlarına da
yenileme getiren, yeniden düzenlenmiş TFRS 3 – İşletme Birleşmeleri ve güncellenmiş TMS 27 –
Konsolide ve Bireysel Finansal Tablolar standartlarını yayımlayarak işletme birleşmeleri ile ilgili
projenin ikinci fazını tamamlamıştır.
Buna göre, edinen işletme, kontrol gücü olmayan payları (azınlık paylarını),
- kontrol gücü olmayan paylara atfedilebilir bir kısım içeren şerefiye anlamına gelen, işletme birleşme
tarihindeki gerçeğe uygun değeri; ya da
- edinen işletme tarafından satın alınan ve kontrol gücü içeren paylar ile ilgili şerefiye anlamına gelen,
edinilen işletmenin tanımlanabilir varlık ve borçlarının gerçeğe uygun değerindeki orantısal payları baz
alarak ölçmeyi seçebilir.
Bu seçim işlem bazında yapılır.
Yeni düzenlemeler istenilirse işletmelerin daha önce uygulamaya başlaması hakkı saklı kalmak
koşuluyla 1 Ekim 2009 tarihinde veya bu tarihten sonra başlayan yıllık dönemde yürürlüğe girecek olup
Şirket‟in finansal tabloları üzerinde bir etkisinin olması beklenmemektedir.
30
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
3
Önemli muhasebe tahminleri ve hükümleri
Bu bölümde verilen notlar, sigorta riski (Not 4.1) ve finansal riskin (Not 4.2) yönetimine ilişkin verilen
açıklamalara ilave olarak sağlanmıştır.
Finansal tabloların hazırlanması, raporlanan aktif ve pasif tutarlarını, gelir ve giderleri ve muhasebe
ilkelerinin uygulanmasını etkileyecek bazı tahmin ve yorumların yapılmasını gerektirmektedir. Fiili
sonuçlar cari tahminlerden farklı olabilir.
Tahminler ve tahminlerin temelini teşkil eden varsayımlar sürekli olarak gözden geçirilmektedir. Muhasebe
tahminlerindeki güncellemeler tahminlerin güncellemesinin yapıldığı dönemde ve bu güncellemelerden
etkilenen müteakip dönemlerde kayıtlara alınır.
Özellikle, ilişikteki finansal tablolarda sunulan tutarlar üzerinde en fazla etkisi olan, önemli tahminlerdeki
belirsizliklere ve kritik olan yorumlara ait bilgiler aşağıdaki notlarda açıklanmıştır:
Not 4.1– Sigorta riskinin yönetimi
Not 4.2– Finansal riskin yönetimi
Not 6 – Maddi duran varlıklar
Not 8 – Maddi olmayan duran varlıklar
Not 9 – İştiraklerdeki yatırımlar
Not 10 – Reasürans varlıkları/borçları
Not 11 – Finansal varlıklar
Not 12 – Kredi ve alacaklar
Not 14 – Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Not 17 – Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları
Not 17 – Ertelenmiş üretim komisyonları
Not 23 – Diğer yükümlülük ve masraf karşılıkları
31
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi
4.1
Sigorta riskinin yönetimi
Fiyatlandırma politikaları
Sigorta sözleşmelerine ilişkin risk, sigorta konusu olayın gerçekleşmesi ihtimali ve bu olaydan
kaynaklanacak olan hasar tutarının bilinemiyor olmasıdır. Sigorta sözleşmelerinin doğası gereği, söz konusu
risk rastlantısaldır ve dolayısıyla tam olarak tahmin edilemez.
Fiyatlandırma ve karşılık ayırma metotlarına ihtimal teorisinin uygulandığı bir poliçe portföyünde, Şirket‟in
sigorta sözleşmeleriyle ilgili olarak maruz kaldığı temel risk, ödenen hasar ve tazminatların sigortacılık
karşılıklarının kayıtlı değerlerinin üstünde gerçekleşmesidir. Şirket poliçe yazma stratejisini, kabul edilen
sigorta risklerinin tipine ve oluşan hasarlara göre belirlemektedir.
Şirket‟in fiyatlandırması, istatistiksel analize, geçmiş dataya, ve ilgili ürüne uygun düşen mortalite
tablolarına bakılarak yapılmaktadır.
Şirket söz konusu riskleri, şekillendirmiş olduğu poliçe yazma stratejisi ve bütün branşlarda tarafı olduğu
reasürans anlaşmaları ile yönetmektedir.
Şirket‟in vermiş olduğu teminat tiplerine göre adetleri ve tutarsal dağılımları aşağıdaki tabloda
görülmektedir. Şirket yönetimi adetsel ve tutarsal olarak yeterli bir dağılımın oluştuğuna inanmaktadır.
30 Eylül 2009
Vefat teminatı
Deprem dahil kaza sonucu vefat teminatı
Deprem dahil kaza sonucu maluliyet teminatı
Kaza sonucu vefat teminatı
Kaza sonucu maluliyet teminatı
Daimi maluliyet teminatı
Hastalık sonucu maluliyet teminatı
Tehlikeli hastalıklar teminatı
Geçici maluliyet veya işsizlik teminatı
Kaza sonucu geçici maluliyet teminatı
Geçici maluliyet teminatı
Deprem hariç daimi maluliyet teminatı
Kaza sonucu tedavi masrafları teminatı
Deprem dahil tedavi masrafları teminatı
Kaza sonucu gündelik teminatı
Teminat Tutarı
(TL)
3,540,804,421
813,855,587
637,613,320
596,805,744
511,209,711
324,636,533
149,367,211
124,961,572
46,067,464
39,886,031
9,346,189
740,000
94,000
72,500
19,800
31 Aralık 2008
Adet
158.095
77.254
74.180
19.580
18.846
12.378
3.611
2.364
12.176
65.801
9.499
22
135
64
99
Teminat Tutarı
(TL)
3,798,206,908
820,758,269
846,150,061
658,928,429
533,513,229
111,626,283
210,304,477
2,405,706
46,267,450
46,104,673
8,170,250
65
129,414
34,088
672,200
Adet
188.122
99.109
99.732
18.400
16.999
9.701
5.193
94
16.095
86.652
7.019
2
146
17
3.361
Şirket riskin küçük miktarlarda geniş bir tabana yayılmasına özen göstermektedir.
Risk değerlendirme politikaları
Hayat ve ferdi kaza branşlarında risk kabul politikasında aşağıdaki unsurlar dikkate alınmaktadır:




Bireysel sigortalarda sigortalı yaşı, sigorta bedeli dikkate alınarak sağlık beyanları ve raporları,
Grup sigortalarda gruptaki kişi sayısına ve sigortalının zorunlu veya ihtiyari olmasına göre sağlık
beyanları ve raporları,
Fiyatlandırmada, sigortalının sağlık durumuna göre sür prim uygulanması, ek şart konulması veya
teminatın indirilmesi veya reddedilmesi ile ilgili bilgiler,
Yüksek tutarlı teminatlarda sağlık belgeleri yanında, sigortalının maddi durumu ile ilgili belgeler.
32
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.1
Sigorta riskinin yönetimi (devamı)
Risk değerlendirme politikaları (devamı)
Şirket‟in fiyatlandırma politikalarına bağlı olarak maruz kaldığı riskler aşağıdaki gibidir:
Mortalite Riski
Gerçekleşen ölüm hasarlarının, ölüm riskinin fiyatlandırmasında kullanılan mortalite tablolarındaki ölüm
ihtimallerinden daha yüksek olmasıdır. Şirket, ürüne göre uygun mortalite tablolarını kullanmaktadır.
Şirket, hayat sigortası sözleşmelerinin fiyatlandırmasını yaparken CSO 53-58 ve CSO 80 mortalite
tablolarını kullanmaktadır.
Teknik Faiz Riski
Birikimli hayat ürünlerinde sigortalılara minimum “teknik faiz oranı” kadar faiz garanti edilmektedir.
Şirket, piyasa faiz oranlarının garanti edilen faiz oranından düşük olması durumunda teknik faiz riskine
maruz kalmaktadır. Bununla birlikte, Şirket, tüm hayat sigortası portföyünü dikkate aldığında bu portföyden
gelecekte elde edeceği karların piyasa faiz oranlarındaki muhtemel azalış sonucunda oluşabilecek
kayıplardan daha fazla olacağını öngörmektedir.
Şirket‟in birikimli ürünleri için garanti ettiği faiz oranları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:
Garanti Edilen Faiz Oranı
Ürün
Döviz
Döviz Birikimli Ürün (END)
İdeal Birikimli Hayat (DBH)
TL Birikimli Ürün (BÜ) (*)
Doğan Devir Portföy (RAY) (* )
3.5%
1.0%
3.0%
(* )
Şirket 2003 yılından itibaren %9 teknik faiz garantili poliçe üretimini durdurmuş olup, bu tarihten
poliçeler %4 teknik faiz garantisi içermektedir.
TL
4.0%
9.0%
9.0%
sonra üretilen
Reasürans politikası
Şirket tarafından hayat sigortalarında sadece risk teminatları (vefat ve ek teminatlar) üzerinden reasürans
çalışması yapılmaktadır, Risk unsurlu hayat sigortası tarifelerinin teknik karlılık oranının yüksek olması
nedeniyle her yıl aktüeryal hesaplamalar sonucu belirlenen azami konservasyon tutarı kadar kısım Şirket
üzerinde tutulmakta ve bunun üzerindeki kısım eksedan reasürans treteleriyle devredilmektedir, Bununla
birlikte Şirket açısından daha belirsiz risk teminatları (örneğin tehlikeli hastalıklar teminatı vb) üzerinden
ise daha sınırlı oran ve tutarlarda konservasyon tutulmaya dikkat edilmektedir, Ayrıca Şirket tarafından her
yıl deprem, sel vb büyük doğal afetler veya toplu taşıma araçlarındaki trafik kazaları ya da terörist saldırılar
gibi olaylar neticesinde konservasyonundaki riskten korunmak için portföy yapısına en uygun şekilde
katastrofik hasar fazlası teminatları sağlayan reasürans sözleşmeleri yapılmaktadır.
Reasürans şirketleri
Şirket‟in tedarik zincirinde en önemli hizmet sunucuları, hayat sigortaları ve ek teminatlarında Şirket için
reasürans güvencesi sağlayan reasürans şirketleridir, Reasürörlerle olan iş ilişkilerinde aşağıdaki kriterler
belirleyici olmaktadır.
- Finansal güçlülük
- İş ilişkilerinde uzun vadeli yaklaşım
- Rekabetçi prim fiyatları
- İhtiyari işlerde ve bölüşmesiz (katastrofik) reasürans sözleşmelerinde sağlanan kapasite imkanı,
- Risk değerlendirme, sektördeki yeni gelişmeler hakkında bilgilendirme, ürün geliştirme, eğitim vb
konularda Şirket‟e sağlanan imkanlar.
33
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.1
Sigorta riskinin yönetimi (devamı)
Satın alınan hizmet ile ilgili performans, trete anlaşmaları için her yıl olmak üzere; sigorta tazminatında
reasürör hissesinin ve reasürans işlemlerinden kaynaklanan Şirket lehine olan bakiyelerin zamanında ve tam
olarak ödenip ödenemediği, ihtiyari işlerde Şirket‟e sağlanan kapasite, operasyonel reasürans işlemlerindeki
sürat ve Şirket‟e aktarılan teknik bilgi ve piyasa bilgileri kriterleri ile değerlendirilmektedir. Performansın
yetersiz olması durumunda alternatif reasürans firmalarından hizmet satın alınması kararı verilmektedir.
Reasürans sözleşmelerinde lider reasürör, merkezi Almanya‟da bulunan Münchener Rückversicherungs AG
(“Münih RE”) şirketidir. Reasürans sözleşmelerindeki pay büyüklüğüne göre ikinci sıradaki reasürör firma,
merkezi İsviçre‟de bulunan Scor Global Life Rückversicherungs Schweiz AG (“Scor RE”) şirketidir.
Üçüncü sıradaki reasürör firma, Milli Reasürans TAŞ‟dir (“Milli Re”). Dördüncü reasürör firma ise merkezi
İngiltere‟de bulunan Financial Insurance Company Limited (“Financial Insurance”) şirketidir. Bu şirketlere
ait son kredi derecelendirme notları da aşağıdaki tabloda gösterilmektedir;
Standard & Poors
Reasürör
Munich RE
Score Re
Milli RE
Financial Insurance
Derecelendirme
Görünüm
AA - (Very strong) Durağan
A
Durağan
trA
ADurağan
Tarih
22 Aralık 2006
13 Mart 2009
18 Kasım 2008
26 Şubat 2009
34
AM Best
Derecelendirme Görünüm
A+ (Superior)
AB++
BBB
Durağan
Durağan
14.11.2008
Durağan
Negatif
Tarih
7 Eylül 2007
14 Kasım 2008
6 Ağustos 2008
19 Şubat 2009
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi
Giriş ve genel açıklamalar
Bu not, aşağıda belirtilenlerin her biri için Şirket‟in maruz kaldığı riskleri, Şirket‟in bu doğrultuda risklerini
yönetmek ve ölçmek için uyguladığı politika ve prosedürlerini ve amaçlarını, ve sermaye yönetimi ile ilgili
bilgileri göstermektedir. Şirket finansal araçların kullanımından kaynaklanan aşağıdaki risklere maruz
kalmaktadır:



kredi riski
likidite riski
piyasa riski
Risk yönetim yapısının tesis edilmesi ve gözetimindeki tüm sorumluluk Yönetim Kurulu‟ndadır. Yönetim
Kurulu risk yönetim sisteminin etkinliğini Şirket‟in iç denetim departmanı aracılığıyla yürütmektedir.
Şirket‟in risk yönetim politikaları; Şirket‟in karşılaştığı riskleri tanımlamak ve analiz etmek, risk limitlerini
ve kontrolleri belirlemek, riskleri ve belirlenen limitlere uyumu izlemek için tesis edilmiştir. Risk yönetim
politikaları ve sistemleri, piyasa koşullarındaki ve sunulan ürün ve hizmetlerdeki değişikleri yansıtacak
şekilde düzenli bir şekilde gözden geçirilir. Şirket, eğitim ve yönetim standartları ve prosedürleri ile bütün
çalışanlarının kendi görev ve sorumluluklarını anladığı, disipline edilmiş ve yapıcı bir kontrol çevresi
geliştirmeyi amaçlamaktadır.
Kredi riski
Kredi riski en basit şekilde karşı tarafın üzerinde mutabık kalınan sözleşme şartlarına uygun olarak
yükümlülüklerini yerine getirememe olasılığı olarak tanımlanır. Şirket‟in kredi riskine maruz kaldığı başlıca
bilanço kalemleri aşağıdaki gibidir:













bankalar
diğer nakit ve nakit benzeri varlıklar (kasa hariç)
satılmaya hazır finansal varlıklar
riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar
sigortalılardan prim alacakları
acentelerden alacaklar
bireysel emeklilik faaliyeti ile ilgili emeklilik yatırım fonları ve katılımcılardan alacaklar
reasürörlerden komisyon ve ödenen hasarlarla ilgili alacaklar
sigorta yükümlülüklerinden kaynaklanan reasürans payları
ilişkili taraflardan alacaklar
diğer alacaklar
peşin ödenen vergiler ve fonlar
iştirakler ve bağlı ortaklıklar
Sigorta riskini yönetmede en yaygın yöntem reasürans sözleşmesi yapmaktır. Fakat reasürans sözleşmesi
yoluyla sigorta riskinin devredilmesi, ilk sigorta yapan olarak Şirket‟in yükümlülüğünü ortadan
kaldırmamaktadır. Eğer reasürans şirketi hasarı ödemezse, Şirket‟in poliçe sahibine karşı olan sorumluluğu
devam etmektedir. Şirket, reasürans şirketinin güvenilirliğini, yıllık yapılan sözleşme öncesi söz konusu
şirketin finansal durumunu inceleyerek değerlendirmektedir.
35
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Kredi riski (devamı)
Kredi riskine maruz varlıkların defter değerleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Esas faaliyetlerden alacaklar (Not 12)
Finansal varlıklar ile riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar (Not 11)
Nakit ve nakit benzeri varlıklar (Not 14)
Peşin ödenen vergiler ve fonlar (Not 12)
Cari olmayan finansal varlıklar (Not 9)
Muallak tazminat karşılığındaki reasürör payı (Not 10), (Not 17)
İlişkili taraflardan alacaklar (Not 12)
Diğer alacaklar (Not 12)
319,387,340
38,098,863
24,268,082
482,195
338,466
237,264
11,238
7,591
248,057,787
42,448,489
30,948,757
398,589
263,470
292,951
16,778
8,242
Toplam
382,831,039
322,435,063
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, esas faaliyetlerden alacakların yaşlandırması aşağıdaki
gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Brüt tutar
Ayrılan karşılık
Brüt tutar
Ayrılan karşılık
Vadesi gelmemiş alacaklar
Vadesi 0-30 gün gecikmiş alacaklar
Vadesi 31-60 gün gecikmiş alacaklar
Vadesi 61-180 gün gecikmiş alacaklar
Vadesi 181-365 gün gecikmiş alacaklar
Vadesi 1 yıldan fazla gecikmiş alacaklar
319,255,095
216,269
54,408
303,793
20,343
46,270
(84,024)
(54,408)
(303,793)
(20,343)
(46,270)
248,057,787
186,055
140,002
13,316
6,399
35,090
(186,055)
(140,002)
(13,316)
(6,399)
(35,090)
Toplam
319,896,178
(508,838)
248,438,649
(380,862)
Şirket vadesi geçen ve belli bir süre tahsil edilmeyen sigorta primlerini iptal etmekte, yazılan primlerden ve
prim alacaklarından düşmektedir.
Esas faaliyetlerden alacaklar karşılığının dönem içindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Dönem başı esas faaliyetlerden alacaklar karşılığı
Dönem içinde yapılan tahsilatlar
Dönem içinde ayrılan değer düşüklüğü karşılıkları
(380,862)
Dönem sonu esas faaliyetlerinden alacaklar karşılığı
36
31 Aralık 2008
157,134
(285,110)
(1,180,492)
1,145,471
(345,841)
(508,838)
(380,862)
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Likidite riski
Likidite riski, Şirket‟in parasal yükümlülüklerinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmekte güçlük
yaşaması riskidir.
Likidite riskinin yönetimi
Likidite riskinden korunmak amacıyla varlık ve yükümlülükler arasında vade uyumunun sağlanması
gözetilmekte, ortaya çıkabilecek likidite ihtiyacının eksiksiz bir biçimde sağlanabilmesi amacıyla likit
değerler muhafaza edilmektedir.
Parasal varlık ve yükümlülüklerin kalan vade dağılımları:
30 Eylül 2009
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Finansal varlıklar ve riski sig. ait F.Y.
Esas faaliyetlerden alacaklar
İlişkili taraflardan alacaklar
Diğer alacaklar
Defter değeri
1 aya kadar
1 – 3 ay
3 – 6 ay
6 – 12 ay
1 yıldan uzun
24,274,250
38,098,863
319,387,340
11,238
7,591
11,079,936
13,194,314
4,926,482
803,927
-
6,157,453
618,743
-
398,746
-
15,983,837
310,237,607
-
11,079,936
4,089,148
7,328,317
11,238
7,591
Toplam parasal varlıklar
381,779,282
22,516,230
18,924,723
6,776,196
7,340,689
326,221,444
Finansal borçlar
Esas faaliyetlerden borçlar
İlişkili taraflara borçlar
Diğer borçlar
Sigortacılık teknik karşılıkları
Ödenecek vergi ve benzeri diğer yük.
Diğer risklere ilişkin karşılıklar
1,027,676
321,686,966
16,800
343,054
28,225,866
1,115,525
2,257,992
1,027,676
16,800
343,054
1,115,525
634,065
11,551,720
73,695
1,550,232
-
310,135,246
28,225,866
-
Toplam parasal yükümlülükler
354,673,879
3,137,120
11,625,415
1,550,232
-
338,361,112
31 Aralık 2008
Defter değeri
1 aya kadar
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Finansal varlıklar ve riski sig. ait F.Y.
Esas faaliyetlerden alacaklar
İlişkili taraflardan alacaklar
Peşin ödenen vergiler ve fonlar
Diğer alacaklar
30,953,974
42,448,489
248,057,787
16,778
398,589
8,242
Toplam parasal varlıklar
3 – 6 ay
6 – 12 ay
1 yıldan uzun
22,399,149
7,882,805
929,208
632
8,242
8,554,825
9,628,128 6,315,570
6,850,377
642,604
1,896
5,823
-
4,843,364
1,385,162
8,427
398,589
-
13,778,622
238,250,436
-
321,883,859
31,220,036
25,035,226 6,963,997
6,635,542
252,029,058
Finansal borçlar
Esas faaliyetlerden borçlar
İlişkili taraflara borçlar
Diğer borçlar
Muallak tazminat karşılığı (* )
Birikimli hayat sigortaları için hesaplanan
hayat matematik karşılıkları
Ödenecek vergi ve benzeri diğer yük.
Diğer risklere ilişkin karşılıklar
237,723
253,772,595
30,249
1,465,994
1,201,467
237,723
30,249
1,433,643
234,172
15,522,159
468,345
152,957
32,351
140,307
238,250,436
205,686
28,858,970
1,172,728
2,911,809
1,172,728
1,057,786
40,872
58,458
1,705,155
28,858,970
49,538
Toplam parasal yükümlülükler
289,651,535
4,166,301
16,031,376
211,415
1,877,813
267,364,630
(* )
1 – 3 ay
Muallak tazminat karşılıkları ilişikteki finansal tablolarda kısa vadeli yükümlülükler içinde gösterilmiştir.
37
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Piyasa riski
Piyasa riski, faiz oranı ve döviz kurları gibi piyasa fiyatlarında olabilecek değişikliklerin Şirket‟in gelirini
veya elinde bulundurduğu finansal araçların değerini etkileme riskidir. Piyasa riski yönetiminin amacı, risk
karlılığının optimize edilerek, piyasa riski tutarının kabul edilebilir parametrelerde kontrol edilebilmesidir.
Kur riski
Şirket dövize dayalı yapılan sigortacılık faaliyetleri sebebiyle kur riskine maruz kalmaktadır.
Yabancı para işlemlerden doğan kur farkı gelirleri ve giderleri işlemin yapıldığı dönemde kayıtlara intikal
ettirilmektedir. Dönem sonlarında, yabancı para aktif ve pasif hesapların bakiyeleri, dönem sonu kurlardan
evalüasyona tabi tutularak TL‟ye çevrilmiş ve oluşan kur farkları kambiyo işlemleri karı veya zararı olarak
kayıtlara yansıtılmıştır.
Şirket’in maruz kaldığı kur riskine ilişkin detaylar aşağıdaki tabloda verilmiştir:
30 Eylül 2009
ABD Doları
Avro
Diğer
Toplam
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Finansal varlıklar ve riski sigortalılara ait finansal
yatırımlar
Esas faaliyetlerden alacaklar
Toplam yabancı para cinsinden varlıklar
26,638
10,981
216,057
253,676
20,464,194
1,373,566
21,864,398
4,503,878
288,479
4,803,338
18,923
234,980
Esas faaliyetlerden borçlar
Sigortacılık teknik karşılıkları
Toplam yabancı para cinsinden yükümlülükler
56,935
20,734,312
20,791,247
8,954
4,621,932
4,630,886
5,998
355,435
361,433
24,968,072
1,680,968
26,902,716
26,902,716
71,887
25,711,679
25,783,566
1,073,151
172,452
(126,453)
1,119,150
ABD Doları
Avro
Diğer
Toplam
467,424
719,155
214,712
1,401,291
23,400,104
923,921
3,048
24,794,497
4,774,003
260,698
5,753,856
20,887
299,151
19,478
27,519
22,571,857
23,526
22,915,421
4,772,996
4,819,993
1,879,076
933,863
Bilanço pozisyonu
31 Aralık 2008
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
Finansal varlıklar ve riski sigortalılara ait finansal
yatırımlar
Esas faaliyetlerden alacaklar
Diğer alacaklar
Toplam yabancı para cinsinden varlıklar
Esas faaliyetlerden borçlar
Muallak tazminat karşılığı
Birikimli hayat sigortaları için hesaplanan hayat
matematik karşılıkları
Diğer borçlar
Toplam yabancı para cinsinden yükümlülükler
Bilanço pozisyonu
- 28,174,107
11,710 1,196,329
3,048
226,422 30,774,775
5,532
-
45,897
326,670
441,090 27,785,943
23,526
446,622 28,182,036
(220,200)
2,592,739
Yukarıdaki tablonun değerlendirilebilmesi amacıyla ilgili yabancı para tutarlarının TL karşılıkları
gösterilmiştir.
38
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Piyasa riski (devamı)
Dövize dayalı işlemler işlem tarihindeki geçerli kurlar esas alınarak muhasebeleştirilmiş olup, bilanço tarihi
itibarıyla yabancı para cinsinden varlık ve yükümlülükler 30 Eylül 2009 tarihli T.C. Merkez Bankası
(“TCMB”) alış kurları ile değerlenmiştir. Yalnızca hayat matematik karşılıkları ve ikrazlar poliçeler
üzerinde belirtildiği üzere TCMB efektif satış kurları ile değerlenmiştir.
Bilanço tarihi itibarıyla yabancı para bakiyelerin çevriminde kullanılan kurlar aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Bilanço kalemlerinin çevriminde kullanılan döviz kurları
Hayat matematik karşılıkları ve ikrazların çevriminde kullanılan döviz kurları
31 Aralık 2008
Bilanço kalemlerinin çevriminde kullanılan döviz kurları
Hayat matematik karşılıkları ve ikrazların çevriminde kullanılan döviz kurları
ABD Doları
Avro
1.4820
1.4913
2.1603
2.1740
ABD Doları
Avro
1.5123
1.5219
2.1408
2.1543
Maruz kalınan kur riski
TL’nin aşağıdaki para birimlerine karşı yüzde 10 değer kaybı dolayısıyla 30 Eylül 2009 ve 2008 tarihlerinde
sona eren dokuz aylık hesap dönemleri ile 31 Aralık 2008 tarihinde sona eren yılda özkaynaklarda ve gelir
tablosunda (vergi etkisi hariç) oluşacak artış ve azalışlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Bu analiz tüm
diğer değişkenlerin, özellikle faiz oranlarının, sabit kaldığı varsayımıyla hazırlanmıştır. TL’nin ilgili para
birimlerine karşı yüzde 10 değer kazanması durumunda etki aynı tutarda fakat ters yönde olacaktır.
30 Eylül 2009
Özkaynak (*)
Gelir
31 Aralık 2008
Özkaynak (*)
Gelir
30 Eylül 2008
Gelir Özkaynak (*)
ABD Doları
94,553
94,553
203,327
203,327
10,374
10,374
Avro
14,407
14,407
93,063
93,063
67,902
67,902
Diğer
(12,616)
(12,616)
(25,988)
(25,988)
(20,987)
(20,987)
Toplam, net
96,344
96,344
270,402
270,402
57,289
57,289
(*)
Özkaynak etkisi, TL‟nin ilgili yabancı para birimlerine karşı %10‟luk değer kaybından dolayı oluşacak gelir tablosu
etkisini de içermektedir.
39
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Piyasa riski (devamı)
Maruz kalınan faiz oranı riski
Alım-satım amaçlı finansal varlık portföyünün maruz kaldığı risk, faiz oranlarındaki değişim sonucu ilgili
menkul kıymetlerin piyasa fiyatlarındaki dalgalanmadır. Alım-satım amaçlı olmayan portföylerin maruz
kaldığı temel risk, piyasa faiz oranlarındaki değişim sonucu, gelecek nakit akımlarında meydana gelecek
dalgalanma ve finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerindeki azalma sonucu oluşacak zarardır. Faiz
oranı riskinin yönetimi faiz oranı aralığının izlenmesi ve yeniden fiyatlandırma bantları için önceden
onaylanmış limitlerin belirlenmesi ile yapılmaktadır.
Bilanço tarihi itibarıyla, Şirket‟in faiz getirili ve faiz götürülü finansal varlık ve yükümlülüklerinin faiz
profili aşağıdaki tabloda detaylandırılmıştır:
Sabit getirili finansal varlıklar:
Sabit faizli finansal varlıklar:
Bankalar (Not 14)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Alım satım amaçlı F.V. –
eurobondlar (Not 11)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Vadeli mevduat (Not 11)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Alım satım amaçlı F.V. – Devlet
tahvilleri (Not 11)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Alım satım amaçlı F.V. – Hazine
bonoları (Not 11)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Alım satım amaçlı F.V. – Özel
sektör tahvilleri (Not 11)
Satılmaya hazır F.V. – Devlet tahvilleri (Not 11)
Satılmaya hazır F.V. – Hazine bonoları (Not 11)
Satılmaya hazır F.V. – eurobondlar (Not 11)
Sigortalılara krediler (İkrazlar) (Not 12)
Sabit faizli finansal varlıklar toplamı
Değişken faizli finansal varlıklar:
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – Alım satım amaçlı F.V. –
Devlet tahvilleri (Not 11)
Değişken faizli finansal varlıklar toplamı
Sabit getirili finansal varlıklar toplamı
Sabit getirili olmayan finansal varlıklar:
Satılmaya hazır finansal varlıklar – Yatırım fonları (Not 11)
Finansal yükümlülükler:
Faizsiz spot banka kredileri
40
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
16,992,091
23,108,352
16,398,888
5,806,712
10,185,919
14,182,672
4,691,152
1,532,837
-
323,079
10,250,232
1,018,619
55,157,694
405,830
11,340,026
587,539
461,199
981,175
63,108,628
3,273,440
3,273,440
3,370,890
3,370,890
58,431,134
66,479,518
1,655
58,498
1,027,676
237,723
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Piyasa riski (devamı)
Finansal enstrümanların faize duyarlılığı
Gelir tablosunun faize duyarlılığı, aşağıda varsayılan nispetlerde faiz oranlarındaki değişimin; 30 Eylül
2009 tarihinde sona eren dokuz aylık hesap dönemi ile 31 Aralık 2008 tarihinde sona eren yılda, gerçeğe
uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerine ve değişken
faizli alım-satım amaçlı olmayan finansal varlık ve yükümlülüklerin net faiz gelirine olan etkisidir.
Özkaynakların faize duyarlılığı, faiz oranlarında varsayılan değişim sonucu 30 Eylül 2009, 31 Aralık 2008
ve 30 Eylül 2008 tarihleri itibarıyla portföyde bulunan satılmaya hazır finansal varlıkların gerçeğe uygun
değerlerindeki değişim dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Bu analiz sırasında, diğer değişkenlerin, özellikle
döviz kurlarının, sabit olduğu varsayılmaktadır. Aşağıda verilen nispetlerde faiz oranlarında ki değişimin
gelir tablosuna ve özkaynaklara etkisi, ilgili kazanç ve kayıpların vergi etkileri dikkate alınmadan
gösterilmiştir.
Özkaynak (* )
Gelir tablosu
30 Eylül 2009
Satılmaya hazır finansal varlıklar
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait alım satım amaçlı
finansal varlıklar
100 bp artış
Toplam, net
-
100 bp azalış
-
100 bp artış
(52,356)
100 bp azalış
53,304
(16,585)
15,217
(16,585)
15,217
(16,585)
15,217
(68,941)
68,521
Özkaynak (* )
Gelir tablosu
31 Aralık 2008
Satılmaya hazır finansal varlıklar
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait alım satım amaçlı
finansal varlıklar
100 bp artış
Toplam, net
100 bp azalış
100 bp artış
100 bp azalış
-
-
(45,212)
46,663
(7,878)
(7,878)
8,038
8,038
(7,878)
(53,090)
8,038
54,701
(* )
Özkaynak etkisi, faiz oranındaki 100 baz puan (bp) artış ve azalışta meydana gelen gelir tablosu etkisini de
içermektedir.
Gerçeğe uygun değer gösterimi
Finansal araçların tahmini piyasa değerleri, elde bulunan piyasa verileri kullanılarak ve eğer mümkünse
uygun değerleme yöntemleri kullanılarak belirlenmektedir. Şirket, elinde bulundurduğu menkul
kıymetlerini alım-satım amaçlı ve satılmaya hazır finansal varlıklar olarak sınıflandırmış ve ilgili finansal
varlıkları dönem sonu itibarıyla borsalarda oluşan fiyatları üzerinden ölçmüştür.
Şirket yönetimi diğer finansal varlık ve yükümlülüklerin makul değerlerinin kayıtlı değerlerinden önemli
ölçüde farklı olmadığını tahmin etmektedir.
41
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
4
Sigorta ve finansal riskin yönetimi (devamı)
4.2
Finansal riskin yönetimi (devamı)
Sermaye yönetimi
Şirket‟in sermayeyi yönetirken amaçları:


Hazine Müsteşarlığı tarafından belirlenen sermaye yeterliliği şartlarına uymak
Şirket‟in sürekliliğini sağlayarak hissedarlara ve paydaşlara devamlı getiri sağlamak.
Hazine Müsteşarlığı tarafından 19 Ocak 2008 tarih ve 26761 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan “Sigorta
ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Sermaye Yeterliliklerinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine
İlişkin Yönetmelik” uyarınca 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla Şirket tarafından yapılan hesaplamalarda
gerekli özsermaye tutarı 10,547,887 TL olarak belirlenmiştir. 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri
itibarıyla Şirket özsermayesi sırasıyla 17,536,361 TL ve 18,882,076 TL olup, yönetmelik uyarınca
hesaplanan gerekli özsermaye tutarının üzerindedir.
42
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
5
Bölüm bilgileri
Bölümlere göre raporlama, Şirket‟in faaliyet alanı ve coğrafi bölümlerine göre sunulmaktadır. Şirket‟in
temel bölüm raporlama esası faaliyet alanına dayanmaktadır. İlgili bölümlerin aktif ve pasifleri ile
bölümlerin faaliyet sonuçları, “Önemli Muhasebe Politikaları” kısmında anlatılan muhasebe uygulamalarına
uygun olarak hazırlanmıştır.
Coğrafi bölümlere göre raporlama: Şirket’in faaliyet gösterdiği ana coğrafi bölge Türkiye olduğu için
coğrafi bölümlere göre raporlama sunulmamıştır.
Faaliyet alanı bölümleri:
30 Eylül 2009
Brüt yazılan primler
Yazılan primlerde reasürör payı
Ücret, kesinti ve komisyon gelirleri (Not 32)
Kazanılmamış primler karşılığında değişim
Hayat
13,710,138
(1,409,493)
672,147
(149,820)
Hayat-dışı
3,698,410
(122,317)
44,234
1,499,497
Brüt ödenen tazminatlar
Ödenen tazminatlardaki reasürör payı
Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan brüt teknik
karşılıklardaki değişim
Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan brüt teknik
karşılıklar reasürör payındaki değişim
(7,641,423)
312,103
(162,911)
-
3,562,952
(176,751)
Emeklilik
11,365,170
-
-
Toplam
17,408,548
(1,531,810)
12,081,551
1,349,677
-
-
(7,804,334)
312,103
1,284,459
-
-
4,847,411
(28,767)
-
-
(205,518)
-
(743,119)
(10,606,691)
Fon işletim giderleri
Komisyon giderleri (Not 32)
(2,216,930) (2,277,811)
(743,119)
(6,111,951)
Yatırım gelirleri
Yatırım giderleri
Diğer gelir/(giderler)
Vergi öncesi kar
Dönem karı kurumlar vergisi karşılığı
2,894,089
6,738
(1,720,793)
(6,683,449) (1,829,394)
1,152,770 2,112,138
(12,606,367)
(8,096,267)
Dönem net karı veya (zararı)
Diğer bölüm kalemleri:
Amortisman giderleri (Not 6)
Tükenme payları (Not 8)
Şüpheli alacaklar karşılığı (Not 47)
1,152,770
Dağıtılamayan
-
2,112,138
(508,838)
(8,096,267)
-
-
3,898,684
6,799,511
(832,331) (2,553,124)
256,309 (20,862,902)
3,322,662 (1,508,697)
3,322,662
(421,524)
(190,148)
-
(1,508,697)
(421,524)
(190,148)
(508,838)
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, bölüm varlık ve yükümlülükleri ile sabit sermaye yatırımları
aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
İştirak ve bağlı ortaklıklar (Not 9)
Esas faaliyetlerden alacaklar
Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar
Ertelenmiş üretim giderleri (Not 17)
Diğer aktifler
Hayat
3,268,549
3,197,153
38,098,863
Hayat-dışı
39,468
846,986
-
Emeklilik
263,223
316,118,792
-
Dağıtılamayan
75,243
3,179,488
24,830,062
Toplam
338,466
319,426,809
3,179,488
4,044,139
62,928,925
Toplam aktifler
44,564,565
886,454
316,382,015
28,084,793
389,917,827
Sigorta sözleşmeleri teknik karşılıkları
Birikimli hayat sigortaları için hesaplanan hayat
matematik karşılıkları
Ertelenmiş komisyon gelirleri (Not 10), (Not 19)
Diğer yükümlülükler
Özsermaye
16,857,973
3,189,346
-
-
20,047,319
22,555
37,114 320,916,466
-
5,132,413
17,536,361
25,514,769
150,274
326,669,105
17,536,361
Toplam pasifler
43,083,572
3,249,015
320,916,466
22,668,774
389,917,827
-
-
-
1,575,368
1,575,368
Sabit sermaye yatırımları (Not 6,8)
25,514,769
127,718
583,112
-
43
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
5
Bölüm bilgileri (devamı)
Faaliyet alanı bölümleri (devamı)
30 Eylül 2008
Brüt yazılan primler
Yazılan primlerde reasürör payı
Ücret, kesinti ve komisyon gelirleri (Not 32)
Kazanılmamış primler karşılığında değişim
Hayat
17,571,234
(2,278,977)
838,172
(597,266)
Hayat-dışı
4,231,344
(242,518)
23,001
(3,220,432)
Brüt ödenen tazminatlar
Ödenen tazminatlardaki reasürör payı
Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan brüt teknik
karşılıklardaki değişim
Sigorta sözleşmelerinden kaynaklanan brüt teknik
karşılıklar reasürör payındaki değişim
Yatırım sözleşmelerinden kaynaklanan teknik
karşılıklardaki değişim (Not 30)
Fon işletim giderleri
Komisyon giderleri (Not 32)
(5,069,169)
360,029
(1,001)
0
-
-
0
(5,070,170)
360,029
(6,050,404)
(3,294,613)
-
-
(9,345,017)
624,813
52,914
-
-
677,727
-
-
-
(1,766,652)
(314,012)
(788,491)
(4,950,483)
Yatırım gelirleri
Yatırım giderleri
Diğer gelir/(giderler)
Vergi öncesi kar
Dönem karı kurumlar vergisi karşılığı
2,887,558
(608,446)
(5,364,774)
80,642
3,085,116
-
-
(7,817,770)
546,118
400,440
(788,491)
3,352,109
(3,519,103)
(1,180,492)
-
-
(241,608)
(224,728)
-
(241,608)
(224,728)
(1,180,492)
Dönem net karı veya (zararı)
Diğer bölüm kalemleri:
Amortisman giderleri
Tükenme payları
Şüpheli alacaklar karşılığı
Emeklilik Dağıtılamayan
9,336,282
-
(7,817,770)
Toplam
21,802,577
(2,521,496)
10,197,456
(3,817,699)
(788,491)
(7,031,147)
0
4,303,991
7,272,191
(823,806) (1,432,252)
(128,076) (10,225,504)
0
0
Şirket‟in 31 Aralık 2008 tarihi itibarıyla, bölüm varlık ve yükümlülükleri ile sabit sermaye yatırımları
aşağıdaki gibidir:
31 Aralık 2008
İştirak ve bağlı ortaklıklar (Not 9)
Esas faaliyetlerden alacaklar
Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar
Ertelenmiş üretim giderleri (Not 17)
Diğer aktifler
Hayat
2,439,325
1,702,155
41,928,792
Toplam aktifler
46,070,272
1,664,367
Sigorta sözleşmeleri teknik karşılıkları
Birikimli hayat sigortaları için hesaplanan hayat
matematik karşılıkları
Ertelenmiş komisyon gelirleri (Not 10), (Not 19)
Diğer yükümlülükler
Özsermaye
17,522,456
3,822,554
Toplam pasifler
46,975,075
3,901,833
-
-
Sabit sermaye yatırımları (Not 6,8)
28,858,970
172,589
421,060
-
44
Dağıtılamayan
247
2,391,661
32,958,653
Toplam
263,470
248,057,787
2,391,661
3,365,204
74,887,445
245,880,367
2,391,908
328,965,567
-
-
21,345,010
29,941
49,338 252,761,098
-
6,445,485
18,882,076
28,858,970
202,530
259,676,981
18,882,076
252,761,098
25,327,561
328,965,567
-
2,303,421
2,303,421
Hayat-dışı
Emeklilik
263,223
1,318 245,617,144
1,663,049
-
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
6
Maddi duran varlıklar
1 Ocak – 30 Eylül 2009 dönemleri arasındaki maddi duran varlık hareketleri aşağıdaki gibidir:
1 Ocak 2009
Girişler
Çıkışlar
30 Eylül 2009
Maliyet:
Özel maliyet bedelleri
1,662,159
-
-
1,662,159
Demirbaş ve tesisatlar
1,338,186
110,318
(2,133)
1,446,371
3,000,345
110,318
(2,133)
3,108,530
Özel maliyet bedelleri
(1,026,197)
(190,145)
-
(1,216,342)
Demirbaş ve tesisatlar
(745,898)
(147,437)
267
(893,068)
(1,772,095)
(337,582)
267
(2,109,410)
Net defter değeri
1,228,250
999,120
1 Ocak – 31 Aralık 2008 dönemleri arasındaki maddi duran varlık hareketleri aşağıdaki gibidir:
1 Ocak 2008
Girişler
Çıkışlar
31 Aralık 2008
Özel maliyet bedelleri
1,610,715
248,414
(196,970)
1,662,159
Demirbaş ve tesisatlar
1,076,861
438,151
(176,826)
1,338,186
Maliyet:
Motorlu taşıtlar
26,974
-
(26,974)
-
2,714,550
686,565
(400,770)
3,000,345
Özel maliyet bedelleri
(864,021)
(302,493)
140,317
(1,026,197)
Demirbaş ve tesisatlar
(693,880)
(205,098)
153,080
(745,898)
(17,895)
(3,375)
21,270
-
(1,575,796)
(510,966)
314,667
(1,772,095)
Birikmiş amortismanlar:
Motorlu taşıtlar
Net defter değeri
1,138,754
1,228,250
Amortisman hesaplama yöntemlerinde cari dönemde yapılan bir değişiklik bulunmamaktadır.
Dönem içerisinde finansal kiralama ödemesi yapılmamıştır.
7
Yatırım amaçlı gayrimenkuller
Yoktur.
8
Maddi olmayan duran varlıklar
1 Ocak - 30 Eylül 2009 dönemleri arasındaki maddi olmayan duran varlık hareketleri aşağıdaki gibidir:
Maliyet:
Haklar ve yazılımlar
Maddi olmayan varlıklara ilişkin avanslar
Birikmiş tükenme payları:
Haklar ve yazılımlar
Net defter değeri
1 Ocak 2009
Girişler
Çıkışlar
30 Eylül 2009
3,379,303
233,860
3,613,163
571,186
722,665
1,293,851
(10,646)
(2,804)
(13,450)
3,939,843
953,721
4,893,564
(2,449,752)
(2,449,752)
(252,798)
(252,798)
(10,646)
(10,646)
(2,713,196)
(2,713,196)
1,163,411
45
2,180,368
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
8
Maddi olmayan duran varlıklar (devamı)
1 Ocak - 31 Aralık 2008 dönemleri arasındaki maddi olmayan duran varlık hareketleri aşağıdaki gibidir:
Maliyet:
Haklar ve yazılımlar
Maddi olmayan varlıklara ilişkin
avanslar
Birikmiş tükenme payları:
Haklar ve yazılımlar
1 Ocak 2008
Girişler
Çıkışlar
Değer
Düşüklüğü (*)
31 Aralık 2008
1,996,307
1,382,996
-
-
3,379,303
1,996,307
233,860
1,616,856
-
-
233,860
3,613,163
(1,793,516)
(1,793,516)
(165,773)
(165,773)
-
(490,463)
(490,463)
(2,449,752)
(2,449,752)
Net defter değeri
202,791
1,163,411
2 Aralık 2008 tarihinde alınan Yönetim Kurulu kararı doğrultusunda Fortis Bank‟ın Şirket‟in nihai ana ortağı Fortis
Holding‟ten ayrılması sebebiyle Fortis Bank‟tan “Teknik Destek Anlaşması” kapsamı altında alınan hizmetlerin
alınmayacağı ve buna istinaden; daha önce aktifleştirilmiş olan “E-sigorta” bireysel emeklilik yazılımının gelecek
oprerasyonlar dahilinde kullanılamayacağından hareketle giderleştirilmesine karar verilmiştir. Bu kapsamda net defter
değeri 490,463 TL olan yazılımının tamamı için değer düşüklüğü karşılığı ayrılmıştır.
(* )
9
İştirakler ve bağlı ortaklıklardaki yatırımlar
30 Eylül 2009
İştirak Oranı
Kayıtlı Değer
%
Emeklilik Gözetim Merkezi AŞ
31 Aralık 2008
İştirak Oranı
Kayıtlı Değer
%
263,223
8.33
263,223
8.33
Fortis Yatırım Menkul Değerler AŞ
145
0.0008
145
0.0008
3D Güvenlik Sistemleri ve Organizasyon Tic. AŞ
100
0.2
100
0.2
2
0.0000035
2
0.0000035
Fortis Finansal Kiralama AŞ
İştirakler
263,470
263,470
30 Eylül 2009
İştirak Oranı
Kayıtlı Değer
%
31 Aralık 2008
İştirak Oranı
Kayıtlı Değer
%
Pusulamız Sigorta Aracılık Hizmetleri AŞ
149,996
Bağlı ortaklıklar sermaye taahhütleri
(75,000)
-
74,996
-
Bağlı Ortaklıklar
Aktif
Adı
Emeklilik Gözetim Merkezi AŞ
Pusulamız Sigorta Aracılık
Hizmetleri AŞ
Fortis Yatırım Menkul Değerler AŞ
3D Güvenlik Sistemleri ve
Organizasyon Tic. AŞ
Fortis Finansal Kiralama AŞ
Toplamı
Özkaynak
Toplamı
5,480,079
4,763,392
-
99.9973
Geçmiş Yıllar
Kar/(Zararı)
Dönem Net
Kar/(Zararı)
-
-
Bağımsız
Denetim Finansal Tablo
Görüşü
Dönemi
920,973
Geçmedi
30 Haz. 2009
11,181
11,181
-
(26,323)
Geçmedi
31 Mayıs 2009
63,687,067
44,578,987
140,390
4,984,210
Olumlu
31 Aralık 2008
261,670
261,562
146,045
(4,609)
Geçmedi
31 Aralık 2008
1,154,845,340
67,909,472
1,834,379
18,192,682
Olumlu
31 Aralık 2008
Cari dönemde, iştirak ve bağlı ortaklıklarda içsel kaynaklardan yapılan sermaye artırımı nedeniyle edinilen
bedelsiz hisse senedi bulunmamaktadır.
46
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
10
Reasürans varlıkları/borçları
Şirket‟in sedan işletme sıfatıyla mevcut reasürans anlaşmaları gereği reasürans varlıkları ve yükümlülükleri
aşağıdaki tabloda detaylı olarak gösterilmiştir:
Reasürans varlıkları
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Kazanılmamış primler karşılığındaki reasürör payı (Not 17)
Muallak tazminat karşılığındaki reasürör payı (Not 17)
488,363
237,264
504,340
292,951
Toplam
725,627
797,291
Reasürans varlıkları ile ilgili muhasebeleştirilen değer düşüklüğü bulunmamaktadır.
Reasürans borçları
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Reasürans şirketlerine yazılan primlerle ilgili ödenecek borçlar (Not 19)
Ertelenmiş komisyon gelirleri (Not 19)
503,110
150,274
470,458
202,530
Toplam
653,384
672,988
Şirket‟in reasürans sözleşmeleri gereği gelir tablosunda muhasebeleştirilmiş kazanç ve kayıplar aşağıdaki
tabloda gösterilmiştir:
30 Eylül 2009
Dönem içerisinde reasüröre devredilen primler (Not 17)
Dönem başı kazanılmamış primler karşılığında reasürör payı (Not 17)
Dönem sonu kazanılmamış primler karşılığında reasürör payı (Not 17)
Reasüröre devredilen primler (Not 17)
30 Eylül 2008
(1,531,810)
(504,340)
488,363
(1,547,787)
(2,441,314)
(129,451)
266,681
(2,304,083)
Dönem içerisinde ödenen hasarlarda reasürör payı (Not 17)
Dönem başı muallak tazminat karşılığında reasürör payı (Not 17)
Dönem sonu muallak tazminat karşılığında reasürörör payı (Not 17)
Hasarlardaki reasürör payı (Not 17)
312,103
(292,951)
237,264
256,416
315,029
(117,291)
188,211
385,950
Dönem içerisinde reasürörlerden tahakkuk eden komisyon gelirleri (Not 32)
Dönem başı ertelenmiş komisyon gelirleri (Not 19)
664,125
202,530
952,678
-(*)
Dönem sonu ertelenmiş komisyon gelirleri (Not 19)
(150,274)
Reasürörlerden kazanılan komisyon gelirleri (Not 32)
716,381
(93,779)
858,899
(1,059,235)
Toplam, net
(574,990)
Not 2.24’te daha detaylı anlatıldığı üzere 1 Ocak 2008 tarihinden önce üretilmiş poliçelere ilişkin dönem başında hesaplanan
ertelenmiş komisyon gelirleri kazanılmamış primler karşılığı hesabı içerisinde net olarak dikkate alınmıştır. Aynı şekilde 30 Eylül
2008 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, 1 Ocak 2008 tarihinden önce üretilmiş poliçelere ilişkin hesaplanan ertelenmiş komisyon
gelirleri ilgili dönemlerde kazanılmamış primler karşılığı hesabı içerisinde net gösterilmiştir.
(*)
47
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
11
Finansal varlıklar
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla Şirket‟in finansal varlık portföyü aşağıdaki gibidir:
Finansal varlıklar ile riski sigortalılara ait finansal yatırımlar
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Satılmaya hazır finansal varlıklar
Alım-satım amaçlı finansal varlık olarak sınıflanmış riski hayat poliçesi
sahiplerine ait finansal yatırımlar
11,029,170
12,447,262
27,069,693
30,001,227
Toplam
38,098,863
42,448,489
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, Şirket‟in kendi portföyünde bulunan satılmaya hazır
finansal varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
Nominal
Değeri
Borçlanma araçları:
Devlet Tahvili – TP
Hazine Bonosu – TP
Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ihraç edilen Eurobondlar
Hisse senedi ve diğer sabit getirili olmayan finansal varlıklar:
Repo
Yatırım fonları
10,707,815
867,095
62
Toplam satılmaya hazır finansal varlıklar
Nominal
Değeri
Borçlanma araçları:
Devlet Tahvili – TP
Hazine Bonosu – TP
Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ihraç edilen Eurobondlar
Hisse senedi ve diğer sabit getirili olmayan finansal varlıklar:
Yatırım fonları
Toplam satılmaya hazır finansal varlıklar
48
30 Eylül 2009
Maliyet
Gerçeğe
Bedeli Uygun Değeri
Defter
Değeri
9,279,244
10,250,232
10,250,232
9,279,244
10,250,232
10,250,232
777,134
1,651
778,785
777,283
1,655
778,938
777,283
1,655
778,938
10,058,029
11,029,170
11,029,170
31 Aralık 2008
Maliyet
Gerçeğe
Bedeli Uygun Değeri
Defter
Değeri
12,134,931
600,000
453,690
10,168,662
576,754
482,626
11,228,042
11,340,026
587,539
461,199
12,388,764
11,340,026
587,539
461,199
12,388,764
3.64
58,480
58,480
58,498
58,498
58,498
58,498
11,286,522
12,447,262
12,447,262
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
11
Finansal varlıklar (devamı)
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, alım-satım amaçlı finansal varlık ve kredi ve alacaklar
olarak sınıflanan riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımların (“RHPSFY”) detayı aşağıdaki
gibidir:
Nominal
Değeri
Borçlanma araçları:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ihraç edilen Eurobondlar
Devlet Tahvili – YP
Devlet Tahvili – TP
Repo – TP
Toplam alım-satım amaçlı finansal varlıklar
14,730,746
3,275,239
1,456,642
192,295
Vadeli Mevduat – TP
Vadeli Mevduat – YP
Toplam kredi ve alacaklar
Toplam riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar
Nominal
Değeri
Borçlanma araçları:
Türkiye Cumhuriyeti Devleti tarafından ihraç edilen Eurobondlar
Devlet Tahvili – YP
Devlet Tahvili – TP
Hazine Bonosu – TP
Toplam alım-satım amaçlı finansal varlıklar
9,292,011
3,290,997
1,606,642
325,000
380,475
30 Eylül 2009
Maliyet
Gerçeğe
Bedeli Uygun Değeri
Defter
Değeri
16,677,349
3,328,158
1,274,942
172,909
21,453,358
16,398,888
3,273,440
1,417,712
172,941
21,262,981
16,398,888
3,273,440
1,417,712
172,941
21,262,981
510,000
5,386,435
5,896,435
510,967
5,295,745
5,806,712
510,967
5,295,745
5,806,712
27,349,793
27,069,693
27,069,693
31 Aralık 2008
Maliyet
Gerçeğe
Bedeli Uygun Değeri
Defter
Değeri
10,390,388
3,328,158
1,421,448
297,837
378,634
15,816,465
10,185,919
3,370,890
1,532,837
323,079
405,830
15,818,555
10,185,919
3,370,890
1,532,837
323,079
405,830
15,818,555
Vadeli Mevduat – TP
Vadeli Mevduat – YP
Toplam kredi ve alacaklar
428,816
13,723,145
14,151,961
432,403
13,750,269
14,182,672
432,403
13,750,269
14,182,672
Toplam riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar
29,968,426
30,001,227
30,001,227
Şirket‟in yukarıdaki tablolarda gösterilen borçlanma senetlerinin tamamı borsalarda işlem gören menkul
kıymetlerden oluşmaktadır.
Şirket‟in ilişkili kuruluşları tarafından çıkarılmış finansal varlıkları bulunmamaktadır.
Dönem içerisinde Şirket tarafından ihraç edilen veya daha önce ihraç edilmiş olunup dönem içerisinde itfa
edilen borçlanmayı temsil eden menkul kıymet bulunmamaktadır.
Şirket‟in finansal varlık portföyleri içerisinde vadesi geçmiş ancak henüz değer düşüklüğüne uğramamış
finansal varlık bulunmamaktadır.
Finansal varlıklarda son üç yılda meydana gelen değer artışları:
Yıl
2009
2008
2007
Değer Artışında
Değişim
Toplam Değer
Artışı
116,097
(37,338)
167,010
134,348
18,251
55,589
49
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
Finansal varlıklar (devamı)
11
Finansal varlıkların dönem içerisindeki hareketleri aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Satılmaya hazır FV
RHPSFY
Toplam
12,447,262
45,558,155
(48,557,817)
162,982
1,418,588
15,818,555
(199,783)
10,514,969
(5,942,660)
1,071,900
28,265,817
(199,783)
10,514,969
(5,942,660)
162,982
2,490,488
Dönem başındaki değer
Parasal varlıklarda gerçekleşmemiş kur farkları
Dönem içindeki alımlar
Elden çıkarılanlar (itfa veya satış)
Finansal varlıkların rayiç değerlerindeki değişim (Not 4,2)
Finansal varlıkların itfa edilmiş maliyet gelirlerindeki değişim
Dönem sonundaki değer
11,029,170
21,262,981
32,292,151
31 Aralık 2008
Satılmaya hazır FV
RHPSFY
Toplam
Dönem başındaki değer
Parasal varlıklarda gerçekleşmemiş kur farkları
Dönem içindeki alımlar
Elden çıkarılanlar (itfa veya satış)
Finansal varlıkların rayiç değerlerindeki değişim (Not 4,2)
Finansal varlıkların itfa edilmiş maliyet gelirlerindeki değişim
9,277,247
8,486,991
(5,786,613)
(37,338)
506,975
18,296,145
1,604,681
8,348,813
(11,965,449)
(465,635)
-
27,573,392
1,604,681
16,835,804
(17,752,062)
(502,973)
506,975
Dönem sonundaki değer
12,447,262
15,818,555
28,265,817
Şirket‟in sigortacılık faaliyetleri gereği Hazine Müsteşarlığı lehine teminat olarak verdiği finansal
varlıkların detayı aşağıdaki gibidir:
Nominal
Değeri
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – borçlanma
senetleri (Not 17)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – vadeli mevduat
(Not 17)
Satılmaya hazır finansal varlıklar – borçlanma senetleri (Not 17)
Bankalar Mevduatı
21,453,358
21,262,981
21,262,981
10,707,815
5,896,435
9,279,244
3,638,116
5,806,712
10,250,232
3,650,148
5,806,712
10,250,232
3,650,148
40,267,153
40,970,073
40,970,073
31 Aralık 2008
Maliyet Gerçeğe Uygun
Bedeli
Değeri
Defter
Değeri
Nominal
Değeri
Toplam
50
Defter
Değeri
19,654,922
Toplam
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – borçlanma
senetleri (Not 17)
Riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar – vadeli mevduat
(Not 17)
Satılmaya hazır finansal varlıklar – borçlanma senetleri (Not 17)
30 Eylül 2009
Maliyet Gerçeğe Uygun
Bedeli
Değeri
14,895,125
15,816,465
15,818,555
15,818,555
12,734,931
14,151,961
10,745,416
14,182,672
11,927,565
14,182,672
11,927,565
40,713,842
41,928,792
41,928,792
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
12
Kredi ve alacaklar
Esas faaliyetlerden alacaklar (Not 4.2)
Peşin ödenen vergiler ve fonlar (Not 4.2)
İlişkili taraflardan alacaklar (Not 4.2), (Not 45)
Diğer alacaklar (Not 4.2)
Toplam
Kısa vadeli alacaklar
Orta ve uzun vadeli alacaklar
Toplam
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
319,387,340
482,195
11,238
7,591
319,888,364
248,057,787
398,589
16,778
8,242
248,481,396
9,650,757
310,237,607
319,888,364
10,230,960
238,250,436
248,481,396
Şirket‟in 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla esas faaliyetlerden alacaklar hesabının detayı
aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Sigortalılardan alacaklar
Sigortalılardan alacaklar karşılığı (Not 4.2)
Sigortacılık faaliyetlerinden alacaklar, net
31 Aralık 2008
2,564,862
(508,838)
2,056,024
1,810,408
(350,940)
1,459,468
Emeklilik faaliyetlerinden alacaklar (Not 17)
Sigortalılara krediler (ikrazlar) (Not 4.2)
Reasürans faaliyetleri ile ilgili sedan şirketten alacaklar
Esas faaliyetlerden kaynaklanan şüpheli alacaklar
Esas faaliyetlerden kaynaklanan şüpheli alacaklar karşılığı
316,118,792
1,018,619
193,906
-
245,617,144
981,175
29,922
(29,922)
Esas faaliyetlerden alacaklar
319,387,341
248,057,787
Alacaklar için alınmış olan ipotek ve diğer teminatların detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Teminat mektupları
Diğer garanti, kefalet ve teminatlar
İpotek senetleri
35,586
31,056
24,500
47,320
32,351
29,500
Toplam
91,142
109,171
Vadesi gelmiş bulunan ve henüz vadesi gelmeyen alacaklar için ayrılan şüpheli alacak tutarları
a) Kanuni ve idari takipteki alacaklar (vadesi gelmiş): Yoktur (31 Aralık 2008: Yoktur).
b) Prim alacak karşılıkları (vadesi gelmiş): 508,838 TL (31 Aralık 2008: 350,940 TL).
İşletmenin ortaklar, iştirakler ve bağlı ortaklıklarla olan alacak ve borç ilişkisi Not 45‟te detaylı olarak
verilmiştir.
Yabancı paralarla temsil edilen ve kur garantisi olmayan alacak ve borçlar ile aktifte mevcut yabancı
paraların ayrı ayrı tutarları ve TL‟ye dönüştürme kurları Not 4.2’de verilmiştir.
51
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
13
Türev finansal araçlar
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla türev finansal aracı bulunmamaktadır.
14
Nakit ve nakit benzeri varlıklar
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, nakit ve nakit benzeri varlıkların detayı aşağıdaki
gibidir:
30 Eylül 2009
Dönem sonu
Kasa
Bankalar
Diğer nakit ve nakit benzeri varlıklar
Dönem başı
31 Aralık 2008
Dönem sonu
Dönem başı
6,168
16,992,091
7,275,991
5,217
5,217
23,108,35223,108,352
7,840,405 7,840,405
1,690
13,774,328
5,785,242
24,274,250
30,953,974
30,953,974
19,561,260
Bankalar mevduatı reeskontları
Bloke edilmiş tutarlar
(115,730)
(3,650,148)
(219,202) (219,202)
(3,631,347)(3,631,347)
(42,971)
(825,036)
Nakit akış tablosundaki nakit ve nakit benzerlerinin mevcudu
20,508,372
27,103,42527,103,425
18,693,253
Bilançoda gösterilen nakit ve nakit benzeri varlıklar
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla bankalar hesabının detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
216,057
37,619
1,353,338
47,953
TL bankalar mevduatı
- vadeli
- vadesiz
16,460,382
278,033
21,282,742
424,319
Bankalar
16,992,091
23,108,352
Yabancı para bankalar mevduatı
- vadeli
- vadesiz
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, Şirket‟in sigortacılık faaliyetleri gereği Hazine Müsteşarlığı lehine bloke
olarak tutulan bankalar mevduatının tutarı, riski hayat poliçesi sahiplerine ait finansal yatırımlar içerisinde
gösterilen bankalar mevduatı dahil 10,369,444 TL‟dir (31 Aralık 2008: 17,814,019 TL) (Not 17).
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla diğer nakit ve nakit benzeri varlıkların tamamı kredi
kartı yoluyla yapılan tahsilatlardan oluşmaktadır.
15
Özsermaye
Ödenmiş sermaye
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, Şirket’in ödenmiş sermayesi 51.100.000 TL olup Şirket’in sermayesi, ihraç
edilmiş ve her biri 1 TL nominal değerde 51,100,000 adet hisseden meydana gelmektedir.
Sermayeyi temsil eden hisse senetlerine tanınan imtiyaz bulunmamaktadır.
Şirket tarafından veya iştiraki veya bağlı ortaklıkları tarafından bulundurulan Şirket’in kendi hisse senedi
bulunmamaktadır.
Vadeli işlemler ve sözleşmeler gereği yapılacak hisse senetleri satışları için çıkarılmak üzere Şirket’te hisse
senedi bulunmamaktadır.
Şirket’in sermayesinde doğrudan veya dolaylı hakimiyeti söz konusu olan sermaye grubu %99.99 pay ile
Fortis Insurance International NV’dir.
52
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
15
Özsermaye (devamı)
Yasal yedekler
Türk Ticaret Kanunu’na göre yasal yedek akçeler; birinci ve ikinci tertip yasal yedek akçelerden
oluşmaktadır. Birinci tertip yasal yedek akçeler, Şirket sermayesinin %20’sine ulaşıncaya kadar, kanuni
dönem karının %5’i oranında ayrılmaktadır. İkinci tertip yasal yedek akçeler, şirket sermayesinin %5’ini
aşan tüm kar payı dağıtımlarının %10’u oranında ayrılmaktadır. Birinci ve ikinci yasal yedek akçeler,
toplam sermayenin %50’sini aşmadığı sürece dağıtılamazlar; ancak ihtiyari yedek akçelerin tükenmesi
halinde zararların karşılanmasında kullanılabilirler.
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla yasal yedeklerin toplam tutarı 224,906 TL’dir (31 Aralık 2008: 224,906 TL).
Olağanüstü yedekler
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla olağanüstü yedek bulunmamaktadır.
16
Diğer yedekler ve isteğe bağlı katılımın sermaye bileşeni
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, “finansal varlıkların değerlemesi” hesabında muhasebeleştirilen satılmaya
hazır finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerindeki değişim haricinde özsermaye içinde gösterilen diğer
yedekler bulunmamaktadır. Satılmaya hazır finansal varlıkların rayiç değer değişim farklarına ve ilgili vergi
etkilerine ilişkin hareket tablosu yukarıda Not 15‟de verilmiştir.
Satılmaya hazır finansal varlıkların gerçeğe uygun değerlerinde meydana gelen değişiklikler üzerinden
hesaplanan gerçekleşmemiş kazanç ve kayıplar haricinde özsermayede muhasebeleştirilen diğer yedekler
bulunmamaktadır.
53
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları
Şirket‟in 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, sigorta sözleşmeleri için ayrılan teknik
karşılıklarının detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Brüt kazanılmamış primler karşılığı
Kazanılmamış primler karşılığında reasürör payı (Not 10)
Kazanılmamış primler karşılığı, net
6,395,053
(488,363)
5,906,690
7,760,706
Brüt muallak tazminat karşılığı
Muallak tazminat karşılında reasürör payı (Not 10)
Muallak tazminat karşılığı, net
1,728,246
(237,264)
1,490,982
1,494,418
(292,951)
1,201,467
Hayat matematik karşılığı – risk
Hayat matematik karşılığı – birikimliler
Hayat matematik karşılığı – toplam
10,974,384
26,775,842
37,750,226
12,887,177
28,858,970
41,746,147
Toplam teknik karşılıklar, net
45,147,898
50,203,980
Kısa vadeli
Orta ve uzun vadeli
7,397,672
37,750,226
8,457,833
41,746,147
Toplam sigorta teknik karşılıkları, net
45,147,898
50,203,980
(504,340)
7,256,366
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıklarının
hareket tablosu aşağıdaki gibidir:
Kazanılmamış primler karşılığı
Brüt
Dönem başı kazanılmamış primler karşılığı
Dönem içerisinde yazılan primler
Dönem içerisinde kazanılan primler
Dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı
30 Eylül 2009
Reasürör payı
7,760,704
17,408,548
(18,774,200)
(504,338)
(1,531,810)
2,524,511
7,256,366
15,876,739
(16,249,689)
6,395,053
(488,363)
5,906,690
31 Aralık 2008
Brüt
Reasürör payı
Kazanılmamış primler karşılığı
Dönem başı kazanılmamış primler karşılığı (* )
Dönem içerisinde yazılan primler
Dönem içerisinde kazanılan primler
Net
2,088,318
28,645,558
(22,973,170)
(129,452)
(3,328,395)
2,953,507
Net
1,958,866
25,317,163
(20,019,663)
Dönem sonu kazanılmamış primler karşılığı
7,760,706
(504,340)
7,256,366
Not 2.24’te daha detaylı anlatıldığı üzere 31 Aralık 2008 tarihli hareket tablosunun dönem başında, 1 Ocak 2008
tarihinden önce üretilmiş poliçelere ilişkin hesaplanan ertelenmiş komisyon gelirleri ile ertelenmiş üretim komisyonları
kazanılmamış primler karşılığı hesabı içerisinde net olarak dikkate alınmıştır. 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri
itibarıyla, 1 Ocak 2008 tarihinden önce üretilmiş poliçeler için kazanılmamış primler karşılığı hesabında
muhasebeleştirilen ertelenmiş komisyon gelirleri ile ertelenmiş üretim komisyonları bulunmamaktadır.
(*)
54
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
30 Eylül 2009
Reasürör
Brüt
payı
Muallak tazminat karşılığı
Dönem başı muallak tazminat karşılığı
Dönem içerisinde bildirimi yapılan hasarlar ve dönem başı muallak
tazminat karşılığına ilişkin tahminlerdeki değişiklikler
Dönem içinde ödenen hasarlar
Dönem sonu muallak tazminat karşılığı
Net
1,494,418
(292,951)
1,201,467
8,038,162
(7,804,334)
(256,416)
312,103
7,781,747
(7,492,231)
1,728,246
(237,264)
1,490,982
31 Aralık 2008
Reasürör
Brüt
payı
Muallak tazminat karşılığı
Dönem başı muallak tazminat karşılığı
Dönem içerisinde bildirimi yapılan hasarlar ve dönem başı muallak
tazminat karşılığına ilişkin tahminlerdeki değişiklikler
Dönem içinde ödenen hasarlar
Dönem sonu muallak tazminat karşılığı
Net
820,836
(117,291)
703,545
9,027,977
(8,354,395)
(708,883)
533,223
8,319,094
(7,821,172)
1,494,418
(292,951)
1,201,467
Hasarların gelişimi tablosu
Muallak tazminat karşılığının tahmin edilmesinde kullanılan ana varsayım Şirket‟in geçmiş dönemlerdeki
hasar gelişim tecrübesidir. Hukuk kararları veya yasalardaki değişiklikler gibi dış faktörlerin muallak
tazminat karşılığını nasıl etkileyeceğinin belirlenmesinde, Şirket yönetimi kendi hükümlerini
kullanmaktadır. Yasal değişiklikler ve tahmin etme sürecindeki belirsizlikler gibi bazı tahminlerin
duyarlılığı ölçülebilir değildir. Ayrıca, hasarın meydana geldiği zamanla ödemenin yapıldığı zaman
arasındaki uzun süren gecikmeler, bilanço tarihi itibarıyla muallak tazminat karşılığının kesin olarak
belirlenebilmesini engellemektedir. Dolayısıyla, toplam yükümlülükler, müteakip yaşanan gelişmelere bağlı
olarak değişebilmekte ve toplam yükümlülüklerin tekrar tahmin edilmesi sonucu oluşan farklar daha sonraki
dönemlerde finansal tablolara yansımaktadır.
Sigorta yükümlülüklerin gelişimi, Şirket‟in toplam hasar yükümlülüklerini tahmin etmedeki performansını
ölçmeye olanak sağlamaktadır, Aşağıdaki tabloların üst kısımlarında gösterilen rakamlar, hasarların
meydana geldiği yıllardan itibaren, Şirket‟in hasarlarla ilgili toplam tahminlerinin müteakip yıllardaki
değişimini göstermektedir, Tabloların alt kısmında gösterilen rakamlar ise toplam yükümlülüklerin, finansal
tablolarda gösterilen muallak tazminat karşılıkları ile mutabakatını vermektedir.
30 Eylül 2009
Hasar yılı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Toplam
Hasar yılı
3,631,547
6,006,516
9,314,115
9,015,541
8,718,831
43,443,446
1 yıl sonra
2 yıl sonra
3,829,128
3,832,459
6,168,080
6,084,332
9,464,759
9,550,305
9,344,093
9,325,066
8,925,345
-
6,756,896
- -
3 yıl sonra
4 yıl sonra
3,853,333
3,877,576
6,147,289
6,141,280
9,541,304
-
-
-
5 yıl sonra
3,862,508
-
-
-
-
-
3,862,508
Hasarların cari tahmini
Bugüne kadar yapılan toplam
ödemeler
Finansal tablolardaki toplam
karşılık
3,862,508
6,141,280
9,541,304
9,325,066
8,925,345
6,756,896
44,552,398
(3,842,536)
(6,034,181)
(9,395,982)
(9,037,259)
(8,630,122)
(5,884,071)
(42,824,152)
19,972
107,098
145,322
287,806
295,223
872,824
1,728,246
Dönem sonu finansal tablolarda gösterilen toplam brüt muallak tazminat karşılığı
55
-
37,731,405
28,792,162
-
19,541,926
10,018,856
1,728,246
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Hasarların gelişimi tablosu (devamı)
30 Eylül 2009
Hasar yılı
2004
2005
2006
2007
2008
2009
Toplam
Hasar yılı
3,531,322
5,778,103
9,238,281
8,502,125
8,875,588
6,563,878
42,489,297
1 yıl sonra
3,705,468
5,787,812
9,388,925
8,694,149
8,405,940
-
35,982,294
2 yıl sonra
3,676,880
5,758,064
9,450,082
8,682,197
-
-
27,567,223
3 yıl sonra
3,701,474
5,798,655
9,401,413
-
-
-
18,901,542
4 yıl sonra
3,709,239
5,763,714
-
-
-
-
9,472,953
5 yıl sonra
3,701,934
-
-
-
-
-
3,701,934
Hasarların cari tahmini
Bugüne kadar yapılan toplam
ödemeler
Finansal tablolardaki toplam
karşılık
3,701,934
5,763,714
9,401,413
8,682,197
8,405,940
6,563,878
138,115,243
(3,690,677)
(5,703,349)
(9,319,503)
(8,563,937)
(8,097,791)
(5,652,838)
(41,028,094)
11,257
60,366
81,910
118,260
308,149
911,040
1,490,982
Dönem sonu finansal tablolarda gösterilen toplam net muallak tazminat karşılığı
1,490,982
31 Aralık 2008
Hasar yılı
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Toplam
Hasar yılı
4,967,436
3,631,547
6,006,516
9,314,115
9,015,541
8,718,831
41,653,986
1 yıl sonra
4,904,229
3,829,128
6,168,080
9,464,759
9,344,093
-
33,710,289
2 yıl sonra
3 yıl sonra
4 yıl sonra
5,017,660
5,018,428
4,989,854
3,832,459
3,853,333
3,877,576
6,084,332
6,147,289
-
9,550,305
-
-
-
24,484,756
15,019,050
8,867,430
5 yıl sonra
5,009,687
-
-
-
-
-
5,009,687
Hasarların cari tahmini
Bugüne kadar yapılan toplam
ödemeler
Finansal tablolardaki toplam
karşılık
5,009,687
3,877,576
6,147,289
9,550,305
9,344,093
8,718,831
42,647,781
(4,970,482)
(3,842,536)
(6,034,181)
(9,395,336)
(9,037,149)
(7,873,679)
(41,153,363)
39,205
35.04
113,108
154,969
306,944
845,152
1,494,418
Dönem sonu finansal tablolarda gösterilen toplam brüt muallak tazminat karşılığı
1,494,418
31 Aralık 2008
Hasar yılı
2003
2004
2005
2006
2007
2008
Toplam
Hasar yılı
3,478,367
3,531,322
5,778,103
9,238,281
8,502,125
8,875,588
39,403,786
1 yıl sonra
3,415,509
3,705,468
5,787,812
9,388,925
8,694,149
-
30,991,863
2 yıl sonra
3,528,940
3,676,880
5,758,064
9,450,082
-
-
22,413,966
3 yıl sonra
3,529,708
3,701,474
5,798,655
-
-
-
13,029,837
4 yıl sonra
3,485,928
-
-
-
-
7,195,167
5 yıl sonra
3,500,239
-
-
-
-
-
3,500,239
Hasarların cari tahmini
Bugüne kadar yapılan
toplam ödemeler
Finansal tablolardaki
toplam karşılık
3,500,239
3,709,239
5,798,655
9,450,082
8,694,149
8,875,588
40,027,952
(3,466,557)
(3,690,677)
(5,703,349)
(9,319,503)
(8,563,937)
(8,082,462)
(38,826,485)
33,682
18,562
95,306
130,579
130,212
793,126
1,201,467
3,709,239
Dönem sonu finansal tablolarda gösterilen toplam net muallak tazminat karşılığı
56
1,201,467
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Şirket’in hayat ve hayat dışı dallar için tesis etmesi gereken teminat tutarları ile varlıklar itibarıyla
hayat ve hayat dışı dallara göre tesis edilmiş teminat tutarları
30 Eylül 2009
Hayat:
Bankalar mevduatı (Not 11), (Not 14)
Finansal varlıklar(* ) (Not 11)
Toplam
Hayat dışı:
Bankalar mevduatı (Not 11), (Not 14)
Finansal varlıklar(* ) (Not 11)
Toplam
Toplam
Tesis edilmesi
gereken (* * )
Tesis edilen (* )
38,282,056
10,084,161
30,319,672
40,403,833
31 Aralık 2008
Tesis edilmesi
gereken (* * )
Tesis edilen (* )
42,468,699
17,552,096
27,141,361
44,693,457
884,268
285,283
939,978
1,225,261
553,452
261,923
320,154
582,077
39,166,324
41,629,094
43,022,151
45,275,534
(* )
“Sigorta ve Resürans Şirketleri ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik”in teminatların
değerlemesini düzenleyen 6 ncı maddesi uyarınca finansal varlıklar içerisinde gösterilen devlet tahvilleri ve hazine
bonoları, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla
açıklanan günlük fiyatları ile; yatırım fonu katılma belgeleri ise ilan edilen günlük fiyatları ile değerlenerek
gösterilmiştir.
(**)
“Sigorta ve Reasürans Şirketleri ile Emeklilik Şirketlerinin Mali Bünyelerine İlişkin Yönetmelik”in teminatların
tesisi ve serbest bırakılmasını düzenleyen 7 nci maddesi uyarınca sigorta şirketleri ile hayat ve ferdi kaza branşında
faaliyet gösteren emeklilik şirketleri teminatlarını, sermaye yeterliliği hesaplama dönemlerini takip eden iki ay
içerisinde tesis etmek zorundadır. “Sigorta ve Reasürans ile Emeklilik Şirketlerinin Sermaye Yeterliliklerinin
Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik” uyarınca şirketler sermaye yeterliliği tablosunu Haziran ve
Aralık dönemleri olmak üzere yılda iki defa hazırlar ve 2 ay içinde Hazine Müsteşarlığı‟na gönderirler. Dolayısıyla,
30 Eylül 2009/(31 Aralık 2008) tarihi itibarıyla tesis edilmesi gereken tutarlar 31 Aralık 2008/(30 Eylül 2008) tarihi
itibarıyla yapılan hesaplamalar üzerinden gösterilmiştir.
Birikimli hayat sözleşmelerinde hayat matematik karşılıkları
Şirket‟in 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla birikimli hayat sözleşmeleri için ayrılan hayat
matematik karşılıklarının hareketi aşağıdaki gibidir:
Birikimli hayat sözleşmelerinde hayat matematik karşılıkları
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Dönem başı birikimli hayat sözleşmelerinde hayat matematik karşılıkları
Kur farkları
Dönem içinde yazılan primler (birikimler), net
Dönem içinde çıkışlar (iştiralar)
Dönem içinde çıkışlar (vade gelimi)
Kar payları
28,858,970
(330,234)
3,573,665
(4,543,891)
(1,002,323)
219,654
23,092,558
6,288,791
3,926,049
(4,690,159)
(478,228)
719,959
Dönem sonu birikimli hayat sözleşmelerinde hayat matematik karşılıkları
26,775,842
28,858,970
30 Eylül 2009 (dokuz aylık) ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla dönem içinde birikimli hayat
sözleşmelerinde kar payı dağıtım oranları:
Ray Fonu
USD
EUR
TL
4.4%
5.2%
11.7%
30 Eylül 2009
Doğan
Emeklilik
Fonu
4.4%
5.2%
11.7%
57
İdeal Hayat
Fonu
4.2%
5.0%
11.1%
31 Aralık 2008
Doğan
Emeklilik İdeal Hayat
Ray Fonu
Fonu
Fonu
%4.2
%4.0
%18.1
%4.3
%4.0
%18.1
%4.6
%4.6
%17.5
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Şirket’in hayat poliçe adetleri ile dönem içinde giren, ayrılan hayat ve mevcut hayat sigortalıların
adet ve matematik karşılıkları
30 Eylül 2009
Sigortalı sayısı
Matematik
karşılıklar
61,924
90,859
175,540
6,169,386
10,299,247
37,750,226
Dönem içinde giren
Dönem içinde ayrılan
Mevcut
31 Aralık 2008
Matematik
Sigortalı sayısı
karşılıklar
137,302
65,912
204,475
12,168,172
3,774,471
41,746,147
Dönem içinde yeni giren hayat sigortalıların adet ile brüt ve net prim tutarları ferdi ve grup olarak
dağılımları
30 Eylül 2009
Sözleşme
sayısı
31 Aralık 2008
Sözleşme
sayısı
Brüt prim
Net prim
Brüt prim
Bireysel
Grup
51,297 10,559,309
10,627
751,227
9,441,979
733,324
125,318 17,999,946 17,856,247
11,984
924,667
924,559
Toplam
61,924 11,310,537 10,175,303
137,302 18,924,613 18,780,806
Net prim
Dönem içinde portföyden ayrılan hayat sigortalıların adet ile brüt ve net prim tutarları matematik
karşılıklarının tutarlarının ferdi ve grup olarak dağılımları
30 Eylül 2009
Sözleşme
sayısı
31 Aralık 2008
Matematik
karşılık
Sözleşme
sayısı
Brüt prim
Net prim
Matematik
karşılık
Bireysel
Grup
83,500 12,793,606 12,679,363 10,299,247
7,359
480,574
479,868
59,891
6,021
9,377,861
457,976
8,658,110
424,215
3,774,471
-
Toplam
90,859 13,274,180 13,159,232 10,299,247
65,912
9,835,837
9,082,325
3,774,471
Brüt prim
Net prim
Ertelenmiş üretim komisyonları
Şirket, poliçe üretimi ile ilgili aracılara ödenen komisyonlarının ertesi dönemlere sarkan kısımları ile yıllık
sigorta sözleşmeleri ile yıllık yenilenen sigorta teminatı içeren bir yıldan uzun süreli sigorta sözleşmelerinde
gider ertelemelerini “gelecek aylara ait giderler” hesabı içerisinde aktifleştirmektedir. 30 Eylül 2009 tarihi
itibarıyla ertelenmiş üretim komisyonları ile ertelenmiş giderler sırasıyla, 2,449,376 TL ve 224,232 TL (31
Aralık 2008: 3,136,891 TL ve 228,313 TL) tutarındadır. Finansal tablolarda gösterilen 4,044,138 TL (31
Aralık 2008: 4,286,850 TL) tutarındaki gelecek aylara ait giderler; 2,673,608 TL (31 Aralık 2008:
3,365,204 TL) tutarında ertelenmiş üretim komisyonları ile ertelenmiş giderler toplamından ve 1,370,531
TL (31 Aralık 2008: 921,646 TL) tutarında peşin ödenmiş diğer giderlerden oluşmaktadır.
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla ertelenmiş üretim komisyonlarının hareketi aşağıdaki
gibidir:
30 Eylül 2009
Dönem başındaki ertelenmiş üretim komisyonları
Dönem içinde tahakkuk eden aracılara komisyonlar (Not 32)
Dönem içinde giderleşen komisyonlar (Not 32)
Dönem sonu ertelenmiş üretim komisyonları (Not 32)
(*)
31 Aralık 2008
3,136,891
3,807,225
(4,494,740)
-(*)
4,387,292
(1,250,401)
2,449,376
3,136,891
Not 2.24’te daha detaylı anlatıldığı üzere 31 Aralık 2008 tarihli hareket tablosunda, dönem başında hesaplanan
ertelenmiş üretim komisyonları kazanılmamış primler karşılığı hesabı içerisinde net olarak dikkate alınmıştır.
58
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Bireysel emeklilik
Şirket‟in 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, emeklilik faaliyetlerinden alacaklar ve borçlar
hesaplarının detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Saklayıcı şirketten alacaklar
Satış emirleri
Katılımcılardan alacaklar (giriş aidatları)
Fon işletim gider kesintisi alacakları
Emeklilik yatırım fonları sermaye avansı
310,135,246
3,922,329
933,121
614,857
513,239
238,250,436
6,305,636
140,308
472,201
448,563
Emeklilik faaliyetlerinden alacaklar (Not 12)
316,118,792
245,617,144
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Katılımcılara borçlar
Alım emirleri
Katılımcılar geçici hesabı
Bireysel emeklilik aracıları komisyon borçları
Portföy yönetim şirketine borçlar
Emeklilik Gözetim Merkezi‟ne borçlar
310,135,246
9,121,625
862,273
699,675
92,229
5,419
238,250,436
13,202,003
559,497
481,524
111,251
156,387
Emeklilik faaliyetlerinden borçlar (Not 19)
320,916,467
252,761,098
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, Şirket‟in kurduğu emeklilik yatırım fonları ve birim
fiyatları aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Birim fiyatları
31 Aralık 2008
Birim fiyatları
0.027543
Gelir Amaçlı Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
0.024329
0.023776
Para Piyasası Likit Kamu Em. Yat. Fonu
0.022126
0.016302
Gelir Amaçlı Döviz Cinsinden Yatırım Araç. Em. Yat. Fonu
0.015572
0.026441
Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Em. Yat. Fonu (*)
0.015054
0.022981
Esnek Em. Yat. Fonu
0.017563
0.013811
Gelir Amaçlı Döviz Cinsi Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
0.013645
0.019522
Para Piyasası Emanet Likit Kamu Em. Yat. Fonu
0.018550
0.012831
Gruplara Yönelik Gelir Amaç. Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu (**)
0.011214
(*)
25 Mart 2008 tarihinde alınan yönetim kurulu kararı doğrultusunda “İhtisaslaşmış İMKB Ulusal 30 Endeks
Emeklilik Yatırım Fonu”nun unvanı “Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Fonu” olarak değiştirilmiştir.
(**)
20 Haziran 2007 tarihinde alınan yönetim kurulu kararıyla kurulan “Gruplara Yönelik Gelir Amaçlı Kamu
Borçlanma Araçları Emeklilik Yatırım Fonu” 7 Mayıs 2008 tarihinde halka arz olunmuştur.
59
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Bireysel emeklilik (devamı)
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, portföydeki katılım belgeleri ve dolaşımdaki katılım
belgelerinin adet ve tutarları aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Dolaşımdaki katılma belgeleri
Gelir Amaçlı Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Para Piyasası Likit Kamu Em. Yat. Fonu
Gelir Amaçlı Döviz Cinsinden Yatırım Araç. Em. Yat. Fonu
Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Em. Yat. Fonu
Esnek Em. Yat. Fonu
Gelir Amaçlı Döviz Cinsi Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Para Piyasası Emanet Likit Kamu Em. Yat. Fonu
Portföydeki katılma belgeleri
Adet
Tutar
Adet
Tutar
6,467,769,406
178,144,803
33,532,230,594
923,578,227
3,215,569,806
76,452,045
26,784,430,194
636,826,612
547,319,161
8,922,378
29,452,680,839
480,137,603
722,168,829
19,094,985
14,277,831,171
377,520,134
427,866,146
9,832,606
14,572,133,854
334,882,208
1,043,235,354
14,407,717
8,956,764,646
123,701,877
168,048,144
3,280,712
4,831,951,856
94,329,364
310,135,246
Kurucudaki katılım belgeleri
Gruplara Yönelik Gelir Amaç. Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
40,000,000
Toplam
2,970,976,025
Portföydeki katılma belgeleri
513,239
29,960,000,000
384,416,760
513,239
384,416,760
310,648,485
3,355,392,785
31 Aralık 2008
Dolaşımdaki katılma belgeleri
Gelir Amaçlı Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Para Piyasası Likit Kamu Em. Yat. Fonu
Gelir Amaçlı Döviz Cinsinden Yatırım Araç. Em. Yat. Fonu
Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Em. Yat. Fonu
Esnek Em. Yat. Fonu
Gelir Amaçlı Döviz Cinsi Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Para Piyasası Emanet Likit Kamu Em. Yat. Fonu
Gruplara Yönelik Gelir Amaç. Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Tutar
Adet
Tutar
5,451,961,147
132,642,487
34,548,038,853
840,530,164
2,977,113,289
65,871,664
27,022,886,711
597,908,894
485,363,944
7,558,028
29,514,636,056
459,598,304
687,719,825
10,352,961
14,312,280,175
215,457,623
434,602,215
7,632,798
14,565,397,785
255,808,036
808,838,602
11,036,958
9,191,161,398
125,417,434
170,110,344
3,155,540
4,829,889,656
89,594,258
-
-
40,000,000
448,563
238,250,436
134,024,290,634
2,584,763,276
Kurucudaki katılım belgeleri
Gruplara Yönelik Gelir Amaç. Kamu Borç. Araç. Em. Yat. Fonu
Toplam
60
Portföydeki katılma belgeleri
Adet
40,000,000
448,563
Portföydeki katılma belgeleri
29,960,000,000
335,971,440
448,563
335,971,440
238,698,999
2,920,734,716
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
17
Sigorta yükümlülükleri ve reasürans varlıkları (devamı)
Bireysel emeklilik (devamı)
Dönem içinde giren, ayrılan iptal edilen ve mevcut bireysel emeklilik ve grup emeklilik
katılımcılarının adetçe portföy tutarları
30 Eylül 2009
Dönem içinde
giren
Dönem içinde
ayrılan/iptal edilen
Mevcut
Mevcut tutar
10,767
1,100
11,867
14,426
1,734
16,160
78,421
5,441
83,862
287,057,561
23,077,685
310,135,246
Dönem içinde
giren
Dönem içinde
ayrılan/iptal edilen
Mevcut
Mevcut tutar
30,495
2,128
32,623
19,049
1,138
20,187
82,278
6,000
88,278
220,011,428
18,239,008
238,250,436
Bireysel
Grup
Toplam
31 Aralık 2008
Bireysel
Grup
Toplam
Dönem içinde giren bireysel emeklilik katılımcılarının adet ile brüt ve net katılım paylarının bireysel
ve kurumsal olarak dağılımları
Sözleşme sayısı
Bireysel
Grup
Toplam
9,217
1,058
10,275
30 Eylül 2009
Brüt katılım
payı Net katılım payı
22,698,262
611,901
23,310,163
22,316,516
610,406
22,926,922
Sözleşme sayısı
30,495
2,128
32,623
31 Aralık 2008
Brüt katılım
payı Net katılım payı
26,283,508
1,339,199
27,622,707
25,178,889
1,334,097
26,512,986
Dönem içinde başka şirketten gelen bireysel emeklilik katılımcılarının adet ile brüt ve net katılım
paylarının bireysel ve kurumsal olarak dağılımları
Sözleşme sayısı
Bireysel
Grup
Toplam
1550
44
1,594
30 Eylül 2009
Brüt katılım
payı Net katılım payı
16,989,658
223,379
17,213,037
16,973,484
223,354
17,196,838
Sözleşme sayısı
4,807
142
4,949
31 Aralık 2008
Brüt katılım
payı Net katılım payı
52,109,848
470,344
52,580,192
52,049,208
470,189
52,519,397
Dönem içinde Şirket’in hayat portföyünden bireysel emekliliğe geçen bireysel emeklilik
katılımcılarının adet ile brüt ve net katılım paylarının bireysel ve kurumsal olarak dağılımı
Dönem içinde Şirket‟in hayat portföyünden bireysel emekliliğe geçen bireysel emeklilik katılımcısı
bulunmamaktadır.
Dönem içinde Şirket’in portföyünden ayrılan başka şirkete geçen veya başka şirkete geçmeyen her
ikisi birlikte bireysel emeklilik katılımcılarının adet ile brüt ve net katılım paylarının bireysel ve
kurumsal olarak dağılımları
Sözleşme sayısı
Bireysel
Grup
Toplam
14,426
1,734
16,160
30 Eylül 2009
Brüt katılım
payı Net katılım payı
47,433,390
3,107,216
50,540,606
45,465,967
3,097,632
48,563,599
61
Sözleşme sayısı
19,049
1,138
20,187
31 Aralık 2008
Brüt katılım
payı Net katılım payı
42,573,025
2,874,783
45,447,808
40,527,340
2,859,114
43,386,454
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
18
Yatırım anlaşması yükümlülükleri
Yoktur.
19
Ticari ve diğer borçlar, ertelenmiş gelirler
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Esas faaliyetlerden borçlar
Ödenecek vergi ve benzer diğer yükümlülükler
Diğer çeşitli borçlar
Gelecek aylara/yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları
Finansal borçlar (Not 20)
İlişkili taraflara borçlar
Diğer kısa vadeli yükümlülükler
321,686,966
1,115,225
343,054
186,818
1,027,676
16,800
143,181
253,772,595
1,172,728
1,465,994
247,769
237,723
30,249
148,120
Toplam
324,519,720
257,075,178
Kısa vadeli borçlar
Orta ve uzun vadeli borçlar
14,384,474
310,135,246
324,519,720
18,824,742
238,250,436
257,075,178
Toplam
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla diğer çeşitli borçlar, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler için yapılacak olan
ödemelerden oluşmaktadır.
Gelecek aylara/yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları; 150,273 TL (31 Aralık 2008: 202,530 TL) tutarında
ertelenmiş komisyon gelirleri ile 36,544 TL (31 Aralık 2008: 45,239 TL) tutarında ertelenmiş ikraz faiz
gelirlerinden oluşmaktadır.
Şirket‟in 30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, esas faaliyetlerden borçlar hesabının detayı
aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
503,110
266,702
688
770,500
470,458
536,133
4,906
1,011,497
Emeklilik faaliyetlerinden borçlar (Not 17)
320,916,466
252,761,098
Esas faaliyetlerden borçlar
321,686,966
253,772,595
Reasürans şirketlerine borçlar (Not 10)
Acentelere borçlar
Sigortalılara borçlar
Toplam sigortacılık faaliyetlerinden borçlar
Cari ve gelecek dönemlerde yararlanılacak yatırım indiriminin toplam tutarı
Yoktur.
20
Finansal borçlar
Şirket‟in 30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla finansal borcu; 1,027,676 TL (31 Aralık 2008: 237,723 TL) tutarında
vergi ödemeleri için bankalardan kullanılan kısa vadeli vergi kredilerinden oluşmaktadır.
62
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
21
Ertelenmiş vergiler
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, ertelenmiş vergi varlık ve yükümlülüklerini doğuran
kalemler aşağıdaki gibidir:
22
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Ertelenmiş vergi
Varlığı/
(Yükümlülüğü)
Ertelenmiş vergi
Varlığı/
(Yükümlülüğü)
Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için Vergi Mevzuatı ile Raporlama
Standartları arasındaki fark
-
(40,644)
Ertelenmiş vergi yükümlülüğü
-
(40,644)
Emeklilik sosyal yardım yükümlülükleri
Yoktur.
23
Diğer yükümlülükler ve masraf karşılıkları
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla, diğer riskler için ayrılan karşılıkların detayı aşağıdaki
gibidir:
Personel jestiyon prim karşılığı
Kullanılmayan izinler için ayrılan karşılıklar
Fortis Bank teknik destek anlaşma karşılığı
Satış personeli prim karşılığı
Takasbank bakım komisyon karşılığı
Dava karşılıkları
Diğer gider karşılıkları
Maliyet giderleri karşılığı
Kıdem tazminatı karşılığı
Diğer riskler için ayrılan karşılıkların toplamı
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
1,114,555
250,303
258,477
111,687
111,513
318,376
93,081
2,257,992
1,292,390
260,689
342,146
277,139
152,076
48,828
340,883
2,714,151
41,667
49,538
2,299,659
2,763,689
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Kıdem tazminatı karşılığının dönem içindeki hareketi aşağıdaki gibidir:
Dönem başı kıdem tazminatı karşılığı
Dönem içindeki ödemeler (Not 47)
Dönem içinde ayrılan karşılıklar (Not 47)
Dönem sonu kıdem tazminatı karşılığı
63
49,538
(165,705)
157,834
33,172
(95,565)
111,931
41,667
49,538
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
24
Net sigorta prim geliri
Hayat ve hayat dışı dallar itibarıyla net sigorta prim gelirleri ilişikteki gelir tablosunda detaylandırılmıştır.
25
Aidat (ücret) gelirleri
Şirket‟in aidat gelirleri bireysel emeklilik işlemleri ile ilgili katılımcılardan ve emeklilik yatırım fonlarından
alınan aidatlar ve birikimli hayat sigortalarında poliçe sahiplerinden alınan Şirket gider kesintilerinden
oluşmaktadır.
Bireysel emeklilik işlemleri ile ilgili katılımcılardan ve emeklilik yatırım fonlarından alınan aidat ve ücretler
ilişikteki gelir tablosunda detaylandırılmıştır. 30 Eylül 2009 tarihinde sonra eren dokuz aylık hesap
dönemine ilişkin, birikimli hayat sigorta poliçesi sahiplerinden alınan Şirket gider kesintisi toplamı 189,648
TL (30 Eylül 2008: 215,577 TL) tutarındadır.
26
Yatırım gelirleri
Yukarıda “Finansal riskin yönetimi” notunda (Not 4.2) gösterilmiştir.
27
Finansal varlıkların net tahakkuk gelirleri
Yukarıda “Finansal riskin yönetimi” notunda (Not 4.2) gösterilmiştir.
28
Gerçeğe uygun değer farkı kar veya zarara yansıtılan aktifler
Yukarıda “Finansal riskin yönetimi” notunda (Not 4.2) gösterilmiştir.
29
Sigorta hak ve talepleri
30 Eylül 2009
Hayat
Ödenen hasarlar, reasürör payı düşülmüş olarak
Muallak tazminatlar karşılığında değişim, reasürör payı
düşülmüş olarak
Kazanılmamış primler karşılığında değişim, reasürör payı
düşülmüş olarak
Hayat matematik karşılıklarındaki değişim, reasürör payı
düşülmüş olarak
Toplam
30
Hayat dışı
30 Eylül 2008
Hayat
Hayat dışı
(7,329,320)
(162,911)
(4,709,140)
(1,001)
(330,995)
41,480
(227,902)
(21,267)
(149,820)
1,499,947
(597,266)
(3,220,432)
(3,995,921)
-
(1,725,621)
(2,874,801)
(11,806,056)
1,378,516
(7,259,929)
(6,117,501)
Yatırım sözleşmeleri hakları
Yoktur.
31
Zaruri diğer giderler
Giderlerin Şirket içindeki niteliklerine veya işlevlerine dayanan gruplama aşağıda Not 32‟de verilmiştir.
64
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
32
Gider çeşitleri
30 Eylül 2009 ve 30 Eylül 2008 tarihlerinde sona eren dokuz aylık ara hesap dönemine ilişkin faaliyet
giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
Hayat
Çalışanlara sağlanan fayda giderleri (Not 33)
Komisyon giderleri (Not 17)
Dönem içinde tahakkuk eden aracılara komisyonlar (Not 17)
Ertelenmiş üretim komisyonlarındaki değişim (Not 17)
Müşavirlik giderleri
Kira giderleri
Teknik destek giderleri
Reasürörlerden kazanılan komisyon gelirleri (Not 10)
Dönem içerisinde reasürörlerden tahakkuk eden komisyon
gelirleri (Not 10)
Ertelenmiş komisyon gelirlerindeki değişim
Haberleşme giderleri
Tanıtım ve halkla ilişkiler giderleri
Ofis giderleri
Ulaşım giderleri
Ortak giderlere katılma payları
Eğitim, kültür ve yayın giderleri
Vergi, resim ve harçlar
Havale ve tahsil komisyon giderleri
Emeklilik fonları operasyon giderleri
Taşıt giderleri
Ertelenen gider payları
Temsil ve ağırlama giderleri
Diğer giderler
Toplam
30 Eylül 2009
Hayat dışı
Emeklilik
(4,023,230)
(2,216,929)
(2,384,584)
167,656
(538,780)
(373,001)
(343,139)
672,147
(305,586)
(2,277,811)
(1,422,641)
(855,170)
(66,298)
(28,944)
(26,872)
44,234
(8,257,763)
(6,111,951)
(6,111,951)
(584,841)
(683,546)
(538,833)
-
627,276
44,870
(123,042)
(72,989)
(161,632)
(89,267)
(118,521)
(84,429)
(130,200)
(3,126)
(41,644)
(12,047)
(359,310)
(8,019,139)
36,848
7,386
(3,727)
(2,984)
(37,415)
(992)
(10,286)
(4,709)
(13,964)
(344)
(2,196)
(497)
(41,186)
(2,779,577)
(433,818)
(297,406)
(174,935)
(237,780)
(191,192)
(186,058)
(78,840)
(208,693)
(164,780)
(77,252)
(12,685)
(450,761)
(18,691,133)
Toplam
(12,586,578)
(10,606,690)
(1,189,919)
(1,085,491)
(908,845)
716,381
(560,587)
(373,378)
(373,982)
(328,040)
(319,999)
(275,196)
(223,004)
(212,162)
(164,780)
(121,092)
(25,229)
(851,257)
(29,489,848)
30 Eylül 2008
Çalışanlara sağlanan fayda giderleri (Not 33)
Komisyon giderleri (Not 17)
Dönem içinde tahakkuk eden aracılara komisyonlar (Not 17)
Ertelenmiş üretim komisyonlarındaki değişim (Not 17)
Müşavirlik giderleri
Kira giderleri
Teknik destek giderleri
Reasürörlerden kazanılan komisyon gelirleri (Not 10)
Dönem içerisinde reasürörlerden tahakkuk eden komisyon
gelirleri (Not 10)
Ertelenmiş komisyon gelirlerindeki değişim
Haberleşme giderleri
Tanıtım ve halkla ilişkiler giderleri
Ofis giderleri
Ulaşım giderleri
Ortak giderlere katılma payları
Eğitim, kültür ve yayın giderleri
Vergi, resim ve harçlar
Havale ve tahsil komisyon giderleri
Emeklilik fonları operasyon giderleri
Taşıt giderleri
Ertelenen gider payları
Temsil ve ağırlama giderleri
Diğer giderler
Toplam
(*)
Hayat
Hayat dışı
Emeklilik
Toplam
(3,844,102)
(1,766,652)
(2,158,193)
391,541
(186,347)
(243,837)
(229,602)
838,172
(266,069)
(314,012)
(1,923,937)
1,609,925
(10,783)
(16,391)
(17,248)
23,001
(8,073,209)
(4,950,483)
(4,950,483)
(248,950)
(476,929)
(379,654)
-
(12,183,381)
(7,031,147)
903,982
(65,810)
(135,608)
(88,383)
(166,049)
(111,496)
(106,712)
(36,282)
(186,052)
(3,451)
(41,131)
(116,799)
(357,215)
(6,781,546)
50,970
(27,968)
(2,262)
(10,142)
(16,176)
(2,035)
(8,734)
(3,318)
(15,335)
(408)
(2,144)
(4,931)
240,661
(426,327)
(471,798)
(125,746)
(250,919)
(239,615)
(177,288)
(60,190)
(81,781)
(210,800)
(74,681)
(178,483)
(363,227)
(16,363,754)
(446,080)
(737,156)
(626,504)
861,174
(609,668)
(224,271)
(433,145)
(353,146)
(292,734)
(99,790)
(283,168)
(214,659)
(117,957)
(300,213)
(479,782)
(23,571,627)
Not 2.24’te daha detaylı anlatıldığı üzere dönem başındaki ertelenmiş üretim komisyonları ile ertelenmiş komisyon gelirleri
kazanılmamış primler karşılığı hesabı içerisinde net olarak gösterilmiştir. Dolayısıyla ertelenmiş üretim komisyonlarındaki ve
ertelenmiş komisyon gelirlerindeki değişim rakamları dönem sonundaki ertelenmiş üretim komisyonları ve ertelenmiş komisyon
gelirleri ile aynıdır.
65
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
33
Çalışanlara sağlanan fayda giderleri
30 Eylül 2009 ve 30 Eylül 2008 tarihlerinde sona eren dokuz aylık ara hesap dönemlerine ilişkin çalışanlara
sağlanan fayda giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Hayat
Hayat dışı
Emeklilik
Toplam
Maaş ve ücretler
Sosyal güvenlik primleri işveren payı
Kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin karşılıkları gideri
Bonus, prim ve komisyonlar
Diğer yan haklar
(2,418,413)
(355,033)
(159,478)
(506,101)
(584,205)
(196,635)
(21,352)
(7,286)
(38,193)
(42,120)
(4,521,198)
(731,885)
(358,805)
(1,583,168)
(1,062,708)
(7,136,245)
(1,108,269)
(525,569)
(2,127,462)
(1,689,033)
Toplam (Not 32)
(4,023,230)
(305,586)
(8,257,763)
(12,586,578)
30 Eylül 2008
34
Hayat
Hayat dışı
Emeklilik
Toplam
Maaş ve ücretler
Sosyal güvenlik primleri işveren payı
Kıdem tazminatı ve kullanılmayan izin karşılıkları gideri
Bonus, prim ve komisyonlar
Diğer yan haklar
(2,138,944)
(454,660)
(45,032)
(649,585)
(555,881)
(164,391)
(24,211)
(842)
(39,156)
(37,469)
(4,046,213)
(976,922)
(107,263)
(1,869,910)
(1,072,901)
(6,349,548)
(1,455,793)
(153,138)
(2,558,651)
(1,666,250)
Toplam (Not 32)
(3,844,102)
(266,069)
(8,073,209)
(12,183,381)
Finansal maliyetler
Dönemin tüm finansman giderleri yukarıda “Finansal riskin yönetimi” notunda (Not 4.2) gösterilmiştir,
Üretim maliyetine veya sabit varlıkların maliyetine verilen finansman gideri bulunmamaktadır. Finansal
giderlerin tamamı gelir tablosuna yansıtılmıştır.
35
Gelir vergileri
Finansal tablolarda gösterilen gelir vergisi giderlerini oluşturan kalemler aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
-
-
Ertelenmiş vergi:
İndirilebilir geçici farkların oluşmasından ve kapanmasından kaynaklanan vergi
Vergilendirilebilir geçici farkların oluşmasından ve kapanmasından kaynaklanan vergi
(40,644)
-
14,744
-
Gelir tablosuna yansıyan toplam gelir vergisi gideri/(geliri)
(40,644)
14,744
Kurumlar vergisi karşılık gideri:
Kurumlar vergisi karşılığı
36
Net kur değişim gelirleri
Yukarıda “Finansal riskin yönetimi” notunda (Not 4.2) gösterilmiştir.
66
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
37
Hisse başına kazanç/kayıp
Hisse başına kayıp Şirket‟in dönem net zararının, dönemin ağırlıklı ortalama hisse senedi sayısına
bölünmesi ile hesaplanmıştır.
Hesap dönemi itibarıyla zarar
Ağırlık ortalama hisse senedi sayısı
Hisse başına kayıp (TL)
38
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
(1,508,697)
51,100,000
(0.02952)
(3,519,103)
49,440,000
(0.07118)
Hisse başı kar payı
Yoktur.
39
Faaliyetlerden yaratılan nakit
Esas faaliyetlerden kaynaklanan nakit akımları ilişikteki nakit akış tablolarında gösterilmiştir.
40
Hisse senedine dönüştürülebilir tahvil
Yoktur.
41
Paraya çevrilebilir imtiyazlı hisse senetleri
Yoktur.
42
Riskler
Normal faaliyetleri içerinde Şirket, ağırlıklı olarak sigortacılık faaliyetlerinden kaynaklanmak üzere çok
sayıda hukuki anlaşmazlıklar, davalar ve tazminat davaları ile karşı karşıyadır. Bu davalar, gerek muallak
tazminat karşılığı gerekse de maliyet gider karşılıkları içerisinde gerekli karşılıklar ayrılmak suretiyle
finansal tablolara yansıtılmaktadır.
30 Eylül 2009 tarihi itibarıyla, Şirket‟in davalı olduğu tüm davaların Şirket aleyhine sonuçlanması
durumunda doğacak muhtemel sorumluluk miktarı brüt olarak 655,985 TL‟dir (31 Aralık 2008: 359,674
TL). Şirket, söz konusu aleyhte açılan davalar için masraf ve faizler dahil 532,212 TL (31 Aralık 2008:
359,674TL) karşılık tutarını, ilişikteki finansal tablolarda ilgili karşılık hesaplarında dikkate almıştır.
43
Taahhütler
Şirket‟in faaliyetleri gereği hayat ve hayat dışı sigorta branşlarında vermiş olduğu teminatların detayı Not 17‟de
verilmiştir.
Genel müdürlük ve bölge ofislerinin kullanımı için kiralanmış gayrimenkuller ile pazarlama ve satış ekibine
tahsis edilen kiralık araçlar için faaliyet kiralaması çerçevesinde ödenecek asgari kira ödemelerinin toplamı
aşağıdaki gibidir:
44
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
1 yıldan az
Bir yıldan fazla beş yıldan az
Beş yıldan fazla
1,447,321
5,789,285
1,532,622
3,901,218
-
-
Ödenecek asgari kira ödemelerinin toplamı
7,236,606
5,433,840
İşletme birleşmeleri
Yoktur.
67
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
45
İlişkili taraflarla işlemler
Toplamda Şirket‟in ödenmiş sermayesinde %99,99 paya sahip Fortis Insurance International NV ve
bunların bağlı olduğu gruplar ve bu grupların iştirak ve bağlı ortaklıkları bu finansal tablolar açısından
ilişkili kuruluş olarak tanımlanmıştır.
30 Eylül 2009 ve 31 Aralık 2008 tarihleri itibarıyla ilişkili kuruluş bakiyeleri aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
31 Aralık 2008
Fortis Yatırım Menkul Kıymetler AŞ – prim alacakları
Fortis Finansal Kiralama AŞ – prim alacakları
Esas faaliyetlerden alacaklar
2,169
2,169
-
Pusulamız Sigorta Aracılık Hizmetleri AŞ
Bağlı ortaklıklardan alacaklar
2,077
2,077
-
İlişkili kuruluşlardan olan alacaklar için teminat alınmamıştır.
Ortaklar, iştirakler ve bağlı ortaklıklardan alacaklar nedeniyle ayrılan şüpheli alacak tutarı ve bunların
borçları bulunmamaktadır.
30 Eylül 2009 ve 30 Eylül 2008 tarihlerinde sona eren dokuz aylık ara hesap dönemleri itibarıyla ilişkili
kuruluşlarla gerçekleştirilen işlemler aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
30 Eylül 2008
6,999
6,351
13,350
6,566
5,493
377,622
3,626
2,014
395,321
Fortis Bank (*)
Ödenen komisyonlar
-
6,211,446
6,211,446
Fortis Bank (*) – mevduattan alınan faiz gelirler
Yatırım gelirleri
-
245,962
245,962
Fortis Portföy Yönetimi AŞ (*) – portföy işletim bedeli
Fortis Bank AŞ (*) – teknik destek hizmet bedeli
Faaliyet giderleri
-
788,492
626,504
1,414,996
Fortis Yatırım Menkul Değerler AŞ
Fortis Finansal Kiralama AŞ
Fortis Bank (*)
Fortis Faktoring AŞ(*)
Fortis Portföy Yönetimi AŞ(*)
Yazılan primler
Not 1.1’de daha detaylı anlatılan işlemler neticesinde Fortis Bank‟ın sermayedar yapısındaki değişiklikler nedeniyle 30 Eylül 2009 itibarıyla
düzenlenen finansal tablolarda Fortis Bank ve iştirakleri Fortis Yatırım Menkul Kıymetler AŞ, Fortis Portföy Yönetimi AŞ ilişkili kuruluşlarla
yapılan işlemlere dahil edilmemiştir.
(*)
Ortaklar, iştirakler ve bağlı ortaklılar lehine verilen garanti, taahhüt, kefalet, avans, ciro gibi yükümlülükler
bulunmamaktadır.
46
Bilanço tarihinden sonra ortaya çıkan olaylar
Yoktur.
68
Fortis Emeklilik ve Hayat Anonim Şirketi
30 Eylül 2009 Tarihi İtibarıyla Hazırlanan
Finansal Tablolara İlişkin Dipnotlar
(Para Birimi: Türk Lirası (TL) olarak ifade edilmiştir.)
47
Diğer
Finansal tablolardaki “diğer” ibaresini taşıyan hesap kalemlerinden dahil olduğu grubun toplam
tutarının %20’sini veya bilanço aktif toplamının %5’ini aşan kalemlerin ad ve tutarları
Yukarıdaki notlarda her notun kendi içerisinde gösterilmiştir.
“Diğer alacaklar” ile “Diğer kısa veya uzun vadeli borçlar” hesap kalemi içinde bulunan ve bilanço
aktif toplamının yüzde birini aşan, personelden alacaklar ile personele borçlar tutarlarının ayrı ayrı
toplamları
Yoktur.
Nazım hesaplarda takip edilen rücu alacaklarına ilişkin tutarlar
Nazım hesaplarda takip edilen rücu alacakları bulunmamaktadır.
Taşınmazlar üzerinde sahip olunan ayni haklar ve bunların değerleri
Yoktur.
Önceki döneme ilişkin gelir ve karlar ile önceki döneme ait gider ve zararların tutarlarını ve
kaynakları gösteren açıklayıcı not
Yoktur.
30 Eylül 2009 ve 30 Eylül 2008 tarihlerinde sona eren dokuz aylık ara hesap dönemleri itibarıyla
reeskont ve karşılık giderlerinin detayı aşağıdaki gibidir:
30 Eylül 2009
Esas faaliyetlerden alacaklar karşılığı gideri (Not 4.2)
Konusu kalmayan karşılıklar
İzin ücret karşılık gideri
Kıdem tazminatı karşılığı gideri (Not 23)
Stopaj vergi inceleme karşılık gideri
(157,134)
296,563
10,386
7,871
157,686
Karşılıklar hesabı
69
30 Eylül 2008
(14,309)
(34,386)
(1,725)
(50,420)
Download