ABD ekonomisinin lokomotifi savaşlar mı?

advertisement
On5yirmi5.com
ABD ekonomisinin lokomotifi savaşlar mı?
Savunma sektörünün ülke ekonomisinde büyük bir öneme sahip olması, "Savaşlar,
ABD ekonomisinin lokomotifi mi?" ya da "ABD büyümeyi sürdürebilmek için yeni
savaşlara muhtaç mı" gibi soruları da beraberinde getiriyor
Yayın Tarihi : 11 Aralık 2015 Cuma (oluşturma : 10/10/2017)
Dünyanın en büyük savunma sektörüne sahip olan ABD'de Gayri Safi Yurtiçi Hasıla'nın (GSYH)
girilen tüm savaşlarda yükselmesi, savaşların ülke ekonomisini
kötüleştirmek yerine canlandırdığına işaret ediyor. Savaşlar genelde ülkeleri ekonomik
çöküşe sürüklerken, ABD'nin neredeyse girdiği tüm savaşlardan büyüyerek çıkması, dikkat
çekici bir istisna oluşturuyor. AA muhabirinin derlediği bilgilere göre, son 115 yılın sadece 31'ini savaşsız geçiren ABD'de reel
GSYH hemen her savaşta kayda değer şekilde yükseldi. ABD'nin 1917 yılında girdiği Birinci Dünya Savaşı'nda (1914-1918) ülkenin reel GSYH'si savaş
süresince yüzde 13,2 ve savaşılan bir yıl boyunca yüzde 9 artarken, diğer ülkelerin ekonomileri
derin bir durgunluğa sürüklendi. Söz konusu dönemde Fransa, Avusturya ve
Almanya'nın ekonomileri, sırasıyla yaklaşık yüzde 36, yüzde 26,7 ve yüzde 18 daraldı. İkinci Dünya Savaşı (1939-1945) ABD ekonomisini ilkinden daha fazla canlandırarak, en parlak
dönemlerinden birini yaşamasını sağladı. GSYH, ülke 1941'de savaşa girmeden önce, 1939 ve
1940 yıllarında sırasıyla yüzde 8 ve yüzde 8,8 artarken, büyüme savaşa girildiği 1941
yılında yüzde 17,7, 1942'de 18,9, 1943'de yüzde 17 gibi oldukça yüksek oranlara ulaştı. Savaşın
sonlarına yaklaşırken hız kesen ABD ekonomisi, 1944'de 0,7 genişlerken, 1945'de ise yüzde 1
daraldı. Bu rakamlara göre, 1939-1945 döneminde ilişkin ortalama büyüme oranı yüzde 11'in üstüne
çıkarken, GSYH'nin savaşı takip eden dört yılın üçünde daralmaya devam etmesi dikkati çekti. Durgunluk Kore Savaşı'yla sona erdi
ABD ekonomisi, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından yaşadığı durgunluk sürecini 1950-1953 yılları
arasında gerçekleşen Kore Savaşı ile geride bıraktı. 1949'da yüzde 0,5 daralan GSYH, 1950'de
yüzde 8,7, 1951'de yüzde 8,1,1952'de yüzde 4,1 ve savaşın sona erdiği 1953'de yüzde 4,7
yükseldi. Savaşın sona ermesinin ardından 1954'de yüzde 0,6 daralan ekonomi, 1955'de başlayan Vietnam
Savaşı ile yeniden büyüme dönemine girdi. ABD, sınırlarından yaklaşık 19 bin kilometre uzakta yaşanan bu savaşa resmi olarak 1965'e
kadar girmese de 1954'ten beri Güney Vietnam'a maddi yardım ve askeri malzeme sağlıyordu. GSYH, ABD'nin savaşta pasif olarak yer aldığı 10 yıl süresince ortalama yüzde 3,9 artarken, bu
oranın ülkenin aktif olarak savaşmaya başladığı 1965'den 1973'e kadar yılda ortalama yüzde 4,2'ye
çıktı. Vietnam'dan yenilgiyle ayrılan ABD, daha sonraki yıllarda Zaire, Greneda, Panama, Haiti ve
Somali gibi bölgelerde yaşanan savaşların yanı sıra Orta Doğu'daki İran-Irak Savaşı (1987-1988)
ve Körfez Savaşı'na (1990-1991) da dahil oldu. ABD askerleri, ayrıca NATO ve Birleşmiş Milletler
kuvvetleriyle birlikte Bosna ve Kosova savaşlarında da yer aldı. Ülke ekonomisi adı geçen savaş dönemlerinde de büyümeye devam
ederek, savaşların ABD'yi kalkındırdığı tezini destekledi. Büyüme, iki ayrı savaştayken bile devam etti
ABD tarihinin en uzun süren savaşlarından olan Afganistan Savaşı'na, 11 Eylül saldırılarının
ardından El-Kaide'nin kökünü kazımak amacıyla Ekim 2001'de girdi. Yaklaşık 13 yıl süren savaş,
ABD'nin Usame Bin Ladin'i ele geçirmesini takiben 28 Aralık 2014'de sona erdi.
Ülke, buna ilaveten, 2003 yılında Saddam Hüseyin rejiminin kitle imha silahlarına sahip
olduğu gerekçesiyle Irak Savaşı'nı başlattı. Bu savaş, resmi olarak 2011'de bitirilse
de ABD'nin belki de hiçbir zaman içinden çıkamayacağı bir bataklık yarattı. Buna karşın, dünyanın en büyük ekonomisi söz konusu savaşlar süresince, küresel finansal krizin
yaşandığı 2008 ve 2009 yılları hariç büyümeyi sürdürürdü. ABD savaşırken büyümeyi nasıl başardı?
ABD ekonomisinin girilen tüm önemli savaşlarda çökmek yerine daha hızlı büyümesinde en büyük
rolü kuşkusuz savaşların ülke sınırlarından binlerce kilometre uzakta yaşanması oynadı. Çatışmaların Amerika sınırları içinde yer almaması, nüfus kaybını büyük
ölçüde sınırlarken, üretim ve altyapı tesislerinin zarar görmesini de önledi. Daha önemlisi, savaş dönemlerinde taraflara uçaktan tanka, silahtan çelik yeleğe kadar her türlü
askeri teçhizat ve mühimmatı sağlayan ABD'nin savunma sanayi, bu sayede devasa bir büyüklüğe
ulaşarak, ekonominin kalkınmasına katkı sağladı. Bugün dünyanın en büyük savunma sanayisine sahip olan ABD, askeri harcamalara kendisini takip
eden 14 ülkenin toplamından daha büyük bir bütçe ayırıyor. Savunma sektörü, ayrıca yaklaşık 3,5 milyon Amerikalıya istihdam sağlaması ve maden, enerji ve
teknoloji gibi endüstriler ile direkt bağlarının bulunması nedeniyle ülke ekonomisi için büyük önem
teşkil ediyor.
Savaşlar, ABD ekonomisinin lokomotifi mi?
Öte yandan, savunma sektörünün ülke ekonomisinde bu kadar büyük bir öneme sahip olması,
"Savaşlar, ABD ekonomisinin lokomotifi mi?" ya da "ABD büyümeyi sürdürebilmek için yeni
savaşlara muhtaç mı" gibi soruları da beraberinde getirirken, Irak savaşına gerekçe
gösterilen nükleer başlıkların hiçbir zaman bulunamamış olması, El-kaide ve DAEŞ'in elindeki
silahların çoğunun ABD yapımı olması ve ülkede "savaş lobisi" adında bir çıkar grubunun
bulunması, bu sorulara "evet" cevabını verenlerin en güçlü argümanlarını oluşturuyor. Bununla birlikte, ekonominin savaşlarla beslendiğine işaret eden
GSYH verileri de ülkenin dünyanın dört bir yanında savaşlara girişmesinde ekonomik
nedenlerin de etkili olabileceğine işaret ediyor.
Bu dökümanı orjinal adreste göster
ABD ekonomisinin lokomotifi savaşlar mı?
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards