ET*K

advertisement
ETİK
• Gr. Ethike
• İyinin ne olduğunu araştıran, insanın
çevresindeki olaylara karşı takındığı tavrı
çözümleyen felsefe dalı
«MODERN» İNSAN ANKETİ
•
•
•
•
•
•
•
•
Kesin etik değerlere sahip
2. Dürüst
3. Sorumluluk sahibi
4. Kural ve yasalara saygılı
5. Diğer yurttaşların haklarına saygılı
6. Çalışma şevki olan
7. Büyük işler yapma isteği olan
8. Dakik
MÜHENDİSLİK
• Mühendislik, bilimsel çalışmaların, araştırmaların
sonuçlarını toplumun somut ihtiyaçlarını karşılamak
üzere teknolojiye ve uygulamaya geçiren çalışmalar
bütünüdür.
• Mühendis, bir özne olarak insanın dünyayla olan
ilişkisine aracılık eden ve bilimsel bilgiyi teknolojik
bilgiye dönüştüren kişidir.
• Mühendis olarak insan, başkalarıyla veya doğayla
kurduğu ya da oluşturduğu bütün ilişkiler dünyasında,
farkına varsın ya da varmasın, etik eylemlerin ve aynı
zamanda buna bağlıolarak etik ilişkilerin de öznesi ve
nesnesidir
• Mühendisin toplumsal çevresini, içinde bizzat
yaşadığı toplum dinamikleri oluştururken;
düşünsel çevresini, evrensel bilgi bağlamında
ulaştığı entelektüel dinamikler, diyalog kurduğu
kendi meslektaşları ya da o alanda yetişmesini
sağlayan kişiler oluşturmaktadır.
• Mühendis, ya gerçekten evrensel nitelikli bilgileri
içselleştirecektir, ya da yerel, kültürel normların
etkisiyle geleneksel bilgi kalıplarını kullanmaya
devam edecektir.
ETİK KAVRAMININ GELİŞİMİ
• Eskiçağın temel felsefi disiplini ontolojidir. Eskiçağın ya da diğer bir
deyişle antikçağın filozofları “her şeyin ölçüsü insandır, doğadadır.”
düşüncesi ile kozmolojik bir temellendirmeye dayalı olarak bir yarar
etiğinin, mutlulukçu etiğin savunucusu olmuşlardır.
• Ortaçağa egemen olan felsefi disiplin, teoloji ve metafiziktir. Ortaçağ
filozofları “her şeyin ölçüsü Tanrıdır” düşüncesinden yola çıkarak
teolojik bir temellendirme üzerinde dinsel etiğin savunucuları
olmuşlardır.
• Yeniçağda etkili olan felsefi disiplin ise epistemolojidir. “Her şeyin
ölçüsü akıl ve bilgidir” düşüncesi ile ifade edilen ampirizm ve
rasyonalizm akımlarının etkili olduğu bu çağ insanlık için felsefi
anlamda bir aydınlanma çağı olarak da nitelendirilmektedir.
• Ahlaksal yaşamı insandan yola çıkarak temellendirme yani
antropolojik temellendirme bu çağda öne çıkmaktadır
• Felsefi etikle ilk kez eski Yunanlılarda karşılaşılmıştır.
Burada amaç, insan mutluluğudur. Bu nedenle,
“Mutluluğa erişmek için ne gibi araçlara, yollara
başvurmak gerekir? “ sorusu temel sorudur.
• Ancak, mutluluk anlayışı çok değişiktir ve herkes için
farklıdır. Bu ise, eylemlerin ahlaklı olması veya
olmamasını da değiştirecektir. Burada esas olan en
üstün iyiye ulaşma fikridir.
• Kant, en üstün iyiyi, ideal sözcüğü ile açıklamaktadır:
“İdeal, insanın düşünebileceği, her şeyi ona göre
belirleyeceği ve ölçüp biçeceği şeyin azamisidir.”
• Kant’a göre, ahlaklılık ve ahlak alanındaki bilgi
genel zorunluluk taşıyan bilgidir. Yani, ahlaklı
davranmak bir zorunluluktur.
• ”Öyle hareket et ki, senin hareketlerinin yasası,
aynı zamanda başka insanların hareketleri için
de bir ilke ve yasa olsun”
MESLEK ETİĞİ
• İş hayatındaki davranışları yönlendiren, onlara rehberlik
eden etik prensipler ve standartların toplamı
• Belirli bir meslek grubunun, meslek üyelerine emreden,
onları belli kurallarla davranmaya zorlayan kişisel
eğilimlerini sınırlayan, yetersiz ve ilkesiz üyeleri
meslekten dışlayan, mesleki rekabeti düzenleyen ve
hizmet ideallerini korumayı amaçlayan mesleki
ilkelerdir.
• Tarihsel süreç içerisinde, çeşitli gerekçelerle oluşan
meslek grupları zamanla örgütlenip bir takım ilkeler
belirlemiştir. Bu ilkelerin arasında, etik-ahlaki değerler
önemli bir yer tutmuştur.
• Osmanlı döneminde kurulan ahi birlikleri bu yönde oldukça katı
kuralları olan bir örgütlenmedir. Bunlara örnek vermek gerekirse; bu
birliklerden etik-ahlaki sebeplerle atılan bir esnaf, bir daha bu
ülkenin hiçbir yerinde o mesleği icra edemezdi.
• İş etiği alanı 1980’lerde akademik bir çalışma sahası haline gelmiştir.
1990’lardan sonra ise iş etiğinin, çalışma alanını etkileyen en önemli
unsurlardan biri haline geldiğini görüyoruz.
• Meslek grupları çeşitli esnaf, zanaatkârlarca farklı biçimlerde
kurulmuş, o mesleğin dayanışmasını, kurallarını yansıtan kendine
özgü birtakım ilkeleri olan bir birliktir.
• Bir mesleki etkinliğin ya da hizmetin, tüketicilerin gereksinimlerini
karşılayabilmesi için o meslek alanı içinde oluşturulmuş bir öz
denetimden geçmesi gerekir.
• Mesleki etik bir özdenetim düzeneği gibi
çalışır; fakat diğer denetim biçimlerinden farklı
olarak içseldir ve manevi bir nitelik taşır.
• Meslek etiği; genel ahlaki ilkelerin söz konusu
meslek özelinde yeniden yazılmasıdır.
• Mesleki ahlak ilkeleri, etik kurallar olarak
”mesleki davranış ilkeleri” adıyla yazılan bir
belgedir.
ETİĞE AYKIRI DAVRANIŞLAR
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
İş kalitesini önemsememe
Rüşvet isteme veya verme
Kurum varlıklarının kötü biçimde kullanımı
İş yerinde ayrımcılık yapma
Özel yaşama müdahale
Çevre kirliliğine duyarsız kalma
Kurumun olanaklarını kişisel amaç için kullanma
Kayıt ve raporlar üzerinde tahrifat yapma
Hediye alma ve ağırlama
Yanlış bilgilendirme ya da bilgi saklama
Yetkililerle etik dışı ilişki kurma
İş yerinde hırsızlık yapma
Çıkar çatışmalarına girme
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Ticari ya da mesleki sırları sızdırma
Rakiplerle ilgili bilgilerin toplanmasında etik dışı yöntemler kullanma
Ürün sorumluluğunu ve güvenliğini önemsememe
Çalışanlara eşit davranmama
Ast, üst ya da çalışma arkadaşlarını sömürme
İş arkadaşlarını yıldırma, korkutma
Görevi ihmal etme
İş yerinde bencil davranma
İş ilişkilerini politik çıkar için kullanma
İş yerinde yaranma ve dalkavukluk yapma
Cinsel tacizde bulunma
Hakaret ya da argo bir dil kullanma
Yetkisini kötüye kullanma
Çalışma arkadaşları ile ilgili söylenti ve dedikodu yayma
Zimmet ve görevi su istimal etme
MESLEKİ ETİK İLKELERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Doğruluk
Yasallık
Yeterlik
MesleğeBağlılık
Adalet
Eşitlik
Tarafsızlık
Yasa dışı emirlere karşı direnme
Sorumluluk
Güvenirlik
İnsan hakları
Hümanizm
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Bağlılık
Hukukun üstünlüğü
Saygı
Hoşgörü
Laiklik
Tutumluluk
Demokrasi
Olumlu insan ilişkiler
Açıklık
Hak ve özgürlükler
Emeğin hakkını verme
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards