DAPHNİA: YÜKSELEN BİR MODEL ORGANİZMA Babür

advertisement
DAPHNİA: YÜKSELEN BİR MODEL ORGANİZMA
Babür Erdem
Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümü, Ankara
Daphnia tatlı su ortamlarında sıklıkla gözlenen Kabuklular (Crustacea) sınıfından bir hayvandır.
Ekolojik olarak gösterge tür sayılan Daphnia, tatlı su ekosistemlerinin araştırılmasında, bilim
insanlarına önemli ipuçları sunar. Küçük boyutlu olması, laboratuar koşullarında hızlı ve kolay
üretilmesi, üretiminin maliyetinin oldukça düşük olması nedeniyle laboratuar çalışmaları için de
ideal bir model organizmadır. Halihazırda Daphnia, zehirli maddelerin etkilerinin araştırıldığı
akut ve kronik toksisite çalışmalarında sıklıkla kullanılmaktadır. Çevresel stres faktörlerinin,
gelişim, yaşam öyküsü, ömür uzunluğu ve metabolizmada yarattığı değişiklikleri inceleyen
araştırmalarda kullanımı ise günden güne artmaktadır. Çünkü şeffaf vücut yapısı ile gelişiminin
kolay gözlenebilir olması, kısa zaman aralıklarında fazla sayıda yavru vermesi, kısa ömür
uzunluğu ve çevresel etkilere çok belirgin morfolojik yanıtlar vermesi nedenleriyle
araştırmacılara büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Ayrıca, 2011 yılının başında kapsamlı genom
analizi yayınlanmış ve Daphnia genomunda 30.000 gen belirlenmiştir. Bu sayı ile çoğu hayvanın
genomundan çok daha fazla gen barındırmaktadır ve bu genlerin %36’sı Daphnia’ya özgüdür.
Böylesine özel bir genom, genetik üzerine yapılacak birçok araştırmaya kapı açacaktır. Bunların
yanı sıra, Daphnia partenogenetik üreme döngüsü boyunca ana bireyin tamamen genetik kopyası
olan yavrular üretmektedir. Bu üreme biçimi sayesinde klon soylar elde edilebilir olduğu için,
epigenetik çalışmalarında geleceğin model organizması olması oldukça olasıdır. Klon bireylerin
farklı koşullarda geliştirilmesi ile oluşan gelişimsel, fizyolojik ve moleküler farklıların
gözlenmesi ve nedenlerinin araştırılmasıyla birlikte RNAi aktiviteleri, DNA metilasyonu ve
histon modifikasyonu gibi epigenetik sistemlerle işleyen birçok mekanizmanın bulgulanmasına
ve tanımına olanak sağlanabilecektir. Kısaca, Daphnia’nın biyolojik bilimler için geleceğin
model organizması olacağı söylenebilir.
Anahtar Kelimeler: Daphnia, Genetik, Epigenetik, Stres, Toksisite
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards