göz ve kulak hastalıkları farmakoloj*s

advertisement
SLAYTI GENEL OLARAK OKUDU GEREKLİ EKLEMELERİ YAPTIM.2
TANE SORARIM DEDİĞİ YER VAR.
GÖZ VE KULAK HASTALIKLARI
FARMAKOLOJİSİ
K.Gökhan ULUSOY
Yrd.Doç.Dr.
Tıbbi Farmakoloji AD.
GÖZ HASTALIKLARI FARMAKOLOJİSİ
GÖZ HASTALIKLARI
1. İlaçların Göze Uygulanması
2. Mikrop Bulaşmasının Kontrolü
3. Antienfektif Göz Preparatları
4. Kortikosteroidler
5. Antihistaminikler
3
GÖZ HASTALIKLARI
Bunlar göz muayenelerinde kullanılır.
6. Midriyatikler ve Sikloplejikler
7. Glokom Tedavisi
8. Lokal Anestezikler
9. Çeşitli Oftalmik Preparatlar
10. Kontakt Lensler
4
1. İlaçların Göze Uygulanması
• İlaçlar göze en çok topikal olarak göz damlası ve göz
merhemi şeklinde uygulanır.
• Gözde daha yüksek ilaç konsantrasyonu gereken
durumlarda ise lokal enjeksiyonlar uygulanır.
5
1. İlaçların Göze Uygulanması
•Göz damlaları genellikle alt göz kapağı
hafifçe aşağı çekilerek oluşturulan cebe
uygulanır. Sonrasında 1-2 dakika göz
kapalı tutulur.
• Göz merhemi de aynı şekilde uygulanır;
merhem hızla erir ve göz kırpma hareketi
yayılmasına yardımcı olur.
Kafa hafif arkaya yatırılıp alt göz kapağı hafifçe aşağı çekilerek uygulanır.
6
1. İlaçların Göze Uygulanması
• Göz
damlası şeklinde iki farklı preparat
uygulanması gerektiğinde dilüsyon ve taşma
meydana gelmemesi için araya en az 5 dk.
süre konmalıdır.
7
1. İlaçların Göze Uygulanması
• Göz ilaçları konjunktivadaki damarların içinden ya da fazla
gelen kısmın gözyaşı kanallarından aşağı akarak burun
mukozasından emilmesi suretiyle istenmeyen sistemik etkiler
gösterebilir.
İlaç lacrimal kanaldan burna akabilir
istenmeyen sistemik etkiler gösterebilir
fakat pratikte çok nadirdir.
8
1. İlaçların Göze Uygulanması
• Topikal tedaviye yanıt vermeyen durumlarda
kortikosteroidler, antienfektif ilaçlar vb. konjunktiva altına
enjekte edilebilirler. Çok nadir.
• İlaç skleradan geçerek ön ve arka kamaralara ve vitröz
hümöre girer.
• Doz hacmi (en fazla 1 ml) sınırlı olduğundan kolay
çözünebilen ilaçlar tercih edilmelidir.
9
2. Mikrop Bulaşmasının Kontrolü
• Göze
ilaç uygulanacağı zaman bunlar steril
olmalıdır.
• Evde kullanılmak üzere üretilen çoğul uygulamalık
ambalajlardaki göz damlaları açıldıktan sonra 4
haftadan uzun süre kullanılmamalıdır.
10
2. Mikrop Bulaşmasının Kontrolü
• Hastanede kullanılmak üzere üretilen göz damlaları
açıldıktan bir hafta sonra atılmalıdır.
• Polikliniklerde tercihen tek uygulamalık ambalajlar
kullanılmalıdır. Çoğul uygulamalık ambalajlar kullanılmışsa
bunlar gün sonunda atılmalıdırlar.
11
3. Antienfektif Göz Preparatları
• 3.1 Antibakteriyeller
• 3.2 Antifungaller
Mantar enfeksiyonu çok nadir
• 3.3 Antiviraller
12
Günlük 3-4 kere 5-7 gün süre ile kullanılırlar.
3.1 Antibakteriyeller
• Bakteri enfeksiyonlarının tedavisinde genellikle topikal göz
damlaları ve göz merhemleri yeterli olur.
Genelde sistemik tedaviye ihtiyaç duyulmaz damla veya merhem ile durumun üstesinden
gelebiliriz. Genelde gündüz damla şeklinde gece yatmadan önce merhem şeklinde kullanılır.
• Kloramfenikol etki spektrumu oldukça geniş olduğu için yüzeyel
göz enfeksiyonlarında ilk seçilecek ilaçtır. Kloramfenikol günümüzde çok kullanılmaz.
• Diğer geniş spektrumlu antibakteriyel ilaçlar; siprofloksasin,
ofloksasin, gentamisin, neomisin, tobramisin.
• Trahom, ağızdan alınan azitromisin ile tedavi edilebilir.
13
3.2 Antifungaller
Topikal tedavi yok.
• Gözde mantar enfeksiyonu sıklığı çok azdır.
• Yaşın ilerlemesi, düşkünlük ya da bağışıklığın baskılanması
mantar enfeksiyonlarına yol açabilir.
• Genellikle mantar için topikal kullanılacak bir antifungal
preparat mevcut değildir. Tedavi sistemik olarak uygulanır.
14
3.3 Antiviraller
• Gözde en sık karşılaşılan viral enfeksiyon HSV-1 adlı
virüsün yaptığı herpes simpleks enfeksiyonudur. Asiklovir
tedavide kullanılan ilk seçenek antiviraldir.
• Görmeyi tehdit eden CMV retinitinin tedavisi için
gansiklovir kullanılır.
• Lokal tedaviler, sistemik viral enfeksiyona ya da
enfeksiyonun diğer göze geçmesine koruma sağlamaz. Ayrıca
sistemik antiviral tedaviler gerekebilir.
15
4. Kortikosteroidler
• Deksametazon
Anti inflamatuar etkisi en güçlü ilaçlardır.
En sık kullanılan deksametazondur.
- Cebedex göz/kulak damlası
- Dekort göz/kulak damlası
- Dexa-Sine göz damlası
- Maxidex pomad
Piyasadaki deksametazon içeren kortikosteroidler.
- Onadron göz/kulak damlası
- Spersadex göz/kulak damlası
Lokal olduğu için sistemik yan etkiler çok az.
16
4. Kortikosteroidler
• Desonid Disodyum Fosfat
- Prenacid göz damlası/merhemi
• Fluorometolon
- Flarex süspansiyon
- FML Liquifilm göz damlası
- Efemoline göz damlası
- Flumetol göz damlası
17
4. Kortikosteroidler
• Hidrokortizon Asetat
- Cortimycine göz pomadı
- Cormisin göz pomadı
• Prednizolon
- Codelsol göz/kulak damlası
- Norsol Forte göz/kulak damlası
- Pred-Forte gözdamlası
18
4. Kortikosteroidler
• Rimeksolon
- Vexol göz damlası
• Triamsolon
- Kenacort-A göz pomadı
19
5. Antihistaminikler
•Allerjik konjunktivitte kullanılan bazı
antihistaminikler;
- Antazolin Sülfat (Alergoftal göz damlası)
- Emedastin (Emadine göz damlası)
- Levokabastin (Livostin göz damlası)
- Olopatadin (Patanol göz damlası)
20
5. Antihistaminikler
• Vernal (baharla gelen) keratokonjunktivitte kullanılan
mast hücre stabilizanları
- Sodyum Kromoglikat (Allergo-COMOD,
Allergocrom, Allersol, Opticrom göz damlaları)
21
6. Midriyatikler ve Sikloplejikler
Göz muayenesi öncesinde kullanılan ilaçlar.
• Antimuskarinikler; pupillada midriyatik etki oluştururlar
ve siliyer kası felce uğratırlar.
• Güçleri ve etki süreleri farklıdır.
• Kısa etkili olanları, örn. %0.5’lik tropikamid (Tropamid
göz damlası) göz dibi muayenesini kolaylaştırırlar.
• Küçük çocuklarda refraksiyon (kırılma) incelemeleri için
antimuskariniklerden %1 siklopentolat (Siklomid veya
Sikloplejin göz damlası) ya da atropin (Atrosol göz damlası)
yeğlenir.
22
6. Midriyatikler ve Sikloplejikler
• Sempatomimetik olarak fenilefrin hidroklorür (Fenilefrin,
Mydfrin göz damlası) yine midriyatik amaçla
kullanılmaktadır.
23
7. Glokom Tedavisi
• Glokom özellikle ileri yaşlardaki
önemli bir körlük nedenidir.
• Ancak hastalığa erken tanı
konduğu zaman körlük yapması
engellenmektedir
Tedavi edilmezse ileri yaşlarda körlük yapar.
• Glokom optik disk ve optik sinir hasarının eşlik ettiği görme
alanı daralması hastalığıdır.
• Genellikle göz tansiyonunun artışıyla ilişkisi olduğu
bilinmektedir.
24
7. Glokom Tedavisi
Kronik Geniş Açılı Glokom; En sık olan tipdir (%90).
• Drenaj bölgesinin yaşlanmasına bağlı oluşur. Bu
yaşlanma yavaşca göz tansiyonunun yükselmesine neden
olur.
• Bu yavaş yükseliş belirtiye neden olmaz ve tanının
konulması ileri derecede kayıp olana kadar gecikebilir.
25
7. Glokom Tedavisi
Kronik Geniş Açılı Glokom;
• Tonometre adı verilen cihazlarla göz tansiyonu ölçülür,
optik sinir göz dibi muayenesinde incelenir ve gerekirse
görme alanı testi yapılarak tanı konur.
• Glokom ile gözde oluşan hasar geri döndürülemez ancak
kullanılan damlalar, haplar, lazer ve cerrahi tedavi ile
hasarın ilerlemesi engellenir.
26
7. Glokom Tedavisi
Akut Dar Açılı Glokom;
• Drenaj açısının aniden kapanmasıyla
oluşur.
• Bu lavaboyu aniden bir kağıt ile
tıkamaya benzer.
• Basınç birdenbire yükselir.
• Gözde iris bu kağıt görevini yapar.
27
7. Glokom Tedavisi
Akut Dar Açılı Glokom;
• Göz içi basıncı aniden yükselir.
• Bu durumda çeşitli semptomlara yol açar;
- Görme bulanıklığı
- Gözde aşırı derecede ağrı
- Başağrısı
- Işık çevresinde renkli halolar
- Mide bulantısı ve kusma
28
7. Glokom Tedavisi
Glokom için risk faktörleri
• İleri yaş
• Ailede glokom öyküsü
• Sigara
• Şeker hastalığı
• Hipertansiyon
• Myopi
• Uzun süreli kortizon tedavisi
• Göz yaralanmaları
29
7. Glokom Tedavisi
• Glokom genelde günde 1-2 defa kullanılan damlalar aracılığıyla
tedavi edilir.
• Bu ilaçların bazıları göz basıncını aköz humor salınımını
azaltarak, bir kısmı da drenajı arttırarak etki eder.
• Tedavide ilk seçenek bir beta blokör ya da bir prostaglandin
analoğudur.
• Göz içi basıncı kontrol altına almak için bu iki ilacı kombine
etmek ya da bunlara miyotikler, sempatomimetikler ve karbonik
anhidraz inhibitörleri ilave etmek gerekebilir.
30
7. Glokom Tedavisi
Bundan sınav sorusu
olur dedi.
Kullanılan İlaçların Etki Mekanizmaları;
• Beta blokörler; aköz hümör yapımını azaltırlar.
• Prostaglandin analogları; aköz hümör çıkışını artırırlar.
• Sempatomimetikler; aköz hümör yapımını azaltırlar.
• Miyotikler; aköz hümör çıkışını artırırlar.
• Karbonik anhidraz inh.; aköz hümör yapımını azaltırlar.
31
8. Lokal Anestezikler
• Oksibuprokain ve tetrakain en yaygın kullanılanlarıdır.
• Oksibuprokain göz tansiyonu ölçümünde,
• Tetrakain ise daha derin anesteziye yol açar, korneadaki
dikişlerin çıkarılması gibi minör cerrahi girişimlerden önce
kullanılması uygundur.
• Göz küresi ameliyatlarında ise lidokain veya lidokainadrenalin kombinasyonu kullanılır
32
9. Çeşitli Oftalmik Preparatlar
• 8.1 Gözyaşı eksikliğini gideren ilaçlar, oküler
kayganlaştırıcılar
• 8.2 Tanı amaçlı ve perioperatif göz ilaçları
• 8.3 Konjunktiva hiperemisini gidermek için kullanılan
ilaçlar
33
9.1. Gözyaşı Eksikliği, Göz Kuruluğu
Bunlar yapay göz yaşları genellikle tek kullanımlık paketler halinde oluyor.
• Asetilsistein (Brunac göz damlası)
• Edetik asit (Duratears kayganlaştırıcı pomad)
• Hipromeloz (Dacrolux göz damlası)
• Karbomerler (Lacrisifi göz damlası, Lacryvisc, Siccapos,
Thilo-Tears, Viscotears oftalmik jel)
• Polivinil Alkol (Liquifilm Tears, Refresh, Siccaprotect göz
damlası)
• Povidon (Oculotect Fluid, Protagent göz damlası)
34
9.2. Tanı Amaçlı ve Perioperatif İlaçlar
Tanı amaçlı girişimlerde hasar gören bölgenin tesbiti;
• Fluoresein Sodyum (Fluoreszein SE Thilo göz
damlası)
• Bengal Pempesi
35
9.2. Tanı Amaçlı ve Perioperatif İlaçlar
Ameliyat öncesinde, esnasında ve sonrasında kullanılanlar;
• Göz içi basınc kontrolünde apraklonidin (Lopidine sol)
• Tam miyozis gerektiğinde asetilkolin klorür (Miochol-E sol)
• Ağrı ve inflamasyon giderilmesi için diklofenak sodyum
(Inflased, Voltaren Ophta göz damlası)
• Ameliyatta miyozisin önlenmesinde indometazin (Indocolir,
Indobiotic göz damlası)
• Ameliyat sonrası antiinflamasyon için ketorolak trometamol
(Acular Oft. Sol)
36
9.3. Konjunktiva Hiperemisi
• Allerjik, mikrobik ya da tahrişe bağlı akut konjunktivit
vakalarında sempatomimetik vazokonstriktör ilaçlar gözdeki
kızarıklığı gidermek için yerel olarak kullanılabilir.
• Tıbbi önemi tartışmalıdır, kozmetik önemi vardır,
tetrahidrozolin hidroklorür;
- Eye-Visol göz damlası
- Visine göz damlası
- Zenkain göz damlası
37
10. Kontakt Lensler
• Pek çok insan kozmetik nedenlerle gözlük takmaktansa
kontakt lens kullanmayı yeğler.
• Görme kusurlarını düzeltmek için sert ya da yumuşak lensler
kullanılır.
• Yumuşak lensler en iyi görmeyi sağlamasalar da daha rahat
olduklarından çok tercih edilirler.
38
10. Kontakt Lensler
• Lensler genellikle gün boyu değil, belirli bir süre boyunca
takılmalıdırlar.
• Lenslerde dezenfeksiyon gerekleri yerine getirilmezse ülseratif
keratit, konjunktivit gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.
39
10. Kontakt Lensler
• Yumuşak lens takanlarda göz ilaçlarının lenste birikmesi
toksik reaksiyona yol açabilir. Sert lenslerde böyle bir sorun
yoktur.
• Merhem ve yağlı preparatlar ise her iki lens grubunda da
kullanılmamalıdır.
40
10. Kontakt Lensler
• Sistemik olarak kullanılan pek çok ilaç da kontakt lensler
üzerinde ters etki oluşturabilirler;
- Göz kırpma sıklığını azaltan (anksiyolitikler, hipnotikler,
antihistaminikler)
- Gözyaşı yapımını azaltan ilaçlar (antihistaminikler,
antimuskarinikler, diüretikler, trisiklik antidepresanlar)
- Gözyaşını artıran ilaçlar (efedrin, hidralazin)
- Gözyaşına geçtikten sonra lensin içine emilerek tahriş yapan
ilaçlar (asetil salisilik asit)
- Lenslerde renk değişikliği oluşturan ilaçlar (rifampisin ve
sülfasalazin)
41
KULAK HASTALIKLARI
FARMAKOLOJİSİ
KULAK HASTALIKLARI
Otitis Eksterna
Otitis Media
Buşon
43
11. Otitis Eksterna
• Otitis eksterna; meatus (kulak kanalı giriş deliği) derisindeki
enflamatuar reaksiyondur.
• Tedaviye başlamadan önce altta yer alabilecek kronik otitis
media ekarte edilmelidir.
• Vakaların çoğu dış kulak kanalı aspirasyonuyla, kuru olarak
silmeyle ya da şırıngayla yıkandıktan sonra iyileşir.
44
11. Otitis Eksterna
• En etkili yöntem kortikosteroidli kulak damlaları ya da
alüminyum asetat solüsyonu emdirilmiş bir gazlı bezin kulağa
sokulmasıdır.
• Bunun uygulanamadığı durumlarda dış kulak yolu uygun bir
solüsyonla iyice doldurulduktan sonra rahatsız kulak yukarıda
kalacak şekilde hasta on dakika yatırılmalıdır.
• Eğer enfeksiyon da varsa sistemik olarak kullanılamayan
topikal antienfektif ilaçlar (neomisin, nitrofurazon) kullanılır.
45
11. Otitis Eksterna
• Asetik asidin %2’lik solüsyonu dış kulak yolunda hem
antibakteriyel hem de antifungal etki yapar.
• Hafif otitis eksternada kullanılabilir ancak ağır vakalarda
antienflamatuar bir preparat eklenmesi şarttır.
46
11. Otitis Eksterna
• Akut enfeksiyon şiddetli ağrıya neden olabilir. Parasetamol gibi
bir analjezik de tedaviye eklenmelidir.
• Stafilokok enfeksiyonu (fronkül) gözlendiğinde ilk seçenek ilacı
flukloksasilin’dir.
• Psödomonas enfeksiyonunda ilk seçenek siprofloksasin’dir.
47
11. Otitis Eksterna
Antienflamatuar İlaçlar
• Deksametazon
- Cebedex göz/kulak damlası
- Dekort göz/kulak damlası
- Onadron göz/kulak damlası
- Spersadex göz/kulak damlası
48
11. Otitis Eksterna
Antienflamatuar İlaçlar (devam)
• Prednizolon
- Codelsol göz/kulak damlası
- Norsol Forte göz/kulak damlası
- Otimisin kulak damlası
49
11. Otitis Eksterna
Antienfektif İlaçlar
• Gentamisin
- Genta göz/kulak damlası
- Gentagut göz/kulak damlası
- Getamisin göz/kulak damlası
• Kloramfenikol
• Neomisin
• Nitrofurazon
• Rifamisin
50
12. Otitis Media
• Akut otitis media çocuklarda en sık ratlanan şiddetli ağrı
nedenidir.
• Vakaların çoğu, özellikle nezle ile birlikte olanları virüs
kökenlidir ve antibakteriyel tedavi gerektirmeksizin
parasetamol gibi basit bir analjezik ile düzelir.
51
12. Otitis Media
• Sistemik bulguların olmadığı çocuklarda ilk 72 saatte
düzelme olmaz ise bir sistemik antibakteriyel başlanabilir.
• Akut bakteriyel otitis mediada analjezik ilaç ve sistemik
antibakteriyel mutlaka verilmelidir.
52
12. Otitis Media
BUNU SINAVDA SORARIM DEDİ.MESELA ANİBİYOTİKLİ KULAK
DAMLALARI TEDAVİDE KULLANILIR DERİM HANGİSİ YANLIŞ DİYE
SORARIM DEDİ.
• Akut otitis mediada topikal tedavi etkisizdir ve lokal anestezik
içeren damlaların tedavide yeri yoktur.
Damla kullanılmaz çünkü kulak zarı var.
• Kulak zarı delinmişse kulaktan çıkan akıntı kültür edilerek
duyarlık testiyle birlikte uygun antibakteriyel ilaç seçilebilir.
• Tekrarlayan akut otitis mediada kış ayları boyunca çocuklara
profilaktik antibiyotik verilebilir (amoksisilin).
53
13. Buşon Çıkartılması
• Buşon, meatus derisi üzerinde koruyucu bir tabaka
oluşturan normal bir vücut salgısıdır.
• Ancak işitme bozukluğuna neden olursa ya da kulak
zarının yeterince görülmesini engellerse çıkartılmalıdır.
54
13. Buşon Çıkartılması
• Buşon, vücut sıcaklığına kadar ısıtılmış suyun büyük bir
şırınga yardımıyla kulak içinin yıkanmasıyla çıkarılır.
• Ancak yineleyen otitis eksterna, kulak zarı perforasyonu ya
da kulak ameliyatı öyküsü olan hastalarda bu şırınga yöntemi
uygulanmaz.
55
13. Buşon Çıkartılması
• Buşon sert ise sodyum bikarbonatlı kulak damlaları ya da badem
yağı ile birkaç gün önceden yumuşatılması gerekebilir;
- Bademyağı
- Zeytinyağı
- Sodyum bikarbonatlı %5 kulak damlaları
-Gliserin
56
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

321işletme

2 Cards oldcity

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards