OLGU SUNUMU

advertisement
Nakil Hastalarında
Enfeksiyonlardan Korunma
Dr. Şükran Köse
Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi
Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji
Haziran 2014, Mardin
Doku Ve Organ Nakli Nedir ?
• Organ nakli vücutta görevini yapamayan bir organın
yerine canlı bir vericiden veya ölüden alınan sağlam bir
doku veya organın nakledilmesidir
• Günümüzde birçok kronik organ hastalıklarında
uygulanan geçerli ve ileri bir tedavi yöntemidir
21. yüzyıl(yy) ve Organ Nakli
• Organ nakli son 30 yıllık dönem içinde:
–Son dönem kalp, böbrek, akciğer ve
karaciğer hastaları
–Aplastik anemi
–Lösemi
–Lenfoma ve bazı tümörlerde en pratik
tedavi yöntemi haline gelmiştir
21. yy ve Organ Nakli
• Günümüzde, dünyada her yıl
40.000 transplantasyon
gerçekleştirilmektedir
• Bir yıllık nakil edilen organın
sağkalım oranı %90’ın
üzerindedir
Organ-doku Bekleyen Hasta Sayısı
(2013 yılı, Sağlık Bakanlığı verileri)
•Böbrek:
19.833
•Karaciğer:
1. 919
•Kalp, pankreas ve akciğer: 584
•Toplam:
22.336
•2012 yılında bağışlanan organ miktarı: 3.965
•Bir milyon nüfus başına denk gelen kadavra verici sayısı
2011 yılında Avrupa ülkelerinde ortalama 25-35 civarında
iken, Türkiye’de 4,5
Ülkemizde Nakledilebilen Doku ve Organlar
BÖBREK
AKCİĞER
KARACİĞER
KALP
KORNEA
İNCE BARSAK
KEMİK İLİĞİ
DERİ
Karaciğer Nakli
• İlk kez Thomas Starzl tarafından 1963
yılında A.B.D.’de gerçekleştirilmiştir
• Bugün karaciğer yetmezliğinin tek tedavi
seçeneği haline gelmiştir
• 1990' lı yıllarda değişik ülkelerde pek çok
yeni karaciğer nakil merkezi açılmıştır
• Gerçekleştirilen ameliyat sayısında hızlı
bir artış gözlenmektedir
Karaciğer Nakli
• 1980 öncesinde karaciğer nakli sonrasında 1 yıllık sağ kalım
% 50 iken bugün % 80-90’lara ulaşmıştır
• Geçmişte karaciğer transplantasyonu hastanın hayatını
kurtarmak amacıyla yapılmaktadır
• Günümüzde karaciğer yetmezliğinin daha erken devresinde
hayat kalitesini artırmak amacıyla uygulanmaktadır
ÖNCE
KARACİĞER NAKLİNİN ŞEMATİK GÖSTERİMİ
SONRA
Organ Nakli-Riskler
1. Nakil edilen organın reddi
2. Fırsatçı enfeksiyonlar
Nakil Sonrası Bağışıklık
• Nakil sonrası ilk aylarda bağışıklık sistemi zayıflar
• Mikroorganizmaları öldürme fonksiyonları 100. günde geri
kazanılır
• Tam olarak bağışıklık yanıtın tekrar kazanılabilmesi en az bir
yıl gerektirir
Nakil Sonrası Bağışıklık
• Bağışıklık sistemimizin direnci azaldığı için
enfeksiyon hastalıklarına yakalanma ihtimalimiz
artar
• Bağışıklık sistemini bastırıcı olarak alınan bazı
ilaçlar böbreklere zarar verebilir
• Bazı ilaçlar da yüksek tansiyon, yüksek kolesterol
gibi sorunları beraberinde getirir
Bağışıklık Sistemini Baskılayan
İlaçların Etkisi
• Bağışık yanıt hücrelerinin ürettiği koruyucu salgıların
üretimini azaltır
• Mikroorganizmanın tetiklediği hücresel savunma
mekanizmasını hasarlar
Nakil Alıcılarında Enfeksiyon Riskini
Belirleyen Faktörler
•
Hastanın bulunduğu ortamda maruz kaldığı mikropların
yoğunluğu (epidemiyolojik temas)
•
Operasyon sırasında gelişen komplikasyonlar
•
Bağışık baskılanmanın durumu
Nakil Alıcılarında Enfeksiyonlar
• Tüm organ nakillerinde uygulanan bağışıklığı baskılayan
tedavi yöntemleri benzerdir
• Nakil alıcılarında görülen enfeksiyonlar da benzerdir ve
zaman ilişkilidir
Bağışık Baskılayıcı Tedavi
Enfeksiyon riski
Organ reddi riski
Nakil Sonrası Gelişen Enfeksiyonların
Kaynakları
1. Alıcının kendi enfeksiyonları
2. Verici organdan bulaşan enfeksiyonlar
3. Hastane kökenli enfeksiyonlar
4. Toplum kökenli enfeksiyonlar
Nakil Sonrası Gelişen Enfeksiyonlar
Üç dönemde irdelenirler:
A. Nakil öncesinde
B. Nakil sırasında
c. Nakil sonrasında
A. Nakil Öncesinde
• Alıcıda var olan enfeksiyonlar irdelenmeli ve mümkünse
transplantasyon öncesi tedavisi tamamlanmalıdır
• Verici organdan bulaşabilecek enfeksiyonlar irdelenmelidir
• Nakil sonrası gelişmesi önlenebilecek enfeksiyonlar için profilaksi
(aşı ve kemoprofilaksi) uygulanmalıdır
B. Nakil Sırasında
• Nakil tipine uygun antibiyotik ile profilaksi
uygulanmalıdır
C. Nakil Sonrasında
• Enfeksiyon gelişiminin önlenmesi; riskli temastan kaçınma
ve koruyucu antibiyotik kullanımı ile sağlanmalıdır
• Gelişen enfeksiyonların erken ve hızlı tanısının konularak,
tanısı uygun ve yeterli tedavilerinin yapılması
sağlanmalıdır
Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Neler
Yapmak Gerekir?
• Eller sık sık ve doğru şekilde yıkanmalı
• Vücut temizliği için günlük olarak duş alınmalı
• Vücutta her gün yara olup olmadığı yönünden kontrol
edilmeli
• Belirli aralıklarla ağız temizliği yapılmalı
Doğru El Yıkama
• Önce su ile eller ıslatılır
• Ellere 3-5 ml sabun alınır
• En az 15 sn süre ile eller ovalanır
• Ellerin ve parmakların tüm
yüzeyinin kaplanmış olmasına
dikkat edilir
• Eller su ile durulanır ve tam
olarak kurulanır
Eller suyla ıslatılır
Ellere 3-5ml sıvı sabun alınır
Avuç içi avuç içine alınarak ovalama hareketi
tekrarlanır
Sağ avuç içine sol el sırtı gelecek şekilde
yerleştirilir,ovalanarak beş kez tekrarlanır
Aynı hareket diğer el içinde beş kez
tekrarlanır
Sağ ve sol el parmak ucu iç kısımları sol el
avuç içine gelecek şekilde konur, ovalanır
Sağ ve sol el baş parmağı sol avuç içine alınarak
rotasyonel olarak beş kez tekrarlanır
Eller iyice durulanır
Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Neler
Yapmak Gerekir?
•Yıkanamayan, dezenfekte edilemeyen malzemeler
odada bulundurulmamalı
•Hastanelerde inşaat, yapım-onarımı yapılan
yerlerden geçmek gerekir ise hastaneden temin
edilebilecek N95 tipi maske kullanılmalı
Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Neler
Yapmak Gerekir?
• Oda temizliğinin her gün , toz kaldırmayacak şekilde (ıslak
temizlik) yapılmasına dikkat edilmeli
• Köpek, kedi, kuş ve diğer hayvanlarla temasta dikkatli olunmalı
• Enfeksiyonu olan kişilerin ziyaretine kesinlikle izin verilmemeli
• Odada kuru veya taze çiçek, bitki bulundurulmamalıdır
Enfeksiyonlardan Korunmak İçin Neler
Yapmak Gerekir?
• İyi pişmemiş veya az pişmiş etlerden, deniz ürünlerinden,
yumurtadan uzak durulmalı
• Sebze ve meyveleri iyi yıkanmalı
• Yeterli ve dengeli beslenilmeli
• Çatal, kaşık, bıçak gibi özel kullanım araçları paylaşılmamalıdır
Nakil Hastalarında Beslenme
•Sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat
edilmeli
•Düzenli, ara öğünler oluşturarak yemek
yenmelidir
•Az yağlı ve az karbonhidratlı gıdalar
tercih edilmelidir
Beslenmede Bulunması
Gerekenler
•Meyveler
•Sebzeler
•Taneli tahıllar ve ekmekler
•Az yağlı süt ve süt ürünleri ya da
diğer kalsiyum kaynakları
•Yağsız etler, balık, kümes hayvanları
ya da diğer protein kaynakları
Beslenmenizde Dikkat Edeceğiniz
Noktalar
•Her gün tartılın
•Öğün aralarında kek ve
bisküvi gibi şekerli abur
cuburlardan kaçının
•Acıktığınızı hissettiğinizde
uygun miktarda meyve ya
da sebze (düşük kalorili)
yiyin
Beslenmenizde Dikkat Edeceğiniz
Noktalar
•Her gün yaklaşık iki litre sıvı almaya çalışın
–Vücudunuzdan atıkları atmaya yardım eder
–Şişe suyu, bitki çayları, az yağlı pastörize süt ve meyve
suları uygun seçeneklerdir
•Her zaman taze meyveleri yıkayın ve soyun
•Patates gibi toprakta büyüyen sebzeler her zaman
soyulmalı ve kaynayan suda kaynatılmalıdır
Beslenmenizde Dikkat Edeceğiniz
Noktalar
• Sebzeleri düdüklü tencerede pişirmek,
bunların içerdiği vitaminleri koruyacaktır
• Marul gibi çiğ sebzeleri iyi yıkandığından
emin olmadan yemeyin
• Pastörize olmayan sütten yapılmış peynir
yemeyin küflü peynirlerden kaçının
Beslenmenizde Dikkat Edeceğiniz
Noktalar
•Süt, peynir, yağ ve yoğurt gibi
ürünleri her seferde az miktarda
satın alın; böylece onları taze
olduklarında yiyebilirsiniz
Beslenmenizde Dikkat Edeceğiniz
Noktalar
• Yemek pişirirken az tuz kullanın
• Pişmiş yemeğe tuz eklememeye çalışın
• Patates cipsi gibi tuzlu gıdalardan sakının
• Konserve gıdalardan kaçının (bunlar genelde
çok tuz içerirler)
SONUÇ
• Enfeksiyonlardan korunmanın birinci basamağı el hijyenidir
• Kişisel ve çevresel temizliğe son derece önem verilmelidir
• Köpek, kedi, kuş ve diğer hayvanlarla temasta dikkatli
olunmalıdır
• İyi pişmemiş veya az pişmiş et ve ürünleri tüketilmemelidir
• Sebze ve meyveler iyi yıkanmalıdır
• Düzenli, dengeli ve sağlıklı beslenmeye dikkat edilmelidir
«Korunmak tedavi etmekten her
zaman daha iyidir; zira kişileri
hasta olma eziyet ve külfetinden
uzak tutar»
Thomas ADAMS
TEŞEKKÜRLER…
Download
Random flashcards
qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

Animasyon Temelleri

2 Cards selçuk

Create flashcards