Uploaded by User5054

6. Hafta KAVRAMALAR

advertisement
KAVRAMALAR
 Kavrama
 Dönen bir milin hareketini aynı doğrultuda başka bir mile iletmek
yada kesmek için kullanılan mekanizmaya kavrama denir.
 Kavramaların görevleri:
 Motordan aldığı hareketi vites kutusuna iletmek yada kesmek
 Taşıt sabit dururken motorun çalışmaya devam etmesine imkan
vermek
 Yumuşak bir kavraşma sağlamak
 Motordaki titreşimleri absorbe etmek
 KAVRAMA ÇEŞİTLERİ
 A) Disk tipine göre kavramalar
1- Kuru diskli kavramalar
2- Yağlı diskli kavramalar
 B) Disk sayısına göre kavramalar
1)
Tek diskli kavramalar
2)
Çok diskli kavramalar
 C) Ayırma parmak düzenine göre kavramalar
1)
Long tipi kavramalar
2)
Yarı santrifüj long tipi kavramalar
3)
Borg-berg kavramalar
4)
Diyafram yaylı kavramalar
 D)Hareket iletim şekillerine göre kavramalar
1)
Mekanik kavramalar
2) Hidrolik kavramalar
3)
Elektrikli kavramalar
Otomobillerde yaygın olarak kullanılan kavramalar mekanik, kuru
tip tek diskli diyafram yaylı kavramalardır.
Bu kavramalar yapısal bazı farklılıklar ile Amerikan ve Avrupa üretimi
araçlar üzerinde kullanılmaktadır.
Hidrolik kavramalar ve Tork konverterler ise otomatik transmisyonlu
araçlarda kullanılmaktadır.
Günümüz araçlarında kullanılan tek diskli kuru tip kavrama altı ana
parçadan meydana gelmektedir.
1) VOLAN
Motorun çalışmasını düzene koyması ve marş motoru ile birlikte
üzerindeki dişliler yardımıyla motora ilk hareketin verilmesini sağlamak
görevlerinin yanında
Kavramanın üzerine yerleştirildiği temel yapıyı oluşturup motorun
hareketini kavrama mekanizması ile birlikte vites kutusuna iletmek
görevi de vardır.
2) DEBRİYAJ DİSKİ ( Balatalı Disk)
Yüksek kaliteli çelikten dairesel yapıda yapılmış ve ortasına freze diş açılmış
bir göbek geçirilmiştir. Vites kutusu giriş mili ( prizdirek mili ) hareketini frezeli
göbekten alır. Diskin prizdirek mili üzerinde mil ekseninde hareket sınırlaması
yoktur.
Diskin dış yüzeyleri balata ile kaplanmıştır. Balata diske perçinler ile
sabitlenmiştir.
Yumuşak bir kavraşma sağlamak için balatanın sabitlendiği disk dilimler
halinde yapılmıştır.
3) BASKI PLAKASI
Genellikle dökme demirden yapılır ve debriyaj diski büyüklüğündedir.
Balatalı diske basan yüzeyi hassas işlenmiştir ve baskı yaylarının itme kuvveti
ile diski volan yüzeyine bastırır, kavraşma süresince baskı altında tutar.
Baskı plakasının diğer yüzeyi ise baskı yayları ve ayırma mekanizmasının
bağlanmasına imkan verecek şekilde yapılmıştır.
4) KAVRAMA MUHAFAZASI
Dökme demir veya alüminyum alaşımından yapılan kavrama
muhafazası volan ve kavrama mekanizmasının üzerini tamamen kapatır.
Ayrıca kavrama muhafazası vites kutusunu üzerine monte edildiği bazı
araçlarda marş motorunun da üzerine monte edildiği parçadır.
5) BASKI YAYLARI VE KAVRAMAYI ÇALIŞTIRAN BAĞLANTILAR
Bunlar baskı yayaları, debriyaj bilyası, ayırma çatalı, debriyaj teli ve
debriyaj pedalıdır.
Parçaların tamamı kavrama mekanizmasının istenildiğinde kavraşıp
istenildiğinde motor ile vites kutusunu ayırmasını sağlamak için çalıştıran
bağlantılardır.
 KAVRAMALARDAN BEKLENİLEN ÖZELLİKLER
 Sarsıntısız tatlı bir kavraşma sağlamalıdır. ( Yastık diskin görevi)
 Kavraşmış durumda kaymamalıdır.
 Kısmi kavraşmalardaki kaymadan doğan ısıya dayanıklı olmalıdır ve ısıyı
kolaylıkla üzerinden atabilmelidir.
 Kolay ve sessiz vites değişimi için disk atalet momenti az olmalıdır.
 Serbest duruma geçmesi için pedala uygulanacak kuvvet az olmalıdır.
( Binek araçlarda ortalama 100 N )
 Krank milindeki titreşimleri absorbe ederek vites kutusuna titreşim
iletmemelidir.
 Ekonomik olmalıdır.
* Baskı plakasının geri çekilme hareketi tam ayrışmış pozisyonda yaklaşık 1,5
mm dir.
 Kavrama Tork İletme Kapasitesi
1) Düzgün Dağılmış Basınç Yöntemi
Kavramanın maksimum tork iletme kapasitesi kullanıldığı motorun
maksimum torkundan fazla olmalıdır.
Hesaplamada belli bir emniyet katsayısı kullanılarak bu sağlanır.
Yüzeydeki aşınma baskı yayının özelliğinin zamanla ısıya bağlı olarak
bozulması hesaplamalarda emniyet katsayısı kullanılmasını zorunlu kılar.
Binek araçlar için EKS 1,3 - 1,5 Büyük araçlar için ise 2 olarak alınır. Eğer
yay basıncı ayarlanabiliyor ise EKS = 1,25 kabul edilir.
 Gerekli Eksenel Kuvvetin Hesaplanması ( Yay kuvveti )
Kavrama diski göbeği ile pirizdirek mili arasındaki eksenel sürtünme ve
kumanda sistemindeki sürtünme kayıplarıda göz önüne alındığında kavrama
verimini de hesaba katmak gerekir.
Kavrama verimi helisel yaylı kavramalarda 0,80 diyafram yaylı
kavramalarda ise 0,85 kabul edilir.
 İletilen Torkun Hesabı
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards