Uploaded by User3105

KARS-Ebu'l Muammeran Camii

EBU’L MUAMMERAN CAMİİ
HAZIRLAYAN
SELÇUK ÜNİVERSİTESİ
SASNAT TARİHİ ÖĞRENCİSİ
İLKNUR GÖKMEN
2017-2018
Kars’ın Ocaklı Köyü
sınırları içerisindeki Ani
Ören Yeri’nde yerleşim
alanının Güneydoğusun
da ki Arpaçay Nehri’ne
inen yamacın başında
bulunmaktadır.
Günümüze ulaşamayan batı cephesindeki tek satırlık kufi
hatlı kitabesine göre, Selçuklu sultanı Alpaslan'ın 1064
tarihinde Ani Şehrini fethetmesinden sonra şehrin idaresini
Şeddatlı beyliğine bırakmıştır. Şeddadi sülalesinde ilk Ani beyi
olan Ebû’l Manuçehr’'n oğlu Ebû’l Muammeran, babasının
ölümünde sonra Ani beyliğine geçince şehirde kendi adını
taşıyan Ebû’l Muammeran Camii'ni de yaptırmıştır.
Kitabede tarih yoktur. Ancak kitabede adı geçen Melikşah’ın 10721092 ve bâni Ebu’l Manuçehr’in 1064-1118 yılları arasında hüküm
sürmesi göz önünde tutularak caminin 1072-1092 yılları arasında
yaptırıldığı tahmin edilmektedir Minaresinin yıkılmış olmasından
dolayı halk “yıkık minare” ve “boz minare” adını vermiştir.
Kars Anı Ebu’l Muammeran Camii Minaresi Gravürü-1860 (M. F. Brosset)
Ebu’l Menuçehr caminin bir benzeri olup, Muammeran camiinin
minaresi 8 gen olup daha yüksek ve geniş olarak inşa edilmiştir.
1894 yılında Rus işgali sırasında bir Ermeni papazın caminin minaresini
dinamitle uçurmasından önce, minare kaidesinin alt kısmına yerleştirilmiş
1199 tarihli bir kitabede, burada halkın koyun ve deve alışverişi yapmasını
yasaklayan bir fermanı yazılı idi.
• Tamamen harap olan yapının planı hakkında bilgi edinmek pek
mümkün değildir. Ancak N. Marr'ın verdiği bilgilere göre cami,
mihraba dikey uzanan 3 sahınlı bir harime sahiptir. Sahınlar
sütunların taşıdığı kemerlerle birbirinden ayrılmaktadır.
• Yapının duvarlarında tuğla malzeme kullanılmış ve tuğla ile yeşil
çinilerden sekiz köşeli yıldız şeklinde süslenmiştir. Üst örtüsü ise
Menuçehr Cami'de olduğu gibi muhtemelen 8 adet tonoz veya
kubbeyle örtülüdür.
• 2000-2001 yılları kazı sezonunda çevresi
temizlenerek, temelleri ortaya çıkarılan
caminin, minaresinin batısında, başka
yapılarla da kaynaşmış bir plan özelliği ortaya
koyduğu anlaşılmıştır. Burada bulunan çeşitli
seramik eşya dışında, farklı dönemlere ait
buluntu sikkeler, ticari amaçla buraya deve,
koyun almaya gelen tacirlere ait paralar
(döviz) olarak değerlendirilmiştir.
• Beyhan, Karamağaralı başkanlığında 2000 -2001 yılında
gerçekleştirilen kazıda caminin iki giriş kapısı olduğu tespit
edilmiştir. I. Kapı minareye bitişik olup doğudadır. II. Kapı
ise kuzey duvarında ve yine minareye bitişik durumdadır.
Kaynaklarda caminin bir de medresesinin olduğu ifade
edilmektedir.
TÜRBE
Ayrıca Prof. Dr. Yaşar
Çoruhlu ve ekibi
tarafından yapılan 2009
kazı çalışmalarında
çeşmeler ve bir de
Dıştan kare, içten
yuvarlak planlı bir yapı
kalıntısı tespit
edilmiştir. Bunun türbe
olduğu üzerinde
durulmaktadır; ve
kubbeli bir türbe
yapısının temellerine
ulaşılmıştır.
MALZEME
Minare kalıntılarından bunun sarı ve kırmızı renkli düzgün
kesilmiş andezit taşı ile inşa edildiği anlaşılmaktadır. Nikola
Marr’ın ifadesince tuğla malzeme ve çini ile ahşap da
yapının malzemeleri arasındadır.
KAYNAKÇA
•
•
•
•
•
•
Mehmet Fahrettin Kırzıoğlu, “Kars Tarihi I”, 370-372.
B. Karamağaralı, “2000-2001 Yılı Ani Kazısı”, 234.
Hamza Gündoğdu, “Kültürlerin Buluştuğu Bir Ortaçağ Şehri: Ani”, 62.
Yaşar Çoruhlu, “Yeni Dönem Ani Kazıları 2006-2007 Çalışmaları”, 302.
Çoruhlu, “İpekyolu Şehri Ani ve Ani Kenti Kazıları (2006-2009)”, 148.
Zekai ERDAL, “Büyük Selçuklular Öncesi Kafkaslardaki Beylikler:
Şeddadiler”,128-129.
• Yrd. Doç. Dr. Muhammet Arslan, “Anadolu'da Selçuklu Çağı Cami
ve Mescit Mimarisi (Plan-Mimari-Süsleme) Doktora Tezi”.
• http://docplayer.biz.tr/648722-Ani-de-islami-tesirler-altindayapilmis-yapilar-m
• http://www.edebiyatvesanatakademisi.com/Forum/Detay/antikkentler/ani-kenti-ni-gezelim-33758.aspx uhammet-arslan.html
KAYNAKÇA
• http://www.karskultur.gov.tr/yazdir?CF5E9A525630A1CFF40656E8297172C0
• http://www.selcuklumirasi.com/architecture-detail/ebu-l-muammeran-camii
• https://www.facebook.com/1075Selcuklu/photos/a.810378458993509.1073741845.2
35449143153113/1440429565988392/?type=3&theater
• https://gezekalin.com/tag/ebul-muammeran-kulliyesi/
• http://whc.unesco.org/uploads/nominations/1518.pdf
• https://www.flickr.com/photos/tags/flicker/
• http://neredenegezilir.blogspot.com.tr/2015/09/ebul-muammeran-camii.html
TEŞEKKÜR EDERİM.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards