Uploaded by alperakyildiz94

11848919

advertisement
SPOR SAKATLIKLARI
ve
İLK YARDIM
Spor Sakatlıklarının Nedenleri
Spor sakatlıklarının oluşma nedenlerini iki ana
grupta toplanabilir.
 Kişisel nedenler: Fiziksel eksiklikler, fiziksel
uygunluk ‘aerobik dayanıklılık, kuvvet, sürat, beceri,
çeviklik), psikolojik faktörler ‘konsantrasyon, riski
kabullenme), fiziksel yapı ‘boy, kilo, eklem stabilitesi,
vücut yağ dokusu yüzdesi), yaş, cinsiyet.
 Çevresel nedenler: Sporun tipi, sportif aktivite
süresi, hadisenin yapısı, rakibin ve takım
arkadaşlarının rolü, zeminin durumu, ışık, emniyet
tedbirleri, yavaşlama için yeterli mesafe, malzemeler,
iklim koşulları ‘ısı, nem, rüzgar) antrenör, maç
yönetimi ‘kurallar ve hakemlerin kuralları
uygulaması).

Spor sakatlıklarının
önlenmesindeki genel kurallar
İlk yapılması gereken konu sporcuların
periyodik sağlık kontrollerdir.
 Spor sakatlıklarının oluşmasında en önemli
etkenlerden biri yetersiz ısınmadır. Bu nedenle
ısınmaya, özellikle stretch ‘germe)
egzersizlerine büyük önem verilmelidir.
 Fiziksel aktivite sonrası yapılacak soğuma da
önem taşımaktadır. Her aktivite sonrası
mutlaka soğuma egzersizleri yapılmalıdır.

SPORTİF TRAVMAYA MARUZ KALAN
BÖLGELER
-Diz eklemi % 32,9
-Ayak bileği % 16,3
-Kalça ve kasık bölgesi % 6,0
-Omuz eklemi % 6,1
-Ayak % 4,7
-Uyluk bölgesi % 4,8
-vertebra % 4,85
-Dirsek eklemi % 3,9
-El bileği-el % 3,2
-Diğerleri % 10,4
Spora dönüş süresini kısaltan en
önemli faktörlerden biri akut
sakatlıklardaki ilk müdahaledir.
R I C E:
Rest: dinlenme
Ice: Buz - soğuk uygulaması
Compression: Kompresyon, basınç
uygulama
Elevasyon: Yukarı kaldırma
1.Dinlenme:

Sakatlanma hissedildiği andan itibaren
egzersize-spora hemen ara vermek
gerekir.

Ağrı yapan hareketten, duruştan
kaçınmak anlamına gelir.

Ağrı vücudun bir alarm
mekanizmasıdır.
2.Soğuk uygulama:
Acil olarak sakatlanan bölgeye soğuk uygulaması
yapmak gereklidir.
 15-20 dakika ve saatte 1 yapılan uygulama ilk
saatler için doğru uygulamadır. Uygulama sıklığı
azaltılarak 3 gün boyunca soğuk uygulaması devam
ettirilmelidir.
 Soğuk uygulaması kanamayı durdurmanın yanında,
ağrıyı azaltır. Bununla birlikte dokunun besin
ihtiyacını azaltarak (hücreleri bir çeşit kış uykusuna
sokarak) zararı en azda tutmaya yardımcı olur.

JELLİ PAKETLER: İçinde dondurulup, çözülebilen jel
bulunur. Paketler donmalarına rağmen esnekliklerini
korumaktadırlar ve böylece bedene kolay uyum sağlarlar.
Jelli paketler doğrudan deriye uygulanmazlar ve bir havluya
sarılırlar. Uygulama süresi 10 dakikayı geçmemelidir.
 KİMYASAL BUZ TORBALARI: Özellikle saha koşullarında
ve doğa koşullarında kullanışlıdır. Olumsuz olarak fazla
soğutmazlar ama yinede iyi bir ilk yardım aracıdır. Uygulama
süresi 30 dakikadır.
 İMERSİYON: Yaralı ayak, dirsek yada elin buz parçalarıyla
dolu kovaya sokulmasıdır. Uygulama süresi 10-20 dakikadır.
 BUZ MASAJI: Uygulama süresi 7-10 dakikadır.
 Uygulamalar sırasında beden sesi dinlenir. Derinin
zedelenmesine izin verilmemelidir. Buzu herkes
uygulayamaz. Özellikle yüzeysel damar hastalığı olanlar
(Reynaud Fenomeni) yada diabeti olan bireylerde dikkatli
olmak gerekebilir.

3. Kompresyon: (sakatlanma bölgesi
ve çevresine basınç uygulaması)
Sakatlanma sonrası sakatlanan bölgede
öncelikle kanama olması ihtimaline karşı,
bölgesel basınç uygulanması gerekir.
 En çok kullanılan ve en çabuk bulunabilen
araç elastik bandajdır.
 Elastik bandaj uygulaması yaralanan bölgenin
kalbe uzak kısmından başlayıp, bir önceki
bandın yarısına gelecek şekilde spiral
uygulayarak kalbe doğru yapılır. Yaralanan
bölgenin biraz üstünde sonlandırılır.

İlk anda mümkünse buz ile birlikte yapılacak kompres uygulaması kanama
oluşumunu en azından yavaşlatacaktır.
4. Yukarıya kaldırma
(elevasyon):
Yine kanama ve ödem oluşumunu
önlemek yada en azda tutmak için buz ve
bandaj uygulaması ile birlikte sakatlanan
bölgeyi kalp seviyesinin üstünde tutmak
gereklidir.
 Bu şekilde buz ve bandaj uygulaması
sürdürülmelidir.

Kas yorgunluğu nedir?
 Antrenmansız sporcularda ağır ve alışmamış
kas kasılmalarından 1-2 gün sonra ortaya
çıkar.
 Aynı zamanda ağır sportif yarışmalardan sonra
da sporcularda görülen akut (kısa süreli) kas
ağrılarıdır.
 Söz konusu kaslar her hareket denemesi
sırasında ve dokununca ağrılı, bazen şiş ve
serttir. Sporcular arasında “hamlık” olarak
adlandırılır.
Kas yorgunluğu nasıl
atlatılır?
 Kas yorgunluğunun hiçbir tedavi yapılmadan,
salt istirahat ile 3-4 gün içinde geçtiği ve
ağrıların dindiği bilinmektedir. Bu konudaki
hızlandırıcı genel önlemler :
 a. Sauna,
 b. 26-28 derece sıcaklıkta yüzme havuzu,
 c. Söz konusu kaslar üzerine ılık ıslak
kompresler, hafif masaj antifilojistik ilaçlar
(voltaren, tilcotil gibi) antioksidan C ve E
vitamini.
Kontüzyon nedir?
 Direkt bir travma karşısında cilt altında
dokuların aşırı derecede ezilmesidir.
 Kılcal (kapiller) damarlardaki kan cilt
altında toplanır ve bir şişlik oluşturur.
Hematom nedir?
 Travma (darbe) şiddeti ile kılcal damarlardan
dışarıya çıkan kanın yumuşak kısımlar
arasında belirli bir sahada toplanmasından
ibarettir.
Ayak Bölgesi(pedis) :
Ayak bileği
ekleminden(talocrural
articularis) sonraki
kısım
Ayakta Meydana Gelebilecek
Başlıca Yaralanmalar




Burkulma
Aşil tendon sakatlıkları
Tırnak batması
Kırık-Çıkık

Ayak bileği burkulmaları; ayak bileği eklemlerini
bir arada tutan bir yada birden fazla bağın
zorlanması ya da kısmen yırtılması sonucu olur.

Ayak bileğindeki burkulmalar sonucu ayak
bileğindeki eklemleri bir arada tutan bağların
birinde veya bir kaçında zorlanmalar, yırtılmalar
hatta kopmalar olabilir.

Ayak bileği burkulmalarının çoğu ayak bileğinin
içe doğru dönmesiyle oluşur ve bu durumda
ayak bileğinin dış tarafındaki bağlar (ligamentler)
etkilenir.
Ayak Parmak
Burkulması
Dolaylı şiddet etkisiyle(ters bükülme, sert bir
nesneye çarpma) oluşur.
(en fazla büyük parmak eklemi etkilenir.)
Gastrocnemius
(Baldır kası)
Yanlış antrenman
Yapılan spora uygun
olmayan ayakkabı seçimi
Aşırı yüklenme
Belirtileri; egzersiz sırasında tendon çevresinde yanıcı ağrılar
görülür,
İdman sırasında azalır ve idman bittikten sonra şiddetle devam
eder,
İstirahat sırasında azalır yürüyüş sırasında tekrar ağrı artar.

İlk Yardım: Ağrılı tarafı tesbit edin (örn. bandaj ile) ve
zorlamadan kaçının. İlgili uzmana danışın. (Tercihan
Ortopedi-Travmatoloji veya Fizik tedavi,
rehabilitasyon).
Ek Uygulamalar: Baldır kaslarına masaj. Topuğun
ayakkabı içine konacak bir parça i!e yükseltilmesi (Bu,
aşil tendonuna binen yükü azaltıp iyileşmeyi
hızlandıracaktır.
Tedavi Sonrası: Baldır kasları için gerdirme
egzersizleri. Antrenmanlardan sonra tendon ve
çevresine buz ile soğuk uygulama
Önlem: Beslenme ile uygun Magnezyum alınması
sorunlara karşı önlemlerden birisi olabilecektir
Tırnak batması
1. Travma
2. Ayağa iyi uymayan ve deriyi tırnak
kenarına doğru bastıran ayakkabılar
Belirtileri; ağrı hassasiyet, cerahatlı akıntı, ısı artımı, şişlik ve kızarıklık
Ökçe Kemiğinin(Kalkeneusun)
Kırılması
Çok fazla yükseklikten
topuğun üstüne atlama
ya da düşme sonucunda
oluşur.
Tarsal Kırıkları
Çok ağır burkulma ya da
ayağın içe ya da dışa
doğru şiddetli bir
biçimde dönmesiyle
meydana gelen ilginç bir
spor yaralanmasıdır.
Ayak Tarağı(Metetars)
Kırıkları
Genelde doğrudan şiddet etkisiyle oluşur ve en
çok 4. ve 5. ayak tarak kemiği etkilenir.
Uzun süren, aşırı yürüme ve koşma
yüklenmesinde bazen 2. ve 3. ayak tarak
kemiğinde yorgunluk kırılması.
Ayak Parmaklarındaki
Kırıklar
Çoğunlukla doğrudan
şiddet etkisi sonucunda
oluşur(Ezilme
yaralanması, sert yerlere
çarpma).
Tüm ayak bileği sakatlıklarının ilk
tedavisinde şunlar geçerlidir:
Buz
 İstirahat
 Kompresyon yapıcı elastik bandaj
 Elevasyon(yukarı kaldırma)
 Koltuk değneği
 Nsae ilaçları
 Fizyoterapi

Tedavide ilk yapılması gereken buz
uygulamasıdır. Bir naylon poşete
konulan buzlar ince bir havluyla
zedelenen bölgeye günde 3-4 defa 1020 dakika süreyle uygulanır. Eklem ilk
1-3 gün içinde tam dinlendirilmelidir
. Bunun için hasta tarafa bir
baston alınabilir. Ayrıca
bu bölgeye bir bandaj
yada ayak bileği desteği
veya ayak bilekten de
sıkıca bandajlanmalıdır.
ELASTİK BANDAJ UYGULAMASI


Yaralanan bölgenin kalbe
uzak kısmından başlayıp,
bir önceki bandın yarısına
gelecek şekilde spiral
uygulayarak kalbe doğru
yapılır.
Yaralanan bölgenin biraz
üstünde sonlandırılır. İlk
anda mümkünse buz ile
birlikte yapılacak kompres
uygulaması kanama
oluşumunu en azından
yavaşlatacaktır
Ayak ve ayak bileği
egzersizleri
Başlangıçta pasif
egzersizlerle başlayıp
aktif egzersizlere
geçilmelidir.
İzometrik kasılma yöntemi

Ayak bileğinin altına rulo yada havlu
koyarak ayak ileri geri hareket ettirilir
Ayak ucuna lastik bant yerleştirilir.bir ucu
tutulur.lastiğin gerginliği ile ayak düz ve
yanlara gerdirilerek çalışılır

Üstteki bacak
aşağı ve
yukarı hareket
ettirilir
Ayak başparmak tarafına doğru çevrilir

Eller duvarda
ayağın biri
arkada biri
öndedir.gövde
kollar
yardımıyla
duvara
yaklaştırılır ve
bu pozisyonda
5 saniye

Bir yerden
destek almadan
parmak uçlarına
yükselip
dinlenin 5
tekrar yapın.iki
bacak ve tek
bacakla
yapılabilir.

Parmak uçlarını
havaya kaldırın
ve vücut
ağırlığınızı
topuklarda
toplayın
Bant ayaktan geçirilir ve diğer ayakla direnç ve
ayak açısı
ayarlanarak başparmağa doğru çevrilir

Bant ayaktan geçirilerek diğer ayakla
açısı ve direnci ayarlanır.ayak küçük
parmağa doğru çevrilir.
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards