Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)

advertisement
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
Orta Kulak Neresidir : Kulak; Dış, Orta ve İç kulak olmak üzere 3 kısma ayrılarak
incelenir.Dış kulak yolunun sonunda kulak zarı bulunur. Kulak zarı dış ve orta
kulağı birbirinden ayırır. Yani orta kulak, kulak zarının daha iç tarafında bulunur ve
bir boşluktan oluşur. Bu boşluğun içinde örs, çekiç ve üzengi adı verilen
kemikçikler bulunur. Bu kemikçikler dış kulaktan gelen sesi iç kulağa aktarma
görevi görür. Orta kulak bir kanal aracılığıyla (östaki borusu) geniz boşluğuna
bağlanır. Bu kanal orta kulağın basıncını ayarlar.
Kaç Tür Orta Kulak İltihabı Vardır: Orta kulak iltihabı genellikle bakterilere bağlı
olarak gelişir. Bu iltihap yeni oluşmuşsa akut orta kulak iltihabı, uzun süreden beri
var ve kendini kulak zarında bir delik ile gösteriyorsa kronik orta kulak iltihabı
denir. Ancak bazen östaki borusunun tıkanmasına bağlı olarak ( allerji veya geniz
etine bağlı) orta kulak iltihabı gelişebilir ve buna seröz orta kulak iltihabı denir.
İltihap Nasıl Oluşur: Orta kulakta bakterilerin yerleşip hastalık yapacak kadar
çoğalmasıyla orta kulak iltihabı oluşur. Orta kulağa mikroplar genellikle östaki
borusu aracılığı ile geniz ve boğazdan gelir. Östaki borusunun çocuklarda daha
düz ve kısa olmasından dolayı orta kulak iltihabı çocuklarda daha sık görülür.
Kulak zarı sağlam olduğu sürece dış kulaktan orta kulağa iltihap yapacak bakteri
giremez. Bazen orta kulakta bakterilere bağlı olmayan iltihap gelişebilir. Bu durum
genellikle östaki borusunun allerji veya geniz eti gibi nedenlerle tıkanıp orta
kulakta basınç problemleri oluşmasına ve yapışkan sıvı toplanmasına bağlıdır.
Seröz orta kulak iltihabı denilen bu durum bakterilere bağlı orta ulak iltihabından
farklı belirtiler verir ve tedaviside farklıdır. Bakterilere bağlı iltihap genellikle ilaç
tedavisiyle düzelirken seröz orta kulak iltihabı bazen kulak zarını çizmek ya da tüp
takmak şeklinde bir ameliyat gerektirir.
Ne Gibi Belirtiler Verir : Orta kulak iltihabının en sık görülen belirtisi ağrıdır.
Özellikle çocuklar ağrıyı daha fazla hissederler. Bunun dışında işitme azlığı, ateş,
1/5
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
bebeklerde huzursuzluk, dolgunluk gibi şikayetler görülür. Eğer iltihap kulak zarını
delerse kanlı ya da iltihaplı akıntı oluşur. Seröz orta kulak iltihabında ise ağrı
olmaksızın işitme azlığı görülür. Kronik orta kulak iltihabında ise işitme azlığı,
aralıklı veye sürekli akıntı veya kötü koku şeklinde belirtiler olur.
Muayenede Ne Görülür: Muayene bulguları orta kulak iltihabının türüne göre
değişir. Bakterilere bağlı iltihapta kulak zarı oldukça kızarık, bombeleşmiş görülür.
Seröz otitis media'da kulak zarındaki en önemli bulgu zarın içe doğru çökmesidir.
Kızarıklık yine görülebilir. Kronik iltihaplarda ise kulak zarında delik ve varsa akıntı
görülür.
Hangi Tetkikler Yapılır: Yeni oluşan bir orta kulak iltihabında teşhis muayene ile
konduğu için genellikle tetkik gerekmez. Fakat seröz ve kronik orta kulak
iltihaplarında işitme testleri gereklidir. Bu hem işitme kaybının derecesini
belirlemeye hemde tedavi sonuçlarını değerlendirmeye yarar. Seröz iltihaplarda,
orta kulak basıncını belirlemek için timpanometri denilen bir tetkikte yapılır. Kronik
orta kulak iltihaplarında, özellikle tedavi için ameliyat düşünülüyorsa normal filmler
ya da bilgisayarlı tomografi çektirmek gerekebilir.
Nasıl Tedavi Edilir: Akut orta kulak iltihabı genellikle antibiyotikler ve ağrı kesici
ilaçlarla uygun şekilde tedavi edilir. Nadiren antibiyotiklere cevap alınamadığı
durumlarda kulak zarını çizmek gerekebilir. Seröz otitis media'da da yine önce ilaç
tedavisi uygulanır. Özellikle allerjiye bağlı seröz orta kulak iltihapları ilaç tedavisine
iyi yanıt verir. Ancak birçok kez kulak zarını çizmek veya tüp takmak şeklinde
cerrahi müdahele gerekir. Kronik orta kulak iltihaplarında nadiren ilaç tedavisi
yeterli tedavisi sağlar. Kronik orta kulak iltihaplarının tedavisi genellikle ameliyattır.
Orta Kulak İltihabı Çok Sık Tekrarlıyor: Tekrarlayan orta kulak iltihabı demek
için, hastanın 6 aylık bir süre içerisinde 3 veya daha fazla orta kulak iltihabı
geçirmesi gerekir. Tekrarlayan orta kulak iltihabı olan çocuklarda yarık damak,
burun ve sinüs alerjisi, geniz eti, sinüzit gibi hastalıklar araştırılır. Bunlardan biri
bulunursa tedavi edilir. Eğer bu tür hastalıklar bulunamazsa önleyici tedavi yapılır.
2/5
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
Bunun için şu yöntemlere başvururlur:
1-Orta kulak iltihabı olmadan düşük dozda antibiyotik verilmesi
2-Kulak zarının çizilmesi veya kulak zarına tüp takılması
3-Geniz etinin alınması
4-Bazı aşılar
Hangi Durumlarda Ameliyat Yapılır : Seröz orta kulak iltihabında eğer hastada
işitme kaybı var ve bu durum ilaç tedavisiyle düzelmiyorsa tedavi ameliyattır.
Kronik orta kulak iltihabında da eğer iltihap orta kulaktaki kemikçikleri eritmeye
başlamış ve çevre dokulara yayılmaya başlamışsa yine ameliyat gereklidir.
Ne Gibi Tehlikeleri Vardır: Akut orta kulak iltihapları uygun dozda ve uygun süre
ile tedavi edildiklerinde genellikle bir tehlike yaratmazlar. Seröz orta kulak
iltihaplarında da kulak zarında ileri derecede çökme ve orta kulak kemikçiklerinde
erimeye bağlı işitme kaybı gelişebilir. Bazen ileri derecede zar çokmelerinde orta
kulakta kolesteatom adı verilen ve kemiklerde erimeye neden olan bir doku
gelişebilir ve iltihabın çevre dokulara yayılmasına neden olabilir. Kronik orta kulak
iltihapları en çok tehlikeye yol açabilen iltihap türüdür. Kolesteatom daha çok
kronik iltihaplarda oluşur. Eğer kolesteatom yoksa ve kabul edilebilir bir işitme
kaybı varsa ameliyat gerekmeyebilir. Ancak özellikle kolesteatom iltihabın
yayılmasına neden olarak aşağıdaki komplikasyonların oluşmasına neden olabilir:
-İç kulağa yayılım sonucu tam işitme kaybı ve baş dönmesi
-Beyine doğru yayılım sonucu beyin abseleri
-Yüz felci
-Menenjit
Ameliyat Nasıl Yapılır: Seröz otitis media'da yapılan işlem ya kulak zarını çizmek
veya tüp takılmasıdır. Kulak zarı çizilerek (yani delinerek) orta kulakta biriken sıvı
boşaltılır. Eğer sıvı az ve yapışkan değilse tüp takmaya gerek kalmaz. Ancak sıvı
yapışkanlığından dolayı boşaltılamıyorsa kulak zarında çizilen yere tüp takılır.
Ventilasyon tüpü denen bu tüpler bir ağzı dış kulağa, diğer ağzı orta kulağa bakan
ve orta kulağın dışarıdan hava almasını sağlayan cihazlardır. Bazen lokal
anestezi ile uygulansa da özellikle çocuklarda genellikle genel anestezi gerekir.
Kronik orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar genellikle daha büyük
ameliyatlardır. Eğer herhangi bir komplikasyon oluşmamışsa yapılan işlem orta
3/5
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
kulaktaki iltihabı boşaltıp, kemikçiklerdeki erimelere bağlı kopmaları yok edip ( bu
bazen protez koymayı gerektirir) , kulak zarındaki deliği kapatmaktır. Zardaki deliği
kapatmak için genellikle kulak arkasındaki kasın zarı alınarak kullanılır. Kronik orta
kulak iltihaplarında eğer komplikasyon oluşmuşsa genelde ilk ve bazen tek amaç
iltihabı temizlemektir. Bunun için kulak çevresindeki kemikler daha fazla açılır ve
işitmenin sağlanması ikinci plana itilir. Hatta bazen işitme feda edilir. Kronik
iltihaba bağlı ameliyatlarda genelde kulak arkasından yapılan kesi ile ameliyat
yapılır.
Ameliyat Olmazsam Ne Olur : Seröz orta kulak iltihaplarında ameliyat
olunmazsazardaki çökme ve sıvı birikimi artar. İşitme kaybı günlük yaşamı
zorlaştıracak seviyeye gelir ve daha sonra uygulanacak ameliyatın başarı şansı
düşer. Kronik orta kulak iltihaplarında ise eğer işitme kaybı az ise ve iltihap pasif
durumda olup, sık sık akıntı yapmıyorsa ameliyat olmadan yaşam devam edebilir.
Bu durumda hasta kulağına su kaçırmamaya ve mümkün olduğunca üst solunum
yolu infeksiyonu geçirmemeye çalışmalıdır. Ancak iltihap sık sık aktif hale gelip
akıntı oluyorsa, işitme kaybı ilerliyorsa, kulak kemikçiklerinde erime artıyorsa ve
orta kulak iltihabına bağlı komplikasyonlar oluşmuşsa tedavi kesinlikle ameliyattır.
Ameliyatın Ne Gibi Riskleri Vardır: Her ameliyatın olduğu gibi orta kulak
ameliyatlarınında riskleri ve komplikasyonları vardır. Bu ameliyatlar için sıklıkla
genel anestezi kullanıldığı için anestezi riskleri mevcuttur. Bunun dışında kulak
zarının çizilmesi genellikle problem yaratmamasına rağmen bazen iç kulağa zarar
verilebilir. Tüp takılmasıda bazı problemler yaratabilir. Tüp takılırken kulak zarına
fazla zarar verilebilir veya tüp orta kulağa kaçabilir. Tüp takıldıktan sonra ise,
zarda kalıcı delik, kireçlenme, infeksiyon ve buna bağlı akıntı oluşabilir.
Kronik orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlar daha büyük ameliyatlardır ve
bunlarında bazı komplikasyonları vardır. İç kulağa zarar verilerek tam işitme kaybı,
yüz felci, çevredeki damar ve sinirlerin yaralanması önemli komplikasyonlar
arasındadır.
Ameliyattan Sonra Nelere Dikkat Etmeliyim: Kulağına tüp takılan hastaların
dikkat etmesi gereken en önemli konu kulağa su kaçmasının önlenmesidir. Bunun
dışında genellikle ayda bir kez kontrol yeterlidir. Kronik orta kulak iltihaplarında ise
en önemli konu pansumanlara doktorun uygun gördüğü şekilde riayet edilmesi ve
4/5
Orta Kulak İltihabı (Otitis Media)
verilen ilaçların uygun şekilde kullnaılmasıdır. Orta kulak iltihabı için ameliyat olan
hastaların yiyecek ve içecekle ilgili dikkat etmesi gereken önemli konular yoktur.
Kronik orta kulak iltihabı nedeniyle kulak çevresindeki kemiğin fazla oyulmak
zorunda kalınan hastalarda, oluşan boşlukta kulak kiri sık sık birikebilir. Bunlar
periyodik olarak temizlenmelidir.
Ameliyat Kesin Çözüm mü?: Orta kulak iltihapları için yapılan ameliyatlardan
önce hiç bir zaman sorunun kesinlikle yok olacağına dair iddiada bulunulmaz. Tüp
takılan hastalarda tüp çıktıktan sonra orta kulaktaki basınç ve sıvı problemleri
tekrar edebilir. Bazen birkaç kez tüp takılmasına rağmen problemin devam ettiği
hastalar vardır. Kronik orta kulak iltihabı ameliyatları sonucunda ise takılan zarın
tutmaması, takılan protezlerin yerinden çıkması, iltihabın devam etmesi gibi
problemler oluşabilir.
5/5
Download