artroz (osteoartrit) - e

advertisement
ROMATOLOJİ 579
ARTROZ (OSTEOARTRİT)
DEJENERATİF EKLEM HASTALIĞI
PLAN
ƒƒ Tanım
ƒƒ Etiyoloji
ƒƒ Risk faktörleri
ƒƒ Eşlik eden durumlar
ƒƒ Epidemiyoloji
ƒƒ Patogenez
ƒƒ Patoloji
ƒƒ Hikaye
ƒƒ Fizik muayene
ƒƒ Laboratuar
ƒƒ Tanı
ƒƒ Tedavi
ƒƒ Komplikasyonlar
ƒƒ Prognoz
Tanım
Artroz (Osteoartrit, Dejeneratif eklem hastalığı): Eklem kıkırdağının bozulması (1°) ve
bunu izleyerek eklem yüzeyinde reaktif yeni kemik oluşumu (2°) ile karakterize eklem
hastalığı
Vertebra osteoartriti: Spondiloz
En sık belirlenen artrit
En sık belirlenen inflamatuvar olmayan artrit
Heterojen bir sorun
Etiyoloji / Risk Faktörleri
Sistemik R.F.
Yaş (ileri yaş)
Cinsiyet (kadın)
Genetik (kollajen)
Nütrisyonel (vit.D)
Endokrinolojik
Metabolik
Lokal R.F.
Eski zedelenme
Kas güçsüzlüğü
Şekil bozukluğu
Prop. bozukluğu
Eklem Üzerine
Etki Eden Yükler
Obezite
Zorlayıcı aktivite
OA
GELİŞİMİ
VE
İLERLEMESİ
e-yandal
580 DAHİLİYE
Eşlik Eden Durumlar
Obezite
Obezite
İstirahat
OA
Fasit
Dairesi
Artroz
Ağrı
Osteoartrit Sınıflandırması
İdiopatik (1°) Osteoartrit
ƒƒ Lokalize
Eller, ayaklar, dizler, kalçalar, omurga (servikal, lumbal), diğerleri
ƒƒ Generalize (³ 3 bölge)
Sekonder (2°) Osteoartrit
ƒƒ Posttravmatik
ƒƒ Konjenital / gelişimsel hastalıklar
ƒƒ Kalsiyum depo hastalıkları
ƒƒ Diğer kemik / eklem hastalıkları
ƒƒ Diğer hastalıklar
Endokrinolojik*
Metabolik*
Nöropatik (Charcot eklemi)
Epidemiyoloji
ƒƒ Orta yaşlı birey / yaşlı birey
ƒƒ Prevalans yaşla birlikte artar
ƒƒ ≥ 65 yaşındaki bireylerin 1/3’ünde radyolojik diz osteoartriti mevcut (> 40 yaş, % 90
(+))
e-yandal
ROMATOLOJİ 581
ƒƒ Herhangi bir yaşta izlenebilir (genç bir bireyde osteoartrit varlığı 2° osteoartrit
nedenlerini düşündürmeli)
ƒƒ Siyah ırk (diz OA), sarı ırk (el ve kalça OA)
Patogenez
Osteoartrit patogenezinde çok sayıda çeşitli faktör rol oynamakla birlikte, başlamasında
ve ilerlemesinde, kondrositlerin ve kıkırdak matriksinin prematür yaşlanması kritik bir
rol oynamaktadır
ƒƒ Biyomekanik faktörler (ağır fiziksel yük, travma, kas güçsüzlüğü, şekil bozukluğu,
laksite, propriosepsiyon bozukluğu)
ƒƒ İnflamasyon (sitokinler (IL-1), sinyal yolakları (MAPK))
ƒƒ Kondrositlerin ve matriksin yaşa bağlı değişiklikleri
ƒƒ Kondrosit genomundaki birikici hasar
Patoloji
Osteoartrit patolojisi:
ƒƒ Eklem kıkırdağında incelme ve fibrilasyon (proteoglikan kaybı ile birlikte)
ƒƒ Subkondral kemikte skleroz, kist oluşumu
ƒƒ Eklem kenarlarında (marjinal) osteofit oluşumu
ƒƒ Sinovya / eklem kapsülü kalınlaşması
ƒƒ Deformite
Eklem kıkırdağı
Eklem kapsülü
Bozulmuş
eklem kıkırdağı
Fibrotik kapsül
Osteofit oluşumu
Sinovyal
memban
Subkondral kemik
Sinovyal kalınlaşma
Subkondral kemikte
yeniden yapılanma
(skleroz, kist)
e-yandal
582 DAHİLİYE
Hikaye
ƒƒ En sık tutulan eklemler: eller (1. KMK, PİF, DİF), dizler, kalçalar, omurga (servikal,
lumbal), ayaklar (1. MTF)
ƒƒ İlgili eklemlerde ağrı (erken hastalık: kullanırken, geç hastalık: kullanırken +
istirahatte + gece), sabah sertliği / “jel” fenomeni (kısa süreli) ve şekil bozukluğu
ƒƒ Konstitüsyonel yakınmaların bulunmayışı
ƒƒ Aylar / seneler içinde yavaş ilerleme
ƒƒ Tutulan eklemlere özgü yakınmalar (örneğin, radiküler yakınmalar)
Fizik Muayene
Eller: Kareleşme (“squaring”) (1. KMK), Bouchard nodülleri (PİF), Heberden nodülleri
(DİF), eklemlerde kemiksi (“bony”) şişlik
Dizler: Genu varum, genu valgum, eklem çizgisi hassasiyeti, krepitus, anserin bursa
hassasiyeti
Kalça: Eklem hareket açıklığı (EHA) kısıtlanması, Patrick FABER testi pozitifliği
Omurga: Eklem hareket açıklığı (EHA) kısıtlanması, Spurling ve Laseque testleri
pozitifliği
Ayaklar: Halluks valgus, halluks rigidus
Kareleşme (“squaring”)
Bouchard nodülleri
e-yandal
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Create flashcards