Slayt 1 - POEC617

advertisement
KARŞILAŞTI RMALI SİYASAL
ANALİZ DERSİ
Yrd. Doç. Dr. Cenk AYGÜL
Haz: Özgür ŞAHİN
Bu çalışmada birbirlerine bir çok yönden büyük
benzerlikler gösteren iki mutlak monarşi olan Rus
Çarlığı’nı ve Osmanlı İmparatorluğu’nu anayasal
monarşi olma eşiğine getiren 1905 Rus ve 1908 Jön Türk
Devrimleri, imparatorlukların o tarihe dek geçirmiş
oldukları “kapitalistleşme” süreci temel alınarak
incelenmeye çalışılmıştır.
Söz konusu devrimler, güçlü merkezi yönetim
geleneğine sahip ve toplumsal sınıfların aşırı bir biçimde
iktidarın tahakkümü altında gelişimini sürdürdüğü Rus
ve Osmanlı İmparatorluklarında, saltanat güçlerini dize
getiren ilk siyasal ayaklanmalar olmuşlardır.
Rusya’da 1917’de kurulan Sovyetler Birliği ve
Osmanlı İmparatorluğu’nun enkazı üzerinde 1923
tarihinde yükselen Türkiye Cumhuriyeti devletlerine ve
yeni rejimlerine hazırlayıcı safha olarak büyük etkiler
yapması, konunun tarihsel önemi açısından da oldukça
açıklayıcıdır.
Her iki imparatorluğun tarihsel evriminde
üzerinde yoğunlaşılan zaman dilimi, 19.yüzyılın ikinci
yarısından itibaren devrimlerin gerçekleşmesine dek
süren dönemdir.
Bu çalışmada söz konusu iki devrimi hazırlayan
siyasi, sosyo-ekonomik ve düşünsel platformlarda
geçirilen 19.yüzyıldaki dönüşüm süreçleri iki ayrı
bölümde incelendikten sonra devrimlerin benzeştiği ve
farklılaştıkları yönlerinin analiz edildiği bir üçüncü
bölüme yer verilmeye çalışılacaktır. Bölümler aşağıda
aktarılacağı gibi içeriklendirilmeye çalışılacaktır.
I. BÖLÜM 1908 RUS DEVRİMİ
Rus Siyasal Sisteminin Kökenleri
Rusya’da Köylülük ve Aristokrasi
Rusya’da Burjuva Sınıfının Gelişimi
İşçi Sınıfının Doğuşu
1905 Devrimi Öncesinde Rusya’da Siyasal Hareketler
Liberaller
Sosyalistler
1905 Devrimi’nin Oluşumu
Papaz Gapon Hareketi
Ekim Genel Grevi
Devrim Sonrasında Siyasal Yaşam
II. BÖLÜM 1908 JÖN TÜRK DEVRİMİ
Osmanlı Siyasal Sisteminin Kökenleri
Osmanlı’da Köylülük ve Aristokrasi
Osmanlı’da Burjuva Sınıfının Doğuşu
Osmanlı’da İşçi Sınıfının Doğuşu
Osmanlı Aydını ve Jön Türk İdeolojisinin Doğuşu
1908 Devriminin Oluşumu
İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin Oluşum ve
Yayılma Süreci
Makedonya Ayaklanması
Devrim Sonrasında Osmanlı İmparatorluğu’nda
Siyasal Yaşam
III. BÖLÜM 1905 RUS DEVRİMİ İLE 1908 JÖN TÜRK
DEVRİMİ’NİN KARŞILAŞTIRMASI
Rusya ve Osmanlı İmparatorluklarının Geleneksel
Yönetim Yapılarının Karşılaştırması
İki
İmparatorluğun
Modernleşmesindeki
Özellikler ve Etken Özneler
19.Yüzyılda Rus ve Osmanlı İmparatorluklarının
Sosyo-Ekonomik Yapılarının Dönüşüm Süreçlerinin
Karşılaştırması
19. Yüzyılda Rus ve Osmanlı İmparatorluklarında
Oluşan Muhalif Siyasal Hareketler Üzerine Bir
Karşılaştırma
1905 Rus ve 1908 Jön Türk Devrimleri’nin Oluşum
ve Örgütlenme Karakterleri Üzerine Bir Karşılaştırma
Çalışma konusunu genel anlamda özetlemek
gerekirse; Rus Çarlığı’nda 1905 ve Osmanlı
İmparatorluğu’nda 1908 yıllarında meydana gelen
devrimler bu devletlerin mutlakıyete dayanan yönetim
sistemlerinin meşruti monarşiye dönüştürülmesi
sonucunu doğurmuşlardır.
Rusya’da
17.
yüzyılın
sonlarında,Osmanlı
İmparatorluğu’nda ise 19. yüzyılda başlatılan sistemli
Batılılaşma süreci, modern toplumsal sınıfların
gelişimlerini de beraberinde getirmiştir.
Geleneksel kalmakta direnen siyasal sistemi kendi
çıkarları için engel gören bu sınıflar, dar bir elit grubun
çevresinde sıkışmış olan siyasal yaşamda kendileri için
de söz hakkı talep etmeleri, söz konusu devrimlere yol
açmıştır.
Rusya’da 1890’larda girişilen hızlı sanayileşme
hamlesinin bir çırpıda genişlettiği işçi sınıfı, 9 Ocak 1905
tarihinde Çar II. Nikola’nın güvenlik güçlerince yapılan
işçi katliamı sonrasında siyasallaşarak, otokrasi karşıtı
ayaklanmada lider konumunu almıştır. 1905 Devrimi,
çok sayıda siyasal ve kitlesel örgütlerin geçici ittifakı
sayesinde gerçekleşmiştir.
Osmanlı’daki 1908 Devrimi ise baştan sona İttihak
ve Terakki Örgütü tarafından yönlendirilmiştir. 1876’da
bürokratik bir karar olarak tesis edilen meşruti rejimi
rafa kaldıran II. Abdülhamit’in otokrat eğilimli rejimine
karşı aydınların önderlik ettiği İttihat ve Terakki
Cemiyeti, hakim düzenden memnun olmayan Batılı
zihniyetteki subaylar ve memurları da kendine
çekmiştir.
Makedonya’da askerlerce başlatılan ayaklanmanın
karşısında duramayan iktidar meşrutiyeti yeniden ilan
etmek zorunda bırakılmıştır. Burjuva-demokratik olarak
nitelendirilen 1905 Rus ve 1908 Jön Türk Devrimleri, Rus
ve Osmanlı siyasal yaşamında yeni açılımlar sağlayarak
bu imparatorlukların yıkılışının ardından kurulan yeni
rejimler için hazırlayıcı safhalar olmuşlardır.
Bu çalışma özgün bir çalışma olmayıp ödev
mahiyetindedir. Kaynakça bölümünde ayrıntılı olarak
belirtilecek olan pek çok akademik yayın, kitap ve
dergiden alıntılar ve yapılmıştır.
BENİ DİNLEDİĞİNİZ İÇİN TEŞEKKÜR EDERİM.
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards