olumlu yönleri

advertisement
AİLE
PLANLAMASINDA
GÜNCEL
YAKLAŞIMLAR
1
İÇERİK












Aile Planlamasının Amaçları
Aile Planlaması Yöntemleri
Bariyer Yöntemler
Rahim İçi Araç
Oral Kontraseptifler
Enjekte Edilen Kontraseptifler
Derialtı İmplantları
Gönüllü Cerrahi Sterilizasyon
Doğal Aile Planlaması Yöntemleri
Acil/post koital kontrasepsiyon
Güncel Aile Planlaması Yöntemleri
Araştırmalar
2
AİLE PLANLAMASI

Ailelerin istedikleri zaman istedikleri
sayıda çocuk sahibi olmalarıdır.
3
AİLE PLANLAMASININ
AMAÇLARI
 Toplumu
aile planlaması hakkında
bilgilendirmek
 İstenmeyen gebelikleri önlemek
 Aşırı doğurganlığı önlemek
 Gebelik aralığını ayarlamak
 Doğum yaşını ayarlamak
 Sağlıklı çocuklardan oluşan sağlıklı bir
toplum meydana getirmek
 Çocuk sahibi olmayan ailelere yardımcı
olmak
4
AİLE PLANLAMASI
YÖNTEMLERİ
BARİYER YÖNTEMLER





KADIN KONDOMU
ERKEK KONDOMU
DİYAFRAM
SERVİKAL BAŞLIK
SPERMİSİT
5
6
ERKEK KONDOMU
 Cinsel
ilişkinin
kullanılmalıdır.
başından
sonuna
kadar
 Kondom
yırtıldığında gebelik ve CYBE riski
oluşur. Bu durumda acil kontrasepsiyon
uygulanması ve gerekirse enfeksiyondan
korunmak için tedbir alınması gerekir.
7
 Penise
kılıf takılmasının tarihçesi M.Ö.
1350’lere
kadar
uzanmaktadır.
18.
yüzyıldan itibaren hayvan bağırsağından
yapılan bu kılıflara “kondom” adı
verilmiştir. Kondomlar 19. yüzyılın ikinci
yarısından sonra sentetik maddelerden
üretilmiştir.
Günümüzde
lâteks,
poliüretan
veya
işlenmiş
kollajen
dokulardan üretilmektedirler.
8

Gelişmiş ülkelerde ve eğitim düzeyi yüksek kesimlerde
daha sık kullanılmaktadır. Ülkemizde ise çiftlerin
ancak %5‘i kontraseptif olarak kondom’u tercih
etmektedir. Kondom kullanımı AIDS ve bakteriyel,
viral, parazitik, ülseratif veya ülseratif olmayan,
semptomatik veya asemptomatik cinsel yolla bulaşan
hastalık (CYBH) riskini diğer kontrasepsiyon
yöntemlerinden özellikle de CYBH riskini arttıran
hormonal yöntemlerden daha fazla azaltır.
9

Yapılan farklı çalışmalarda kondom kullanımının
yaygın olduğu ve insanların %90’ınının hayatının
bir döneminde kondom kullandığı bildirilmiştir.
Yürütülen
kampanyaların
ve
AIDS’in
farkındalığının
artmasının
yaygınlaşmada
önemli rol oynadığı düşünülmektedir.
10

Kondomun gebelikten koruyuculuğu hakkında
yapılan çalışmalarda ise populasyonlar arası
önemli farklılıklar olduğu bildirilmiştir. Kondom
kullanımında
kondom
yırtılmasına
bağlı
gebeliklerin oluşabileceği hatırda tutulmalıdır.
11

En doğru şekilde kullanımda bile gebelik oranı, %0,42,3 olarak bildirilmiştir. Bu gebeliklerin çoğunun da
ilk yılda olduğu, öğrenme eğrisini tamamlandıktan
sonraki 2. yılda ise gebelik oranlarında %50 azalma
olduğu saptanmıştır.
12
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Güvenlidir.
Bazı erkeklerde ereksiyonu
güçleştirir.
Ucuzdur ve kolay bulunur.
AIDS ve diğer CYBE’lere
karşı korunma sağlar.
Her cinsel ilişkide yeni bir
tane kullanmalıdır.
Cinsel ilişkiyi kesintiye
Erken boşalmanın
önlenmesine yardımcı olabilir. uğratabilir.
Reçete veya tıbbi izlem
gerektirmez.
13
KULLANIMI
 Eller
sabunla su ile yıkanmalıdır.
 Kondom dikkatli bir şekilde açılmalıdır.
 Cinsel ilişkiye girmeden önce takılmalıdır.
 Kondomun ucunu sıkıştırarak sertleşmiş
penisin tamamına geçirilmelidir.
 Kondumun ucunda yırtık olup olmadığı
kontrol edilmelidir.
 Cinsel
ilişki
bitiminde
penisten
sıyrılmasını engellemek için kondomu
tutarak penisi dışarı çekilir.
14
Kimler İçin Uygundur?
 Korunmak isteyen her yaştaki erkekler
 Cinsel yolla bulaşan hastalıklardan korunmak
isteyenler
 Başka yöntemleri kullanamayanlar
 Seyrek cinsel ilişkide bulunanlar
 Vazektomi sonrası geçici olarak korunması
gerekenler
 Kimler İçin Uygun Değildir?
 Kauçuğa alerjisi olanlar

15
16
Kondomda yırtık, sızıntı varsa,
cinsel eşiniz ile ilk 72 saatte hemen
en yakın sağlık kuruluşuna “acil
korunma” için başvurunuz.
17
KADIN KONDOMU
2
halkası vardır. Kapalı olan kısımdaki
halka serviksi sararken, açık uçtaki halka
kadının dış genital sisteminde kalır.
 Vajina
içini ve serviks ağzını örterek
spermlerin uterus içine gitmesini önler.
 Kadın
bu kondomu ilişkiden saatlerce
öncesinde (8 saat) takabilmektedir.
18
OLUMLU YÖNLERİ
Kadının adetli olduğu
dönemlerde de kullanılabilir.
Kadın kondomu "ilişki kalitesini"
çok az etkilemektedir.
Dış genital kısmın da "örtülmüş"
olması nedeniyle HPV'ye karşı
OLUMSUZ YÖNLERİ
Kadın takmakta zorlanabilir.Bu
kondomu kullanmak için kadının
kendi anatomisini iyi bilmesi
gerekir.
Fiyatı erkek prezervatifine göre
nispeten daha pahalıdır.
korunma sağlayıp, rahim ağzı
kanser riskini azaltır.
19
KULLANIMI
 Eller
sabunlu su ile yıkanacak.
 Kondom zedelenmeden açılacak.
 Kondom üzerinde yeterince
kayganlaştırıcı olması gerekmektedir.
 İç halka baş ve işaret parmakla
sıkıştırılacak.
 Kondomun kapalı ucu vajinaya girecek.
 İç halka olabildiğince derine
yerleştirilmelidir.
 Dış halka vajina girişinde kalmalıdır.
20
21
 Cinsel
ilişki bitiminde dış halkayı kendi
etrafında çevirerek çıkarınız.
 Yırtık,
sızıntı varsa, ilk 72 saatte HEMEN
en yakın sağlık kuruluşuna “acil
korunma” için başvurunuz.
22
DİYAFRAM
Bükülebilir bir halkaya tutturulmuş,
kubbe şeklinde plastik bir kaptır.Serviksi,
kapatacak
şekilde,
vajina
derinine
yerleştirilir.Daha
etkili
olması
için
spermisitlerle birlikte kullanılması önerilir.
23
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Kadınların genital
organlarını tanımalarına
yardımcı olur.
Kadının kullanmayı
öğrenmesi zaman alır.
Vulva ve vajenin ellenmesi
gerekliliği bazı kadınlar için
Hiç bir sistemik etkisi yoktur, itici gelebilir.
herkes kullanabilir.
Az olarak CYBE’dan da
korur.
24
KULLANIMI
 İç
yüzüne 5 ml ve kenarlarına
kayganlaştıracak kadar spermisit krem /
jel sürülmelidir.
 Elin
3 parmağı arasında kenarlar
sıkıştırılarak bir araya getirilmelidir.
 Vajen
ağzı diğer elle açılmalı ve vajenden
içeri itilip serviksin tamamen diyafram ile
kapandığından emin olunmalıdır.
25
 Cinsel
ilişkiden sonra en az 6 saat
yerinde bırakılması gerekir.
ilişkiden sonra 6 saat boyunca
vajina asla yıkanmamalıdır.
 Cinsel
 Diyafram
takıldıktan sonra en fazla 24
saat kalabilir.
26
27
SERVİKAL BAŞLIK
 Diyaframdan
kubbelidir.
daha küçük, daha sert ve yüksek
 Kıvrılabilen
kenarları ile vakum oluşturarak
servikse ya da üst vajinal duvara oturur.
 48
saate kadar çıkarılmadan kalabilir.
 Diğer
özellikleri, diyafram ile aynıdır.
28
29
SPERMİSİT


Sperm hücre membranını tahrip ederek,
spermleri hareketsiz kılar.
Spermlerin servikse ulaşmadan etkisiz hale
getirilmesi için cinsel ilişkiden önce vajina
derinine yerleştirilir.
30
OLUMLU YÖNLERİ
-Hiçbir sistemik etkisi yoktur.
-Kayganlaştırıcı etkisi vardır.
-Reçete ya da tıbbi muayene gerekli
değildir.
-Hemen etkilidir (krem, köpük ve jel
formları için).
-Genellikle yan etkisi yoktur.
-Cinsel yolla bulaşan bazı
hastalıklardan korunma sağlar.
-Kayganlaştırıcı etkisi vardır.
-Emziren ve premenopozal
kadınlarda vajinadaki kuruluğu
giderir.
OLUMSUZ YÖNLERİ
Islaklık hissi hoşa gitmeyebilir
Bazı kadınlar vajinalarına
ellemekten hoşlanmayabilir.
Uygulamadan sonra, cinsel
ilişki için bir süre beklenmesi
gerekebilir.
31
32
KÖPÜREN TABLET ,OVÜL

Eller iyice yıkanıp kurulandıktan sonra, köpüren
tablet/ovül cinsel ilişkiden 10 dk önce vajinaya
yerleştirilir.

Etkisi yaklaşık 1 saat sürer.

Yeni bir cinsel ilişki için yeni bir ovül yerleştirilir.

Cinsel ilişkiden sonra 6-8 saat süresince vajinada
kalmalıdır, bu süre içinde vajina yıkanmamalıdır.
33
KREM ,JEL
 Eller
iyice yıkanıp kurulandıktan sonra,
kontraseptif krem/jel ile uygulayıcı
doldurulur.
 Uygulayıcı
servikse değecek şekilde
vajinaya
yerleştirilir,piston
itilerek
boşaltılır.
 Krem/jelin etkisi hemen başlar.
 Cinsel ilişkiden sonra 6-8 saat süresince
vajina yıkanmamalıdır.
34
KÖPÜK
 Kullanmadan
çalkalanır.
önce
kutu
iyice
 Yatar
pozisyonda uygulayıcı vajinada
derin yerleştirilir ve piston itilerek
köpük boşaltılır.
 Köpüğün
etkisi hemen başlar.
 Cinsel
ilişkiden sonra 6-8 saat
süresince vajina yıkanmamalıdır.
35
FİLM
 Eller
sabun ve su ile iyice yıkanıp
kurulandıktan sonra, cinsel ilişkiden 5 dk.
önce, orta parmakla vajinanın derinine
yerleştirilir, (eller kuru olmazsa, ele yapışır,
kalır)
 Film
erir,
doğal vücut sıvıları ile vajina içinde
 Cinsel
ilişkiden sonra 6-8 saat süresince
vajinada kalmalıdır, bu süre içinde vajina
yıkanmamalıdır.
36
RAHİM İÇİ ARAÇ
Genellikle plastik ,esnek ya da metalden
yapılmış uterin kaviteye yerleştirilen bir araçtır.
 Günümüzde RİA, dünyada en yaygın olarak
kullanılan geri dönüşlü, uzun etkili doğum
kontrol
yöntemidir.
Rahim
içi
araç
yerleştirildikten sonraki ilk üç hafta içinde bazı
kadınlarda
yumurtalık
iltihabı
gelişebilir
(adneksit, PID).

37

Bunu engellemek için rahim içi araç takıldıktan
sonra bir süre antibiyotik reçete edilebilir. RİA
uygulaması ve çıkarılması eğitimli sağlık
personeli tarafından yapılmalıdır. RİA’nın ipi
kullanan kişi tarafından fark edilebilir. Bu da
RİA’nın fark edilmeden düşüp düşmediğinin
sağlıklı bir kontrolünü sağlar.
38
ETKİ MEKANİZMASI
 Fallop
tüplerine ulaşan sperm sayısını
azaltarak fertilizasyonu,
 Endometriumda
biyokimyasal ve
histolojik değişikliklerle implantasyonu
engellerler.
39
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Güvenli ve çok etkilidir,
Cinsel ilişkiden
bağımsızdır.
Emziren kadınlar için
uygundur.
Sorun olmadığı sürece
yılda bir kez kontrol
yeterlidir.
Çıkarıldığında doğurganlık
hemen geri döner.
Uygulama, çıkarma ve
izlem hizmetleri eğitilmiş
personel ve uygun malzeme
gerektirir.
Uygulama sonrası ilk üç
ayda adetlerde düzensizlik,
kanama miktarı ve süresinde
artma yapar.
İlk birkaç adet döneminde
ağrı olabilir.
40
41
KONTRENDİKASYONLARI

Dismonere veya menorajisi olanlar

Uterin enfeksiyonu olanlar

Birden fazla cinsel eşi olanlar

Kısa sürede yeniden çocuk sahibi olmak isteyenler
42
UYGULAMA ZAMANI
Doğumdan sonra postplasental 10 dakika-48 saat
içinde,
 Doğumdan sonra 4.haftadan itibaren,
 Sezaryenden sonra 8.haftadan itibaren,
 Düşük sonrası hemen,
 Adetin ilk 7 günü,
 Gebelik olmadığı kesin ise her zaman RİA
uygulanabilir.

43
ÇIKARILMA ZAMANI
 Kullanıcı
gebe kalmak istiyorsa,
 Şikayetleri
 RİA’nın
sürüyorsa,
etkililik süresi bittiğinde,
 Kullanıcı
yöntem değiştirmek istiyorsa,
44

Yapılan bir çalışmada kontrasepsiyon amacıyla
Copper-T-380A rahim içi araç (RIA) uygulanan
219 kadının 12 aylık takibi yapılmıştır.
Menstrüel düzensizlik ve diğer nedenlerle RIA
kullanımına son verilme oranları araştırılmıştır.
RIA kullanımı sırasında menstrüel düzensizlik
47 (%21) olguda ortaya çıkmıştır. 3 olguda, bu
yan etki nedeniyle RIA çıkarılırken, 44 olgu tıbbi
tedavi ile düzelmiştir
45

RIA devamlılık oranı 1 yılın sonunda %93.6
olmuştur. Hasta yaşı, uterus büyüklük ve
pozisyonunun menstrüel düzensizlik ile anlamlı
bir ilişkisi bulunmamıştır. Daha önce RIA
kullanmış kadınlarda, ilk defa kullananlara göre
daha fazla yan etki gözlemlenmiştir.
46

Pelvik iltihabi hastalık (PID) 2 kadında,
ekspulsiyon 4 kadında RIA kullanımına son
verirken, ekstrauterin gebelik saptanmamıştır.
Düzenli
klinik
takibin
RIA
kullanım
performansını arttırmada etkisi olduğu sonucuna
varılmıştır.
47
ORAL
KONTRASEPTİFLER
KOMBİNE ORAL KONTRASEPTİFLER
ETKİ MEKANİZMASI
 Ovülasyonu baskılar.
 Servikal mukusu kalınlaştırır.
 Ovumun transportunu yavaşlatır.
48


KOK `lar östrojen ve progesteronun sentetik
formlarını içerirler.
21 veya 28 günlük paketler halinde hesaplanır.
49
50
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Son derece etkilidir.
Her gün alınmalıdır.
Adet kanamaları kısa
Ruhsal değişikliklere neden
,hafif,düzenli olur.
olabilir.
Adet öncesi gerginlik ve adet
Bazı ilaçlarla etkileşebilir.
ağrıları azalır.
Kan basıncını yükseltebilir.
Menarstan menapoza kadar
Sigara içenlerde dolaşım
her yaşta kullanılabilir.
bozukluğuna neden olabilir.
Doğurganlık hemen geri
CYBH dan korumaz.
döner.
Kilo artışı olabilir.
Emzirenlerde uygun değildir.
51
KONTRENDİKASYONLARI
 Gebelik
kuşkusu olanlar
 Emziren
 Meme
anneler ilk 6 ay
ca kuşkusu veya meme ca olanlar
 35
yaş üstü ,günde 20 den fazla sigara
içenler
 Nörolojik
bulgu veren migren
52
UNUTULURSA
1 hap unutulduğunda; Hatırlayınca
hemen al o günün hapını normal
zamanında al
2 hap unutulduğunda ilk 2 hafta İçinde;
2 gün üst üste 2 hap alınır. 1 hafta ek
yöntem kullanılmalıdır.
3. Haftada;Yeni bir pakete başlanmalıdır.
1 hafta ek yöntem kullanılmalıdır.
3 Hap unutulduğunda; Yeni bir pakete
başlanmalıdır. 1 hafta ek yöntem
kullanılmalıdır.
53
MİNİ HAPLAR
Mini haplar yalnızca progestin içeren haplardır.
 Servikal
mukusu
kalınlaştırarak
spermin
geçisine engel olur.

54
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Adet kanaması miktarını ve
kramplarını azaltır.
Anne sütünün niteliğini
etkilemez.
9 aydan kısa bir süre önce
doğum yapmış emziren
kadınlar için uygundur.
Emzirme azaldıkça etkisi
azalır.
Adet düzensizlikleri KOK
lara oranla fazladır.
KOK lara oranla mini
hapların unutulması gebe
kalma da yüksek risktir.
CYBH karşı koruyucu
değildir.
55
KONTRENDİKASYONLARI
 Gebelik
veya gebelik kuşkusu
 Aktif
karaciğer hastalığı
 Aktif
trombo embolik hastalığı olanlar
 Nedeni
bilinmeyen vajinal kanamalar
 Mevcut
meme kanseri
56
ENJEKTE EDİLEN
KONTRASEPTİFLER
Depo Metoksiprogesteron Asetat (DMPA)
Her dozu 150 mg DMPA içerir.
3 ayda bir IM uygulanır.
Noretisteron Enantat ( NET-EN )
Her dozu 200 mg NET-EN içerir.
2 ayda bir IM uygulanır.
57
ETKİ MEKANİZMASI

Ovulasyonu suprese eder.

Servikal mukusu kalınlaştırır.

Endometriumu ince atrofik hale getirir.
58
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Çok etkilidir.
Uygulaması kolaydır.
İleri yaştaki kadınlarda
kullanabilir.
Pelvik enfeksiyonu ve over
kanserine karşı
koruyucudur.
Ektobik gebeliği ve demir
eksikliği anemisini önler.
Adet düzensizliğine neden
olabilir.
Yöntem bırakıldığında
fertilitenin dönmesi
gecikebilir.
Enjeksiyon yaptırma gereği
vardır.
59
60
KONTRENDİKASYONLARI

Gebelik

Aktif ve kronik karaciğer hastalığı

Tanı konulmamış vajinal kanama

Meme CA
61
UYGULAMA BÖLGELERİ



Üst kol (deltoid kasa)
Kalçadan (gluteal kasa)
İM olarak yapılır.
Zamanında ve düzenli olarak her ay yapılmalıdır.
62
UYGULAMA ZAMANI
Menstruasyon sırasında :1-7.günler
 Düşükten sonra : hemen yada ilk 7gün içinde
 Doğumdan sonra :
 emziriyorsa 6. Aydan sonra
 emzirmiyorsa 3-4. haftadan itibaren

63
DERİ ALTI İMPLANTLAR


NORPLANT : 36 mg LEVONORGESTREL
içerir.5 yıl korur.
İMPLANON : ETONORGESTREL içerir.
yıl korur.
3
64
65
ETKİ MEKANİZMASI

Ovulasyonu suprese eder.

Servikal mukusu kalınlaştırır.

Endometriumu inceltir.
66
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Şimdiye kadar bildirilmiş
en yüksek kontraseptif etki,
Kullanım kolaylığı,
3 /5 yıl süren kontraseptif
korunma,
Fertilizasyonun hızla geri
dönmesi.
Eğitilmiş personel
gerektirir.
Küçük cerrahi işlemle
yerleştirilir ve çıkartılır.
Buna bağlı olarak
enfeksiyon ve hematom
görülebilir.
Kullanıcı yöntemi kendi
kendine bırakamaz,
CYBE’lere karşı
koruyuculuğu yoktur.
67
KONTRENDİKASYONLARI

Gebelik

Akut ve kronik karaciğer hastalığı

Tanı konulmamış anormal vajinal kanama

Tromboembolik olay

Orak hücreli anemi

Meme CA
68
ARAŞTIRMA

Kombine Oral Hormonal Kontraseptif
Yöntemler KOK’lar en etkili doğum kontrol
yöntemlerinden biri olup % 99 oranında
gebelikten korumaktadır. Fakat perimenopozal
dönemdeki
kadınlar,
meme
kanseri,
kardiyovasküler rahatsızlıklar ile KOK kullanımı
arasındaki ilişkiden korkmaları nedeni KOK
kullanımını kısıtlamaktadır (Kailas, Sifakis ve
Koumantakis 2005).
69

Batı toplumlarında 40-44 yaş arası kullanım
oranı %11, 45-50 yaş arası %4 iken, ülkemizde bu
oran 40-44 yaş arası için %2.4, 45-49 yaş arası
için 2.1’dir (Hassa ve Şenses 2006, TNSA 2008).
70

İnal ve arkadaşları, perimenopozal kadınlara aile
planlaması danışmanlığı verildikten sonra
yöntem seçme ve bir yıllık süre içerisinde
yönteme
devam
etme
durumlarını
incelemişlerdir. Araştırma sonuçlarına göre KOK
en çok tercih edilen (%31) ve devamlılık oranı en
yüksek
olan
(%83.9)
yöntem
olarak
belirlenmiştir. (İnal ve ark. 2006).
71

Son on yıldır KOK’ların içeriğindeki östrojen ve
progesteron seviyesinin azaltılmasına bağlı
olarak olası risk insidansı azalmıştır.
72
Enjekte Edilen Hormonal Kontraseptif
Yöntemler
 Aylık uygulanan ve 5 mg. Estradiol ile 50 mg.
Noretisteron içeren enjeksiyon şeklinde kombine
kontraseptif mevcuttur Türkiye’de 1997 yılından
bu yana kullanılmaktadır.

73
KOK
 Etkinlik: Teorik olarak başarısızlık oranı 0’ a
(%99,9) yakındır. Ancak olağan kullanım
başarısızlık oranı %0,1 iken tipik kullanım
başarısızlık oranı %0,3’ e yükselir. Başarısızlığı
etkileyen faktörlerin başında kullanıcıların
motivasyonu ve hapların unutulmadan alınması
gelir.

74


MİNİ HAP
Etkinlik: Emzirenlerde %98,5, emzirmeyenlerde %96.
Başarısızlık ilk yıl %1,1 –9,6 arasındadır. Başarısızlık genç
kadınlarda %3,1 iken, 40 yaş üstü %0,3’dür.
75
ENJEKTE EDİLEN KONTRASEPTİFLER
 Etkinlik:
Enjektabl
progestinler
etkin
kontraseptif yöntemlerdir. Etkinlikleri cerrahi
sterilizasyondaki gibidir. Başarısızlık %0,1’ den
düşüktür. Başarısızlık oranı %0,1 – 0,2
arasındadır.(18,25)
Uygulaması
kolay
bir
yöntemdir ve son derece etkilidir. Kullanıcının
bir sonraki iğneyi yaptırmak dışında aklında
tutması gereken hiçbir şey yoktur.

76
DERİ ALTI İMPLANTLAR

Deri altı implantları en etkili ve uzun süreli
kullanıma uygun aile planlaması yöntemidir.
Ülkemizde altı kapsülden oluşan, kullanım
süresi 5 yıl olan Norplant ve tek çubuktan oluşan
kullanım süresi 3 yıl olan İmplanon mevcut olan
implat sistemleridir. Ayrıca Norplant II, Jadelle,
Nesteron gibi implant sistemleri de degişik
ülkelerde kullanıma sunulmuş sistemlerdir.
77

Toplam altı kapsülde 216 mg levonorgestrel
vardır. Levonorgestrel stabil bir moleküldür ve
bu stabilliğini 7 yıldan daha uzun bir süre
koruduğu saptanmıştır. Norplant sisteminin
takıldıktan sonra 5 yıldan fazla efektif bir
hormonal
kontrasepsiyon
sağladığı
belirlenmiştir..
78

Kapsüller yelpaze şeklinde üst kol iç kısmına
subdermal
olarak
implante
edilirler.
Yerleştirmeden sonraki ilk yıldaki başarısızlık
oranı sadece %0.2' dir. Kapsüllerin çıkarılması
için takılmasına benzer bir cerrahi girişim
gerekmektedir.
79

Eğer kontrasepsiyona devam edilmesi isteniyorsa
yeni bir Norplant seti hemen takılabilir.
Kapsüllerin alınmasından sonraki 48 saat
içerisinde serum levonorgestrel düzeyleri
saptanamayacak değerlere düşer.
80
Dolayısıyla fekunditenin dönüşü hızlı olur ve
gebelik oranları, bariyer yöntemini bıraktıktan
sonra görülen gebelik oranları ile benzerlik
gösterir. Çıkarmadan sonraki ilk ay içinde çoğu
kadında normal ovulatuar sikluslar başlar.
NorplantIn alınmasından sonra ilk yıl içindeki
gebelik
oranları,
kontraseptif
metod
kullanmayanlar veya gebe kalmak için çaba sarf
edenlerde aynı düzeydedir.
81

Norplant kullanımı ile gelecekteki fertilite
üzerinde uzun etkili bir olumsuzluk olmadığı
gibi, cinsiyet oranları ve ektopik gebelik, spontan
abortus, ölü doğum veya konjenital anomali
oranları da etkilenmemektedir.
82
83
84
GÖNÜLLÜ CERRAHİ
STERİLİZASYON
TÜG
LİGASYON
VAZEKTOMİ
85
Kadın: Tüp ligasyonu

İtalya: %7

Kanada: %53
 Erkek: Vazektomi

İngiltere, ABD, Hollanda’da %20

86

Yaş
Vazektomi
Tüp ligasyonu
30-34
7.6
0.0
35-39
13,5
0.2

40-44
13,1
0,2

45-49
11,5
0,2

87

Güncel bir uygulama olan vazektomi (Dennis ve
ark, 2002a) 10 yıl için %10 artış gösteren
doğrusal bir eğilim ile 1.37’lik risk bildirilmiştir.
Öte yandan, büyük, nüfus tabanlı, vaka-kontrol
çalışmasında prostat kanseri ve vazektomi
arasındaki
ilişki
(Cox
ve
ark,
2002)
araştırılmıştır. Bir miktar azalmakla birlikte
vazektomi olan erkeklerde kansere yatkınlık
olabileceği bulunmuştur.
88





BAŞVURU ORANI
Başvuru nedeni
başvuran sayısı(5994)
Hap
355/10250
Kondom
826/7482
RIA uygulama
47/5061
Toplam başvuru sayısı (n:31074)
Eşiyle
10250(%32.99)
7482(%24.08)
5061(%16.29)


Vazektomi
7/7
7(%0.02)
89
VAZEKTOMİ

Erkekte
sperm
hücrelerinin
testislerden
depolandıkları
bölgelere
geçişinin
cerrahi
yöntemlerle kalıcı olarak müdahale edilerek,
çocuk sahibi olmayı engelleyen işlemdir.
Vas
deferensin bağlanıp kesilmesi sonucu spermlerin
meniye geçişini engelleyerek etkili olur.
90
İŞLEM

Premedikasyona gerek yoktur.

Skrotuma genel anestezi yapılır.

Skrotum derisine 1 mmlik delik açılır.

Sırayla her iki vaz deferens bağlanır.

Skrotuma dikiş gerekmez.

Yara temizlenir.Gazlı bez ile kapatılır.
91
 İşlem
15 -20 dk sürer.
 İşlem
sonrası 30 dk dinlenmesi gerekir.
 Basit
analjezik uygulanabilir.
7
gün (en geç 14 ) içinde skrotum izlenir.
2
ay sonra meni analizi ile azospermi
kanıtlanır.
92
93
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Kısa sürede ve kolay
uygulanır.
İlişkiden bağımsızdır.
Kesin
kontrendikasyonu
yoktur.
Geri dönüşü zor ve
pahalıdır.
CYBH den korumaz.
Etkisi 20 boşalma
sonrası veya 2 ay sonra
başlar.
94
ÖNERİLER

48 saat ağır iş yapılmayacak.

2 -3 gün istirahat gereklidir.

48 saat sıkı iç çamaşırı giyilecek.

48 saat yara kuru ve temiz tutulacak.

2 – 3 gün koitus yasaklanacak.

İlk 20 boşalmada ek yöntem kullanılmalıdır.
95
TÜP LİGASYON

Her iki fallop tüplerinin mekanik olarak
kapatılmasıdır. Kadın üreme organlarında
spermle yumurtanın buluşmasını engellemek
için geliştirilen cerrahi bir yöntemdir. İlk
kez 1823 yılında uygulanmıştır.

96
İŞLEM
 İşlemden
8 saat öncesinde açlık
gerekmektedir.
 Premedikasyon
 İşlem
için oral ilaç verilecek.
2 şekilde yapılmaktadır.
97
MİNİLAPAROTOMİ
Pubis üzerinden 3 -4 cm lik kesi ile her iki
tüp bağlanır.
İşlem 15-30 dk sürer.
Laparoskopi
Göbeğin hemen altından 1 cm lik kesi ile tüpler
bağlanır.
İşlem 10 dk sürer.
İzlem
7 gün içinde (en geç 14 gün ) enfeksiyon bulguları
kontrol edilecek.
Absorbe dikiş değilse alınacak.
98
Helm ve ark 1996-2007 yılları arasında
Danimarka'da sterilizasyon yapılan hastaları
2008 hazirana kadar tüm takip etmişler. 12 yıl
içinde 58.240 kadına sterilizasyon yapılmış.
Sterilizasyon işleminin % 93'ü laparoskopik
yöntemle, işlemlerin yarısının klips veya halka
yerleştirme şeklinde, diğer yarısının koterizasyon
yöntemi ile yapılmış olduğu kanıtlanmıştır.
99

İşlem sonrası 354 hastada gebelik
oluşmuş ve bu gebeliklerin %19 ektopik
gebelik, %11 spontan düşük, %50
indüklenmiş düşük ve %19 doğumla
sonuçlanmıştır. Bu 11 yıllık takip
süresinde
sterilizasyon
sonrası
beklenmeyen gebelik oranını % 1,2 olarak
bulmuşlardır.
100
101
OLUMLU YÖNLERİ OLUMSUZ YÖNLERİ
Etki hemen başlar.
Cinsel ilişkiden
bağımsızdır.
18 yaş üzeri olan her
kadına yapılabilir.
Geri dönüşümü zor ve
pahalıdır.
CYBH den korumaz.
Düşük oranda gebelik /
ektopik gebelik oluşabilir.
Kesi yerinde ve alt batında
ağrı olabilir.
102
UYGULAMA ZAMANI
 Gebe
olmadığından emin olan kadın
siklusun herhangi bir gününde ameliyata
alınır.



Doğumdan hemen sonra yapılabilir.
1. trimester düşükten hemen sonra
yapılabilir.
Sezeryanda önceden karar verilmelidir.
103

İstenmeyen gebelikleri önlemek için farklı
korunma yöntemleri kullanılmaktadır. Cerrahi
korunma yöntemleri kalıcı korunma sağlar.
Kalıcı kontrasepsiyon (sterilizasyon) yöntemleri
ailesini tamamlamış çocuk doğurma yaşındaki
kadınların yaygın tercih ettikleri korunma
yöntemlerinden birisidir .
104
Amerika Birleşik Devletleri'nde 2002 yılında
10.3 milyon kadın sterilize edilmiş ve bunların
yaklaşık 640,000 kadarı kalıcı korunma yöntemi
olan tubal sterilizasyon yöntemini tercih
etmiştir.
 Birleşik Devletlerde tüp ligasyonun %8-9 u
sezaryen sırasında yapılmaktadır.

105

Tubal sterilizasyon yöntemi çoğunlukla ileri
yaşlarda, düşük sosyo-ekonomik seviyelilerde ve
çok doğum yapanlarca tercih edilmektedir.
Bununla
birlikte
nadir
de
olsa
tubal
sterilizasyondan sonra gebelik gelişmektedir.
Kadın sterilizasyonunda (tüm yöntemleri içeren)
başarısızlığının hayat boyu için 200'de 1 ve on
yıllık süre için 1000 işlemde 2-3 tane olduğunu
ifade etmektedir.
106

Bu gebeliklerin büyük bir kısmını ektopik
gebelikler oluşturmaktadır ve insidansı yaklaşık
% 0,12'dir.Bu araştırmada 27 yaşında daha önce
4 kez sezaryenle doğum yapan ve son sezaryen
sırasında tubal sterilizasyon yapılan bir olguda
intrauterin term gebelik olgusu sunularak hiçbir
kontraseptif yöntemin %100 güvenli olmadığına
dikkat çekilmek istenmiştir.
107

Tubal sterilizasyon güvenli bir korunma olmakla
birlikte işlemden sonra gebelik gelişebilmektedir.
Ayhan ve arkadaşları posteriyor kolpotomi
yoluyla tüp ligasyonu yaptıkları 302 hastadan 3
(% 1,0) tanesinde intrauterin gebelik gelişmiş ve
bu hastalara dilatasyon ve kürtaj yapılarak
gebelik sonlandırılmış.
108

Reeves ve ark. 1.124 hastadan oluşan bir
çalışmada tüp ligasyonu yapılmış olanlarda
kümülatif bir yıllık gebelik oranını %1,6 ve on
yıllık gebelik oranı % 7,5 olarak bulmuşlar.
Yaşlılar ve sezaryen sırasında tubal sterilizasyon
yapılanlarda gebelik olasılığının daha düşük
olduğunu tespit ettiler.
109
DOĞAL AİLE
PLANLAMASI
YÖNTEMLERİ
110
SERVİKAL
YÖNTEMİ
MUKUS
Kadın vajinal salgısını her gün kontrol
eder ve her akşam kayıt eder.
111




Adet
kanaması
bittikten sonraki birkaç
günde mukus gözlenmez.
Sonra
yapışkan,koyu
kıvamlı,pürtüklü çok az
mukus
salgılanmaya
başlar.
Ovulasyon yaklaşırken
mukus artar ,incelir ve
rengi berraklaşır,elastik
ve kaygan olur ,vajinada
ıslaklığa neden olur.
Ovulasyondan
sonra
mukus azalır, yapışkan
ve pürtüklü olur,vajina
kuru hissedilir.
Vajinada ıslaklığın
hissedildiği ilk günden
başlayarak, kaygan, ince
ve bol mukusun
bitiminden sonraki üç
güne kadar cinsel perhiz
veya ek yöntem kullanılır.
112
BAZAL VÜCUT ISISI
YÖNTEMİ
Ovülasyondan sonra vücut ısısı 0,2°C-0,5°C arasında
yükselir ve bir sonraki menstrüasyona kadar (yaklaşık
11-17 gün) yüksek kalır. (Termal kayma)
Ovülasyon, muhtemelen ilk ısı yükselişinden önceki
gün gerçekleşir.
Bazal vücut ısısı, hassas bir termometreyle, menstrüel
siklus boyunca,
her sabah yataktan kalkmadan önce,
ortalama aynı saatlerde ve
tercihen oral yoldan ölçülür.
Tarih belirtilerek bir çizelgeye kaydedilir.
113
Adetin ilk 10 gününde ölçülen “normal”
ısıların en yükseği belirlenir.
En yüksek olanının 0,1°C üstünden bir
çizgi çekilir. Bu çizgiye “ısı çizgisi” denir.
İnfertil dönem, ısı çizgisi üzerinde art
arda gelen üçüncü yüksek ısının (termal
değişim) kaydedilişinin akşamı başlar.
114
İnfertil dönem başladıktan sonra, kadının
ısı ölçmeye devam etmesine gerek yoktur.
Bazal vücut ısısı, hastalık, stres, düzensiz
uyku, antibiyotik kullanımı, ölçüm hatası
ve benzeri birçok durumdan etkilenebilir.
115
SERVİKAL PALPASYON YÖNTEMİ
Kadın, serviksteki değişiklikleri belirler.
Servikal palpasyon;
menstrüasyon dönemi dışında her gün
mümkünse gece yatmadan önce,
her seferinde aynı pozisyonda iken yapılmalıdır.
Muayeneden önce tırnakları kısa, eller temiz olmalıdır.
Serviksin kıvamı;
yumuşak
sert
116
117
Kadın, ilk değişiklikleri belirlediği andan
serviksi kolayca hissettiği, serviksin sert ve osun
kapalı olduğu zamana kadar fertil sayılır.
Çift, çocuk sahibi olmak istemiyorsa, fertil
günlerde cinsel ilişkide bulunmamalıdır.
Bu yöntemin semptotermal yöntemin en
güvenilir parametresi olduğu belirtilmektedir.
118
SEMPTOTERMAL YÖNTEM



Semptotermal yöntem, servikal mukus, bazal
vücut ısısı ve servikal palpasyon yöntemlerinin
birleşimidir.
Her üç yöntemin birleşimi olduğundan
diğerlerinden daha etkilidir.
Adet kanaması durduktan sonra, ovulasyondan
önce, infertil kuru günlerde iki günde bir cinsel
ilişkide bulunulabilir.
119
Vajinanın ıslandığı hissedildiğinde veya mukusa rastladığında fertil
aşama başlar. Gebe kalmamak için bu dönemde cinsel ilişkide
bulunulmaz.
Hem zirve gününde hem de “termal değişim dönemi”nde cinsel ilişkide
bulunulmaz.
120
TAKVİM YÖNTEMİ
Menstrüel siklusun fertil ve infertil
günlerini hesaplamak için matematiksel
formüllere dayanan doğal bir yöntemdir.
6 aylık bir gözlem süresi gerekir.
121
TAKVİM YÖNTEMİ İÇİN
GEREKLİLİKLER
1.
Düzenli menstrüel siklus
2.
Ovülasyonun genellikle bir sonraki menstrüel
periyoddan önceki 14. günde olduğu, ancak 11. ve
17. günler arasında da olabileceği varsayımı;
3.
Yumurta ovülasyondan sonraki 14-24 saat arasında
döllenebileceği varsayımı;
4.
Spermin, kadının vajinal kanalı ve/veya uterusunda
ancak 24-72 saat canlı kalabileceği varsayımı.
122
EMZİRME VE GEBELİĞİN
ÖNLENMESİ ( LAM )
Laktasyonal amenore yöntemi(LAM),
annenin emzirme döneminde emzirmeyle
ilgili bazı koşullara uyarak laktasyon
amenoresini bir aile planlaması yöntemi
olarak kullanmasıdır.
İnsanda laktasyon, ovülatuvar siklus
üzerine etki ederek, kadının ovülasyonu
ve adet görmesini baskılayarak gebelikten
korunmayı sağlar.
123
OLUMLU YÖNLERİ
OLUMSUZ YÖNLERİ
Korunma doğumdan hemen
sonra başlar.
Belirli bir süreyle sınırlıdır;
normal
koşullar
altında,
doğumdan sonraki ilk 6 ayda
Kadını en az 6 ay süreyle etkili etkilidir.
bir şekilde korur.
Koşullardan biri değiştiğinde
Cinsel ilişkiyi etkilemez.
kullanmak üzere bir başka
yöntem (kondom, spermisit
Yan etkisi yoktur.
gibi) hazır bulundurulmalıdır.
Doğaldır ve kullanılması
Etkili
olması
için
nasıl
kolaydır.
uygulanması gerektiği kolayca
Ücretsizdir.
anlaşılmayabilir.
Anne ve çocuk sağlığı
CYBH’lerden korumaz.
açısından yararlıdır.
HIV ve hepatit anne sütüyle
Emzirmeyi destekler ve
bulaşabilir.
çocuğun gelişmesini sağlar.
124
KOİTUS İNTERRAPTUS-GERİ ÇEKME

Çok eski bir yöntemdir. Koruyuculuk etkisi
düşük olmasına rağmen ülkemizde çiftlerin
yaklaşık 1/3’i halen bu yöntemi
kullanmaktadır.Ejakülasyondan önce koitusa ara
verilerek ejakülat mayinin vajen dışına
boşaltılmasıdır. Bir çook dezavantajı vardır.
125
•
•
Ejakülasyondan önce prostatta ve üretrada
bulunan bir miktar seminal mayi vajene
kaçabilir.
Her zaman kişilerin oto kontrolü,koitusa ara
vermek için yeterli olmayabilir.
126

Bu yöntemin çifler tarafından sürekli
kullanılması cinsel doyumsuzluğa ve piskolojik
gerginliğe yol açabilir. Bu yöntemi uygulayan
çiftlerin köpük veya benzeri bir sperimsit
bulundurması gerekir. Çok etkili bir yöntem
olmasa da istenmeden vajene ejakülasyon olursa
spermisit kullanılarak spermlerin etikisi
azaltılabilir.
127
 Sağlık
Bakanlığı Türkiye kadın sağlığı
araştırması sonucunda ;Çalışmaya katılan
kadınlara modern ve geleneksel aile
planlama yöntemlerine ilişkin sorular
yöneltilmiş , %65,47’si modern ya da
geleneksel yöntemlerden her hangi birini
kullandığını
belirtmiştir.
En
yoğun
kullanılan
modern
aile
planlaması
yönteminin implant ve kondom olduğu
görülürken
geleneksel
yöntemleri
kullananlarda, geri çekme yönteminin en
yoğun kullanılan yöntem olduğu tespit
edilmiştir. http://www.sagem.gov.tr/kadin_sagligi_arastirmas04_2014.pdfi_28_
128

Ordu Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve
Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve
Doğum Kliniğinde Ocak 2010_Ocak 2013
tarihleri arasında muayene edilen 906 olgu
retrospektif
olarak
incelenmiş.Hastaların
kullandığı kontraseptif metot, yaş, evlilik süresi,
parite sayısı, küretaj sayısı, sigara kullanımı
değerlendirilmiş.
129
Kullanılan kontraseptif yöntemler geri çekme,
kondom, rahim içi araç (RİA), oral kontraseptif
(OKS), kontraseptif iğne ve tubal sterilizasyon
olarak
sınıflandırmış.İstatiksel
anazlizleri
yapılmış.
130


Kontraseptif
yöntem
kullanma
oranı
%85,hastaların % 48’i modern bir korunma
yöntemi kullanmaktaymış. Geri çekme yöntemi
%37 ile en çok kullanılan aile planması yöntemi.
Bunu sırasıyla rahim içi araç (%17.5), kondom
(%17),
oral
kontraseptif
(%6.5),
tubal
sterilizasyon (%3.8) ve kontraseptif iğne (%3.2)
takip ediyormuş. Korunma yöntemi olarak 35 yaş
ve altı grupta daha çok kondom, oral kontraseptif
ve geri çekme tercih edilirken; 35 yaş üstü grupta
daha çok rahim içi araç, kontraseptif iğne ve
tubal sterilizasyon kullanılmaktaymış.
Selçuk Tıp Derg 2015;31(4): 351-354
131
SONUÇ

Toplumda yüz yüze yapılan eğitimlerle aile
planlaması bilinç düzeyi yükseltilebilir. Özellikle
geri çekme metodunu kullanan hasta grubu
modern aile planlaması yöntemleri kullanma
konusunda bilinçlendirilmelidir.
132
GÜNCEL AİLE PLANLAMASI
YÖNTEMLERİ
133
TRANSDERMAL BANT

Vucudun çeşitli yerlerine (alt karın, kolun üst
kısmı, kalça) yapıştırılan hormon salgılayan
bantlardır. Etkin mekanizmasında transdermal
bantlardan salgılanan progesteron ve estrojen
hormanlarının deri yolu ile emilerek sürekli
olarak kana geçmesi sağlanır.
134

Bu yolla kandaki düzeyleri sabitlenen hormanlar
ovülasyonu
engelleyek
servikal
müküsü
kalınlaştırarak endometrial atrofi yaparak
gebeliği önler. Bantlar banyo dahil kadının
günlük aktivitelerini yapmada bir sakınca
yaratmaz.
135

Banttan emilen hormonların kandaki seviyesinin
sabitlenmesi
zaman
alır.
Bu
nedenle
uygulamanın ilk haftasında ek bir yöntemle
korunma önerilmektedir.
136


KULLANIMI:Haftalık olarak geliştirilmiş olan
bantlardan ilki mensturasyonun ilk beş günü için
de, diğer ikisi haftalık olarak yer değiştirerek
uygulanır. Üç haftanın sonunda bir hafta ara
verilerek menturasyonun olması sağlanır.
Kontraendikasyonları etki ve yan etkileri
hormonal kontraseptiflerde olduğu gibidir. Tek
farkı deri irritasyonu yapmasıdır.
137
ERKEKLER İÇİN HORMONAL
KONTRASEPTİFLER

Erkekler geliştirilme aşamasında olan hormonal
kontraseptiflerin
mekanizması,
testeron
hormonunun sperm hücleri üzerinde ki etkilerini
engelleyerek sperm sayısını azaltma esasına
dayanmaktadır.
138
HAPLAR

Erkek için hormonal kontraseptif hapların
içeriğinde bulunan testeron ve progesteron
hormonları azospermiye neden olmaktadır.
Erkeklerin
her
gün
bir
hap
almaları
gerekmektedir.
139
Erkekler için üzerinde çalışılan diğer
hormonal kontraseptif yöntemler:
 İmplantlar:
Her 4 ayda bir deri altına
yerleştirilen ve testeron içeren implant.
 Enjeksiyonlar:Her 3 ayda bir İM yapılan
enjeksiyon.
 Transdermal
bant:Ağızdan
alınan
progesteronla
birlikte
testeron
salgılayan
bantların vücuda uygulanması ile azospermi
sağlanmaktadır.

140
ERKEKLER İÇİN
ÇALIŞMA AŞAMASINDA
OLAN DİĞER
KONTRASEPTİF
YÖNTEMLER
141
JEL BLOK SPERM ENJEKSİYONU

Bir polimer jelin spermleri imha amacıyla
vazdeferense
enjeksiyonu
ile
gerçekleşir.
Çalışmalar bir enjeksiyonun on yıl etkili
olduğunu
göstermiştir.
Kolaylıkla
geri
dönülebilen bir yöntemdir. Jelin vazdeferensden
alınması ile kontrasepsiyon sonlandırılır.
142
VAZO DEFERENS İÇİNE ALET YERLEŞTİRME

Aletin her bir vazdeferensi kapatan iki tamponu
bulunur. Böylece spermlerin seminal mayiye
geçişi engellenir. Aletin çıkarılmasından sonra
fertilite geri dönmektedir.
143
KASIK BAĞI İNTERNAL ISI
Burada temel amaç ısıyı yükselterek spermlerin
sayısını azaltmaktır. Testislerin ısısını birkaç
derece arttırmak sperm yapımı üzerinde olumsuz
etki
yaratır.
Testisler
vücudun
dışında
bulunduklarından ısıları vücut ısısından bir iki
derece düşüktür.
144

Bu yöntemde testislerin ısısını bir iki derece
yükseltmek amacı ile testisleri inguinal kanala
yükselten kasık bağı kullanılmış ve etkili
bulunmuştur.
145
ACİL/POST
KOİTAL
KONTRASEPSİYON
146

Kondom
yırtılması,RİA’nın
düşmesi
hap
alınmasının unutulması ya da tecavüz gibi acil
kontrasepsiyona ihtiyaç olan durumlarda post
koital kontrasepsiyona başvurulur. Bu amaçla
yapılan üç tip uygulama vardır.
147

1.)Post Koital Haplar: ilk 12-24 saat içinde oral
kontraseptiflerden (etinye estradiol 50 mg,
norgesterol 1 mg ) iki adet alınır. 12 saat sonra
aynı doz tekrarlanır. Tedavi 72 saat sonra
başlanırsa etkisizdir.
148

2.)RU-486 : Bir antiprogesteron ajandır.
Korunmasız koitusu izleyen 72 saat içerisinde
tek doz 600 mg RU 486 verilerek yüksek doz
kontraseptif etki sağlanır.
149

3.)Postkoital RİA uygulaması:Korunmasız
koitusun olduğu siklusta, ovülasyonu izleyen beş
yedi gün içinde bakırlı RİA uygulanarak
implantasyon önlenir.
150

Post
koital
uygulanan
tüm
yöntemler
implantasyonu ve fertilizasyonu etkileyerek
gebeliği önlerler. Post koital hapın bulantı,
kusma gibi yan etkileri olabilir. Post koital
kontrasepsiyon uygulanan kadınlar mutlaka 3-4
hafta sonra kontrole çağrılmalıdır.
151
SABRINIZ
İÇİN
TEŞEKKÜR
EDERİZ 
152
KAYNAKLAR
1) http://www.gata.edu.tr/ureme_sagligi/aile_planlama.htm
2)http://www.megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/modulle
r_pdf/Aile%20Planlamas%C4%B1%20(hem%C5%9Firelik).p
df
3)http://www.selcuktipdergisi.org/files/SUTD-571..pdf
4)http://www.sagem.gov.tr/kadin_sagligi_arastirmas04_2014.
pdfi_28_
5)Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği
Prof. Dr. Lale TAŞKIN
6)Doğum ve Kadın Sağlığı Hemşireliği
Muzaffer Yücel
Editör : Uzm Dr. Ahmet Akın SİVASLIOĞLU
7)Kadın-Doğum 2000
Uzm Dr. Önder ÇELİK
Dr. Berrin TEZCAN
153




8) Reeves M, Borrero S, Schwarz E, Behringer T, Noguchi
L, Roberts M, Creinin M. Pregnancy after tubal
sterilization in the United States. Free communication
(oral) presentations/Intern J Gynecol Obstet. 2009;
107(suppl 2): S319
9)https://www.translate.com/english/gncel-bir-metaanaliz-vazektomi-dennis-ve-ark-2002a-bu-yana-herek-10-yl-iin-10-art-g/6164728
10)http://vantipdergisi.yyu.edu.tr/2008-4/104106,pdf.pdf
11)http://docplayer.biz.tr/14494168-Kanita-dayali-tipyrd-doc-dr-yasemin-cayir-ataturk-universitesi-tipfakultesi-aile-hekimligi-ad.html
154





ARAŞTIRMA 1
http://www.turkiyeklinikleri.com/article/en-rahim-iciaracla-konstrasepsiyonda-olusan-yan-etkilerin-klinikdegerlendirmesi32472.htmlhttp://www.journalagent.com/androloji/pdfs/AN
D_2013_53_117_121.pdfhttp://www.istanbulsaglik.gov.tr/ah
web/belge/ap/kkondom.pdf
http://www.istanbulsaglik.gov.tr/ahweb/belge/ap/kondom.p
df
http://www.istanbulsaglik.gov.tr/ahweb/belge/ap/diyafram.
pdf
http://megep.meb.gov.tr/mte_program_modul/moduller_pdf/
Aile%20Planlamas%C4%B1%20(hem%C5%9Firelik).pdf
155
ARAŞTIRMA 2
http://hemsirelik.maltepe.edu.tr/dergiler/nisan/203210.pdf
 ARAŞTIRMA 3
 http://www.istanbulsaglik.gov.tr/w/tez/pdf/aile_hekim
ligi/dr_ebru_orhan.pdf
 ARAŞTIRMA 4



TABLO
1:http://www.turkailehekderg.org/makaleler/arastirma/kirsalbolgede-yasayan-kadinlarin-aile-planlamasi-yontemitercihlerine-yas-ve-egitimin-etkisi/
TABLO
2:http://www.ttb.org.tr/STED/sted1204/kontrasepsiyon.pdf?ref
=http://jerli.net
156
ARAŞTIRMA 5
 https://www.translate.com/english/gncel-birmeta-analiz-vazektomi-dennis-ve-ark-2002a-buyana-her-ek-10-yl-iin-10-art-g/6164728
 http://vantipdergisi.yyu.edu.tr/2008-4/104106,pdf.pdf
 http://docplayer.biz.tr/14494168-Kanita-dayalitip-yrd-doc-dr-yasemin-cayir-ataturkuniversitesi-tip-fakultesi-aile-hekimligi-ad.html

157
ARAŞTIRMA 6
 http://hemsirelik.maltepe.edu.tr/dergiler/nisan/20
3-210.pdf

158
HAZIRLAYANLAR
B121101030 ÖZGE METİN
 B121101019 HAYAL UZUN
 B121101010 MEDİNE ÇAYDEMİR
 B121101029 SERPİL ÖZCAN

159
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

Create flashcards