Kuşeyri Risalesi'nde Cüneydi ve Tevhid Şiiri Yorumu

:‫ سمعت على بن محمد القزوينى يقول‬:‫ّللا الصوفى يقول‬
‫سمعت محمد بن عبد ه‬
:‫ فقال سمعت قائال يقول‬،‫ سئل الجنيد عن التوحيد‬:‫سمعت القنفذ يقول‬
‫و غنيت كما غنى‬
‫و غنى لى من قلبى‬
‫و كانوا حيثما كنا‬
‫و كنا حيثما كانوا‬
..‫ أهلك القرآن و األخبار؟‬:‫فقال السائل‬
‫ و لكن الموحد يأخذ أعلى التوحيد من أدنى الخطاب و أيسره‬،‫ ال‬:‫فقال‬
1 : ‫ عبد الكريم الجزء‬،‫ القشيري‬: ‫ الرسالة القشيرية المؤلف‬: ‫اسم الکتاب‬
428 : ‫صفحة‬
Bu şiir Kuşeyri’nin Risalesinde ‘Tevhid’ bahsinde Cüneydi Bağdadi’nin tevhid
hakkında sorulan soruya karşılık verdiği sözler olarak nakledilmektedir.
‫و غنى لى من قلبى‬
-Ve kalbimden bana şarkı söyledi.
→ Bu dizede kalpteki ilham ya da hakikatin sesi kastedilmektedir. Tasavvufta,
hakikatin bilgisi kalpte zuhur eder. Bu, ilmi ledün veya içsel bir tecelli olabilir.
‫و غنيت كما غنى‬
-Ben de onun gibi şarkı söyledim.
→ Kulun kalbinde doğan o ilhama ve hakikatin sesine bir mukabelede bulunması,
cezbe ve vecd hâlinde Hak ile konuşması, ilahî aşkla aynı dili konuşmasıdır.
‫و كنا حيثما كانوا‬
-Onlar ne zaman var idiyse biz de o zaman vardık./Onlar nerdeyse biz
oradaydık.
→ Burada ‘onlar’ dan kasıt velîler, sâlikler, Hak ile irtibat hâlinde olan ruhlardır.
‘Onlarla birlikte vardık’ demek, ezelde ruhlar âleminde, bezmi elest’te beraber
olmak anlamına gelir. Bu, ‫( قَالُوا بَلَى‬Evet, Rabbimizsin) cevabını veren ruhların
birliğidir.
‫و كانوا حيثما كنا‬
-Biz ne zamanda varsak onlar da o zaman vardı./ Biz nerede isek onlar oradaydı.
→ Bu da yukarıdaki anlamı teyit etmektedir. Bu dizede Tasavvufta zamanlar ve
mekânlar ötesi bir birlik ve eşzamanlılık düşüncesi vardır. Gerçek dostluk,
ruhaniyet ve hakiki aşk, zamanla sınırlı değildir.