Uploaded by arestesarac

Asit ve Bazların Tepkimeleri

advertisement
ASİT VE BAZLARIN TEPKİMELERİ
1.NÖTRALLEŞME TEPKİMESİ
2.METALLERLE TEPKİMELERİ
1.NÖTRALLEŞME TEPKİMESİ
 Asitler ve bazlar tepkimeye girerek tuz ve su oluşturur.
𝐴𝑠𝑖𝑡 + 𝐵𝑎𝑧 → 𝑇𝑢𝑧 + 𝑆𝑢
Örnek:
𝐻𝑁𝑂3 + 𝑁𝑎𝑂𝐻 → 𝑁𝑎𝑁𝑂3 + 𝐻2 𝑂
𝐻3 𝑃𝑂4 + 3𝑁𝑎𝑂𝐻 → 𝑁𝑎3 𝑃𝑂4 + 3𝐻2 𝑂
Not: Asitten gelen anyon ve bazdan gelen katyon tuz oluşturur.
2𝐻𝐵𝑟 + 𝐶𝑎(𝑂𝐻)2 → 𝐶𝑎𝐵𝑟2 + 2𝐻2 𝑂
Br-: Asitten gelen anyon
Ca2+: Bazdan gelen katon
 Asitten gelen H+ iyonu ile bazdan gelen OH- iyonunun
tepkimesine nötralleşme denir.
+
−
𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎)
+ 𝑂𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎)
→ 𝐻2 𝑂(𝑠)
Uyarı!!!
 Bazı asit baz tepkimeleri su oluşturmaz. Bu tür tepkimeler
nötralleşme tepkimesi değildir.
𝑁𝐻3(𝑔) + 𝐻𝐶𝑙(𝑔) → 𝑁𝐻4 𝐶𝑙(𝑘) ⇒ 𝑁ö𝑡𝑟𝑎𝑙𝑙𝑒ş𝑚𝑒 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒𝑠𝑖 𝑑𝑒ğ𝑖𝑙𝑑𝑖𝑟.
 H2O oluşmayan asit-baz tepkimesi sulu çözelti ortamında
gerçeklerşiyorsa nötralleşme tepkimesi kabul edilir.
𝑁𝐻3(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑁𝐻4 𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) ⇒ 𝑁ö𝑡𝑟𝑎𝑙𝑙𝑒ş𝑚𝑒 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒𝑠𝑖𝑑𝑖𝑟.
2.ASİT VE BAZLARIN METALLERLE
OLUŞTURDUĞU TEPKİMELER
 Metaller tepkimeye girme eğilimlerine göre aşağıdaki gibi
sınıflandırılabilir.
Metaller
Aktif Metaller
Amfoter Metaller
Tam Soy Metal
Soy Metaller
Yarı Soy Metal
1. AKTİF METALLER:
 Asitlerle tepkimeye girerek H2 gazı çıkarabilen metallerdir.
 Li,Na,K,Mg,Ca,Ba,Sr gibi metaller aktif özellik gösterir. Bu metaller Su ile bile
tepkimeye girerek H2 gazı oluşturabilirler.
Örnek:
1
𝐾(𝑘) + 𝐻𝑁𝑂3(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝐾𝑁𝑂3(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻2(𝑔)
2
𝑀𝑔(𝑘) + 2𝐻𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑀𝑔𝐶𝑙2(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻2(𝑔)
2.AMFOTER METALLER
 Asitlerle ve kuvvetli bazlarla tepkimeye girerek H2 gazı çıkarabilen metallerdir.
Amfoter metaller aynı zamanda aktif metal özelliği de gösterirler.
 Al,Sn,Zn,Pb,Cr,Be,Ge gibi metaller amfoter özellik gösterirler.
Örnek:
𝑍𝑛(𝑘) + 2𝐻𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑍𝑛𝐶𝑙2(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻2(𝑔)
𝑍𝑛(𝑘) + 2𝑁𝑎𝑂𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑁𝑎2 𝑍𝑛𝑂2(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻2(𝑔)
2𝐴𝑙(𝑘) + 3𝐻2 𝑆𝑂4(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝐴𝑙2 (𝑆𝑂4 )3 𝑠𝑢𝑑𝑎 + 3𝐻2(𝑔)
3
𝐴𝑙(𝑘) + 3𝐾𝑂𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝐾3 𝐴𝑙𝑂3(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝐻2(𝑔)
2
3.YARI SOY METALLER
 Sadece H2SO4 ve HNO3 gibi kuvvetli oksijenli asitlerle tepkimeye girebilen
metallerdir. Bu tepkimelerden H2 gazı çıkmaz. SO2, NO ve NO2 gibi gazlar çıkar.
 Cu,Hg ve Ag yarı soy metallerdir.
NOT 1: HNO3 çözeltisi derişik ise NO2 gazı, seyreltik ise NO gazı açığa çıkar.
Örnek:
𝐶𝑢(𝑘) + 4𝐻𝑁𝑂3 𝑠𝑢𝑑𝑎
3𝐶𝑢(𝑘) + 8𝐻𝑁𝑂3 𝑠𝑢𝑑𝑎
𝑑𝑒𝑟𝑖ş𝑖𝑘
𝐶𝑢(𝑁𝑂3 )2 𝑠𝑢𝑑𝑎 + 2𝑁𝑂2 𝑔 + 2𝐻2 𝑂(𝑠)
𝑠𝑒𝑦𝑟𝑒𝑙𝑡𝑖𝑘
3𝐶𝑢(𝑁𝑂3 )2 𝑠𝑢𝑑𝑎 + 2𝑁𝑂
𝑔
+ 4𝐻2 𝑂(𝑠)
NOT 2 : H2SO4 çözeltisi derişik kullanıldığında tepkime gerçekleşir ve SO2 gazı
açığa çıkar.
Örnek:
2𝐴𝑔(𝑘) + 2𝐻2 𝑆𝑂4(𝑠𝑢𝑑𝑎)
𝑑𝑒𝑟𝑖ş𝑖𝑘
𝐴𝑔2 𝑆𝑂4(𝑠𝑢𝑑𝑎) + 𝑆𝑂2(𝑔) + 2𝐻2 𝑂(𝑠)
NOT 3:Yarı soy metaller zayıf asitlerle ve oksijensiz asitlerle tepkime vermezler.
Örnek:
𝐶𝑢(𝑘) + 𝐻𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧.
𝐻𝑔(𝑠) + 𝐶𝐻3 𝐶𝑂𝑂𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧.
4.TAM SOY METALLER
 Hiçbir asit ve bazla tepkimeye girmeyen metallerdir.
 Au ve Pt tam soy metaldir.
Örnek:
𝐴𝑢(𝑘) + 𝐻𝐶𝑙(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧.
𝑃𝑡(𝑘) + 𝐻𝑁𝑂3(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧.
𝐴𝑢(𝑘) + 𝑁𝑎𝑂𝐻(𝑠𝑢𝑑𝑎) → 𝑡𝑒𝑝𝑘𝑖𝑚𝑒 𝑣𝑒𝑟𝑚𝑒𝑧.
NOT: Tam soy metaller sadece Cabir bin Hayyan tarafından bulunan kral
suyu(HNO3+3HCl karışımı) ile tepkimeye girebilir.
ÇALIŞMA SORUSU
BAZI ÖNEMLİ ASİTLERİN AŞINDIRICI ETKİLERİ
 HNO3 oksijenli bir asit olduğu için hem derişik hem de
seyreltik çözeltisi iyi bir aşındırıcı maddedir. HCl ile karışımı
olan kral suyu Au ve Pt gibi tam soy metalleri bile
aşındırabilir. Bu nedenle cam veya plastik kaplarda saklanır.
 H2SO4 oksijenli kuvvetli bir asittir. Tüm aktif metalleri
aşındırır. Derişik çözeltisi yarı soy metalleri de aşındırır. Bu
nedenle cam veya plastik kaplarda saklanır.
BAZI ÖNEMLİ ASİTLERİN AŞINDIRICI ETKİLERİ
 HF zayıf bir asittir. Aktif metalleri aşındırabilirken soy metallere
etki etmez. HF’nin en önemli özelliği cam ve porselen malzemleri
aşındırabilmesidir. Bu nedenle plastik kaplarda saklanır.
 Derişik H2SO4,H3PO4 ve CH3COOH iyi nem tutucu özellik
gösterirler. Bu nedenle cilde temas ettiklerinde ciltte su kaybına
neden olup yanıkların daha ciddi doku hasarına yol açmasına neden
olurlar.
 Asitler suda ekzotermik(ısı veren) çözünürler. Bu nedenle
çözelti,çözünme sırasında ısınır ve kabı da ısıtır. Bu ısınmaya karşı
dikkatli olunmalıdır. Asite çözeltileri hazırlanırken kaba önce us
alınır ve asit su üzerine yavaşça eklenir. Asit üzerine su
dökülmemelidir.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards