Uploaded by User6030

Din Ozeti

advertisement
ALLAH’IN SIFATLARI
* Zati Sıfatları (Sadece Allah’a mahsus)
Vali Kaymakam Başkan Ve Muhtar Kıyamdalar.
ü
c
ü
d
ı
d
e
m
e
k
a
a
h
d
a
n
i
yet
u
ı
h
y
a
a
l
m
e
bi nefsihi
fetül lil havadis
Vücut: Allah’ın var olması
Kıdem: Başlangıcının olmaması
Beka: Sonsuz olması (sonlu olmaması)
Vahdaniyet: Bir, tek olması
Muhalefetül lil Havadis: Sonradan olan hiçbir şeye benzemez
Kıyam bi Nefsihi: Varlığı kendindendir. Muhtaç olmadan vardır.
* Subuti Sıfatlar (Canlılarda da kısıtlı düzeyde olan Sıfatlar)
Hey İyi İnsan Seni Beni Kalple Tasdik Kurtaracak
a
y
a
t
l r
i a
m d
e
e
m
i
a
s
a
r
Hayat: Diri ve canlı olması
Basar: Görmesi
u
d
r
e
t
e
k
v
i
n
e
l
a
m
Semi: İşitmesi
Tekvin: Yaratma
• Kuran’da İsmi sure ismi olmuş peygamberler
Kuran’da 25 peygamberin ismi geçmektedir. Bunlardan 6
tanesinin ismi sure ismi olarak tarihi süreçte verilmiştir.
Muhammed Suresi
Nuh suresi
Hud Suresi
Yusuf suresi
İbrahim Suresi
Yunus Suresi
• Kader: Allah’ın bütün kâinatta meydana gelecek
olayları külli iradesi ile bilip takdir etmesidir.
• Kaza: Kaderle belirlenmiş olayların yeri ve zamanı
geldiğinde gerçekleşmesine denir.
• Cüz-İrade: İnsanın kendisine verilen özgür iradesini
kullanarak iyi ya da kötü davranışlara karar vermesi.
Kurandaki Ayetlerin Genel Yapısı
Muhkem Ayetler: Ayetin ifade ettiği anlam kesinlikle
anlaşılırdır, ayrıca ciddi bir yorum gerektirmez.
Müteşabih Ayetler: Ayetin ifade ettiği ilk anlam mecazi olabilir
bunun için ayet hakkındaki inceleme hadis rivayetlerine
bakılarak peygamberin o konuda ifade ettiği bir anlam ve
uygulama varsa bunun yorumlanmasıdır (Kur’an’a göre bir
ayeti başka bir ayet, yani Allah açıklar. Bkz. Hud suresi 1-2).
Allah’ın isimlerine Esma-ül Hüsna (Güzel isimler) da denir.
Kur’an-ı Kerim: Doğru Bilgi- Doğru İnanç - Doğru Davranış
bilgisi sunarak dünya ahiret dengesini kurmayı amaçlar.
Meal: Ayetlerin farklı dile birebir en yakın anlama çevirme.
Tefsir: Ayetlerin derin anlamını sunabilmek için açıklama.
Müfessir: Tefsiri yapan İslami ilimlere de sahip olan tefsirciler.
Sünnetullah: Allah’ın külli iradesi ile oluşturduğu fizikselbiyolojik ve toplumsal yasaların hepsine denir.
Sünnet: Peygamberin yaptığı, söylediği, takdir (onayladığı) ettiği
her şeyine peygamberin sünneti diyoruz. Üç grupta ifade edilir.
1.Hadis (mana ve düşünce yüklü sözleri)-2.Fiili Sünnet (uygulama) 3.Takriri Sünnet (sahabelerin yaptığı davranışları onaylaması)
Hadis: Peygamberin mana ve düşünce yüklü sözleri. Bu sözler
hadis külliyatlarında yazılarak günümüze kadar gelmiştir.
Muhaddis: Peygamberin yanında hadisleri duyan sahabelere
hayatta iken ziyaret ederek birinci ağızdan bu hadisleri toplayan
yazan hadis alimleri. Bu muhaddislerin yazdığı hadis kitaplarına
Kütüb-i Sitte (altı kitap) ismi verilerek İslam toplumları İslami
bilgilere buradan ulaşmakta ittifak etmişlerdir. Bu altı kitabın
isimleri ise:
1.Sahihi Buhari
2.Sahihi Müslim
3.Sünen-i Tirmizi
4.Sünen-i Ebu Davud
5.Sünen-i Nesai
6.Sünen-i İbni Mace
Zarurat-i Diniyye (Dini Zorunluluklar)
İslam beş esası sağladığı zaman toplumun huzurlu olduğunu
savunur. Bu esasların gerçekleşmesini ayet ve hadislerle
delillendirerek insanlığa telkin eder.
(Aklın Dinin
Malın
Canın Neslin) korunması
ADeM CaN
Şer’i Deliller: Kuran-Sünnet-İcma (Konsensüs/Konsil)-Kıyas
(Fetvalar buna göre verilir).
Tevekkül: Yapılması gerek bütün çaba ve gayreti gerçekleştirdik
ten sonra oluşacak sonucu Allah’a havale etmek.
İbadetler: İstekli –samimi –gösterişten uzak-kolay ve güç
yetirebilecek düzeyde sürdürülmelidir.
Ehl-i Beyt: Peygamberimizin eş-çocuk-torun-damat gibi ev
halkına, aile bireylerine verilen isimdir (Peygamber hayatta iken)
Şu an peygamberin soyundan gelenleri ehli beyt olarak ifade
etmiyoruz.
Sadaka-i Cariye: Kişi öldükten sonra amelleri kesilir üç şey hariç:
Evladının ona yapacağı hayırlar-ölmeden bıraktığı ilim ve eserler
Salih amel: Faydalı olan iyi niyetle yapılmış dinle çelişmeyen her şey.
Mezhepler (11.Sınıf Konusu)
İtikadi-Siyasi Mezhepler
Ameli (fıkhi) Mezhepler
Haricilik (günümüze ulaşmamıştır)
Hanefilik
Şia (Şiilik)
Caferilik
Mu’tezile
Hanbelilik
Maturidilik
Malikilik
Eşari
Şafilik
Bütün mezhepler elbette bu kadar değil. Ancak bakanlığımızın
bastığı kitaplarda öğrencilerimize bu isimleri vermenin yeterli
olduğu görüşündedir. Sınavlarda da bu düzeyden soru gelecektir.
Kur’an’daki Ahiret ile ilgili kavramlar
Sur: İsrafil’in Kıyametin (son saat) kopmasına neden olacak şiddetli
ses çıkaracak olarak ifade edilen sura üfürmesi.
Ba’s: İkinci kez sura üfürülünce yeniden dirilme olayı.
Mahşer: Dirilmeden sonra hesap için toplanılacak ortamın adı.
Mizan: Ahirette dünyadaki yazılan amellerin amel sahiplerine ispat
edilmesi. Sevap-günah ölçüsünün sunulması.
Amel Defteri (kitabı): Dünyada iken yapılan amellerin kaydedildiği yer.
TASAVVUFİ YORUMLAR
Tasavvuf nefsi arındırma ahlakı güzelleştirme dini yaşama Allah ulaşma
(manen) çabasıdır. Peygamberden aldıkları Allah’ı daha iyi anma
düsturunu Ebubekir ve Ali efendilerimizden etkilenerek uygulamaya
çalışan insanlar tarihi süreçte önce bireysel sonra kurumsallaştı
diyebileceğimiz üç aşamalı değişimle günümüzde de devam eden İslam
düşüncesindeki tasavvufi yorumlardır.
Zühd dönemi (ilk dönem bireysel yaşam örnekleri)
Tasavvufi dönem: Tasavvufi düşüncenin oluşumlarının atıldığı
yorumlandığı Allah’ı anma düsturunun belirginleştiği dönem.
İmam Gazali-Hallac-Zünnun Mısri-Beyazıt-ı Bestami vb.
Tarikat dönemi: Fikirlerin oluştuğu ekollerin önde olanların ismi
ile anılan tarikatların oluşumu ve günümüze kadar gelmesi.
Ahmet Yesevi (Yesevilik) -Abdülkadir Geylani (Kadirilik) -Ahmet er
Rıfai (Rufailik)-Nakşibendilik (Bahauddin Naksibent) –Mevlâna
(Mevlevilik)-Yunus Emre-Ahi Evran-Hacı Bektaş (Alevilik-Bektaşilik)
Ahmet Yesevi: Divanı Hikmet.
Mevlâna: Mesnevi-Divan-ı Kebir-Mektubat-Fi hi ma fih-Meclis-i Seba
Hac-ı Bektaş: Makâlât (Dört kapı kırk makam: Şeriat-Tarikat-MarifetHakikat kapısı) (kırk makam bu dört kapı içinde detaylandırılır)
Alevilik de ibadet: Cem töreni (İkrar (söz verme) cemi)-Abdal Musa
cemi (barıştırma)-Görgü cemi (söz verip temizlenme) –Musahiplik cemi
(yol kardeşi) –Dardan İndirme cemi (ölenle helalleşme) –Düşkünlükten
Kaldırma cemi (yaşantısı kötü olanlara verilen ceza) türleri vardır.
Cemi dede yönetir, Semah saz ve nefes eşliğinde dönülerek yapılır.
Dua ve Gülbenk denilen dua türlerinde bolca tövbe yapılır. Muharrem
ayında 12 gün oruç tutulur. Su içilmez, eğlence yapılmaz.
Alevilikte kurban kesilirken Kurban tığlama duası yapılır, kurban etleri
dağıtma işine rıza lokması denir.
Ölen kişinin affı için DAR kurbanı kesilir. Yol kardeşliği için kesilen
kurbana da musahiplik kurbanı denir.
Ş ER'İ DELİLLER : İslam hukukçularının ortak kabul ettiği iki ana
kaynak Kur’an ve Sünnettir. İcma da farklı yorumlanmakla
beraber üçüncü ortak kaynak kabul edilir. Hanefi ve Şafiiler
kıyası, Şii Caferi mezhebi ise aklı, dördüncü kaynak olarak kabul
ederler. Dört çeşit deliller şunlardır.
1. Kur'an
2.Sünnet (Hadisler yoluyla) 3. İcmâ (İslam
bilginlerinin görüş birliği içinde bulundukları konular)
4. Kıyas (Birbirine benzeyen meselelerin, hükümlerinde de
benzerlik bulunması gerektiği düşüncesinden hareketle
oluşturulan yeni hükümler; örneğin içki yasağından hareketle
uyuşturucu kullanımının da dinen yasak ve haram olduğuna
hükmedilmesi vb.).
Ef'âl-i Mükellefîn nedir?
Mükellefiyet çağına giren her Müslümanın yapmak zorunda
olduğu bazı dinî vazifeler vardır ki, bunlara fıkıh ve ilmihal
kitaplarında "mükelleflerin yapacağı vazifeler" anlamına gelen
"Ef'âl-i Mükellefîn" denir. Bunlar 8'e ayrılır. Bu 8 fiilden ilk 5'i
yapılması; son 3'ü ise yapılmaması, yani terki istenen
vazifelerdir. Yapılması istenen fiillere "emir;" terki istenenlere
de "nehiy" adı verilir.
1. Farz 2. Vâcib 3. Sünnet 4. Müstehap 5. Mübâh 6.
Haram 7. Mekrûh 8. Müfsid
Farzlar iki kısıma ayrılır:
*Farz-ı Ayn: Bireysel görevler. Namaz kılmak, Oruç tutmak gibi.
*Farz-ı Kifaye: Cenaze namazı kılmak, Kuran-ı ezberlemek, Bir
toplumda bilim adamlarının bulunması, cihat etmek farz-ı
kifaye’dir gibi. Birileri yapınca diğerlerine zorunlu olmayan.
Vacip: İslam dininin kutsal kitabı olan Kur’an’da bulunmakla
birlikte “açıkça emredilmiş” olmayan emirlerdir.
Müstehap: "Sevilen, beğenilen" Nafile sadaka vermek, kuşluk
namazı kılmak gibi.
Mübah: Mükellefin yapıp yapmamakta tamamen serbest
olduğu işlerdir. Oturmak, yemek, içmek, uyumak gibi...
Mekruh: Haram olmayan, ancak harama yakın meseleler. Kötü
görülen işler denilebilir.
Müfsid: Başlanmış bir ibadeti keyfi olarak bozmak. Örneğin
oruçluyken bilerek yiyip içmek, namaz kılarken bilerek gülmek
gibi.
ŞİRK: Şirk kelime anlamı ortak koşmak demektir. Şirk tevhit
kelimesinin zıddıdır. Tevhit kuranı kerimin en çok üzerinde
durduğu konudur.
Kur'an-ı Kerîm'de; «Şirkin pek büyük bir günah ve zulüm olduğuLokman, 13, Kendisine şerik koşulmasını asla affetmeyeceği,
bundan başka olan günahları dileyeceği kimseler için affedeceği
bildirilmektedir. (Nisa, 48) Çünkü insan, Allah'ın yer-yüzündeki
halifesi (vekili)'dir. Zira yeryüzündeki her şey onun em-rine ve
hizmetine verilmiş, onun idaresine terkedilmiştir. Öyle ise nasıl
olur da kâinatı idare etmek için yaratılan insan, kendisi gibi veya
kendi hizmetinde olan şeylerin bazısını ilâh olarak kabul ederek
Allah'ı bırakıp, ona ibadet eder veya onları Allah'a şerik koşar?
Ölmeden önce iman edip tövbe edilirse şirk de affedilir.
Kefaret: işlenen bir günahın bağışlatılması, örtülmesi için şer-î
olarak verilen sadaka veya tutulan oruç demektir.
Kur’an’da, dört durumda kefaretin gerekeceği bildirilmektedir:
Kâtil keffareti, zıhar keffareti, yemin keffareti ve hacda
avlanma yasağını çiğneme keffareti (Nisa:4/92,
Mücadele:58/1-4, Maide:5/89, Maide 5/95)
Dinler: Üç tipte ifade edilir
*Hak dinler: Allah tarafından peygamber aracılığı ile iletilmiş
bozulmamış dinler. Örnek: İslam (Kitap verilen dinlerin
peygamberlerine RASÜL, kitap verilmeyen peygamberlere ise
NEBİ denir [Kur’an’da tam tersidir Bakara 213; A’raf 157;
Meryem 51, 54]).
*Muharref (bozulmuş) Dinler: Allah tarafından gönderilmiş
ama insanlar tarafından içeriği değiştirilmiş dinlere denir.
Örnek: Yahudilik.
*Batıl Dinler: İnsanlar tarafından uydurulan dinlerdir.
Örnek: Budizm, Satanizm, Sihizm, Taoizm vs…
-Hint Dinleri: “Ha Bu Çay Sicak” şifreleme
Hinduizm, Budizm, Caynizm, Sihizm
-Çin ve Japon Dinleri: “Tao! Konforum Şinto” J
Taoizm, Konfüçyanizm, Şintoizm(Japon)
Bu uzak doğu dinlerinin özünde savunulan ilkeler aslında ilahi
dinlere benzer, doğru görüşlü ve davranışta olma, basit hayat
yaşama, merhametli olma kibir ve günahtan uzak olma gibi
telkinleri vardır. Bazı önemli özellikleri şöyle sıralayabiliriz.
*Brahmanizm aslında Hinduizm’dir.
*Hinduizm’in birçok kutsal kitabı vardır. Vedalar, Brahmanalar
vb.
*Hinduizm kast sistemini savunur. Din adamları (Brahmanlar)
Hükümdarlar, Tüccar sınıfı ve çiftçiler, Köylüler ve işçiler diye
dört grupta toplum öngörüsü vardır. Sınıflar arası geçiş yoktur,
nasıl doğdun ise öyle yaşarsın. Ancak öldükten sonra ruh göçü
ile döndüğünde yeni bir sınıfta yer alabilirsin. (Reenkarnasyonu
savunurlar)
Hinduizm’de: Brahma yaratıcı-Vişnu Koruyucu-Şiva Yokedici
tanrıdır.
BUDİZM: Kurucusu Siddharta Gautama’dır. Lakabı Buda’dır.
Temel amaç NİRVANA’ya ulaşmaktır (Hırsın ve arzuların bittiği
son nokta). Buda (aydınlanma) puta tapınmayı yasaklamış ama
sonraki toplumlar onun heykellerini yaparak saygı göstermeye
başlamışlardır.
Kutsal kitabı TİPİTAKA’dır (Üç sepet anlamına gelir: Doktrindisiplin-budanın insan ve evren ile ilgili görüşleri)
CAYNİZM: Mahavira kurucusudur, Buda’nın çağdaşıdır.
Kurucusu tanrıdan bahsetmemiş olmasına rağmen
tapınaklarında tanrının heykelleri vardır. Tanrıya inanırlar.
Cennet cehennem kavramı ve ölümsüzlüğe inanırlar. Rahip ve
rahibelerle dini ritüellerini yaparlar.
SİHİZM: Guru Nanak kurucusu. Yukarıdaki dinler MÖ.den beri
varken sihizm 1400 MS. Yayılmaya başlamıştır. İslam Hindistan
topraklarına yayılınca İslam etkisinin de tesiri ile İslam & Hindu
sentezlemesi gibi bir din ortaya çıkmıştır. MONOTEİSTTİRLER.
Altın Mabet kutsaldır. Dua etmek ve elleri yıkamak vs. ibadettir.
Adi-Granth kitaplarıdır.
TAOİZM: Lao Tzu kurucusudur. Panteisttirler. Tabiat
tanrılaştırılmıştır. En eski Çin dinidir, maneviyata erdemli
olamaya vurgu ortak noktasıdır. TAO-TE-KİNG kitabı ana
felsefeleridir.
Tao: Yaratıcı ilke Te: İnsan Erdemi King: Kitap anlamındadır.
KONFÜÇYANİZM: En eski ve en büyük Çin dinidir. Evlenmeden
ve erkek evlat bırakmadan ölmek büyük günah sayılır.
Konfüçyüs n Beş Klasik-Dört Kitap isimli eseri ana felsefelerini
oluşturur.
Çin medeniyetini canlı tutma çabası denilebilir.
Beş Klasik: Değişiklikler-Tarih-Şiirler-Törenler-İlkbahar,
Sonbahar nameleridir.
Dört Kitap: Konfüçyüs konuşmaları-Büyük Bilgi-Orta yol
Doktrini-Mansiyus’un (Çin düşünürü) Sözleri
ŞİNTOİZM: Japonların milli dini Tanrıların yolu anlamındadır.
Tabiat güçlerine ve ruhlara tapınma vardır. En büyük tanrı
güneç tanrıçasıdır. El yüz ayak yıkanır mabede gidilir süs
eşyalarını karşısında diz çökülür ve ibadet tamamlanır. Rahip
kavramı da vardır. Evlenmeyi Şintoist rahipler cenazeyi Budist
rahipler idare eder. Bu yüzden Japonlar “Biz Şintoist doğarız,
Budist ölürüz.” derler. AİLE DİNDİR, EV İSE TAPINAKTIR.
Müslümanların bilmeleri, öğrenmeleri gereken ilimlere İslami
İlimler denir. İslami ilimler, “Akli” ve “Nakli” ilimler olmak üzere
ikiye ayrılır.
“Nakli ilimler" Tefsir, Hadis, Kelam, Akaid (inanç-akide), Fıkıh,
Tasavvuf gibi ilimlerdir. Bunlara “Din Bilgileri” de denir.
Bunlardan Akaid, Fıkıh ve Tasavvuf (Ahlak) ilimlerini, ihtiyaç
miktarınca öğrenmenin, kadın ve erkek, akıllı ve baliğ her
Müslümana farz-ı ayn, diğerlerini öğrenmenin ise farz-ı kifaye
olduğu, İslam alimlerince ifade edilmektedir.
“Akli ilimler” akıl ile incelenerek, tecrübe edilerek elde edilen
ilimler olup, nakli ilimlerin anlaşılmasına ve tatbik edilmesine
yardımcıdırlar. Bu bakımdan bunların da öğrenilmesinin farz-ı
kifaye olduğu belirtilmektedir. “Fen Bilgileri” de denilen bu
ilimler, matematik, mantık ve diğer deney ve incelemeye
dayanan ilimlerdir.
Ayetül-Kürsi: Allah’a imanı, en üst düzeyde ve insanın bütün
varlığına nüfuz edecek bir bilinç halinde anlatan ve
Peygamberimiz tarafından "Ayetlerin En Büyüğü" şeklinde
vasıflandırılan bu ayet, Bakara Suresi 255. Ayetidir. Ayetül-Kürsi
olarak isimlendirilmiştir. Anlamından soru gelebilir, oku…….
" O Allah ki, O’ndan başka ilah yoktur. O Hayy’dır (ezeli hayat
sahibi) Kayyûm’dur. (Varlığı kendisindendir) O’ nu ne uyku tutar
ne uyuklama. Göklerde ne var, yerde ne varsa hepsi O’nundur.
O’nun katında, O’nun izni olmadan şefaat edecek kim var? O,
kullarının geleceğini de bilir, geçmişini de. Kulları ise O’nun
ilminden, ancak O’nun dilediği kadar kavrayabilirler.
O’nun Kürsüsü (tahtı) gökleri ve yeri kaplamıştır; her ikisini de
görüp gözetmek O’na ağır gelmez. O pek yüce, pek büyüktür. "
Bazı Kavramlar:
Zahir: Görünen & Batın: Görünmeyen
Şirk: Yaratıcıya ortak koşma & Ahkam: Hüküm, karar
Kâfir: İnanmayı reddeden, küfür üzere olan ile aynı anlamda
Münafık: Kalben inanmayan-gizli inkârcı
Aforoz: Hıristiyanlık ve Yahudilikte, dinden ve cemaatten
uzaklaştırma cezası.
Akaid, akide: İslâm dininde inanılacak şeyler, iman bilgileri
Amel defteri: İnsanların dünyada iken yaptığı bütün işlerinin
yazıldığı ve Arasat meydanında herkese verilecek olan defter.
Arafat: Mekke-i Mükerrem’e şehrinin yirmi beş kilometre
güneydoğusunda bulunan ve haccın farzlarından biri olan
vakfenin yapıldığı mübarek yerin adı.
Mahşer: Yeniden dirilmenin ve hesap gününün başladığı
toplanma alanı.
Tevazu: Alçak gönüllülük; kendisini başkaları ile bir görmek
Milli Seciye: bir toplumun, bir milletin ahlakını, karakterini, ruhi
ve manevi özelliklerini ifade eder.
Arş: Allah Teâlâ’nın yarattığı en büyük varlık. Yedi kat göklerin
ve kürsînin üstünde olup, halk (madde) âleminin sonu, emr
(maddesizlik) âleminin başlangıcı.
Ashab: Peygamber efendimizi sağlığında peygamber iken bir ân
gören, eğer âmâ ise (gözleri görmüyorsa) bir ân konuşan büyük
ve küçük Müslümanlar.
Ba’s: Dirilme, diriltme, diriltilme. Kıyamet koptuktan sonra Allah
Teâlâ tarafından ölülerin diriltilmesi.
Bid’at: Peygamberimizin ve dört halifesinin zamanlarında
bulunmayıp da dinde sonradan meydana çıkarılan
Batıl: Fânî, geçici, devamlı olmayan, yok olan.
Haham: Sinagoglarda ibadeti yöneten din görevlisi.
Sinagog/Havra: halk evi", "küçük mabet", "dua ve ibadet yeri",
"Sabbat evi" gibi anlamlara da gelir.
Şabat: "İşi bırakmak" Musevi (Yahudi) dinine göre, Tanrı'nın
Evren'i yarattıktan sonra kutsadığı ve "yarattıklarını karşıdan
seyrettiği" yedinci gün anısına kutsal dinlenme günü sayılan
Cumartesi'nin adı. Musevi dininin en önemli günlerinden biri
olup bir bayram günü addedilir.
Tevhid: Allah Teâlâ’nın bir olduğuna inanmak, (Bütün ilahi
dinlerin en üst değeri)
On Emir: Musa’ya taş tablet üzerinde verildiği söylenen bir dizi
dini ve ahlaki öğretiler bütünüdür. Emirler.
1.Karşımda başka ilahların olmayacak.
2.Kendin için oyma put, yukarda göklerde olanın yahut aşağıda
yerde olanın yahut yerin altında sularda olanın hiç suretini
yapmayacaksın, onlara eğilmeyeceksin ve onlara ibadet
etmeyeceksin.
3.Yehova'nın, Rab'ın ismini boş yere ağıza almayacaksın.
4.Sebt gününü takdis etmek için onu hatırında tutacaksın. Altı
gün işleyeceksin ve bütün işini yapacaksın, fakat yedinci gün
efendin Rabb'e Sebttir. Sen ve oğlun ve kızın, kölen ve cariyen
ve hayvanların ve kapılarında olan garibin hiçbir iş
yapmayacaksınız. Çünkü Rab gökleri, yeri ve denizi ve onlarda
olan bütün şeyleri altı günde yarattı.
5.Babana ve anana hürmet edeceksin.
6.Öldürmeyeceksin.
7.Zina etmeyeceksin.
8.Çalmayacaksın.
9.Komşuna karşı yalan şahitlik yapmayacaksın.
10.Komşunun evine tamah etmeyeceksin, komşunun karısına
yahut kölesine yahut cariyesine yahut öküzüne yahut eşeğine
yahut komşunun hiçbir şeyine tamah etmeyeceksin.
Tebliğ: Dini yayma anlatma çabası. Peygambere farz olan görev.
Feraset/Firaset: Allah Teâlâ’nın, müminlere ihsân ettiği işlerin iç
yüzüne vâkıf olma kuvveti (6. his gibi bir şey)
Peygamberlerin Sıfatları:
1) Emanet (güvenilir olmak),
2) Sıdk (doğruluk),
3) Tebliğ,
4) Adalet (âdil olmak),
5) İsmet (hiç günah işlememek) [Kur’an’a göre hiç kimse
günahsız değildir. Örneğin Taha 121; Yusuf 110; Enbiya
87; Kasas 15; Muhammed 19; Abese 1-10],
6) Fetanet (diğer insanlardan daha akıllı olmak)
7) Emn-ül-azl: Peygamberlikten azl olunmamak atılmamak
Dikkat: Fetanet ile firaseti karıştırmayın
HAVARİ: İsa tarafından seçilen, üç yıl süren aleni hayatı
boyunca O'nunla beraber yaşayarak O'nun sözlerini dinlemiş
olan ve sonra da O'nun tarafından İncil'i tanıtıp yaymakla
görevlendirilmiş olan on iki kişiye Havari denilir.
YENİ AHİT: İncil’e verilen isim (Ahit-i Cedid de denir)
ESKİ AHİT: Tevrat’a verilen isim (Ahit-i Atik de denir)
KİTAB-I MUKADDES: Tevrat + İncil’e verilen ortak isim.
VAFTİZ: İnsana ilahi lütuf temin ederek onu her günahtan
alındırmak ve Hıristiyan dinine girmek için yapılan bir kutsama
ayinidir.
Zımmi: İslâm devletindeki gayr-i müslim vatandaş.
Zebur: Dört büyük kitaptan biri. Davud’a indirilen kitap.
Kefaret: Örtmek. Allah Teâlâ’nın bazı hususlarda kullarının
kusur ve günahlarını affetmek ve örtmek için vesile yaptığı
şeylerden her biri. Mesela: Yemin ettin, bozdun kefaret ödersin.
Suffe/Suffa: Gündüzlü ve yatılı olarak Müslümanlara hizmet
veren, tüm masrafları gönüllülerle karşılanan bir eğitim kurumu
Ashab-ı Suffe: İslam’ın Medine’de mescidde okuyan
öğrencileri.
İslam’da Sanat Dalları
Mimari, Edebiyat, Musiki, Hat, Tezhip, Ebru, Minyatür
Hat: Yazı yazma sanatına denir.
Hüsnühat: Güzel yazı demektir. Örnek: Camilerdeki isimler
Tezhip: Yazılan metni, levhayı, kitap cildini boya ve
yaldızla, motifle süsleme.
Minyatür: Küçük, renkli resim sanatıdır. Duygu yüklü
nesneldir.
Diyanet İşleri Başkanlığı Türkiye Cumhuriyeti Devleti, dileyen
vatandaşlarımıza Diyanet İşleri Başkanlığı aracılığıyla dinî
konularda hizmet götürmektedir. Başbakanlığa bağlı olan bu
kamu kuruluşu, İslam dini ile ilgili işlerin yürütülmesi, toplumun
din konusunda aydınlatılması ve ibadet yerlerinin yönetimi gibi
hizmetleri gerçekleştirmektedir (T.C. Anayasası, 136. Madde).
Din işleri, Osmanlı Devleti’nde Şeyhülislamlık makamı
tarafından yürütülmekteydi. Şeyhülislamlık, 1920 yılında
Ankara’da kurulan Birinci Meclis Hükümeti’nde “Şeriye ve Evkâf
Vekâleti” adıyla bakanlık olarak yer almıştır. 3 Mart 1924
tarihinde Halifelik ile birlikte Şeriye ve Evkâf Vekâleti de
kaldırıldı. Böylece halka din hizmetlerini sunan bir kurum
kalmamış oldu. Atatürk, “Din ve mezhep herkesin vicdanına
kalmış bir iştir. Hiçbir kimse, bir diğerini ne bir din ne de bir
mezhebi kabul etmeye zorlayabilir. Din ve mezhep hiçbir zaman
politika aleti olarak kullanılamaz.” Bu sebeple başbakanlığa
bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı kurulmuş, din işleriyle ilgili bütün
yetki ve görevler de bu kuruma devredilmiştir. Diyanet İşleri
Başkanlığına da Millî Mücadele’ye büyük katkıları olan zamanın
Ankara Müftüsü Börekçizade Mehmet Rıfat Efendi
getirilmiştir. Diyanet İşleri Başkanlığı; yurt içinde il ve ilçe
müftülükleri, Türk vatandaşlarının yoğun olarak yaşadığı
ülkelerde ise müşavirlik ve ataşelikler şeklinde teşkilatlanmıştır.
Diyanet İşleri Başkanlığının Yürüttüğü Kamu Hizmetleri
Fetva: Dinî konularla ilgili olarak çeşitli kişi ve kuruluşlarca
yöneltilen soruların cevaplanması.
Tebliğ: Vaaz, hutbe, konferans, seminer, kurs ve panel
gibi yollarla dinimizin anlatılması ve Müslümanların
aydınlatılmasına yönelik faaliyetler.
İbadet ve Cami: İmamet, hitabet, ezan, ikâmet,
mukabele, dinî gün ve gecelerde mevlit okunması ve özel
program düzenlenmesi, cemaatin din konusunda
aydınlatılması, isteyenlere Kur’an-ı Kerim ve ilmihâl
bilgilerinin öğretilmesi yanında camilerin bakımı.
Eğitim: Eğitim merkezlerinde din görevlilerinin hizmet
öncesi ve hizmet içi eğitim görmeleri. Kur’an kurslarında
Kur’an’ı yüzünden okuma ve ilmihâl bilgilerinin
öğretilmesi yanında isteyenlere hafızlık yaptırılması.
Yayın: Toplumun din konusunda aydınlatılması hususunda
yazılı, sesli ve görüntülü yayımların yapılması.
Din görevlileri: Müftü-İmam-Müezzin-Vaiz-Kur’an Kursu
öğretmeni-Gassal (ölü yıkayıcı)
Atatürk' ün İslamiyet’e Hizmetleri
Kur’an’ı ilk kez Türkçeye çevirtti, bastırdı ve ücretsiz dağıttırdı.
Kur’an‘ın bilimsel tefsirini yaptırdı, bastırdı ve ücretsiz dağıttırdı.
("Hak Dini Kur’an Dili" ismi ile 1936 da Elmalılı Hamdi Yazır).
İmam Buhari’nin sağlam hadislerinin çevirisini yaptırdı ve aynı
şekilde halka ulaşmasını sağladı.
Arapça okunan, dinleyenin anlamadığı, hutbe okuma işini
Türkçeye dönüştürdü. (1932)
Camilerin din görevlisi ihtiyacını karşılamak için imam hatip
okulları açtı.
İslam medeniyetinin eğitim kurumları
*Suffa (yukarıda açıklamıştık)
*Camiler, mescidler
*Küttablar Dini bilgi, okuma yazma, matematik gibi temel
bilgilerin verildiği ilköğretim-ortaöğretim gibi bir kurum
*Beytül Hikme (Bilgelik evi) Abbasilerde kurulmuş din ve
astronomi, matematik ilimlerinin gösterildiği kurumlar)
*Nizamiye Medresesi: Selçukluların kurduğu Din, edebiyat,
felsefe, astronomi, matematik ilimlerinin öğretildiği kurumlar.
*Medreseler: Sivas Gök, Erzurum Çifte Minareli Medrese gibi.
*Enderun: Dini ve beşerî ilimleri veren saray okulu
En Meşhur 10 Müslüman Bilim Adamı
*Farabi: 874-950Yılları arasında Ortadoğu da yaşadığı sanılan
Farabi çağında tam bilinememiş ve değeri anlaşılamamış ve
yaşadığı çağdan 200 sene sonra bilinmeye başlamıştır.
Matematik, Botanik, Tıp, Felsefe, Mantık ve Musiki alanında
eserler vermiştir.
*İbn-i Sina:980-1037 yılları arasında bugün ki Özbekistan
sınırlarında yaşamış olan İbni Sina tıp alanında mikrobun
varlığını keşfeden bilim adamı olup, 150’den fazla eser
bırakmıştır bunlardan 17 tanesi tıp ile alakalıdır. Felsefe ile de
görüşleri meşhurdur.
*Ali Kuşçu:1474-1525 yılları arasında yaşayan Ali Kuşçu
Astronomi ve Matematik dâhisi olarak bilinir. Özbekistan
sınırları arasında kalan Semerkant’ta doğmuştur.
*El Buruni:973-1051 yılları arasında yaşamış olan ve bugün
Özbekistan ve Türkmenistan arasında bir bölge olan Harezm de
doğmuş. Astronomi, Tarihçi, Botanikçi, Eczacılık uzmanı, Jeolog,
Şair, Mütefekkir, Matematikçi, Coğrafyacı ve Hümanist olarak
çok yönlü çalışmış olan bir bilim adamıdır. İlk kitabını 17 yaşında
yazmıştır. Kitaplarının adı ise ilginçtir. Boş geçen asırlardan
kalan eserler, Meskenler arasındaki mesafeyi düzeltmek için
Mekânların sonunu sınırlama, gibi
*Mimar Sinan: Kanuni devrinin en büyük mimarıdır. Osmanlı
İmparatorluğunun gelmiş geçmiş bilinen en büyük
mimarlarındandır.1489 1588 yılları arasında yaşamıştır. 99 yıl
hayatına binlerce eser sığdırmış ve 350 ye yakın eser yapmış
bunlardan 84 cami 52 mescit, 57 medrese, 35 küçük saray, 20
kervansaray vb. Mimar Sinan’ı anlatmakla bitiremeyiz.
*Kindi:9. yüzyılda yaşamış büyük İslam âlimi olan Kindi, ilk defa
pergel kullanan, sıvıların özgül ağırlıklarını bulan, felsefe, tıp,
ilahiyat, siyaset, matematik, astronomi, meteorolojiye,
psikolojiden diyalektiğe, optik, kimyanın da aralarında olduğu
20 den fazla farklı alanda 270 e yakın eser vermiş çok yönlü
İslam âlimlerinden bir tanesi
*Battani:859 929 yılları arasında yaşamış olan Battani bundan
1000 yıl kadar önce Matematikte Trigonometriyi bulan ve
Müslüman ve Astronomi ve Matematikçi olarak bilinmektedir.
Ayın güneş etrafında dönmesini 365 gün, 5 saat, 48 dakika 24
saniye olarak hesaplamıştır.
*Razi:865- 925 yılları arasında yaşamış olan Razi, Tahran
yakınlarında Rey de doğmuştur. Tıp, eczacılık, Simya gibi çok
alanda eserler vermiş bir İslam âlimi olup, ilk göz ameliyatını
yaptığı bilinmektedir.
*Sabit Bin Kurra:9. yy yaşamıştır. Matematik, Astronomi ve tıp
konularında çalışmalarda bulunmuştur. Diferansiyeli hesabını İlk
o hesaplamıştır. Parabol, Pisagor genel ispatını yapmıştır
*Nurettin Batruci: Modern astronominin kurucusu kabul edilir
ve bütün gezegenlerin iki kutuplu olduğu, gök cisimlerinin
hareketlerinin kutuplar arasında olduğunu, gezegenlerin günlük
dönüşlere sahip olduklarını, yıldızların bulunduğu gök
tabakalarının değişken olduğunu, gök cisimlerinin hareketlerinin
doğudan batıya doğru olduğunu v.b gibi birçok astronomi
gerçeğini bundan 800 sene önce tespit etmiş batılı ilim adamları
ise ondan 400 veya 500 sene sonra bunları fark edebilmişlerdir.
Download
Random flashcards
qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards