Uploaded by User5968

IMALAT YÖNTEMLERİ 2

advertisement
İMALAT YÖNTEMLERİ 2
MAK 3391
DR. ÖĞR. ÜYESİ MURAT KIYAK
Makine Malzemesi ve İmalat Teknolojisi
Anabilim Dalı
Bu sunumun hazırlanmasında
ulusal ve uluslararası çeşitli yayınlardan faydalanılmıştır
SUNUM 2 12/15.10.2020
https://avesis.yildiz.edu.tr/kiyak/
1
DÖKÜM YÖNTEMİ
Kalıp; kum, seramik yada metalden olabilir.
Böylece yöntem;
Kum Kalıba Döküm
Ahşap
Modelli
Kaybolan Modelli
Hassas
(Investment) Döküm
Metal Kalıba Döküm
Enjeksiyon Döküm
Pres Döküm
Savurma Döküm
Sürekli
Döküm
gibi sınıflandırılabilmektedir.
2
Kaybolan Model
(Polistiren Yöntemi)
3
Kaybolan
Modelle Dökümün
özellikleri
(Köpük)
 Bölme yüzeyi bulunmaz
 Modelin kalıptan çıkarılması gerekmez.
 Geleneksel kum kalıptaki gibi iki yarı kalıp
gerekmediğinden, kalıp yapımı basitleşir ve
hızlanır.





Maça gerekmez
Model tek parçalı olur
Tasarım özgürlüğü vardır.
Her döküm için yeni bir model gerekir .
Yöntemin ekonomikliği, büyük oranda model
yapım maliyetine bağlıdır
4
5
Döküm Yapılan Metal Kalıp Örneği
6
Metal Kalıba Dökümün
özellikleri
 Yüksek üretim hızı
 Dar toleranslar
 Mükemmel yüzey bitirme
 Mekanik özelliklerin iyileşmesi.
7
Basınçlı
Döküm
8
Basınçlı Döküm özellikleri

Yüksek üretim hızları (Saatte 500 parça yapılması
mümkündür)

Uygulamaları, silindir-pistonu ve diğer
mekanik bileşenleri kimyasal olarak
etkilemeyen, düşük sıcaklıkta ergiyen
metallerle sınırlıdır

Döküm metalleri: çinko, kalay, kurşun ve
magnezyum
9
Endüstriyel uygulamalarda en çok kullanılan döküm
yöntemlerinde imalat parametreleri
KUM KALIBA
DÖKÜM
BASINÇLI
DÖKÜM
HASSAS
DÖKÜM
Döküm sıcaklığı
Döküm hızı
Döküm sıcaklığı
Enjeksiyon basıncı
Kabuk ön ısıtma sıcaklığı
Kalıp Pişirme
Döküm sıcaklığı
Katılaşma zamanı
Kalıp sertliği
Nem oranı
Kalıp sıcaklığı
Piston hızı
Kalıp soğutma
sistemi
Geçirgenlik
Kalıp tasarımı
Malzeme etkisi
Kalıp tasarımı
Kalıp yüzey
kaplaması
Malzeme etkisi
Model tasarımı
Seramik çamur
hazırlama
Malzeme etkisi
10
KALIP VE MAÇA KUMLARININ
MUAYENE DENEYLERİ
Kalıp ve maça kumlarının muayenesi için
standart deney parçaları ile aşağıdaki
deneyler yapılır:
11
Gaz Geçirgenliği Deneyi
Birim hacimden birim
zamanda birim hacim
cinsinden kaçan hava
esas alınarak yapılır.
Belirli bir basınca kadar
sıkıştırılan hava standart
tüpteki numuneden
geçirilerek, parçanın
gösterdiği direnç
cm³/cm³.dak cinsinden
bulunur.
12
Geçirgenlik , sıcak havanın ve gazların kalıp dışına
çıkabilmesidir.
Gaz Geçirgenliği
ölçer
13
Kalıp Sertliği
Sertliğin ölçülmesinde
kalıp yüzeyine belirli
bir kuvvetle batırılmak
istenen bilyenin
batmasına karşı kalıp
malzemesinin
gösterdiği direnç
belirlenir.
14
DÖKÜM YÖNTEMİNE
YÖNELİK
PARÇA TASARIMI
15
16
17
18
Kesişmelerin Etkisi
Şekildeki örneklerde soğuma hızı farklı
olan bölgeler mevcuttur.
Burada katılaşmanın gecikmesi, boşluk
oluşumuna neden olmaktadır.
19
Bu gibi durumlarda boşluk oluşumunu
önleyecek iki çare vardır:
a)Diğer kısımlara nazaran yavaş soğuyan
bölgelere "ÇİL" koymak (pahalı olabilir)
(Çil, dökülen metal ile temas edecek şekilde
kum kalıpta uygun yerlere yerleştirilen
metal parçalar olup, o bölgedeki soğuma
hızını arttırıcı etki gösterirler).
b) Tasarım değiştirilerek keskin köşeler
yuvarlaklaştırılabilir veya ilk şekil,
imkanlar çerçevesinde, olumsuz etkisi
olmayan bir şekle dönüştürülür.
20
21
Döküm Hatalarının Oluş
Nedenleri
Döküm parçada istemeyen ölçü, şekil ve diğer
bazı olumsuzlukların bulunması halinde, hatalı
döküm olarak kabul edilir ve hatanın derecesine
göre, ya onarımı yapılır ya da hurda olarak
değerlendirilir.
Hataların nedenleri şunlar olabilir:
Parçada yönteme bağlı tasarım hatası
Model ve maçalarda hatalı tasarım,
Yolluk sistemi, besleyici, soğutucu, çıkıcı
uygulamalarında hata,
Kalıp ve maça kumunun uygun olmaması,
Sıvı metalin bileşiminin uygun olmaması,
Ergitme ve döküm tekniğinde hata.
22
Döküm Hatalarının Çeşitleri
1. Gaz boşlukları
2. Çukurluklar, çizgiler, pullar
3. Dart
4. Sıvı metalin kuma işlemesi
5. Kum düşmeleri
6. Sert bölgeler ve sertleşmiş noktalar
7. Soğuk birleşme ve eksik kalmalar
8. Kaçıklık
9. Çapak
10.Forsa ve sızmalar
11.Maçaların kalkması
12.Döküm parçalarda cüruf ve diğer yabancı
maddelerin bulunması
23
Gaz Boşlukları
Döküm anında kalıpta oluşan ve dışarıya
atılamayan gazlardan meydana gelir.
Daha çok döküm parçanın üst yüzeylerinde
görülür ancak parçanın iç kısımlarında da
olabilir.
Gaz boşluklarının büyük hacimli olanlarına
kofluk küçüklerine karınca-gözenek denir.
24
Gaz Boşluğu Oluş Nedenleri
• Kalıp kumunun neminin fazla olması,
• Kalıp havasının iyi alınmaması,
• Maçanın yaş olması,
• Yolluk çapının ve yüksekliğinin yeterli olmaması,
• ….
• ….
25
Dart
Sıvı metal, kalıp içindeki havayı ısıtır ve genleştirir.
Kalıpta oluşan gaz ve su buharı buna eklendiğinde
kalıptaki basınç değeri artar.
Sıvı metal, kalıp içerisinde bu basıncın etkisiyle
çalkalanır. Bu sırada bazı parçalar kalıptan koparak
yer değiştirir.
Sıvı metal, kalkan kum parçaları arasına girerek
katılaşır. Dart bir yüzey hatasıdır.
26
Dart Oluş Nedenleri
Meme sayısının gereğinden az olması,
• Yolluk sisteminin uygun yerden verilmemesi,
• Kalıp kumunun fazla nemli olması,
• Kalıp kumunun gaz geçirgenliğinin az olması,
•…
•…
27
Çapak – Forsa – Sızmalar
Dökümden çıkmış parçaların bölme
yüzeylerinde ince plakalar hâlinde döküm
fazlalıkları bulunur. Bunlara çapak denir.
Kalıpların ara kısımlarına sıvı metalin
girmesiyle de çapaklar oluşabilir.
28
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards