Türk Inkılapı Genel Özet Sunusu INDIRMEK IÇIN

advertisement
ATATÜRK İNKILÂPLARI
• Atatürk inkılâplarının amacı, Türk
toplumunu olabilecek en kısa sürede
çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine
çıkarmaktır.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
SİYASAL ALANDA İNKILÂPLAR
• Saltanatın Kaldırılması
•Ankara’da 23 Nisan 1920’de TBMM’nin açılmasıyla yeni bir Türk devleti
kurulmuştu.
•TBMM ilk anayasasını 20 Ocak 1921’de yürürlüğe koydu.Bu anayasanın
ilk maddesinde ‘’Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir.’’ maddesi yer
alıyordu.
•Bunun sonucu olarak egemenlik padişahtan alınıyor, doğrudan
doğruya halka veriliyordu.Yasama ve yürütme yetkisi ise milletin gerçek
temsilcisi olan TBMM’de toplanıyordu.
•TBMM,1Kasım 1922’de kabul ettiği bir yasayla saltanat ve halifeliği
birbirinden ayırdı ve saltanatı kaldırdı.Böylece ülke yönetimindeki ikilik
ortadan kaldırılmış oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Saltanatın Kaldırılmasının Önemi
ve Sonuçları
• Osmanlı devleti resmen ortadan kaldırılmış oldu.
• Padişah Vahdettin’in elinde yalnızca halifelik
yetkisi kaldı.
• Vahdettin 17 Kasım 1922’de İngilizlere sığındı
ve İstanbul’dan Ayrıldı.Bunun üzerine TBMM
toplanarak Osmanlı ailesinden Abdülmecit
Efendiyi halife olarak görevlendirdi.
• Saltanatın kaldırılmasıyla cumhuriyete giden
yolun önündeki en önemli engel ortadan
kaldırılmış oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Cumhuriyetin İlânı
• TBMM 1 Nisan 1923 tarihinde seçimlerin
yenilenmesi kararını aldı.11 Ağustos 1923’te
yeni bir meclis açıldı. Yeni açılan bu meclis,
Lozan Barış Antlaşması’nı onayladı.13 Ekim
1923 tarihinde Ankara’nın başkent olmasını
kabul etti.
• Bu tarihe kadar hükümetin adı TBMM hükümeti,
hükümetin başkanı da Meclis Başkanıydı. Devlet
başkanlığı yoktu. 27 Ekim 1923’te bakanlar kurulu istifa etti. Yeni hükümetin kurulabilmesi için
bakanların millet vekilleri tarafından tek tek
onaylayarak seçilmesi gerekiyordu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Hiçbir aday çoğunluğu sağlayarak bakan seçilemeyince hükümetin
kuruluşu gecikti.Ortaya çıkan bu rejim bunalımının giderilebilmesi
için, ana yasanın hükümet kuruluşu ile ilgili maddelerinin
değiştirilmesi gerekiyordu.
•Mustafa Kemal,cumhuriyetin ilanı için beklediği fırsatı
yakalamıştı.28 Ekim akşamı arkadaşlarıyla görüştü.İsmet Paşa ile
birlikte anayasada değişiklik öngören yasa tasarısı hazırlandı.
Mustafa Kemal’in TBMM’ye sunduğu yasa tasarısı kabul edilerek
29 Ekim 1923 günü cumhuriyet ilan edildi.
•Aynı gün Mustafa Kemal Meclis tarafından cumhuriyetin ilk
cumhurbaşkanı seçildi.
•3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen bir kanunla halifelik kaldırıldı ve
Osmanlı soyundan olanlar yurt dışına çıkarıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Halifeliğin Kaldırılmasının Önemi
• Daha sonra gerçekleştirilmesi düşünülen
inkılapların yolu açıldı.
• Cumhuriyetin kuruluş temelleri daha da
sağlamlaştırıldı.
• Devlet yapısını lâikleştirilmesi için çok
önemli bir adım atıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Türkiye’nin Yeniden İdari Teşkilatlanması ve
Ankara’nın Başkent Olması
• Türkiye’nin coğrafi ve ekonomik özellikleri
dikkate alınarak;tüm ülke illere, iller
ilçelere,ilçeler bucaklara,bucaklar da
köylere ayrıldı. İllere valiler, ilçelere
kaymakamlar, bucaklara da bucak
müdürleri atandı. Köy muhtarları ise köy
halkının oyları ile seçili.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•27 Aralık 1919 yılında Temsil Heyetinin
Ankara’ya gelmesi ile bu şehir çok önem
kazanmıştır.TBMM’nin burada açılması ve
Kurtuluş Savaşı’nın buradan yönetilmesi ile
Ankara yeni Türk Devleti’nin merkezi
olmuştu. İstanbul işgalden kurtarıldıktan
sonra,başkent konusu gündeme geldi.
•Askeri ve coğrafi özellikleri nedeniyle
Ankara’nın başkent olması için TBMM’ye bir
yasa teklifi sunuldu. Bu yasanın 13 Ekim
1923’te kabul edilmesiyle Ankara resmen
başkent
oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
Çok Partili Rejim Denemeleri
• Demokrasi, toplum yaşamında değişik görüşlere varlığını
kabul eder. Herkesin düşüncesine saygı gösterilir. Farklı
görüşler birlikte tartışılarak çözüm yolları aranır. Böylece
doğrunun bulunması kolaylaşır.
• Siyasi partiler ise aynı görüş ve düşünceleri paylaşan
insanların oluşturduğu örgütlerdir. Bu nedenle
demokratik mücadele ancak partilerle yürütülebilir. Siyasi
partiler,demokratik rejimlerde siyasi hayatın vazgeçilmez
unsurlarıdır.
• Bu nedenlerden dolayı Mustafa Kemal Paşa,çok partili
siyasi yaşama geçmek için çaba göstermiş,ilk siyasi
partiyi kendisi kurarak buna öncülük etmiştir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Kurulan Siyasi Partiler
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
1.Cumhuriyet Halk Fırkası
• Bağımsızlığın kazanılmasıyla tarihsel
görevini tamamlamış olan Anadolu ve
Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyetinin
yerine gelecek bir örgüt kurmak
gerekiyordu. Mustafa Kemal, bu görüşü
paylaşan kişilere 9 Ağustos 1923’te Halk
Fırkası’nı kurdu. Bu partiyle çok partili
yaşama geçişin ilk adımı atılmış oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Cumhuriyet ilan edildikten sonra Halk
Fırkası, Cumhuriyet Halkı Partisi adını
aldı.Partinin programı, Mustafa Kemal’in
yapmayı düşündüğü devrim ve yeniliklere
halka bu yolla duyurdu ve halkın desteğini
sağladı.
•Mustafa Kemal Büyük Nutku’nu(Söylev),
Cumhuriyet Halk Fırkası’nın ikinci büyük
kongresinde okudu(15-20 Ekim 1927).
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
2.Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası
• İnkılaplar yapılırken Mustafa Kemal ile bazı
yakın arkadaşları arasında görüş ayrılıkları ve
anlaşmazlıklar çıktı. Uygulanan ekonomik
politikayı benimsemeyen, yapılan kimi inkılapları
zamansız bulan bazı asker kökenli ve sivil millet
vekilleri 17 Kasım 1924’te yeni bir parti kurdular .
• Bu partinin kurucuları, Kurtuluş Savaşı’nın
kazanılmasında emeği olan bazı komutanlardı.
Kurdukları bu partiye Terakkiperver Cumhuriyet
Fırkası adını verdiler.Parti iyi niyetle kurulmuştu
ve temel amacı cumhuriyeti yaşatmak ve
geliştirmekti.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Bir süre sonra parti ileri gelenlerinin
hükümete yönelttiği demokratik eleştiriler
bazı kesimlerce yanlış değerlendirildi.
Bunun sonucunda doğu illerimizin
bazılarında ayaklanmalar çıktı. Bu
ayaklanmalar, çeşitli önlemler alınarak
bastırıldı. Çok partili hayata geçmenin
erkan olduğu anlaşıldığı için hükümet
aldığı bir kararlarla 3 Haziran 1925
yılında kapatmak zorunda kaldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Şeyh Sait Ayaklanması
• Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının kurulmasından
sonra,saltanat ve halifeliğin kaldırılmasını onaylamayan
bazı kişiler halkı kışkırttılar.
• Bu kişilere dışarıdan da destek sağlandı. Musul
sorununun görüşüldüğü sırada, Türk devletini zayıf
düşürmek isteyen İngiltere bu konuda etkili oldu. Çünkü
İngiltere Musul’u Türkiye’den koparmak istiyordu.
Cumhuriyet karşıtlarının ve İngilizlerin çabaları
sonucunda isyan çıktı.
• Şeyh Sait,’’din elden gidiyor’’diyerek hükümete karşı 13
şubat 1925’te ayaklandı.Ergani’nin Piran Köyü’nde
başlayan isyan,Elazığ ve Diyarbakır ‘a kadar yayıldı.
Hükümet, isyanı bastırabilmek için bazı bölgelerde
seferberlik ilan etti.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Gerekli kararların alınabilmesi için
hükümete olanak veren Takrir-i Sükun
Kanunu çıkarıldı. İsyan bastırılarak ele
başılar İstiklal Mahkemelerinde
yargılandı.Suçlu bulunanlar
cezalandırıldı.
•Bu ayaklanma, Cumhuriyetin
ilanından sonra rejime karşı girişilen ilk
ciddi ayaklanmaydı. Bu olay, Musul’un
Irak’a verilmesinde çok etkili oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Mustafa Kemal’e Suikast Girişimi
• Mustafa Kemal’i çekemeyen bazı kişiler,
cumhuriyete karşı olanlar, saltanat ve
hilafet yandaşları kendi aralarında işbirliği
yaptılar. Amaçları cumhuriyeti yıkarak
rejime kendi çıkarları doğrultusunda yön
vermekti. Engel olarak Mustafa Kemal
Paşayı görüyorlardı. Paşayı İzmir’e
yapacağı gezi sırasında öldürmeyi
planladılar.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Gezii planında olan bir
günlük gecikme, bu planı
açığa çıkardı(14 Haziran
1926). Suikastçılar
silahlarıyla birlikte yakalandı.
İstiklal Mahkemesinde
yargılandılar. Suçlu
bulunanlar gerekli cezaya
çarptırıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
3.Serbest Cumhuriyet Fırkası
• 1927’ yapılan genel seçimleri,Cumhuriyet Halk
Fırkasının adayları tam liste halinde kazandılar. Fakat,
hükümetin ekonomik karar ve uygulamaları bazı millet
vekilleri tarafında eleştirilerek yeni görüşler ortaya
atılıyordu.
• Mustafa Kemal,hükümetin denetlenebilmesi,değişik
görüş ve düşüncelerin ortaya çıkmasına fırsat
verebilmek için yeni bir partinin kurulmasını istedi.
Mustafa Kemal yakın arkadaşı Fethi Beyi cesaretlendirdi.
Bazı millet vekillerini bu partiye girmeye özendirdi. Fakat
onlardan cumhuriyete ve laiklik ilkesine bağlı kalmalarını
istedi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
•Fethi bey,12 Ağustos 1930 yılında
Serbest Cumhuriyet Fırkasını
kurdu. Cumhuriyete ve inkılaplara
karşı olanlar bu partiye girerek
amaçlarına ulaşmak istediler. Bu
partide kısa sürede amacından
saptırıldı. Tehlikeli olmaya başlayan
bu parti 17 Kasım 1930 yılında
kurucuları tarafından kapatıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Menemen Olayı
• Nakşibendi tarikatı mensuplarından Derviş
Mehmet, bazı cahil kişilerin başında
Menemen’e geldi.’’Şeriat isteriz!’’
haykırışlarıyla 23 Aralık 1930 yılında
ayaklanma başlattı. Bu olay cumhuriyete
ve inkılaplara karşı olanların, dini istismar
ederek çıkardıkları olaylardan biridir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Ayaklanmayı bastırmak isteyen öğretmen
Asteğmen Kubilay’ı isyancılar öldürdü.
Ayaklanma askeri birlikler tarafından
bastırıldı. Asiler askeri mahkemede
yargılanarak cezalandırıldılar.
• Menemen olayından sonra Mustafa
Kemal, çok partili yaşama geçmek için
ortamın şimdilik elverişli olmadığını anladı.
Bu alandaki çalışmalara ara verildi.
Türkiye’de çok partili yaşama ancak 1945
yılında geçilebildi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Anayasanın Kabul Edilmesi
(Teşkilat-ı Esasiye Kanunu)
• Yeni Türk devletinin ilk anayasası,
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’dur. Bu kanun
TBMM tarafından 20 Ocak 1921’de kabul
edilmiştir.
• Bu anayasaya göre, ‘’Egemenlik kayıtsız
şartsız milletindir.’’ Bu madde ilk kez, millet
devlet yönetiminde söz sahibi olmuştur.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Bir başka hükmü;’’Yasama ve yürütme yetkisi,
milletin tek ve gerçek temsilcisi olan TBMM’de
toplanır ve belirir.’’ maddesidir. Bu nedenle 1921
anayasası kuvvetler birliği anlayışını
benimseyen bir anayasadır. Kanunları TBMM
yapar ve uygular. Bu sistem, o dönemde
kararların kısa zamanda alınmasını ve
uygulamasını sağlamıştır.
• Bu anayasa devletin şekli ile ilgili açık bir madde
yoktu.29 Ekim 1923’te anayasanın birinci
maddesine ‘’Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir.’’
maddesi eklenmiştir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Anayasa, Kurtuluş
Savaşı’ndan sonra günün
koşullarına uygun olarak
yeniden düzenlenerek
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
adı altında yürürlüğe
konmuştur(20 Nisan 1924).
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Türk Medeni Kanunu ve
Türk Ceza Kanunu
• Medeni Kanun,evlenme,boşanma,miras,
aile hakları gibi konuları ele alan bir
kanundur.
• Medeni Kanun’un kabulüne kadar
‘’Mecelle’’denilen bir kanun yürürlükte
kalmıştır.Mecelle, Türk toplumunun
gereksinimlerine yanıt veremez duruma
gelmişti. Medeni Kanun,4 Ekim 1926’da
TBMM tarafından kabul edilerek yürürlüğe
girdi.
SANDIKLI İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
• Medeni Kanun’un kabul edilmesiyle ailenin
kuruluş ve işleyişi çağdaş,demokratik
kurallara bağlanmış oldu.
• Daha sonra Türk Ceza Kanunu, Borçlar
Kanunu,Türk Ticaret Kanunu gibi kanunlar
yeniden hazırlanarak yürürlüğe konuldu.
Böylece Türk hukuk sistemi cumhuriyet
ilkelerine uygun, çağdaş ve laik bir niteliğe
büründü.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
EĞİTİM VE KÜLTÜR ALANINDA
İNKILAP
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Tevhid-i Tedrisat (Öğretim Birliği
Kanunu ve Medreselerin Kaldırılması
• Osmanlı Devleti döneminde en yaygın eğitim
kurumları medreselerdi.
• Tanzimat döneminde,Avrupa düzeyinde okullar
açılmasına izin verildi. Kapitülasyonlara
dayanılarak açılan azınlık okulları ve yabancı
okullar vardı.
• Eğitimde bir bütünlüğün ve uyumun sağlanması
amacıyla yeni yasal düzenlemeler
yapıldı.TBMM, 3 Mart 1924yılında Tevhid-i
Tedrisat kanunu kabul etti.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Yeni Türk Harflerin Kabul Edilmesi
• 1927 yılında Latin harflerinden
yararlanılarak Türkçemizin yapısına uygun
günümüzde de kullandığımız yeni bir Türk
abecesi hazırladı.
• Yeni Türk abecesi 1Kasım 1928‘de TBMM
tarafından oy birliği ile kabul edildi. Harf
devrimi, çağdaşlaşma yolunda atılan en
önemli adımlardan biridir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Yeni Bir Tarih Anlayışı
• Mustafa Kemal, bir milletin oluşmasında tarih
birliğinin çok önemli olduğuna inanıyordu. Türk
tarihinin araştırılmasına önem verdi. Türk
tarihinin doğru kaynaklara ve belgelere
dayanılarak araştırılmasını istedi. Bu konuda
bilim adamlarını özendirdi.
• Yapılan araştırmaları daha bilimsel hale
getirmek için 1931 yılında ‘’Türk Tarihi Tetkik
Cemiyeti’ni kurdu. Bu cemiyet daha sonra ‘’Türk
Tarihi Kurumu’’ adını alarak çalışmalarını
sürdürdü.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Türk Dili ve Edebiyatı
• Türkçenin yabancı dillerin etkisinden
kurtarılması, dilimizin zenginliğinin
araştırılması ve dilimizin geliştirilmesi için
Mustafa Kemal 1932 yılında ‘’Türk Dil
Kurumu’’nu kurdurdu. Dil kurultayları
düzenletti. Yapılan bu çalışmalar, yazı ve
bilim arasındaki ayrılıkları ortadan kaldırdı.
Dil birliğinin oluşmasına büyük katkılar
sağladı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
TOPLUMSAL ALANDA İNKILAP
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Din Kurumlarının Düzenlenmesi
• Osmanlı devleti zamanında ülke çapında birçok
tarikat kurulmuştu. Her tarikatın
şeyhleri,dervişleri ve müritleri bulunuyordu.
Devletin ilk zamanlarında tarikatlar, halkı
aydınlatmak ve doğru yola yönlendirmek için
önemli hizmetler yaptılar. Osmanlı Devleti’nin
dağılma döneminde ise tekke, zaviye ve türbeler
bu amaçlarında uzaklaştılar.
• 30 Kasım 1925 çıkarılan bir yasayla tekke ve
zaviyeler kapatıldı;dervişlik, müritlik gibi unvanlar
da yasaklandı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Kıyafette Değişiklik
• Mustafa Kemal,Türk halkının giysi bakımından çağa
ayak uydurmak istiyordu.24 Ağustos 1925 yılında
Kastamonu ve İnebolu’da yaptığı gezide bu konudaki
düşüncelerini halka açarak şapkayı halka tanıttı.
• 25 Kasım 1925’te TBMM, şapka giyilmesi hakkında
kanunu kabul etti. Türk kadınları zamanla modern
giysileri benimsedi.
• Çıkarılan bir kanunla 1934 yılında din adamlarının ibadet
yerleri dışında dini kıyafetlerle dolaşmaları yasaklandı.
Sadece Diyanet İşleri Bakanı ve dinlerin yetkili kişilerin
özel kıyafetlerle dolaşmasına izin verildi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Takvim, Saat, Rakam ve
Ölçülerde Değişiklik
• Türkiye Cumhuriyeti takvim, saat, rakam ve ölçüleri
günün koşullarına göre değiştirmeye karar verdi. Bu
amaçla 26 Aralık 1925‘de bir kanun çıkarıldı.
• Bu kanunla Rumi ve hicri takvimlerin yerine miladi
takvim, Arap rakamları yerine uluslar arası rakam kabul
edildi. Bu kanun 1 Ocak1926 tarihinden itibaren
uygulamaya başladı. Hafta tatili de Cuma yerine Pazar
gününe alındı.
• 1 Nisan 1931 yılında kabul edilen bir kanunla ağırlık ve
uzunluk ölçüleri değiştirildi. Okka yerine kilo, uzunluk
ölçülerinden arşın,endaze, kulaç yerine metre kabul
edildi. Böylece hem yurt içinde bir ölçü birliği sağladı,
hem de uluslar arası ticaret ilişkileri kolaylaştı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Soyadı Kanunu
• Soyadı Kanunu’ndan önce çeşitli sorunlar
çıkıyordu. İsim benzerliği nedeniyle
kişilerin birbirleriyle ve devlet olan
ilişkilerinde zorluklar yaşanıyordu.
• 21 Haziran 1934 yılında kabul edilen
Soyadı Kanunu ile bu güçlükler sona
erdirildi. Unvan ve lakaplar yasaklandı.
TBMM,Gazi Mustafa Kemal Paşa Atatürk
soyadını verdi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Türk Kadınının Toplumdaki Yeri ve
Türk Kadınının Hakları
• Cumhuriyet dönemimde, aileye de büyük önem
verilirdi. Aile, toplumsal yaşamın temeli ve
milletin gücü olan temel bir kurumdur. Aile
yaşamındaki ilişkiler ne kadar uyumlu ise
devletin işleyişi de o kadar uyumlu olur.
• Toplumsal yaşamda kadın erkek eşitliği Medeni
Kanun kabul edilerek sağlandı. Atatürk’ün
çabalarıyla Türk kadını siyasi haklara kavuştu.
• Türk kadınları 1930 yılında belediye, 1933
yılında muhtar seçimlerine katılma haklarını
kazandı.1934 yılında ise millet vekili seçme ve
seçilme hakkını kazandı. Bu haklar sonucu Türk
kadını birçok Avrupa ülkesi kadınlarından daha
önce siyasi hakları kazanmış
oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
Sağlık Hizmetleri
• Yeni Türk devleti çıkardığı kanunlarla
sağlık kuruluşların sayısını artırdı ve sağlık
kuruluşlarını yurt genelinde yaygınlaştırdı.
• Doktor ve hemşire yetiştirmek için okullar
açıldı.
• Bulaşıcı hastalıklar çok yaygındı. Bu
hastalıklara karşı sistemli bir mücadele
başlatıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
EKONOMİ ALANINDA İNKILAP
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Mili Ekonominin Kurulması
• Yeni Türk devletinin ekonomik politikasını
ve kalkınma hedeflerini saptamak
amacıyla 17 Şubat 1923 yılında İzmir
İktisat Kongresi toplandı. İşçi, çiftçi, tüccar
ve sanayi temsilcilerinin katıldığı kongre
çalışmaları sonunda İktisadi Misak
(Ekonomi andı) kabul edildi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Tarım Alanında Gelişmeler
• Tarımı geliştirmek için önce köylünün durumunu
düzeltmek gerekiyordu.bu amaçla yeni önlemler
alındı.
• Aşar vergisi kaldırıldı.(17 Şubat 1925)
• Ziraat Bankasının çiftçiye verdiği kredi miktarı
artırıldı.
• Tarımın daha bilinçli yapılabilmesini sağlamak
için ziraat okulları kuruldu.
Bütün bu çabalar
sonucunda Türk tarımında önemli gelişmeler ve
üretim artışları sağlandı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Ticaret Alanında Gelişmeler
• Türk milletini ticaret alanında da söz sahibi
yapabilmek ve ticaretimizi milli çıkarlarımıza
uygun olarak geliştirmek için çaba harcandı.
• İş sahiplerine kredi imkanı sağlamak için ilk özel
banka olan İş Bankası kuruldu.
• 1 Temmuz 1926 yılında Kabotaj Kanunu kabul
edildi. Çıkarılan bu kanunla, Türk limanları
arasında yük ve yolcu taşıma hakkı Türk
denizcilerine verildi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Sanayi Alanında Gelişmeler
• Devlet büyük sanayi kuruluşlarını
kendi kurmaya çalışırken bir yandan
da özel teşebbüsü destekledi. 1926
yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi
Kanunu ile sanayi çalışmalarını
özendirdi.
• 1933 yılında Atatürk’ün devletçilik
ilkesi uygulamaya başlandı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• 1935 yılında yer altı zenginlik
kaynaklarımızın araştırılması için
Maden Teknik Arama Genel
Müdürlüğü(MTA) kuruldu.
• 1939 yılında Karabük’te ilk demir
çelik fabrikası kuruldu. Onu diğer
fabrikalar ve sanayi kuruluşları
izledi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
TÜRK ORDUSU VE MİLLİ
SAVUNMA
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Cumhuriyet döneminde ordumuzun günün
koşullarına göre geliştirilmesi için çalışıldı.
Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri olarak
yeniden örgütlendi.
• Bu çalışmalar sonucu ordumuz, içten veya
dıştan gelebilecek herhangi bir tehlikeye
karşı hazır duruma getirildi. Milli savunma
hizmetlerini yürütmek,ordumuzun
ihtiyaçlarını karşılamak,vatandaşların
askerlik görevlerini düzeltmek için Milli
Savunma Bakanlığı kuruldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
TÜRKİYE CUMHURİYETİ’NİN
DIŞ SİYASETİ
• Mustafa Kemal Atatürk,yeni Türk devletini
kurarken,milli sınırlar içinde özgür ve bağımsız
yaşama ilkesini birinci öncelik saymış ve bundan
kesinlikle taviz vermemiştir.
• Bu nedenle dış politikada,bağımsızlığa saygı ve
ilişkilerde devletlerin eşitliği ilkesini kabul
etmiştir. Devletler arası sorunların daima barışçı
yollardan çözülmesine büyük önem vermiştir.
• Barışın korunması için Atatürk’ün benimsediği
temel ilke, ‘’Yurtta barış,dünyada barış’’ilkesi
olmuştur.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
MUSUL SORUNU VE SONUCU
• Musul sorunu Lozan Konferansı’nda çözülemeyen bir
sorundur. Bu konferansta, Irak sınırımız Türkiye ile
İngiltere arasında görüşülüp karara bağlanmak üzere
sonraya bırakılmıştır.
• İngiltere konuyu Milletler Cemiyetine götürdü. TürkiyeIrak arasında bazı karışıklıklar çıkarttı. 1925 yılında Şeyh
Sait ayaklanması’nın çıkarılmasında etkin rol oynadı.
• Türkiye ile İngiltere arasındaki ikili görüşmeler
sonrasında 5 Haziran 1926’da Ankara Antlaşması
imzalandı.Türkiye-Irak sınırı çizilmiş oldu.
• Bu antlaşmaya göre;
a)Musul Irak’a ait olacak
b)Türkiye,Irak’ın petrol gelirinden 25 yıl süreyle %10 pay
alacak.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
BOĞAZLAR SORUNUVE
MONTRÖ SÖZLEŞMESİ
• 1933 yılından sonra dünyadaki bazı
gelişmeler yeni bir savaş belirtisi taşıyordu.
İtalya’nın Habeşistan’ı işgal etmesi,
Japonya’nın Mançurya’ya saldırması,
Almanya ve İtalya’nın silahlandırmayı
hızlandırması,Almanya’nın Ren Bölgesi’ne
asker göndermesi Türkiye’nin güvenliği için
endişe vericiydi.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Türkiye,Lozan Antlaşması’na katılan
devletlere birer nota göndererek Boğazlar
sorununun yeniden düzenlenmesini istedi.
İsviçre’nin Montrö şehrinde yapılan
görüşmeler sonunda Montrö Boğazlar
Sözleşmesi imzalandı.(20 Temmuz 1936)
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile Boğazlar
üzerindeki Türk egemenliği kesin olarak
sağlandı. Savaş tehlikesiyle karşı karşıya
kaldığı zaman yabancıyı savaş gemilerinin
boğazlardan geçişi ile ilgili karar verme yetkisi
Türkiye’ye bırakıldı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
BALKAN ANTANTI
• Birinci Dünya Savaşı sonunda imzalanan antlaşmalar
Avrupa’ya sürekli bir barış getirmedi. Özellikle Almanya ve
İtalya 1933 yılında sonra silahlanmaya hız verdiler.
• Almanya Orta Doğu’yu İtalya ise Balkanları etki altına almak
isteyen politikalar gütmeye başladı. Bu durumdan endişe
duyan Balkan ülkeleri,ortak tehlikeye karşı önlem almanın
yollarını aramaya başladılar.
• Türkiye,Yunanistan,Yugoslavya ve Romanya arsında
9 Şubat 1934’te Balkan Antantı imzalandı.
• Antlaşmanın amacı,ilgili devletlerin sınırlarını güvenlik altına
almak ve ortak bir tehlikeye karşı güç birliği yapmaktı.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
SADAKAT PAKTI
• İtalya’nın 1935 yılında Habeşistan’a saldırması
üzerine Doğu Akdeniz’de Orta Doğu’da barış ve
güvenlik iyice tehlikeye düştü.Türkiye, bu durum
karşısında İran,Irak ve Afganistan’la 8 Temmuz
1937 yılında Sadakat Paktı’nı imzaladı.
• Bu antlaşmanın amacı bölgede barış ve güvenliği
sağlamaktı.
• Türkiye bu antlaşmayla doğu ve güney illerin
sınırlarını güven altına almış oldu.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
HATAY SORUNU VE SONUCU
• Türkiye ile Suriye sınırı 20 Ekim 1921’de
Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması ile
çizilmişti. Hatay ise özel bir yönetim kurulması
koşuluyla Fransa’ya bırakılmıştı.
• Fransa, 9 Eylül 1936’da Suriye ile Lübnan
üzerindeki manda yönetimini kaldırdı. Bu
durumda Hatay’ın durumu belirsiz bir hale
geldi. Suriye,Hatay’ın kendi yönetimi altına
girdiğini savundu. Türkiye ise buna karşı
çıkarak Hatay sorununu Milletler Cemiyetine
SANDIKLI
İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
götürdü.
LİSESİ
• Milletler Cemiyetinin gözetiminde Türkiye ile Fransa
arasında görüşmelere başladı. Bu görüşmelerde
Hatay’ın geleceğine Hatay halkının karar vermesi
benimsendi. Daha sonra yapılan halk oylaması
Türkiye lehine sonuçlandı.
• Hatay’da bağımsız bir Türk devleti kurulması
kararlaştırıldı.2 Eylül 1938 günü bağımsız Hatay
Devleti kuruldu.
• Türkiye ile Fransa arasında yeni bir anlaşmayla
Hatay’ın Türkiye’ye katılması kararı verildi. Hatay
meclisi,Türkiye’ye katılma kararı aldı. Bu konu 29
Haziran 1939 günü TBMM’de görüşülerek kabul
edildi.daha sonra çıkarılan bir kanunla Hatay ili
kuruldu.
SANDIKLI
İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
TÜRKİYE’NİN JEOPOLİTİK
ÖNEMİ
• Türkiye’nin jeopolitik önemini artıran en önemli nedenler
şunlardır:
a)Türkiye,Asya ile Avrupa arasında bir köprüdür.
b)Stratejik bakımdan dünyanın kritik bir bölgesinde bulunur.
c)Üç tarafı denizlerle çevrilidir ve ılıman bir iklime sahiptir.
d)Orta Doğu petrolüne çok yakındır.
e)Zengin yer altı ve yerüstü zenginliklerine sahiptir.
f)Karadeniz’i Akdeniz’e bağlayan Boğazlara egemen
durumdadır.
g)Tarım üretimi,beslenme gibi gereksimi sağlayabilen bu
alanda ihracat yapabilen sayılı ülkelerden biridir.
h)Dünyanın güç dengelerini etkileyen stratejik bir öneme
sahiptir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
ATATÜRKÇÜLÜK
• TEMEL ESASLARI Mustafa Kemal Atatürk
tarafından belirlenen,devlet yaşamına, ekonomik
yaşama ve toplumun temel kurallarına ilişkin
gerekçi fikirlere ve ilkeler bütününe Atatürkçülük
denir.
• Atatürkçülüğün amacı,Türk ulusun bugün ve
gelecekte tam bağımsızlığa,huzur ve refaha
kavuşması,devlet yönetiminin millet egemenliği
esasına dayandırılması,aklın ve bilimin yol
göstericiliğine Türk kültürünün çağdaş uygarlık
düzeyinin üzerine çıkarılmasıdır.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Atatürkçülüğün Nitelikleri
• Atatürkçülüğü oluşturan ilkeler,hayalci değil
gerçekçidir.
• Atatürkçülük,milli birlik ve bütünlüğe önem verir.
• Atatürkçülükte düşünce ve vicdan hürriyetlerine
saygı ön plandadır.
• Yurtta dünyada korunmasını amaçlar. Tüm
insanlığın mutluluğunu ister.bu yolda çalışmayı
en önemli görev kabul eder.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Atatürkçü Düşüncede Milli Güç
Unsurları
Atatürkçü Düşünce Sistemi,Türk milletinin
yapıcı ve yaratıcı gücüne dayanmaktadır.
Milletin bütün bireylerine dayanan bu güç,
toplumumuzu birlik içinde tutmakta,
Atatürkçülüğü geliştirici bir nitelik
göstermektedir.Bu gücün unsurları şunlardır:
a)Siyasi güç
b)Ekonomik güç
c)Askeri güç
d)Sosyokültürel güç
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Atatürk İlkelerinin Ortak Özellikleri
• Atatürk ilkeleri,Türk toplumunun ihtiyaç ve isteklerinden
doğmuştur.Kabul edilmesinde ve benimsenmesinde dış
baskı ve zorlama yoktur.
• Atatürk ilkeleri,akla ve mantığa dayanır.
• Atatürk ilkeleri,anlam ve amaçları bakımından birbirini
tamamlayan bir bütün parçalarıdır. Bu nedenle onları
ayrı ayrı değerlendirmek yanlış olur.
• Atatürk ilkeleri, hem söz hem de uygulama ile
belirlenmiştir.
• Atatürk ilkeleri,Atatürkçü düşünce sisteminin temelidir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Atatürk İlke ve Esaslarının
Dayandığı Temel İlke
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Milli tarih bilinci
Vatan ve millet sevgisi
Milli dil
Bağımsızlık ve özgürlük
Egemenliğin millete ait olması
Çağdaş uygarlık düzeyinin üzerine çıkması
Milli kültürü geliştirme hedefi
Milli birlik ve beraberlik anlayışı
Türk milletine inanmak ve güvenmek
Ülkü bütünlüğü
Akılcılık (Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.) prensibi
Barışçılık (Yurtta sulh,cihanda sulh) prensibi
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
ATATÜRK İLKELERİ
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Cumhuriyetçilik
• Cumhuriyetçilik;devlet şekli olarak cumhuriyeti
benimsemek,onun gereklerini yerine getirmek,
cumhuriyeti korumak yüceltmek ve yaşatmak
demektir.
• Atatürk,cumhuriyeti, ‘’Halkın,halk tarafından,halk
için idaresidir.’’ biçiminde tanımlanmıştır.
• Eşitlik ilkesi,Türkiye Cumhuriyeti’nin temelini
oluşturur. Herkes cumhuriyet yönetimin
olanaklarından ırk,din,dil ve cinsiyet farkı
gözetilmeksizin eşit olarak yararlanır.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Anayasamızın ilk maddesinde devlet
şeklinin cumhuriyet olduğu ve niteliklerinin
neler olduğu yazılmıştır. Bu hükümlerinde
değiştirilmeyeceği ve değiştirilmesinin dahi
teklif edilemeyeceği anayasamızda açıkca
belirtilmiştir.
• Atatürk, ‘’Cumhuriyeti biz kurduk;onu
yükseltecek ve devam ettirecek sizsiniz.’’
diyerek cumhuriyeti Türk gençliğine
emanet etmiştir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Milliyetçilik
• Atatürk’ün milliyetçilik ilkesi,milleti içtenlikle
sevmek,çağdaş bir toplum olarak yüceltmek
ve onun uğruna hiçbir fedakarlıktan
kaçınmamak anlayışına dayanır.Bu anlayışta
,insan kişiliği en üst düzeyde yerini bulur.
• Atatürk’ün cumhuriyetçilik anlayışı insana ve
insanlığa büyük değer verir. Dünya milletleri
arasında karşılıklı dostluk ve saygıyı öngörür.
Barışçı ve insancıdır
• Atatürk milliyetçiliği laiktir. İnsan haklarına
saygılıdır. Irkçılığı reddeder. Tüm insanlığın
refahından
ve mutluluğundan
yanadır.
SANDIKLI
İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
Halkçılık
• Atatürk’ün halkçılık ilkesine göre,toplumda sınıf
ayrımı yoktur. Meslek ve çalışma grupları vardır.
Hiçbir meslek grubuna ayrıcalık tanınamaz.
• Anayasamızda bulunan;hiçbir kişiye,aileye,
zümreye veya sınıfa ayrıcalık verilmeyeceğine
ilişkin hüküm, bu konuda çıkarılan yasaların özünü
oluşturur.
• Halkçılık ilkesinde, ‘’devlet halk için’’ görüşü
egemendir. Bu ilke devletin ve vatandaşların
karşılıklı hak ve görevlerini düzenler. Devlet,
vatandaşların refah mutluluğunu sağlamakla
görevlidir. Vatandaşlar arsında dayanışma ve iş
bölümü öngörür.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Devletçilik
• Devletçilik ilkesi,ekonomik bakımdan
kalkınma için tutulacak yolu, izleyecek
yöntemleri belirleyecek esaslardan biridir.
Devletçilik ilkesine göre kalkınmanın asıl
kaynağı insandır.
• Bu ilkenin asıl hedefi,milli ekonomiyi
sağlayan sağlam temeller üzerine
oturtacak düzenlemeler yaparak Türk
milletinin refah ve mutluluk düzeyini
yükseltmektedir.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
• Ülkemizde devletçilik,karama ekonomi
biçiminde gelişme göstermiştir. Devlet
vatandaş işbirliğini öngören bu ekonomi
biçiminde,devlet işletmeciliği ve özel
teşebbüs işletmeleri bir arada
bulunmaktadır.
• Devlet,özel girişimcileri teşvik eder,
destekler. Özel teşebbüsün gücünü aşan
işleri devlet yürütür. Bazı işler ise devlet ile
özel teşebbüsün iş birliği ile yapılır.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Laiklik
• Laiklik, din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasıdır.
Devletin din kurallarına göre değil, aklın ve bilimin
ışığında,toplumun ihtiyaçları göz önünde bulundurularak
düzenlenen hukuk kuralları ile yönetilmesidir.
• Atatürk’e göre din bir vicdan desteğidir. Dine saygı, inanan
kimsenin haklarına saygının bir sonucudur. Laik bir
toplumda devlet,tüm dinler ve mezhepler karşısında eşit
uzaklıkta durur,tarafsız kalır. Dinler ve mezhepler arasında
ayrım yapmaz. Ülkede yaşayan vatandaşların dinsel
inancına ve vicdanına karışmaz.
• Laiklik tüm insanlara din,vicdan ve ibadet özgürlüğü tanır.
Herkes dini inanış ve ibadetinde serbesttir. Kimse dini ibadet
yapmaya zorlanamaz. Dini inançlar nedeniyle de
kınanamaz.
SANDIKLI
İMAM HATİP
RECEP ÇETİN
LİSESİ
İnkılapçılık
• İnkılapçılık,ileriye ve gelişmeye yönelik bir anlam
içerir. Atatürk’ün inkılapçılık anlayışı ise, eskiyi, iyiyi
ve güzeli koyma çabasıdır.
• Bu anlayış,bilim ve tekniğinde sürekli bir
çağdaşlaşmayı öngörür. Bu nedenle yapılacak
atılımlarda tereddüt ve şüphe yerine, inanç ve kesin
kararlılık bulunmaktadır.
• İnkılapçılık ilkesi,yapılmış inkılapları korumaktan
çok,aklın,bilimin ve teknolojinin rehberliğinde daima
ileri doğru geliştirilmeyi öngörür.
SANDIKLI İMAM HATİP
LİSESİ
RECEP ÇETİN
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

Create flashcards