GİRİŞ Bulanık mantık, bulanık küme teorisine dayanan matematiksel

advertisement
GİRİŞ
Bulanık mantık, bulanık küme teorisine dayanan matematiksel bir disiplindir. Bulanık
mantığın babası olarak tanınan Azeri asıllı Amerikalı bilim adamı Prof. Lütfi Zadeh (Lütfü
Askerzade) tarafından bu matematiksel modelleme yaklaşımı geliştirilmiştir. 1965’de
yayınladığı bir makaleyle bulanık mantık veya bulanık küme kuramı adı verilen bu
hesaplama yöntemini tanımlamıştır.
Bulanık mantığı insan düşünüşünün matematiksel olarak modellemesi şeklinde
isimlendirebiliriz.
Boolen mantığı olarak bilinen 0 – 1 (var – yok) mantığı insan düşünce sistemini yeterli
şekilde ifade edememektedir.
Bulanık mantık var-yok mantığının aksine iki seviyeli değil, çok seviyeli işlemleri kullanır.
Zadeh bu çok seviyeli işlemlerin gereğini şu saptamaya dayandırır:
İnsan düşüncesinin çoğunun kesin olmadığı
Kesin olmayan dilsel bilgilere bağlı olarak etkili kararlar almak insan düşünüşünün
belirgin özelliklerindendir
Örneğin hızlı araç kullanan bir sürücü kırmızı ışık yandığında ne mesafeyi, ne de ne
oranda fren yapması gerektiğinin ölçüsünü net olarak bilmediği halde,
deneyimlerine dayalı bir davranışla durmayı başarır ( Eğer iyi bir sürücü ise).
Zadeh bulanık mantığın genel özelliklerini şöyle ifade eder;
•
•
•
•
•
•
Kesin değerlere dayanan düşünme yerine, yaklaşık düşünüş kullanır
Herşey [0-1] aralığında belirli derece ile gösterilir
Bilgi çok, az, biraz, normal, gibi dilsel ifadeler şeklinde işlenir
Sonuç olarak dilsel ifadeler arasında tanımlanan kurallar ile belirlenir
Her mantıksal sistem bulanık olarak ifade edilebilir
Bulanık mantık matematiksel modeli çok zor elde edilebilen sistemler için çok
uygundur
Bazı sistemlerde modelleme doğru şekilde yapılsa bile bu sistemi denetlemek için
denetleyici tasarımında oldukça karmaşık problemlerle karşılaşılabilir ya da maliyet yüksek
olabilir. Ya da bilinen denetim yöntemlerinin karmaşık ve doğrusal olmayan sistemlere
uygulanması mümkün olmayabilir.
Böyle durumlarda genellikle sistem hakkında uzman bir kişinin bilgi ve deneyimlerinden
yararlanma yoluna gidilir. Bu yaklaşım bulanık mantığın işleyişine de çok uygundur.
Uzmandan alınan dilsel yaklaşımlar/sonuçlar kolayca bulanık mantık işleyişinde
kullanılabilir.
Bulanık mantığın ilk uygulaması 1974’de buhar makinesinin denetiminde Mamdani
tarafından yapılmıştır.
Günümüzde bu yaklaşım tüm disiplinlerde kullanım alanı bulmaktadır.
Bulanık mantıkla denetimin üstünlükleri;
• İşleyişinin insan düşünüşü tarzında olması
• Matematiksel modele ihtiyaç duymaz, doğrusal olmayan sistemlerde iyi sonuç verir
•
Uygulamaların daha hızlı bir şekilde sonuca ulaşmasını sağlar.
Sakıncaları;
• Kuralların uygun şekilde belirlenmesi için uzman deneyimine ihtiyaç duyar. Kuralları
ve üyelikleri tanımlamak kolay olmayabilir.
• Üyelik fonksiyonlarının belirlenmesinde kesin sonuç veren bir yöntem ve öğrenme
yeteneği yoktur. En uygun yöntem deneme yanılmadır. Bu sebeple uzun zaman
gerekebilir.
• Kararlılık, gözetlenebilirlik ve denetlenebilirlik analizinin yapılamaması bu yöntemin
en temel sorunudur.
Download
Random flashcards
qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards