özel ege lisesi çevre konulu dergi hazırlama

advertisement
ÖZEL EGE LİSESİ
ÇEVRE KONULU DERGİ HAZIRLAMA
HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER:
Aslı Turan
Can Tücer
Mehmet Bakırcıoğlu
Yiğit Katgı
Sibel Gülse Çelik
Bartu Korkut
DANIŞMAN ÖĞRETMEN: Leyla Atalay Gökoğlan
İZMİR
2017
İçindekiler
Dünyanın En Yeşil 10 Ülkesi
Dünya Çevre Günü
Sivil Toplum Kuruluşları
Tema Vakfı
Yeşiliz Dergisi
Genç Tema
Doçev 20 Yaşında
Özel Ege Lisesi Doğaya Ne Kadar Duyarlı
Karikatürler
2016 Yılında Yaşanan Doğa Olayları
Yavaş Lorisler
Bisiklet ve Bisiklet Yarışları
Gökkuşağı
Çevre Nedir?
Dünyanın En Büyük Hayvanları
Küresel Isınma
Tarımda Zehirli İlaçlama
1
Söz konusu çevre olunca bu ülkeler sınır tanımıyor! 25 farkı kategorinin ortalamasında
derece alan bu ülkeleri gelin fiziksel olarak inceleyelim…
1.İZLANDA
PUAN: 93.5
İzlanda
Atlas
güneydoğusu
Okyanusu'nun
ile
Grönland'ın
kuzeyinde
İskandinavya ve
Britanya
Adası'nın
kuzeybatısında yer alan bir ada ve Avrupa ülkesi.
Atlas Okyanusu'nun kuzeyinde volkanik bir ada üzerinde
kurulmuş ve çevresindeki birçok küçük adadan meydana
gelmiş bir devlet. En yakın komşusu Grönland olup 350 km
uzaktadır. Diğer komşuları Norveç 1050 km, İskoçya 800 km uzaklıktadır.
2.İSVİÇRE
PUAN: 89.1
İsviçre, resmî adıyla İsviçre Konfederasyonu, federal otoritelerin
merkezi
Bern ile
birlikte
cumhuriyet. Batı Avrupa'da
Almanya,
batısında
26
kantondan oluşan federal
bulunan ülkenin kuzey sınırında
Fransa,
güneyinde
doğusunda Avusturya ile Lihtenştayn yer alır.
3. KOSTA RİKA
PUAN:86.4
Kosta
Rika,
bir Orta
Amerika ülkesidir.
Kosta
Rika
adı
İspanyolcada zengin sahil anlamına gelmektedir. Kuzeyde Nikaragua,
güneydoğuda Panama ile
doğusunda
ise Karayip
komşudur.
Batısında Büyük
Denizi vardır.
Büyük
Okyanus,
Okyanus'taki
toprağı Cocos Adası Ulusal Parkı dolayısı ile Güney Amerika
ülkesi Ekvador'a komşu sayılmaktadır. Ayrıca Kosta Rika, ordusu
bulunmayan az sayıdaki ülkelerden biridir.
2
İtalya
ve
4. İSVEÇ
PUAN: 86.0
İsveç veya
olarak İsveç
resmî
Krallığı,
Kuzey
Avrupa'daki İskandinavya yarımadasında yer alan bir ülkedir. Ülkenin
sınır komşuları batı ve kuzeyden Norveç, doğudan ise Finlandiya'dır.
İsveç
bunun
dışında
güneyinde
yer
alan Öresund
Köprüsü ile Danimarka'ya bağlıdır.
5. NORVEÇ
PUAN: 81.1
Norveç, Kuzey Avrupa'da bulunan İskandinav Yarımadası'nın
batısında
bir
ülkedir. Finlandiya, İsveç ve Rusya
Federasyonu ile komşu olan ülkenin batıda Atlas Okyanusu'nun
bir
kolu
olan
Norveç
Denizi'ne
kıyısı
vardır.
Kıyıları
binlerce fiyordla çizilmektedir.
6. MAURİTİUS
PUAN: 80.6
Mauritius ya
da
resmî
adıyla Mauritius
Cumhuriyeti, Afrika kıtasına bağlı bir ada ülke konumunda
doğusunda Hint
olup, Madagaskar'ın
Okyanusu'nun
güneybatı kısmında yer almaktadır. Ülkenin başkenti Port
Louis'dir.
7. FRANSA
PUAN: 78.2
Fransa, ya da resmî adıyla Fransız Cumhuriyeti, ana
kara toprakları Batı Avrupa'da bulunan ve dünyanın
pek
çok
ülkedir.
3
bölgesinde denizaşırı
toprakları olan
bir
Kıta Fransası, güneyde Akdeniz'den kuzeyde Manş Denizi ve Kuzey Denizi'ne, doğuda Ren
Nehri'nden batıda Atlas Okyanusu'na kadar yayılan topraklarda yer alır. Fransızlar, ülkelerini
topraklarının biçiminden ötürü Altıgen olarak adlandırırlar.
8. AVUSTURYA
PUAN:78.1
Avusturya ya da resmî adıyla Avusturya Cumhuriyeti, Orta
Avrupa'da denize kıyısı olmayan, dokuz eyaletten oluşan
ülke. Batıda Lihtenştayn ve İsviçre,
güneyde İtalya ve Slovenya,
doğuda Macaristan ve Slovakya, kuzeyde
ise Almanya ve Çek Cumhuriyeti ile komşudur.
9. KÜBA
PUAN: 78.1
Küba, resmî olarak Küba Cumhuriyeti, Karayiplerde bir ada
ülkesi. Küba, Isla de la Juventud ve birçok takımadaların yanı
sıra, başlıca Küba adasından oluşur. Havana, Küba'nın en
büyük şehri ve ülkenin başkentidir. Santiago de Cuba ikinci
en büyük şehirdir. Küba'nın kuzeyinde Birleşik Devletler
(150 km
uzaklıkta),
güneyinde Cayman
batısında Meksika, Bahamalar,
Adaları ve Jamaika
ve
güneydoğusunda Haiti ve Dominik Cumhuriyeti uzanır.
10.KOLOMBİYA
PUAN: 76.8
Kolombiya ya da resmî olarak Kolombiya Cumhuriyeti, Güney
Amerika'da yer
alan bağımsız,
üniter
ve
anayasal
bir
cumhuriyettir. 32 alt bölümden oluşmaktadır. Başkenti, ülkenin
orta bölümünde yer alan Bogotá şehridir.
4
5 Haziran Dünya Çevre Günü:
Birleşmiş Milletler, 2010 yılını Uluslararası Biyolojik Çeşitlilik Yılı ilan etti. Dünya
üzerindeki biyoçeşitliliğin korunmasının önemine dikkat çekmek üzere 2010 yılı Dünya
Çevre Günü’nün ana konusu “Birçok Tür, Bir Tek Gezegen, Bir Tek Gelecek” olarak
belirlendi.
5
Çevreye Yardımcı
Sivil Toplum Kuruluşları
Ülkemizde ve dünyada çevre ile ilgilenen birçok sivil toplum kuruluşu bulunmaktadır. Bu
kuruluşlar topladıkları bağışların da yardımıyla çevre ile ilgili sorumluluklar üstlenerek
çevrenin korunmasına yardımcı olmaya çalışmaktadırlar.
Ülkemizde, Türkiye Erozyonla Mücadele, Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı
(TEMA Vakfı), Çevre ve Kültür Değerlerini Koruma ve Tanıtma Vakfı (ÇEKÜL), Deniz Temiz
Derneği, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD) gibi birçok sivil toplum kuruluşu çevre için
hizmet vermektedir.
6
Çevre
ve
Koruma
ve
Kültür
Değerlerini
Tanıtma
Vakfı
(ÇEKÜL):
ÇEKÜL ülkemizin doğal, tarihsel ve
kültürel varlıklarını korumak amacıyla 1990 yılında bir vakıf olarak kuruldu. Kuruluşundan
itibaren doğa-kültür-insan arasındaki yaşamsal uyumun savunucusu olan ÇEKÜL, “Doğa ve
Kültürle Varız” sloganıyla yaşama geçirdiği proje ve programlarla, en küçük yerleşmeden
ülke bütüne açılan bir yaklaşımı benimsedi.
7 Ağaç Ormanları
ÇEKÜL’e ait 7 Ağaç Ormanları’nda yaklaşık olarak 900.000 kişinin verdiği destek ile birlikte
yaklaşık 4 milyon ağaç ile Antalya, Bursa, Bilecik, Çanakkale, Diyarbakır, Edirne, Elazığ,
İstanbul, İzmir, Kars, Kocaeli, Mardin, Muğla, Sivas, Şanlıurfa ve Van şehirlerinde büyümekte
olan fıstık çamı, kızılçam, karaçam, akçaağaç, ardıç, akasya, huş, sedir, servi, meşe ve ceviz
ağaçları 7 Ağaç Ormanları’nda bir araya gelmiştir.
7
DenizTemiz Derneği
(TURMEPA)
Deniz Temiz Derneği ya da
diğer
adıyla
TURMEPA,
ülkemizin kıyı ve denizlerinin
korunmasını
sağlamak
ve
gelecek nesillere temiz denizlerle çevrili yaşanabilir bir Türkiye bırakmak amacıyla, 8 Nisan
1994 yılında Rahmi M. Koç'un başkanlığında, Deniz Ticaret Odası ve bir grup deniz
sevdasıyla birlikte başlatılmış bir sivil toplum hareketidir, sivil toplum kuruluşudur.
Kurulduğunda 29 üyesi olan TURMEPA, bugün; 350'si kurumsal olmak üzere 1000'e yakın
üye sayısına ulaşmış bir sivil toplum kuruluşu olarak, Hopa’dan İskenderun’a (adalar dâhil)
kadar uzanan yaklaşık 8.333 km'lik kıyı şeridinde şube, bölge koordinatörlükleri ve
gönüllüleriyle denizleri yaşatma ve temiz tutma çabalarına devam etmektedir.
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği (TTKD)
Türkiye Tabiatını Koruma Derneği özellikle
dağlar, ormanlar, tarım alanları, toprak ve su
kaynakları olmak üzere, ülkemizin sahip
olduğu tüm doğal kaynaklarının biyolojik
çeşitliliğini
ve
ekosistem
bütünlüğünü
koruyarak kalkınma amaçlı kullanılmasını
amaçlamaktadır.
Bunun dışında dernek kent, çevre ve kalite konularında halkı bilinçlendirmek amacıyla kent
tabiatını koruma amaçlı eğitim, panel, seminer gibi etkinlikler düzenleyerek engellilerin,
çocukların ve gençlerin, kadınların, köylülerin ve çiftçilerin, sanayici, turizmci ve sporcuların
çevre ve kültürel değerler konusunda bilinçlendirilmesini ve eğitilmesini sağlamaktadır.
8
Dernek; çevre dostu tarımsal
uygulamalar, kırsal kalkınma
amaçlı faaliyetler,
ve
çevreye
karşı
engellenmesine
projeler
ve
hayvana
şiddetin
yönelik
etkinlikler
yürüterek ülkemizdeki yaşamı
etkileyen
çevre
kirliliğini
engelleme amaçlı faaliyetler
de göstermektedir.
Türkiye Çevre Koruma Vakfı
Derneğin amacı insanın, insan sağlığının ve çevrenin korunması
ve iyileştirilmesi, kırsal ve kentsel alanlarda arazinin ve doğal
kaynakların, doğal bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihi
zenginliklerin en uygun ve yararlı şekilde kullanılması ve
korumasıdır.
Çevre sensin projesi
9
TEMA VAKFI
Türkiye Erozyonla Mücadele Ağaçlandırma ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı ya da
kısaca TEMA, 11 Eylül 1992 tarihinde kurulmuş olan çevreci vakıftır. Erozyon ile mücadele,
ağaçlandırma ve doğal varlıkların korunması temel amaçlarındandır.
Bazı Tema Vakfı Projeleri:
Meşe
Projesi:
TEMA
Vakfı'nın
1998
yılından
beri
sürdürdüğü
Meşe
Projesi, Türkiye genelinde 1 milyon hektar alanda sağlıklı meşe ormanları oluşturmayı
hedeflemektedir. Çevre ve Orman Bakanlığı'nın iş birliği ile gerçekleştirilen projenin toplam
maliyeti 1.8 milyar ABD doları civarındadır.
Bir Milyon Fidan Kampanyası: TEMA'nın başlattığı "Bir Milyon Fidan Kampanyası"
hedefine ulaştı. Halkın büyük ilgi ve desteği ile 1 milyon 11 bin 71 fidan toprakla buluştu.
Hatıra Ormanı: Çevre ve Orman Bakanlığı Ağaçlandırma ve Erozyon Kontrolü Genel
Müdürlüğü ile TEMA Vakfı arasında bir protokol düzenlenmiştir. Bu protokol gereği, çeşitli
illerde kişi ve kuruluşlar adına fidan dikim çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar
Malkara, Mudanya, Konya, Samsun, İzmir, Şanlıurfa, Antalya, Kızılcahamam ve Adıyaman
gibi hatıra ormanlarında 389 bin 718 adet fidan dikilmiştir.
10
Tema Vakfı Ödülleri:
TEMA, UNCCD Sekreterliği tarafından 2012 yılında ilk kez verilen Land for Life ödülünü
almaya hak kazanmıştır.
11
TEMA VAKFINDAN BİR DERGİ:
YEŞİLİZ DERGİSİ
TEMA Vakfı’nın öncülüğünde 21 sivil toplum kuruluşu, "Biriniz yoksa eksiğiz, sizinle
yeşiliz" sloganıyla çıkardıkları Yeşiliz Dergisi’yle çevre ve doğaya dikkat çekiyor.
Üçüncü sayısı yayınlanan derginin tanıtım toplantı Boğaziçi Üniversitesi Kennedy Lodge
Salonu’nda yapıldı. Yeşiliz Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Dr. Uygar Özesmi, yayın
kurulunda çevre ve doğanın korumacı sivil toplum örgütlerinin, yayın ekibinde yeşil ve
yaşanır bir dünyanın savunucularının bulunduğunu belirterek, şunları söyledi: "Tek eksiğimiz
okurlar. Yeşiliz, her adımda sizden ilgi, bilgi ve yol göstericilik, tepki ve eylem bekliyor.
İstediğimiz kadar fabrikalar, binalar, gemiler yapalım, ekonomimizi güçlendirelim. Yaşanır bir
dünya olmazsa hepsi boşuna olur." İki ayda bir yayınlanan Yeşiliz Dergisi, yüzde yüz yerli
malı, geri dönüşümlü kağıdına basılıyor. Toplantı, koreografisini Zeynep Tanbay’ın yaptığı,
Gizem Erdem’in "İç" adlı dans gösterisi ile son buldu.
12
Genç TEMA Vakfı Gönüllüleri
Genç TEMA, üniversite öğrencilerden oluşan bir Tema Vakfı
örgütlenmesidir. Genç TEMA gençlerin çevreye duyarlı ve çevre ile
ilgili sorunların çözümünde rol üstlenebilecek bireyler olmasını
amaçlamaktadır.
Genç Tema çalışmalarına katılmak isteyen öğrenciler, bir danışman
öğretmen desteği ile bir araya gelip Genç TEMA yönergesi doğrultusunda bir topluluk
kurabilirler. Kurulan öğrenci toplulukları bulundukları üniversitenin de onay ve desteğini
alarak özellikle üniversitenin bağlı olduğu ildeki TEMA Temsilciliği ve TEMA Vakıf Merkezi ile
beraber faaliyetlerini sürdürmektedirler.
Genç
TEMA,
diğer
öğrencilere
Genç
TEMA’nın
tanıtımını yapma ve daha fazla katılımın olmasını
sağlama,
bilgilendirme
çalışmaları,
fidan
dikim
etkinlikleri, TEMA Temsilciliklerinin çalışmalarına destek
olma, TEMA kampanyalarını yaygınlaştırma, çevre ile
ilgili olan özel günlerde etkinlikler ve doğa yürüyüşleri
düzenleme, vakıf toplantılarına katılım sağlama ve vakfa
yeni gönüllüler kazandırma gibi faaliyetler gerçekleştirir.
13
Genç TEMA'lar Dünyayı Kurtarmak İçin İlk Adımı Attı – 17 Mart 2014
Tema Vakfı’nı destekleyen 108 koşucu hızla kaybolan ve kirlenen doğayı kurtarmak için
koşarak
çevrelerindeki
1.204
kişiden
bağış
topladılar.
Koşucuların
yardımseverlik
koşullarından elde ettiği bağışlar şimdi de “Dünyayı Kurtaran Adam Projesi”ne aktarılacak.
14
ÇEVRENİN BEKÇİSİ: DOÇEV 20
YAŞINDA
Doğal
dengenin
korunması,
ve
çevresel
iyileştirilmesi,
bilincinin
yükseltilmesi
değerlerin
toplumda
çevre
konularında
çalışmalar yürütmek üzere kurulan DOÇEVDoğa ve Çevre Vakfı; ağaçlandırma, atık yönetimi ve
çevre
eğitimi
alanlarında
faaliyetler
yapmakta
uygulama
geliştirmektedir.
DOÇEV:
•
1996 yılında
•
Doğal dengeyi ve çevresel değerleri nesiller
boyu koruyan, geliştiren, öncü ve evrensel
bir sivil toplum kuruluşu olmak için
•
İsmet ABALIOĞLU önderliğinde
•
Denizli’de kuruldu.
DOÇEV’İN KURTARDIĞI YÜZLERCE
ALANDAN SADECE BİR TANESİ
15
projeleri
DOÇEV’ DEN BROŞÜR-AFİŞ ÖRNEKLERİ:
16
Özel Ege Lisesi
Çevreye Ne Kadar
Duyarlı?
Özel Ege Lisesi kurumsal değerleri madde 9: İnsani ihtiyaç ve zorunlulukları gözeterek
tüm canlıların yaşam hakkını savunmak. Okula, çevreye ve insanlığa ait bütün eşyaları
ve kaynakları özenle kullanmak.
Özel Ege Lisesi, öğrencileri
ve velilerinin katkılarıyla 2012
yılında Özel Ege Lisesi 25. Yıl
Öğrenci
ve
Öğretmen
Ormanı’nı kurmak üzere fidan
dikim kapasitesine ulaşır.
Okulumuzdan Görüntüler
17
18
KARİKATÜRLER
19
20
21
22
23
2016’da Yaşananlar
Çevre Felaketleri:
1.Balina Katliamı-Faroe Adaları/Danimarka
Kuzey Atlantik Denizi'nde Danimarka'ya bağlı Faroe Adaları'nda 300 yıldır gerçekleştirilen
balina katliamı Avrupa dâhil dünyadaki birçok ülke tarafından tepki çekse de bu yıl da yapıldı.
Katılımcılar düzinelerce pilot balinayı vahşice katletti.
2.Nükleer Füze Denemesi-Kuzey Kore
Kuzey Kore'de sabah erken saatlerde 5.3 büyüklüğünde bir yapay deprem meydana geldiği
bildirilmişti. Kuzey Kore, ülkede geniş çaplı sismik olayın meydana gelmesinden kısa bir süre
sonra beşinci nükleer denemenin başarılı bir şekilde gerçekleştirildiğini duyurdu.
3.Petrol Kuyuları Musul/ Irak
Terör örgütü IŞİD, Musul operasyonunun başlamasıyla petrol kuyularını ateşe verdi. Ortaya
çıkan görüntüler ise tüyler ürpertti. Petrol kuyularından çıkan gaz büyük bir hava kirliliği
yarattı. Oluşan hava kirliliği ülkemizin güneydoğusunda bile görüldü.
4.Hava Kirliliği-Çin Halk Cumhuriyeti
Çin'in orta ve kuzey bölgelerinde etkili olan ağır hava kirliliği nedeniyle zararlı partikül hava
endeksi, Dünya Sağlık Örgütü’nün insan sağlığı için "üst sınır" olarak kabul ettiği eşik değerin
8 kat üzerine çıktı.
24
HAYVANLAR ÂLEMİ
Dünya’nın Bilinen Tek Zehirli Primatı:
Yavaş Loris:
Nycticebus cinsi lorisler olarak bilinen
yavaş
lorisler
isimlerinden
de
anlaşılacağı gibi çok hareketli değiller.
Genellikle başları yuvarlaktır, küçük bir
burna, büyük gözlere, uzun ve esnek bir
gövdeye sahiplerdir. Elleri ve ayakları ise
dalları kolayca kavrayabilmektedir.
Bazı kişiler olağanüstü güçlere sahip olduklarını düşünüyor.
Endonezya’da bulunan yerliler bu canlılara olağanüstü özellikler yükler. Öyle ki bu
küçük canlıları odun ateşinde pişirirken akan sıvının onların ömrünü uzattığını ve şans
getirdiğini düşünürler.
Soyları da çok büyük bir tehdit altında:
Yavaş lorislere ait 9 farklı tür bilinmektedir
ve
bu
türlerden
birinin
artık
dünyada
kalmadığı düşünülmektedir. 2012 yılından
önce tespit edilen türler de tehlike altında
olarak gösterilmektedir.
25
Bilinen zehirli tek primatlar:
Yavaş lorisler tatlı gözükseler de hiç akla gelmeyecek bir
yerlerinde
ölüme
sebep
olabilecek
bir
zehir
taşıyorlar.
Dirseklerinde bulunan zehir kesesini ağzıyla emen bir loris bu
zehri ağzında iyice yaydıktan sonra bir ısırığı ile ciddi hasarlar
verebiliyor.
Bu
zehirlerini
ise
kendilerini
korumak
için
kullanıyorlar.
Çoğunlukla yasadışı bir şekilde ticaretleri yapılıyor.
Yavaş lorislerin yasa dışı ticaretleri de yapılıyor ve zehirlerini
kullanıp ısırarak hasar vermesini engellemek için herhangi bir uyuşturucu ilaç
verilmeden dişleri çekiliyor.
Çektikleri tek acı da dişlerinin çekilmesi değil, çoğu loris ticaretleri yapılırken soğuk ve
havasız kafeslerin içinde kalıyor.
Ayrıca yavaş lorisler evde yaşamaya uygun hayvanlar değiller. Sürekli aydınlık bir
ortamda bulunmak, küçük kafeslerde tutsak bir yaşam sürmek gibi etkenler de onlara
işkence gibi geliyor.
Ticaretlerin yasadışı olmasına rağmen birçok kişi sevimliliklerinden dolayı kaçak
olarak yavaş loris satın alıyor ve onlara bu eziyeti çektiriyor.
Sahipleri de onlara zarar veriyor.
Maalesef ki çoğu insan onları bir oyuncak
olarak kullanıyor ve bazen onların da
canının yanabileceğini unutuyor.
Bunun en büyük örneklerinden biri de bir
zamanlar
internette
oldukça
popüler
olabilmiş gıdıklama videoları. Çoğu insan
onların canının yanabileceğini bilmeden
onları gıdıklıyor ve bu olayın onların da
hoşuna gittiğini düşünüyorlar. Bu lorislerin
kollarını
kaldırması
ve
gülüyor
gözükmesi ise onları eğlendiriyor.
26
gibi
Ama aslında eziyet görüyorlar.
Bir yavaş lorisi gıdıklamak onlara bir işkence. Üstelik
kendilerini
hiçbir
şekilde
savunamıyorlar.
Yapabildikleri tek şey ise kollarını kaldırmak. Lorisler
sadece kendilerini tehlikede hissettikleri zaman
kollarını havaya kaldırırlar.
Çoğu vakıf ve kuruluş onları bu işkenceli hayattan kurtarmaya çalışsa da hâlâ onlara
bu eziyeti yapmaya devam eden kişiler bulunuyor.
27
BİSİKLET VE FAZLASI
Bisiklet ya da popüler olmayan eski adıyla velespit, motorsuz veya elektrik motorlu, iki veya
üç tekerlekli, pedallı, insan gücü veya elektrik ile ilerleyen bir ulaşım aracıdır.
Dünya'nın en popüler bisikleti ve en fazla satılan
taşıtı olan Çin yapımı Uçan Güvercin. Hâlen yarım
milyardan fazla kişi tarafından kullanılmaktadır.
Tarihi:
Bisikletin kısaca bir evrimi
Yarışları:
Tour de France: İlk olarak 1903 yılında yapılan yarış zamanla sporun en önemli
organizasyonu hâline gelmiştir. Özellikle 1960'lardan sonra popülaritesi iyice artan tur, son
yıllarda uluslararası niteliğini pekiştirmiştir. Artık Fransa Turu'nun etapları, Benelux ülkeleri,
İtalya ve İsviçre'yi de kapsayacak şekilde düzenlemektedir. ZDF, Eurosport, Rai Sport gibi
dünyanın önemli spor yayıncılarının üç hafta boyunca canlı olarak ekrana getirdiği Fransa
28
Bisiklet Turu, yıllık spor organizasyonları arasında yayını en fazla izlenen spor yayınları
arasında bulunmaktadır.
Giro
d’Italia:
Giro
d'Italia ,
ilk
olarak 1909 yılında
düzenlenen
profesyonel yol
bisikleti yarışlarından birisi. Genelde Mayıs ayında başlayıp üç hafta sürmektedir. Etaplar
her yıl değişmektedir. Daha önce Sardunya ve Sicilya Adalarında da yarışılmıştır. Etaplar
sprint etapı, dağ etapı, zamana karşı etabı olmak üzere üç çeşittir. Ortalama 21 etaptan
oluşmaktadır.
Vuelta a Espana: İspanya Bisiklet Turu üç haftalık yol bisikleti yarışı olup, Avrupa'nın üç
büyük bisiklet tur yarışından birisi ve UCI ProTour'un bir parçasıdır. Eskiden ilkbaharda
yapılıyordu fakat 1955’ten beri eylül ayında yapılmaktadır.
29
BİR GÖKKUŞAĞI NASIL OLUŞUR?
Gökkuşakları ışık ışınlarının su damlaları içinden geçerken kırılmasıyla ve yansımasıyla
oluşur. Bir ortamın içinde hareket eden ışık ışınları başka bir ortamla karşılaştıkları zaman ya
yansıyarak aynı ortamın içinde kalırlar ya da kırılarak diğer ortama geçerler. Yansıma
durumunda ışığın ara yüzeye geliş açısı ile dönüş açısı aynıdır. Ancak kırılma sırasında açı
değişir. Kırılma açısı ortamların kırılma indisleri tarafından belirlenir. Ayrıca kırılma indisi
ışınların dalga boyuna bağlı olarak değiştiği için farklı renkteki ışınlar farklı açılarla kırılır.
Örneğin, beyaz ışık farklı dalga boylarındaki ışınların bir bileşimidir. Farklı dalga boylarındaki
ışınlar bir prizmanın içinden geçirildiği zaman farklı açılarla kırılır (bir kez prizmaya girerken
bir kez prizmadan çıkarken). Böylece beyaz ışık kendini oluşturan farklı renklerdeki ışıklara
ayrışır. Kırılma açısı kırmızı renk için en büyük, mor renk için en küçüktür. Gökkuşağının
oluşumu da ışığın prizmadan geçerken renklere ayrışmasına çok benzeyen bir süreçtir.
30
Işık ışınları, su damlalarının içine girerken ve
çıkarken
birer
kez
kırılmaya
uğrar.
Ayrıca
damlaların içindeyken birkaç kez yansıyabilirler.
Işınlar damlaların içinden çıkmadan önce bir kez
yansıdıkları zaman renklerin dıştan içe doğru
kırmızı, turuncu, sarı, yeşil, mavi, lacivert, mor
olarak sıralandığı gökkuşakları oluşur. Işınlar iki
kez yansıdığı zamansa renklerin sıralanışı tersine
döner. Işık ışınlarının iki ya da daha fazla kez
yansımasıyla da gökkuşakları oluşabilir. Ancak
böyle gökkuşakları genellikle çok solgundur.
Gökkuşakları aslında tam bir çember şeklinde oluşur ancak gökkuşağının görülebilmesi için
Güneş'in ufkun üzerinde yaklaşık 40 dereceden fazla yükselmemiş olması gerekir. Bu
yüzden yer yüzeyinden bakıldığında gökkuşakları yarım bir çember biçiminde görünür. Ancak
yüksek bir dağın tepesinden ya da yükseklerde uçan bir uçağın içinden baktığınız zaman tam
bir çember biçiminde gökkuşakları görebilirsiniz.
31
Beyaz Bir Gökkuşağı:
Diğer adı “sis kuşağı” olan bu olay çok nadiren yaşanmaktadır. Sis kuşağı denilen bu olay
âdeta beyaz bir gökkuşağı şeklindedir.
İskoçya'da da nadir rastlanan beyaz gökkuşağı görüntülendi.
Melvin Nicholson, Pazar günü doğa yürüyüşüne çıktığı sırada beyaz gökkuşağıyla karşılaştı.
Gördüklerini ''Tek kelimeyle muhteşem” diyerek tarif eden Nicholson, "Renksiz bir gökkuşağı
gibi. Aslında küçük damlacıkların yarattığı sisten ibaret" diyor.
32
ÇEVRE NEDİR?
Çevre insanların ve diğer canlıların yaşamları boyunca sürdürdükleri ve karşılıklı olarak
etkileşim içinde bulundukları, fiziki, biyolojik, sosyal, ekonomik ve kültürel ortam. Yani kısaca
canlı varlıkları etkileyen dış tesirlerin tümüne çevre denir. Çevre geleceğimiz için çok önemli
katkılarda bulunur. Eğer çevremizi kontrol altında tutmazsak bu bizim için ileride pişman
olunacak bir duruma gelir. Yaşam ve çevre birbirine bağlı iki önemli yaşam çerçevesidir.
Çevreyi korumak için ne yapabiliriz?
33
•
Tüketilen tekrar düşünülmeli, gereksiz tüketim yapmamalıyız.
•
Çöpler çöp poşetine atılmadan önce azı bağlanmalı ve çöp kutusuna atılmalıdır.
•
Ormanları korumalıyız.
•
Ağaçlara zarar verilmemelidir.
•
Çimenlerin üzerinde ateş yakılmamalıdır.
•
Denizler kirletilmemelidir.
•
Hayvanlara zarar verilmemelidir.
•
Enerji tasarrufu yapılmalıdır.
•
Evcil hayvanların atıkları temizlenmelidir.
•
Biten piller pil kutusuna atılmalıdır.
•
Egzozlu taşıtlar fazlalaşmamalıdır .
•
Başta su olmak üzere her konuda israftan kaçınılmalıdır .
•
Kozmetik ürünleri özellikle saç spreyi ve deodorantlar kullanılmamalıdır.
•
Kâğıt, cam, teneke, pil gibi geri dönüşümü olanlar geri dönüşüm kutularına atılmalıdır.
•
Piknikten sonra asla yerde çöp kalmamalıdır.
•
Çevremizi sahiplenmeli, değeri ve önemi hakkında herkese bilgi verilmelidir.
DÜNYANIN EN BÜYÜK
HAYVANLARI
Dünyanın en büyük hayvanı 30 metrelik boyu ve 200 tonluk ağırlığıyla MAVİ BALİNA’dır.
Mavi balina; bir deniz memelisidir ve gök balina olarak da bilinen bu hayvan büyüklüğü
nedeniyle cüsseyle ilgili neredeyse tüm rekorlara sahiptir. Mavi balina gelmiş geçmiş en
büyük ve en ağır hayvandır.
Yüzen en büyük 10 hayvan:
1. Mavi Balina
2. Oluklu Balina
34
3. Manta Vatozu
4. Güney Deniz Filli
5. İspermeçet Balinası
35
6. Caribbean Barrd Spange
7. Aslan Yelesi Denizanası
8. Balina Köpek Balığı
36
9. Japon Örümcek Yengeçi
10. Büyük Beyaz Köpek Balığı
37
En büyük 6 sürüngen:
1. Tuzlu Su Timsahı
2. Yeşil Anakonda
3. Piton
38
4. Kral Kobra
5. Komodo Ejderi
6. Gavial
39
KÜRESEL ISINMA
Küresel
ısınma,
başlıca atmosfere salınan
gazların
neden
olduğu
düşünülen sera
etkisinin sonucunda, Dünya üzerinde yıl boyunca kara, deniz ve havada ölçülen
ortalama sıcaklıklarda görülen artışa verilen isimdir.
Küresel ısınma 50 yıldır saptanabilir duruma gelmiş ve önem kazanmıştır. Dünya'nın
atmosfere yakın yüzeyinin ortalama sıcaklığı 20. yüzyılda 0.6 (± 0.2) °C artmıştır. İklim
değişimi üzerindeki yaygın bilimsel görüş, "son 50 yılda sıcaklık artışının insan hayatı
üzerinde de fark edilebilir etkiler oluşturduğu" yönündedir.
40
Sera gazı salınımını kontrol edecek günlük hayattaki bazı
önlemler şöyle sıralanıyor:
•
Daha az et yemek.
•
Standart ampulü, LED ampulü ile değiştirmek, yılda
75 kg karbondioksit tasarrufu sağlıyor.
•
Daha az fosil yakıtlı araba kullanmak. Daha sık
yürüyüp bisiklet kullanmak ve toplu taşıma araçlarından
daha çok faydalanmak. (Benzinli araba kullanılmayan her
kilometre
için
150 g
-
380 g karbondioksit tasarruf
edilecektir.)
•
Otomobillerin hava ve yakıt filtrelerinin her zaman
temiz olmasına dikkat etmek. Çok tozlu ortamlara yaptığınız
yolculuklardan sonra mutlaka filtreler temizlenmeli. Kirli filtreler fazla yakıt harcanmasına
yol açmaktadır.
•
Geri dönüşüme katkıda bulunmak. Evlerden çıkan çöplerin sadece yarısını geri
dönüştürerek yılda 1200 kg karbondioksit tasarrufu sağlanabilir.
•
Lastik basınçlarını kontrol etmek. Düzgün şişirilmiş lastiklerle litre başına alınan yol
yüzde 3 oranında artar. Sağlanacak her 4 litre benzin tasarrufu 10 kg karbondioksiti
atmosferden uzak tutar.
•
Daha az sıcak su kullanmak. Suyu ısıtmak için çok fazla enerji kullanmak gerekiyor.
Daha az su tüketen bir duş başlığı ile 175 kg, giysileri soğuk su ya da ılık suda yıkayarak
da 250 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
•
Ambalajları fazla olan ürünlerden kaçınmak. Çöpü yüzde 10 oranında azaltarak yılda
600 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
•
Isınma sistemleri ile ısıtıcı ayarını kışın 2 °C aşağıda, yazın 2 °C yukarıda tutmak yılda
1000 kg karbondioksit tasarrufu yapılabilir.
•
Elektronik
cihazları tamamen
kapatmak.
Evde
ortalama
8
saat stand
by
konumunda bırakılan TV, DVD, müzik seti gibi elektronik cihazlar, yılda 450 kg karbon
gazının atmosfere yayılması anlamına gelir.
•
Özellikle ısınmada Güneş enerjisi ile çalışan sistemleri kullanmak. Bu çok büyük
tasarruflar sağlayacaktır.
•
Ormanlarda piknik yapmak yerine çok az ağaçlık küçük park ve bahçelerde piknik
yapmak, orman yangınlarını engelleyecektir
41
TARIMDA ZEHİRLİ İLAÇLAMA
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre, her yıl 3 milyon kişi ziraİ ilaç zehirlenmesine maruz kalıyor.
Her yıl en az 20 bin tarım işçisi zirai ilaç uygulamaları nedeniyle ölüyor. Bu zirai ilaçların diğer
faktörlerle birleşerek tüketicilerde zaman içinde yarattığı hastalıkların ve ölüm vakalarının ise
sayısal bir değer olarak tespit edilmesi mümkün değil. Kullanılan kimyasalların gıdada
bıraktığı kalıntılar vücudumuza alınarak birikiyor. Biriken kimyasallar; kanser, üreme
bozuklukları, hormon dengelerinde bozukluklar, bağışıklık sistemi sorunları, sinir sistemi
rahatsızlıkları (beyin gelişiminde zarar, depresyon, konsantrasyon bozukluğu vs.) alerjiler,
astım gibi birçok sağlık sorununa sebep olabiliyor.
Sinek ve Böcek İlaçları Çok
Tehlikeli!
AB, sofralık ve kuru üzüm ithalatı için aldığı
yeni karar ile maksimum kalıntı limitini tam
50 kat düşürdü. Getirilen limit 0.01 ppm,
zaten akredite laboratuvarlarca birçok etken
madde için ölçülebilir en alt limit. Yani
AB’nin bu kararı, kalıntı açısından bakınca
kuru üzüm için, sıfır kalıntı zorunluluğunun
olduğu organik üretime işaret ediyor.
42
KAYNAKÇA:
43
•
https://gezimanya.com
•
http://www.docev.org.tr
•
http://www.egelisesi.k12.tr/ozel-ege-lisesi/kurumsal-degerler
•
http://www.hurriyet.com.tr/biriniz-yoksa-eksigiz-sizinle-yesiliz
•
www.webtekno.com/iskocya-da-cok-nadir-rastlanan-beyaz-gokkusagi
•
www.bilgiustam.com/gokkusagi-nedir-nasil-ve-neden-olusur
•
www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/gokkusagi-nasil-olusur
•
https://www.haberler.com/300-yildir-suren-gelenek-balina-katliami-8655472-haberi
•
http://www.ttkder.org.tr
•
http://www.tucev.org
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

321işletme

2 Cards oldcity

Create flashcards