Güney Akım Türk-Rus İlişkileri Üzerine

advertisement
Güney Akım
Türk-Rus İlişkileri Üzerine
Uluslararası mücadeleler yeniden jeopolitik hesaplar üzerinden şekilleniyor. Buna
ikinci jeopolitik çağ da diyebiliriz. Birincisi tam da Birinci Dünya Savaşı öncesiydi. Birinci
Dünya Savaşını tetikleyen mücadeleler de bu ilk jeopolitik çağın eseriydi. Birincisinde daha
çok demiryolları siyaseti belirleyici olmuştu, bu ikincisinde boru hatları siyaseti mücadelenin
esasını belirliyor. Bu çağın oyuncuları da oldukça fazla, aynı birincisi gibi. Ama yakın
coğrafyamızda en belirgin rekabet Rusya, ABD ve Avrupa Birliği arasında. Doğalgaz kaynakları
ve bunların nakil hatları bu üç büyük gücü acımasız bir rekabetin ve hatta örtülü bir
çatışmanın içine sürüklüyor. İkinci jeopolitik çağı başlatan gelişme Soğuk Savaş’ın sona
ermesi oldu. İdeolojik kamplaşma sona erdi. Sovyetler dağıldı. İki düşman bloktan biri yok
oldu. Bloklardan birinin yok olması ilk başta Batı blokunun zaferi ve ABD’nin rakipsiz kalması
gibi okunmuştu. Ama bunu düşünenlerin çok yanıldığını anlamak için bir on yıl yeterli oldu.
Ortak düşman yoksa blok içi birlikte yok. Soğuk Savaş’ta ABD’nin rakibi ve siyasi hareketini
belirleyen esas belliydi. Jeopolitik çağda bu ikisi de belli değil. ABD, kaygan ve akışkan bir
zeminde, esnek ve değişken yakınlaşmalar hatta ittifaklar çerçevesinde gelişen bir jeopolitik
mücadeleyle karşı karşıya. Soğuk Savaş’ın rahatlığından eser yok. ABD için o güzel Soğuk
Savaş yıllarında bir jest, bir ima yeterliydi ittifak içi mekanizmaları harekete geçirmek için.
Bugün uzun pazarlıklar, bitmez tükenmez talepler, bıktırıcı biçimde artan maliyetler söz
konusu.
Rusya’nın Güney Akım projesinin açılışı geçen hafta Karadeniz kıyısında bir sahil
kasabasında yapıldı. Anapa’daki törende yaptığı konuşmada Rusya Devlet Başkanı Vladimir
Putin projenin anahtar oyuncuları olarak Fransa, Almanya ve İtalya’yı saydı. Çok da haklı. Bu
projenin ortakları arasında Fransız EDF, Alman BASF ve İtalyan ENI yer alıyor. Bu arada
Türkiye’yi de unutmamak gerekir. Türkiye olmasaydı bu proje de olmazdı. Hükümetimiz
Rusya’ya boru hattının münhasır ekonomik bölgemizden geçmesi için karşılıksız bir izin verdi.
Büyük bir jest. Anapa’daki törende Enerji Bakanımız Taner Yıldız da yerini aldı. Hatta sayın
Bakan açılışta kaynağı yapılan sembolik boruya imzasını da attı.
Rusya, 2011’de tamamlanan Kuzey Akım projesine ek olarak bu projeyle birlikte
artık Avrupa’nın en önemli enerji tedarikçisi haline geldi. Üstelik sürekli sorun yaratan
Ukrayna’dan da kurtularak. Rusya Karadeniz kıyısına devasa pompa istasyonları inşa etmiş
durumda.
Demek ki Avrupa Birliği’nin enerji konusunda Rusya’ya bağımlı kalma korkusu
yokmuş. Demek ki bu korku aslında Amerikalıların büyük korkusuymuş. Belki de bu nedenle
Nabucco Projesine daha çok bir Amerikan projesi olarak bakmamız gerekir. Bu açıdan
baktığımızda Türkiye’nin Rusya’ya yaptığı jest de çok anlamlı. İlk bakışta Nabucco Türkiye için
çok önemli gibi görünüyordu. Nabucco ile Orta Asya enerji kaynakları Türkiye üzerinden
Avrupa’ya akacaktı. Türkiye’nin enerji yolları üzerindeki hakimiyeti artacaktı. Orta Asya ile
daha stratejik bağlar kurulacaktı.
ABD açısından da Nabucco bir taşla kaç kuş vuracaktı. Hem Orta Asya’yı Rusya’dan kurtar,
hem Türkiye’nin Rusya ile rekabetini pekiştir, hem de Avrupa Birliği’ni Rusya bağımlılığından
koru. Ama olmadı işte. Kuzey Akım projesine ek olarak ortaya çıkan ve desteklenen Güney
Akım Projesi gösteriyor ki Avrupa Birliği ve hatta Türkiye ABD gibi düşünmüyor. Belki de tam
bu nedenle ABD Senatosu Dış İlişkiler Komisyonu üyesi Cumhuriyetçi Senatör Richard Lugar
geçen gün Obama Yönetiminin bir şeyler yapmasını talep etti. Lugar’a göre Avrupa’nın
Rusya’ya enerji bağımlılığının mutlaka önüne geçilmeliydi.
Başta demiştim ya jeopolitik çağın mantığı ve dengeleri çok başka.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

321işletme

2 Cards oldcity

TRYF

6 Cards oauth2_google_3b3e6916-5080-45f2-ae61-79434233ea03

Create flashcards