Kuzey Carolina 1995–1999 Göğüs Kanseri Etki Alanı Oranları

advertisement
Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi
30 Ekim – 02 Kasım 2007, KTÜ, Trabzon
CBS ‘NİN SAĞLIK ALANINDA
KULLANIMI VE ÖRNEKLERİ
GÜLGÜ
LGÜN ÖZKAN , CANAN GÜ
GÜNGÖ
NGÖR
BİLGİ
İNSAN SÜ
SÜREKLİ
REKLİ
DEĞİŞ
EN Bİ
DEĞİŞEN
BİR
DÜNYADA YAŞ
YAŞIYOR.
DEĞİŞİ
MİN NEDENLERİ
DEĞİŞİM
NEDENLERİ:
z
z
z
z
z
NÜFUS ARTIŞ
ARTIŞI
KENTLEŞ
KENTLEŞME
GLOBALLEŞ
GLOBALLEŞME
EKONOMİ
M
EKONOMİK GELİŞİ
GELİŞİM
ÇEVRESEL
DEĞİŞİ
KLİİKLER
DEĞİŞİKL
1
Gittikçe artan bu komplex sadece kalabalık
değil daha fazla bilgi artışı demektir.
Bunların üstesinden gelmek için
C.B.S
En iyi çözüm yollarından biridir.
CBS
ım
zıl nım
Ya n a
Do
(Coğrafi Bilgi Sistemleri)
em
nt
Yö
ri
e
V
ar
l
n
a
İns
2
COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİ
Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS-GIS) ; bilgi
üretebilir,spesifik soruları cevaplandırabilir ve
bilgilerinizi
başkalarıyla
paylaşmanızı
sağlayabilir.CBS
‘yi
kullanarak
datalarda
ilişkileri,birleşmeleri ve modelleri görselleştirerek
en uygun kararı alabilir ve en etkili
organizasyonunuzu oluşturabilirsiniz.
Coğrafi
Bilgi
Sistemi;
Coğrafyanın dili ve biz bu dili
dünyayı
tasvir
etmede
kullanıyoruz.
3
CBS VE SAĞLIK
CBS ile sağlık yönetiminde yapılabilecek
çalışmalar :
z Sağlık-coğrafya ilişkisi,
z Sağlık birimlerinin dağılımı,
z Personel yönetimi,
z Hastane vb birimlerin kapasiteleri,
z Bölgesel hastalık analizleri,
z Sağlık tarama faaliyetleri,
z Ambulans hizmetleri vb. olarak
çeşitlendirilebilir.
CBS’NİN UYGULAMA ALANLARINA
İLİŞKİN ÖRNEKLER
ÜLKEMİZ VE DÜNYADA CBS
DESTEKLİ SAĞLIK
ÇALIŞMALARINA GENEL BİR BAKIŞ
4
Türkiye’de CBS İle Sağlık
Projeleri
Coğrafi Bilgi Sistemi Yardımıyla
Fenilketonüri Hastalığının İzlenmesi:
Konya Örneği
zSağlık-coğrafya
ilişkisi,
zBölgesel hastalık analizleri
5
Diyaliz Hastalarının Coğrafi Bilgi Sistemi
Yardımıyla İzlenmesi: Konya Örneği
Sağlık birimlerinin dağılımı,
Sağlık Coğrafyasında Cbs’nin Kullanımı:
Samsun Sağlık Ocakları Örneği
z
z
Personel yö
yönetimi,
Hastane vb birimlerin
kapasiteleri,
6
İzmir Anakentinde 112 Ambulans
İstasyonlarının Dağılışı Ve CBS Yöntemiyle
Hizmet Alanlarının Sorgulanması
z
Ambulans hizmetleri
Benzer çalışma Konya ili içinde
mevcuttur.
CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi) Yöntemi İle
Kuş Gribine Karşı Güvenli Tavuk Çiftliği
Alanlarının Oluşturulması
z
z
Bölgesel hastalık analizleri,
Sağlık tarama faaliyetleri,
7
Coğrafi Bilgi Teknolojileri İle Kanser
Vakalarının Haritalanması : Trabzon
z
z
Sağlık-coğrafya
ilişkisi,
Bölgesel hastalık
analizleri
Coğrafi Bilgi Sistemi Yardımıyla Kanser
Haritaları Üretimi Ve Konya Örneği
z
z
Bölgesel hastalık
analizleri
Sağlık-coğrafya
ilişkisi,
Konya_ilceler by midedahilsindirim
18
7
3
1
0
to 36
to 18
to
7
to
3
to
1
(3)
(1)
(7)
(7)
(13)
Konya_ilceler by midedahilsindirim
1 Dot =
1
8
DÜNYADA CBS İLE SAĞLIK
PROJELERİ
Dünya ülkelerinde CBS
1854 kolera salgını sırasında Londra’nın Soho
bölgesindeki kolera vakasının haritasını çıkaran
Londralı doktor John Snow’un referansı ile başlamıştır.
Bilgisayar teknolojisi kullanmayan Snow rakım ile
kolera arasındaki ilişkiyi de araştırıp koleraya alçak
yerlerde rastlandığını gözlemlemiştir. Günümüzün
teknolojisi Snow’un analizi gibi bir çalışmayı çok kısa
bir zaman diliminde masaüstü bilgisayarda yapmamızı
mümkün kılmaktadır.
9
Kuzey Carolina 1995–1999 Göğüs
Kanseri Etki Alanı Oranları
Bunun gibi haritalar kanser kontrol ve kadın sağlık
şubelerine
Kaynak tahsisi ve kimlik saptama gereksinimleri için bilgi
sağlamaktadır
Yazılım:ArcInfo 8.1,Windows 2000
Yazıcı:HP Designjet 800 PS
GÜNEY ÇİN-SARS HASTALIĞI
Haritaların yapım amacı;coğrafik data görüntüleriyle ve
sağlık merkezleri istatistiksel araştırmalarıyla salgınlara
dair ipuçları bulmaktır.Çin Sağlık Bakanlığı’nca verilen
datalar Dünya Sağlık Organizasyonu web sitesinde
toplanmıştır.Bu haritalar sadece ilk data
incelemelerini,görselleşmiş kimlik desenlerini ve
hareketlerin eğilimlerini göstermektedir.
Yazılım:ArcView 3.3,MicrosoftExcel
Donanım:DataBlade running on Unix
Yazıcı:HP
10
GÜNEY ÇİN-SARS HASTALIĞI
NİSAN-2003
TOPLAM DURUM
MAYIS-2003
YENİ DURUM
Long Island Göğüs Kanseri
Oranları Çalışma Projesi
1990’ların başında göğüs kanserli hasta ve
yakınları Long Island Bölgesinde bu oranın
neden yüksek olduğuna dair bir araştırma
yapılması talep etmesi sonucu Long Island
Göğüs Kanseri Çalışma Projesi (LIBCSP) ortaya
çıkmıştır. Kanser insidansını arttıran muhtemel
nedenlerin araştırılmasıyla ilgili 10 ‘dan fazla
çalışma projesi başlatılarak çalışma sonunda
İnsidansın yüksek olduğu başka yerleşim
bölgelerinin varlığı da tespit edilmiştir.
11
Yüksek insidanslar kırmızı renkle, düşük insidanslar mavi renkle
gösterilmektedir.
Kuzeydoğu bölgesi göğüs kanserli ölüm oranını yüksek olduğu
bölgedir.(1970-1994)
Iawo Kolon Kanseri Oranları
Bu çalışma yeni teşhis edilen kolon kanserli hastaların
ikametgâhlarının coğrafi kodlamayla tespitini ve geç
evredeki kolon kanserli hastaların mekânsal doku
üzerinde derecelendirilmesini hesaplamıştır. Geç
evredeki kolon kanser oranları iki metotla hesaplanıp
haritalandırılmıştır. İlk olarak Iawo’nın 99 kenti için
hesaplama yapılmıştır. Aşağıdaki ilk harita hastalık
oranındaki mekânsal dokuların tanımlanmasına ilişkin
problemlere geleneksel yaklaşımı göstermektedir.
12
Iawo
İkinci olarak gösterilen haritada ise grid
noktasından düzenli aralıklarla 5 millik
mesafeler alınarak dairesel alanların
örtüşmesi hesaplanmıştır. Bu tip haritalar
“çekirdek yoğunluk haritaları” olarak
bilinmektedir. Haritaların doğru
yorumlanmasının kanser kontrolünde
büyük önemi vardır. Kanser oranlarını
etkileyen faktörlerin tespiti, çevreye ait
niteliksel ve istatistiksel verilerin analizi ile
yapılmaktadır.
13
Troid Kanseri Nedeniyle Kentsel Ölüm Oranı:
İspanya Örneği
19891989-1998 yı
yılları
lları ölüm
oranları
oranları
14
Kanser Verileriyle Mekânsal Analizler:
Sağlık İstatistikleriyle Harita Yapımının
Yetkililere Yararları
z
Çalışmada akciğer kanserinden ölüm oranının
yüksek olduğu eyaletler, sigara kullanıcılarının
fazlaca bulunduğu Amerika’nın güney doğu
eyaletleri olarak tespit edilmiştir. Hastalık Kontrol
Enstitüsü(NCI), eyaletlerdeki kanser profillerini
gösteren bir site geliştirmiştir. Bu Web sitesi,
hastalıklara ilişkin, yaygın risk faktörlerini, nüfus
bilgilerini yayınlayarak kullanıcılara bilgiler
sunmaktadır. NCI tarafından tutulan kayıtlarla
güncelleştirilen veritabanı Interaktif haritaların
doğru yayınlanmasını sağlamaktadır.
Kanser Verileriyle Mekânsal Analizler: Sağlık
İstatistikleriyle Harita Yapımının Yetkililere
Yararları
15
Hindistan Gadag Bölgesi Sıtma
Hastalığı Dağılımı
Toplam 252 hastanede tutulan verilerin, CBS
ortamına entegresiyle görselleştirilen verilerin
analizi çok daha kolay olmaktadır. Hastane
Yönetim Bilgi Sistemi adıyla kurulan kavramsal
tabloların kayıtları günceleştikçe haritaların da
güncelleşmesi söz konusudur.
Gadag bölgesi
1999
2000
2001
16
KIYASLAMA
z
UYGULAMA ALANLARI DAR(TÜ
DAR(TÜRKİ
RKİYE)
z
UYGULAMA ALANLARI GENİŞ
(DÜ
ÜNYA)
GENİŞ(D
z
Hastalı
Hastalık ve hasta kimliklerine iliş
ilişkin
ulaşı
labilir veri sayı
ulaşılabilir
sayısının oldukç
oldukça az
olduğ
olduğu gö
görülmektedir.(TÜ
lmektedir.(TÜRKİ
RKİYE)
Sağ
malar
Sağlık alanı
alanı üzerinde yapı
yapılan çalış
alışmalar
pek çok meslek grupları
gruplarıyla iliş
ilişkili olarak
yürütülüyor. (DÜ
(DÜNYA)
z
SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
BİLİNÇLİ HASTALAR VE HASTA
YAKINLARI
17
Biz Neredeyiz …
z
z
z
z
Organizasyonal
Seviyesinde
Mahremiyet ve
Gizlilik Seviyesinde
Uygulamalar
Seviyesinde
Teknik Seviyede
ÖNERİLER
z
Ne ile mücadele ettiğimizi bilmek ?
Hastalıktan korunma yöntemleri, ölüm oranlarının nedenleri
z
Nasıl mücadele edeceğimize karar
vermek?
Sağlık kurumlarının varlığı, personel yeterliliği
18
Ülkemizde CBS ile üretilecek projeler için
öncelikle Cbs’yi oluşturan temel bileşenleri
(Yazılım, donanım, veri, personel ve yöntem
bileşenleri )doğru ve yerinde, ayrıca etkin olacak
şekilde seçilmelidir. Bir başka deyişle sistem
tasarımı doğru yapılmalıdır.
Sistemin Faydaları Neler?
z
1. Kamu Kaynaklarının Etkin Kullanımı
z
2. Güncel Bilgi İhtiyacının Karşılanması
z
4. Kamu Hizmetlerinin Planlanması
z
5. Zamanlı ve Güvenilir İstatistik Üretme
19
Veri seçiminde standartlar belirlenmelidir.
z Veri tabanının kalitesini ihtiyaç duyulan
alanda, ihtiyaç kadar veriye ulaşabilmek
göstermektedir
z Doğru veri, boşa zaman ve boşa emek
harcamamanın yanı sıra maliyetin
artmamasını da sağlayacaktır
z
z
z
z
z
Sağlıkta Dönüşüm Programını esas alıyoruz.
Operasyonel Verimlilikten önce Stratejik Verimliliği
önemsiyoruz.
“Küçük, Fakat Başarılabilir Adımlar” ile hedefe
ilerliyoruz.
Ulusal ve Uluslar arası standartları, tüm paydaşlar
için; kolay erişilebilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir hale
getirerek, hep beraber kaliteyi artırabileceğimizi
biliyoruz.
20
e-Devlet
Haberleş
Haberleşme
Nüfus
Sağlık
Eğitim
Adalet
NEDİR E-SAĞLIK ?
z
“e-Sağlık”, bilgi ve
iletişim teknolojilerinin
tüm fonksiyonlarını
vatandaşların
hizmetine sunmaktır
21
e-Sağlık
Tedarik
kurumları
Finansman
Kurumları
İkinci basamak
Sağlık Kurumu
(Devlet hst, SSK
hst vb)
Sevk
Zinciri
Özel Sağlık
Kurumları
(Hast, Pol. vb)
Elektronik Hasta Kayıtları
Birinci Basamak (Sağlık
Ocağı vb.)
Aile Doktorluğu/Hekimliği
3. Basamak Sağlık
Kurumu
Gelinen aşamalar
z
2006 Analiz ve taslak doküman
çalışmaları-aile hekimliği bilgi sistemi
z
2007 Ulusal sağlık bilgi sisteminin
merkezinin kurulması
22
NİYETLER VE UMUTLAR
CBS İLE KARAR DESTEK SİSTEMİNİN
ENTEGRASYONU
2008
Ocak ayında ulusal sağlık bilgi sisteminin
uygulamaya alınması-yaygınlaştırma
çalışmaları-sahadan veri toplama
2009
Ulusal sağlık bilgi sisteminin yaygınlaştırma
çalışmaları- sahanın %90’ından veri
toplanabilir olunması
CBS Sağlık alanında birlikte
çalışılabilirlik
Nitelikli Personel
z İlgili Meslek Guruplarının Varlığı
z Bilgi Alışverişi
z
23
“daha iyi bilgi daha iyi kararlara
götürür “
TEŞEKKÜRLER
YORUMLAR???
SORULAR???
SUNAN:CANAN GÜNGÖR
24
Download
Random flashcards
Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

Create flashcards