Hadislerle İslam Ahlakı: Müslümanın Hakları ve Selamlaşma Adabı

13. MÜSLÜMANIN MÜSLÜMANDAKİ BEŞ HAKKI 🌹
ُُّ‫ُّ َو ِعيَا َد ُّة‬،‫س ََل ِم‬
َ ُّ‫س ِل ُِّم‬
ْ ‫علَىُّا ْل ُم‬
ْ ‫َحقُُّّا ْل ُم‬
َّ ‫ُّ َردُُّّال‬:ُّ‫س ِل ُِّمُّ َخ ْمس‬
ُّ ِ ‫اط‬
‫س‬
ُُّ ‫ُّ َوتَش ِْم‬،‫ُّ َوإِ َجابَ ُّةُُّال َّدع َْو ِة‬،‫عُّا ْل َجنَائِ ِز‬
ُُّ ‫ُّ َواتِبَا‬،‫يض‬
ِ َ‫يتُّا ْلع‬
ِ ‫ا ْل َم ِر‬
«Müslümanın, Müslüman üstündeki hakkı beştir: Selamını almak, hasta ziyaretine
gitmek, cenazesine katılmak, davetine icabet etmek ve hapşırınca (Elhamdulillah
dediğinde) yerhamukallah (Allah sana rahmet etsin) demektir.» [Buhari:1240]
Hadisten Öğrendiklerimiz:
1. İslam dini, Müslümanların sosyal ilişkilerini düzenleyerek toplumsal sevgiyi ve
birliği artıran haklar koymuştur.
2. Selamlaşmak, hastaları ziyaret etmek ve davetlere katılmak toplumsal
dayanışmayı ve dostluğu en üst düzeye çıkarır.
3. Vefat eden bir Müslüman kardeşinin cenazesine katılarak ona son görevini yerine
getirmek her Müslümanın hakkıdır.
4. Aksırıp "Elhamdülillah" diyene dua ile ("Yerhamükallah") karşılık vermek
Müslümanlar arasındaki ince edebin bir parçasıdır.
🌹 14. TOPLUMSAL SAYGI: SELAMLAŞMA ADABI 🌹
ُّ‫ُّوالقلي ُل‬،ِ‫ُّوالمارُّعلىُّالقاعد‬،‫ُّعلىُّالكبير‬
‫ُّالصغير‬
‫س ِل ِم‬
َ ُ‫ِلي‬
ُ
ِ
ُِّ
‫علىُّالكثير‬
«Küçük olan büyüğe, yürüyen oturana, az çoğa selam verir, Binekte olan yürüyene»
[Buhari:6233]
Hadisten Öğrendiklerimiz:
1. Selam vermek sünnet, verilen selamı almak farzdır; selamlaşmanın toplumsal bir
nezaket sıralaması vardır.
2. Küçük olanların büyüklere önce selam vermesi, İslam'ın büyüklere saygı ve
ihtiram gösterme ilkesinin bir gereğidir.
3. Hareket halinde olan kimseler, duran ve oturan kişilere selam vererek nezaket
gösterirler.
4. Sayıca az olan toplulukların çok olan topluluğa selam vermesi, kalabalığa duyulan
hakkın ve hürmetin göstergesidir.
❖ ─────── ✦ ─────── ❖
🌹 15. ELİNDEN VE DİLİNDEN GÜVENDE OLMAK 🌹
َ ‫س ِل ُم‬
ُّ‫اج ُرُّ َم ْنُّ َه َج َر‬
ْ ‫س ِل َمُّال ُم‬
ْ ‫ال ُم‬
ِ ‫ون‬
َ ‫ُّم ْنُّ ِل‬
َ ُّ‫س ِل ُمُّ َم ْن‬
َ ‫ُّو َي ِد ِه‬
َ ‫سا ِن ِه‬
ِ ‫ُّوال ُم َه‬،
ُ‫ع ْن ُّه‬
َ ُُّ‫ىَُّّللا‬
َّ ‫َماُّنَ َه‬
«Müslüman; Müslümanların elinden ve dilinden zarar görmediği kimsedir. Muhacir
de Allah’ın yasakladığı şeyleri terk eden kimsedir.» [Buhari:10]
Hadisten Öğrendiklerimiz:
1. Gerçek ve olgun bir Müslüman, çevresindeki hiç kimseye ne diliyle (gıybet,
hakaret) ne de eliyle (şiddet, hırsızlık) zarar vermez.
2. Kötülüklerin ve günahların büyük çoğunluğu dil ve el ile işlendiği için Efendimiz
bu iki uzva dikkat çekmiştir.
3. Müslümanların en hayırlısı, hem yaratıcısına karşı görevlerini yapan hem de
kulların haklarına saygı gösterendir.
4. Hakiki hicret sadece bir şehirden diğerine taşınmak değil; Allah'ın yasakladığı
tüm günahları tamamen terk etmektir.
🌹 16. DİLİN AFETLERİNDEN KORUNMAK 🌹
َُّ‫ُّوال‬
ِ َ‫ُّوالَُّالف‬
َ ‫اح ِش‬
َ ‫ان‬
َ ‫ان‬
َ ‫لَ ْي‬
ِ َّ‫ُّوالَُّاللَّع‬
ِ َّ‫سُّا ْل ُم ْؤ ِم ُنُّبِال َّطع‬
ُِّ ‫البَذ‬
‫ِيء‬
«Mümin kınayan, lanet eden, kaba ve çirkin sözlü ve edepsiz değildir.» [Tirmizi:1977]
Hadisten Öğrendiklerimiz:
1. Kâmil ve temiz bir imana sahip olan Müslüman, başkalarının soylarını,
kusurlarını sürekli ayıplayıp kınamaz.
2. Müminin ağzından hiçbir canlıya karşı haksız yere lanet okuma, beddua etme
veya sövme gibi kötü kelimeler çıkmaz.
3. Kaba konuşmak, edepsiz ve hayâsızca kelimeler kullanmak Müslümanın vakarına
ve ahlakına asla yakışmaz.
4. Uzuvlarımızı, bilhassa dilimizi kötü sözlerden korumak imanımızın kalitesini ve
güzelliğini doğrudan gösterir.
❖ ─────── ✦ ─────── ❖