Uploaded by User3309

Ateşli çocuğa yaklaşım

advertisement
Hedefler
•
Tanım
•
Etkenler
•
Tedavi yaklaşımı
Ateş
•
Vücut ısısının normal değerler üzerine kontrollu yükselişidir
•
Universal tanım
•
•
o
Rektal ateş > 38 C
Termosensitif nöronlar
Preoptik
• Anterior hipotalamus
•
Termoregulatuvar yanıt
•
Kanın deriden damar yataklarına yönlendirilmesi
•
Artmış/azalmış terleme
•
Ekstra selüler sıvı volüm regulasyonu (arginin-vazopressin)
•
Davranış yanıtı
Ateş Patogenezi
• Endojen
Pirojenler
PGE2
– IL-1
– IL-6
– TNF-
– INF-β/
Eksojen
pirojenler
Pirojen sitokinler
•
Talamusta yeni ateş noktası (PGE2)
•
Periferde eklem ve kas ağrısı (PGE2)
•
Karaciğerde akut faz proteinlerinin sentezi
•
Serum demir ve çinko düzeyi azalır
•
Lökositoz
•
İskelet kaslarında proteolizis
•
Uykuya eğilim
•
IL1 yavaş dalga uykusunu provoke eder
Olası yararları
•
Ateş düşürülürse
Varisellalı çocuklarda uzamış semptomlar
• Soğuk algınlığı olan erişkinlerde uzamış bulaştırıcılık
•
•
Serbest demir düşer SDBK artar
•
Mikroorganizmalar büyüme için gerekli demirden yoksun kalır
•
Mitojene lenfosit transformasyonu artar
•
PNL bakterisidal aktivitesi artar
•
IFN yapımı artar
Ateş 40 dereceyi geçerse tüm bu avantajlar tersine döner
Dezavantajları
•
Metabolik hız
•
Oksijen tüketimi
•
Karbondioksit üretimi
•
Kardiyak gereksinim
•
Pulmoner gereksinim
•
Serebral hasara neden olabilir
•
Febril konvulsiyon

Ateşe neden olan nonpirojenler
•
Ag-Ab-kompleman kompleksi
•
Kompleman komponentleri
•
Lenfosit ürünleri
•
Safra asitleri
•
Androjenik steroidler
Ateş nedenleri
•
Enfeksiyonlar
•
Aşılar
•
Biyolojik maddeler
GMCSF
– IFN
– IL
–
•
Doku yıkımı
–
–
–
–
–
Enfarktüs
Pulmoner emboli
Travma
İM enjeksiyon
Yanık
Ateş nedenleri
•
Malignansiler
Lösemi
• Lenfoma
• Hepatoma
• Metastatik hastalık
•
•
İlaçlar
Kokain
• Amfoterin B
•
•
Romatolojik hastalıklar
SLE
• RA
•
Ateş nedenleri
•
İnflamatuvar hastalıklar
–
•
Granulamatöz hastalıklar
–
•
IBD
Sarkoidozis
Endokrin hastalıklar
Tirotoksikoz
– Feokromasitoma
–
•
Metabolik hastalıklar
Gut
– Üremi
– Fabry hastalığı
– Tip 1 hiperlipidemi
–
Ateş nedenleri
•
Genetik hastalıklar
•
•
FMF
İyi tanımlanmamış hastalıklar
Klinik
•
Ateş paterni tek başına tanısal değildir.
•
Tek, izole ateş yükselmesi
•
•
•
•
•
Genellikle enfeksiyöz değil
Kan ürünü transfüzyonu
Bazı ilaçlar
Girişimler
Kolonize - enfekte alanda kateter işlemleri.
Ateş > 41 oC  Hiperpireksi
•
Santral ateş
•
Hipotalamusu etkileyen SSS disfonksiyonu, iskemi, nekroz, tm..
•
Malign hipertermi
•
Malign nöroleptik sendrom
•
İlaç ateşi
•
Isı çarpması
•
Tiroid fırtınası
•
Vücudun öz sıcaklığını en iyi yansıtan ölçüm bölgeleri;
rektal, koltuk altı, dil altı ve kulakdır.
•
Özellikle nötropenik hastalar olmak üzere enfeksiyon
riski olan çocuklarda rektal ölçüm kullanılmamalı
•
Dil altı ölçüm; koopere olan hastalarda kullanılabilir ancak
öncesinde sıcak veya soğuk gıda alımı ölçümü etkiler.
•
Koltuk altı ölçümünde koltuk altı kuru olmalıdır.
•
Kulaktan ölçümde, infrared termometre ile ölçüm yapılır.
•
Dört hafta-5 yaş arası çocuklarda koltuk altı veya timpanik
ölçüm önerilmektedir
ATEŞLİ ÇOCUĞUN DEĞERLENDİRİLMESİ
•
Ateş, bir hastalık değil bir bulgudur.
•
Ateşli hastanın değerlendirilmesinde ilk amaç; invaziv
bakteriyel enfeksiyon riskinin veya ciddi viral enfeksiyon
riskinin saptanmasıdır
 28 günden küçük bebekler
 Çocuğun hasta görünümde olması
 Rektal ölçümde vücut sıcaklığının 40 ˚C ve
üzerinde olması
 Aşılamanın eksik olması
 Prematürite
 Altta yatan kronik hastalık varlığı
 3-7 gün öncesinde antibiyotik almış olmak
 Ailelerin takip açısından yetersiz olması
•
İkinci amaç ise ayrıntılı öykü ve fizik muayene ile birlikte ateş
nedeninin saptanmasıdır
Ateş paternleri
•
İntermittant ateş
Abartılmış günlük sirkadian ritm Fluktuasyon > 0,5 OC , normale döner
– Apse, sepsis, sıtma
–
•
Septik (hektik) ateş
•
Sürekli ateş
O
Fluktuasyon 4-5 C sepsis tbc
Fluktuasyon < 0.5 OC
– Tifo,bruselloz, lober pnömoni , tifüs
–
•
Remittan ateş
Fluktuasyon > 0,5 OC , normale dönmez
– Enfektif endokardit
–
•
Relapsing (yineleyen) ateş
–
Normal intervaller sonrası yineleyen ateş
•
Tertian ateş Plasmodium vivax 1. ve 3. günler yükselen
•
Quadran ateş Plasmodium malariae 1. ve 4. günler yükselen
quartan ateşe
Nötropenik ateş (febril nötropeni)
•
Nötropenik hastada (mutlak nötrofil sayısı <500) oral veya
aksiller ölçümde 38,3 ve üstünde
•
ya da ateşin 1 saat boyunca 38-38.2 derece arasında
seyretmesi..
Yinelemeye eğilimli ateş
•
Enfeksiyonlar
•
•
•
•
•
•
•
•
Tifo
Tbc
Sifiliz
Bruselloz
Leishmanyazis
EBV
Noninfluenza solunum virüsleri
Lyme disease
Yinelemeye eğilimli ateş
•
Enfeksiyon dışı nedenler
•
•
•
•
•
Behçet hastalığı
Crohn hastalığı
Weber-Christian hastalığı
Lökositoklastik anjiit
Sweet syndrome
•
•
Akut febril nötrofilik dermatoz
SLE
Yinelemeye eğilimli ateş
•
Periyodik ateş sendromları
•
•
•
•
•
•
FMF
Siklik nötropeni
PFAPA
Hiper IgD sendromu
TRAPS
Muckle-Wells sendromu
Klinik
•
Ateşle uyumsuz taşikardi
Non enfeksiyöz ajanlar
– Enfeksiyöz ajan toksinleri
–
•
Ateşle uyumsuz bradikardi
–
–
–
–
–
Tifo
Brusella
Leptospirosis
İlaç
Kalp tutulumuna bağlı iletim defekti
•
•
•
•
ARA
Lyme
Viral myokardit
Enfektif endokardit
Tedavi
•
0
Sağlıklı çocuklarda 39 C altına ilaçla tedaviye gerek yok.
–
–
•
Üstünü çıkar
Aktiviteyi azalt
Yüksek risk
–
–
–
Kronik kardiyopulmoner hastalık
Metabolik hastalık
Nörolojik hastalık
•
•
Febril nöbet riski
Hiperpireksi (>41 0C)
–
–
–
Ağır enfeksiyon
MSS hemoraji
Hipotalamik hastalık
–
Her zaman antipiretik
Tedavi
•
Asetaminofen – parasetamol –
10-15 mg/kg x 4
Uzun kullanımda renal hasar
– Akut yüksek dozda hepatik hasar
–
•
İbuprofen
–
–
–
–
–
–
•
Dispepsi
GİS kanama
Renal kan akımında azalma
Aseptik menenjit
Hepatik toksisite
Aplastik anemi
Aspirin
–
Reye sendromu
5-10 mg/kg x 3-4
Tedavi
•
Asetaminofen - ibuprofen dönüşümlü veya birlikte
kullanılabilir.
•
Ilık suyla banyo
Su sıcaklığı 29,2-32 derece (dirseğin dayanabileceği kadar)
• Öncesinde antipiretik
•
•
Ateşin düşme hızı etyoloji açısından fikir vermez
ILIK UYGULAMA TEK BAŞINA ETKİLİ Mİ?
Ateşin 37 derecenin altında kalma süresi:
•
Tek başına parasetamol ile
129 dak.
•
Antipiretik+ ılık uygulama ile
164 dak.
•
Tek başına ılık uygulama ile 54 dak.
28 GÜNDEN KÜÇÜK BEBEKLER
•
Hasta görünümde olmayan ateşli yenidoğanlarda;
menenjit %0.3-3,
• bakteriyemi veya sepsis %1-5,
• İdrar yolu enfeksiyonu %16-28 oranında saptanır.
• Bu nedenle ateşi olan tüm yenidoğan bebekler hastaneye
yatırılarak sepsis açısından değerlendirilmelidir ve
kültürler sonuçlanıncaya kadar antibiyotik tedavisi
verilmelidir.
•
29-90 GÜN ARASI OLAN ÇOCUKLAR
•
Rektal vücut sıcaklığı 38.5°C altında olan, invaziv bakteriyel
enfeksiyon açısından risk bulunmayan, fizik muayene ile
enfeksiyon odağı saptanmayan, son 48 saat
içinde aşılama öyküsü olmayan iyi görünümlü bebek
için:
•
Tam kan sayımı, prokalsitonin, CRP, idrar analizi
bakılmalı, kan ve idrar kültürleri alınmalıdır.
•
Hastada öksürük, takipne, anormal solunum sesleri varsa
akciğer grafisi çekilmelidir.
•
Beyaz kan hücre sayısı ≤5000/mm3 veya ≥15.000/ mm3,
prokalsitonin >0.3 ng/ml, CRP >20 mg/L ise lomber ponksiyon
yapılmalıdır.
•
İdrar incelemesinde enfeksiyon saptanan iyi görünümlü
hastalarda lomber ponksiyon yapılmasına gerek yoktur.
•
Aynı şekilde bronşiolit veya influenza virüs enfeksiyonu
tanımlanan çocuklara da lomber ponksiyon yapılmasına gerek
yoktur
Odağı Olmayan Ateş
< 3 ay
Toksik görünüm
İyi görünüm
Hastaneye yatış
Kültürler
Değerlendirilecek kriterler
Enfeksiyon bulgusu yok
Kan, BOS, idrar
HAYIR
İV antibiyotik
BOS
Normal
Hücre (+)
Seftriakson
Seftriakson/
Sefotaksim
+
Ampisilin
+
Vankomisin
Menenjit
kuşkusu
Cilt, yumuşak doku
Kemik, eklem ve kulak
Lökosit 5.000-15.000
Çomak < 1500
İdrar normal
EVET
Ciddi bakteriyel enfeksiyon
Olasılığı düşük, takibe al
Odağı Olmayan Ateş
3 ay – 36 ay
(GİZLİ BAKTEREMİ)
•
Rektal ateş ≥ 39
•
İyi görünüm
oC
Ateş > 39 oC
BK > 15.000
Yüksek nötrofil-çomak
Yüksek sedim-CRP
%1.5
S. Pnömonia
N. Meningitidis
Salmonella
(H. İnfluenza B)
Risk
Tam aşılanmamış çocuk
•
Üç doz pnömokok aşılaması ve en az 2 doz Haemophilus
ifluenzae tip b (Hib) aşılamasının yapılmış olmalı…
•
Tam aşılanmamış
•
6 ay altı çocuklar da tam aşılanmamış olarak değerlendirilir
•
Ateş odağı saptanmayan, aşılaması tam olmayan, iyi görünümde
olan hastalardan tam kan sayımı yapılarak beyaz kan hücresi ve
mutlak nötrofil sayısı belirlenmelidir.
•
Eğer; beyaz kan hücresi ≥15.000/mm3 ve mutlak nötrofil sayısı
≥10.000/mm3 ise gizli pnömokokal bakteriyemi riski artmış
olarak düşünülmeli ve kan kültürü alınmalıdır.
•
İdrar analizi ile idrar yolu enfeksiyonu açısından da inceleme
yapılmalıdır.
•
İyi görünümde olan hastalara lomber ponksiyon yapılmasına
gerek yoktur.
•
Hastada takipne, solunum sıkıntısı varsa ve oksijen
saturasyonu %95 ve altında ise akciğer grafisi çekilmelidir.
Aynı zamanda bu bulguların hiçbiri olmasa dahi beyaz kan
hücre sayısı 20.000/mm3 üzerinde ise mutlaka akciğer grafisi
çekilmelidir
Odağı Olmayan Ateş
3 ay-3 yaş
Toksik görünüm
Hastaneye yatış
Kültürler
İyi görünüm
Ateş > 39 oC
BK > 15.000
Kan, BOS, idrar
İV antibiyotik
Kan kültürü
Tek doz seftriakson
İyi görünüm
Ateşsiz
S.Pnömonia
Hasta görünüm
Oral antibiyotik
7-10 gün
H.inf/N.men
İkinci kültür
LP
Hastanede veya ayakta antibiyotik
Ateş ve Peteşi
%8-20 ağır bakteriyel enfeksiyon
MENİNGOKOKSEMİ
HiB-Pnömokok
Ateş ve
Orak Hücre Hastalığı
•
S.pnömonia  Sepsis, menenjit, pnömoni
•
H.influenza

•
S.aureus 
Osteomiyelit
•
Salmonella

•
E.coli

Menenjit
Osteomiyelit
Piyelonefrit
Nedeni Bilinmeyen Ateş (NBA) (Fever
unknown origin: FUO)
• 3 haftadan uzun süren,
• 3 uzman vizitiyle veya yatırılarak 3 günde, veya
ayaktan 7 günde tanı konulamayan ateş
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards