Uploaded by murat_unye_87

gelişim dönemleri

advertisement
Davranış Bilimleri
Hafta VII
Gelişim Nedir?
Büyüme
Olgunlaşma
Büyüme
Vücutta bulunan organların
zamana bağlı hacminin
artmasıdır.
Olgunlaşma
Büyümeyle beraber organların
gerekli işlevi yerine getirir
duruma gelmesidir.
Sosyal,
duygusal,
bilişsel,
dil,
psiko-motor,
ahlak,
cinsel gelişim yönünden
meydana gelen büyüme ve
olgunlaşmadır.
Gelişim
Gelişim Sürecinin Özellikleri
Dönemlerin sırası değişmez. Her
birey, evreleri atlamadan sıra ile izler.
Gelişim dönemlerinden bireysel
farklılıklar vardır.
Dönemler arasında hiyerarşi vardır.
Her dönem kendinden
önceki dönemin
özelliklerine sahiptir.
Her dönemin kendine özgü gelişim
özelikleri vardır.
Zihinsel gelişim yavaş ve aşamalıdır. Bir
dönemin sonunda bir sonraki dönemin
özellikleri görülmeye başlar.
Gelişim Dönemleri
- Doğum Öncesi Dönem
- Bebeklik Dönemi (0-3 Yaş)
- Okul Öncesi (İlk Çocukluk) Dönem (3-6
Yaş)
- Okul ( Son Çocukluk) Dönem (6-12 Yaş)
- Bluğ Çağı(12-14 Yaş)
- Ergenlik Dönemi (14-18 Yaş)
Doğum Öncesi
Gelişim
Baştan ayağa içten dışa
doğrudur. Beyin gelişiminin %
70’i ilk 2 ayda gerçekleşir.
Bebeklik Dönemi
0-3 Yaş
Yenidoğanlar nesneleri veya yüzleri 20-25 cm uzaklıktan net görürler. Görsel
sistemin tamamen gelişmesi 3-4 yıl alacak olmasına rağmen 6-8 aylık bebek
hemen hemen bir üniversite öğrencisi kadar iyi görebilmektedir.
Yeni doğan sarı, turuncu, kırmızı ve yeşili geriden ayırt etmektedir, 4 aylık
olduklarında tüm renkleri görebilmektedirler.
İşitme organları bebekler daha doğmadan çalışmaktadır. Yenidoğanlar sesin
nereden geldiğini de anlayabilmektedirler.
Tat ve koku alma açısından ise yenidoğanlar kesin olarak sevdikleri ve
sevmediklerinin ayırdındadırlar.
Bebeklik Dönemi
0-3 Yaş
Yaşamın ikinci yılında, iyelik sözcükleri sözcük dağarcığının büyük bir kısmını oluşturur.
Üçüncü yılda, iki veya üç sözcüklü cümleler oluşturmaya başlarlar. Üç yıldan sonra çocuklar
cümlelerindeki boşlukları doldurmaya başlarlar.
Çocukların en önemli ilişkileri ana babalarıyla ve diğer bakıcılarıyladır. Çocuklar 3 yaşlarına
geldiklerinde önemli ilişkileri diğer çocukları ve yetişkinleri içerecek şekilde genişler.
Doğada, doğduktan veya yumurtadan çıktıktan çok kısa bir süre sonra yavrular gördükleri ilk
hareketli nesne ile güçlü bir bağ oluştururlar. Doğada bu nesne genellikle annedir. İnsanda ise
bu süreç aynı şekilde ve böyle çabuk değildir. Yaşamın ilk yılı içerisinde bebek asıl bakıcısına
derece derece bağlanma geliştirir. Bakıcıyla güvenli bağlanma kurmuş bir çocuk, çevreyi
korkusuzca keşfedebilir. Bu keşif, özerklik veya bağımsızlık duygusunun bir göstergesidir. Ana
babalar çocukların özerklik istekleriyle ilgili çatışma yaşayabilirler ancak bu sosyalleşmenin
de özüdür.
Bebeklik Dönemi
0-3 Yaş
Bu dönemde ana babalık tarzları/tutumları çocuklarının davranışları üzerinde uzun vadede
etkiler bırakırlar. Bu etki yalnızca ana babanın tutumu merkezli değildir, çocukların da ilişkiyi
etkilemeleri söz konusudur.
Dış dünyayı keşfetmede duyular ve motor beceriler kullanılır. Refleksif davranışlardan amaçlı
davranışlara geçer
• Taklit ve deneme – yanılma öğrenmesi
• Nesne devamlılığı/sürekliliği/kalıcılığı Bebeğin kendi görüş dışında kalsa dahi
nesnelerin var olduğunu bilmesidir. 10 – 12 aylar arasında ortaya çıkar ve 18 aya
kadar gelişir.
Yaklaşık 3 yaşlarında kız ve erkek çocukları toplumsal cinsiyet kimliğini geliştirmişlerdir.
Bebeklik Dönemi
0-3 Yaş
Sayıları bilse dahi, azlık ya da çokluk gibi kavramları tanımlayamaz.
Tüm dünyayı kendi bakış açısından görür, diğer insanların duygu ve düşüncelerini farkına
varamaz.
Okul Öncesi Dönem
3-6 Yaş
Olaylara çok yönlü bakamazlar.
Başından geçen olayları basitçe anlatırlar.
Genelleme yapamazlar.
Hayali arkadaşları olabilir.
Hareket eden şeylerin canlı olduğunu düşünürler.
Ben-merkezlidir.
Yemek yeme, kendi başına giyinebilme, elini yüzünü yıkama gibi “özbakım” becerileri
edinme
Okul Öncesi Dönem
3-6 Yaş
El-göz uyumu sağlamaya başlama: El-göz uyumunun tam olarak sağlanması ergenlik
dönemine denk geldiğinden bu dönemdeki çocuklardan ince düğümler atma, çok küçük
parçaları bir araya getirme gibi beceriler beklenmemelidir.
Cinsel farklılıkları öğrenme ve cinsel kimliğini kazanmaya başlama
Büyük ölçüde anne-babalarını model alarak yaşıtları, kardeşleri ve ane-babalarıyla ilişki
kurmayı öğrenme, onlara yönelik duygularının farkında olmaya başlama
Yanlış ve doğruya ilişkin toplumsal kuralları öğrenmeye başlama, toplumsal rolleri
öğrenmeye başlama
Okul Dönemi
6-12 Yaş
Zıt kavramları öğrenirler.
Sayı, hacim, mekan, boyut gibi kavramlar oluşmaya başlar.
Ben-merkezlilikleri en aza iner.
Sıralama, sınıflandırma, karşılaştırma işlemlerinde beceri artışı görülür.
Ortak kurallar oluşturur, amaçlar etrafında birleşirler.
Kendi cinsiyetinden olan ebeveyne yönelir.
Okul Dönemi
6-12 Yaş
Estetik kaygılar ortaya çıkabilir.
Soyut kavramları kavramaya başlarlar: Ölüm gibi.
Başarı isteği duyarlar
Geleneksel ve ulusal değerlerin önemini anlamaya başlar.
Kurallara uymaya önem verir.
Diğer insanlarla kendisini özdeşleştirebilir.
Buluğ Çağı
12-14 Yaş
Tartışmaları sever, düşüncelerini ifade etmek isterler.
Mantık üzerinde yoğunlaşırlar.
Olaylara çok yönlü bakabilirler.
Kemikler hızla gelişir. Büyük ve küçük kaslar boyut yönünden gelişir. Kilo artışları gözlenir.
Çok enerjiktirler.
Sakarlaşabilirler.
Buluğ Çağı
12-14 Yaş
Vücutta tüylenme başlar.
Genital sistem cinsiyet yönünden gelişmeye, bir takım salgılar ve hormonlar işlevsellik
kazanır.
Kızlarda adet kanaması başlar.
Karşı cinse karşı ilgi artar.
Yoğun duygusallık
Kimlik arayışı
Ergenlik Dönemi
Ergenlik Döneminin Temel Soruları
Nelerdir?
Ben Kimim?
Kime Benzemeliyim?
''Asi, hırçın, evde huysuz, dışarıda
sıkılgan, durgun ve dalgın, sorumsuz
kendi başına buyruk, alıngan ve
karamsar, ters ve olur olmaz şeye ağlıyor,
ders çalışmıyor, kaide ve kuralları
tanımıyor, küstah..''
Ergenlik Dönemi
14 - …. Yaş
Fiziksel değişimler düzene girmeye başlar. Boy uzaması devam eder.
Grup faaliyetlerine katılım artar.
Sportif faaliyetler önem kazanır.
Cinsel öğelere ilgi artar.
Cinsel deneyimler yaşanabilir.
Ergenlik Dönemi
14 - …. Yaş
Bu dönemde ya kurallara uyma ya sıra dışı olma eğilimi görülür.
İntihara, suça, kanun dışı olaylara eğilim görülebilir. Bunun sebebi kimlik
karmaşasıdır.
Sosyal davranışların gelişmeye devam etmesine bağlı olarak her iki cinsteki
yaşıtları ile yeni ve daha olgun ilişkiler kurmayı başarma
Bir yetişkin kadın ya da erkek sosyal rolünü edinme
Bir mesleğe doğru yönelip hazırlanmaya başlama
Ergenlik Döneminde En Sık Rastlanan
Heyecan biçimleri
Korku
Endişe
Öfke
Duygusal Kırıklıklar
Korku
Ergenlikte korku tepkisi bir anlamda çocukluktakiyle eşdeğerdir.
Genç bireyler için özellikle “bilinmeyen” şeyler korkunun
doğmasına temel nedendir. Ergenin ilgilendiği faaliyetlerin
sonucunu kestirememesi de korkuya neden olabilir. Ergenlikte tüm
duygusal konularda bireyin kendini kontrol edebilme alışkanlığını
kazanabilmesi önemlidir.
Korkular üç biçimde kendisini gösterebilir:
Korku
1. Objelere Karşı Duyulan Korkular: Yılan, köpek, uçak, fırtına, ateş gibi objelere
karşı duyulan korkular.
2. Sosyal İlişkilerden Duyulan Korkular: Diğer insanlarla tanışmak, alaycı
kimselerle bir arada olmak, topluluk önünde konuşmak ya da çoğunluğu
büyüklerden oluşan bir gruba katılmak, gençlerde korku meydana getirebilir. Bu
tür sosyal korku, utangaçlık ya da şaşkınlık şeklinde görülür.
3. Ergenin Kendisi İle İlgili Korkuları: Yoksulluk, ölüm, kendisinin veya ailesinden
bir bireyin ciddi bir hastalığa tutulması, okulda ya da işinde başarısızlığa uğraması
gençte korku oluşturabilir. Genç korku durumunda kaçma ya da (vücudun kaskatı
kesilmesi, titreyip şaşırması, terlemesi gibi bedensel tepkiyle yanıt verir. Yaş
ilerledikçe, çevresiyle olan ilişkilerin artması sonucu korkuların giderek azaldığı
görülür.
Endişe
Korkulan durumun zihinsel düzeyde prova edilerek yinelenmesidir. Genellikle
korkudan daha uzun sürerler. Burada gelecekte beklenen durumlardan duyulan
gerilim halleri söz konusudur.
Endişe, geçmişte bireye doyum sağlamayan bazı olaylar üzerine, oluşabildiği gibi,
bireyin başarmak istediği geleceğe yönelik faaliyetlerini de içerebilir. Orta ve lise
öğrencileri özellikle çeşitli okul sorunları hakkında, dış görünüş ve arkadaşları
arasında popüler olmama, endişe yaratan diğer konular arasında sayılabilir.
Öfke
Ergenlik döneminde öfkeye neden olan uyarımlar genellikle sosyal kaynaklıdır.
Ergenle alay edilmesi, ona yalan söylenmesi öfkeyi oluşturan başlıca nedenlerdir.
Duygusal Kırıklıklar
Bir arzu ya da amacın önüne çıkan dış veya iç engeller ergene kırıklıkların
oluşumuna yol açar. Bu durumların çok azında öfke, ama hepsinde sıkıntı hali
görülür. Ergen kırıklığını sosyal çevrenin kabul edebileceği bir davranış biçimde
belli eder. Bireyin kırıklık anında göstereceği tepki onun yaşına, toplumsal
geçmişine, deneyimlerine ve kendisine kırıklık yaratan nedeni algılayış biçimine
bağlıdır.
Yetişkinlik Dönemi
21-65 yaş arasındaki hayat dilimi yetişkinlik dönemi olarak
adlandırılır.
Meslek seçimi, eş seçimi, iş seçimi gibi önemli kararların
verildiği ilk dönemlerde sağlık sorunları sık görülmez.
Bu dönemde genç yetişkin, ebeveynleri ile kararları ve
davranışlar konusunda çatışmalar yaşayabilir.
Ayrıca akrabalar ile sürtüşmeler, iş yeri ve diğer sosyal
alanlarda çatışmalar görülebilir.
Meslek sorunları, politik görüş farklılıkları, zorluklar karşısında
ortaya çıkan çatışmalar genç erişkinleri etkiler.
Yaşlılık Dönemi
İnsan hayatının 65 yaştan sonraki dönemi yaşlılık dönemi
olarak adlandırılır.
Bu dönemde bedensel fonksiyonlar da yaşlanmaya adapte
olmaktadır.
Gözlerde uyum yeteneğinin azalması ile yakını görememe, vücut
direncinin azalması, çabuk yorulma, tat duyusunun bozulması,
ısı değişimlerine duyarlılık gibi belirtiler ortaya çıkar.
Hücre sayıları azaldığı gibi hücre fonksiyonları ve içerikleri de
değişir. Bu nedenle kaslar zayıflar, eklemlerde kireçlenmeler
başlar.
Bu yapısal çöküşle birlikte yenilenme işlemi de yavaşlar ve durur.
Yaşlılıkta dolaşım bozukluğu, kalp hastalıkları, felçler, yüksek
tansiyon, eklem bozuklukları, diabet (şeker hastalığı) gibi
süreğen hastalıklar sık görülür.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

asd

2 Cards oauth2_google_9d5f59ca-def3-4a5d-af49-e66040ecd5ff

Alternatif Enerji

2 Cards ismailtarhan

Create flashcards