Uploaded by User2760

Maddenin yapsı ve özellikleri

advertisement
Bölüm 3
MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
MADDE
 Boşlukta (uzayda) yer kaplayan kütlesi, hacmi ve
eylemsizliği olan her şeye madde denir. Örnek:
defter, kitap, hava, su vb. madde iken, enerji,
düşünceler, hayaller madde dğildir.
 Üç fiziksel hali vardır: Katı, sıvı ve gaz olmak üzere.
 Maddenin ölçülebilir ve ortak özellikleri:
Kütle,hacim,eylemsizliktir.
 Maddenin görülebilir özellikleri; sertlik, yumuşaklık,
saydamlık, opaklık, matlık, pürüzlülük, renk vb...
CİSİM
Maddelerin şekil almış
haline cisim denir.
Demir maddedir.
Demir makas, cisimdir.
Cam bir maddedir.
Cam gözlük bir cisimdir.
MADDENİN FİZİKSEL HALLERİ
1-) Maddenin Katı Hali:
 Maddenin belirli bir şekle ve hacme sahip en düzenli ve
en düşük enerjili halidir.
 Katılarda tanecikler (atom ve moleküller) belirli bir
merkez etrafında titreşim hareketi yaparlar.
 Katıların belli bir şekli ve hacmi vardır, sıkıştırılamazlar.
 Örnek; demir, tahta, buz…
Demir
Tahta
MADDENİN FİZİKSEL HALLERİ
2-) Maddenin Sıvı Hali:
 Belirli bir hacmi vardır,ancak belirli bir şekli yoktur.
 Tanecikleri arasında az da olsa boşluk bulunur ve
tanecikler birbirleri üzerinden kayma hareketi
yaparlar.
 Akışkandırlar, sıkıştırılamazlar.
 Örnek: Su, yağ, benzin, alkol...
Su molekülleri
MADDENİN FİZİKSEL HALLERİ
3-) Maddenin Gaz Hali:
 Maddenin en düzensiz ve yüksek enerjili halidir.
 Maddenin sıvı hali gibi belirli bir şekil ve hacimleri
yoktur; içinde bulundukları kabın şeklini alır, hacmini
doldururlar.
 Sıkıştırılabilir ve akışkandırlar.
 Örneğin; Hava, karbondioksit, oksijen…
Hava
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
7
Maddenin Hal Değiştirmesi
Erime
Donma
Buharlaşma
Yoğunlaşma
Erime
Katı bir maddenin ısı enerjisi alarak sıvı
haline geçmesi olayına erime denir.
Buzun erime sıcaklığı 0 C°.
Demirin erime sıcaklığı 1540 C °.
Her maddenin erime ve donma sıcaklığı
ayrıdır.
Erime ve donma olayları bitinceye kadar
sıcaklık sabit kalır.
Donma
Sıvı bir maddenin
yeterince
soğutularak katı
hale geçmesine
donma denir.
Suyun buz olması.
Buharlaşma
Sıvı bir maddenin ısı
enerjisi alarak gaz
haline gelmesine
buharlaşma denir.
Sıcaklık artarsa
buharlaşma hızlanır.
Buharlaşma her
sıcaklıkta olur.
Yoğunlaşma
Gaz maddenin sıvı
hale geçmesi olayına
yoğunlaşma denir.
Su buharının, su
damlacıklarına
dönüşmesi.
Yoğunlaşma da
buharlaşma gibi her
sıcaklıkta olur.
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
Madde
Saf Olmayan
Madde(Karışımlar)
Saf (Arı)
Madde
Element
Metal
Ametal
Soy gaz
Bileşik
Homojen
Karışımlar
(Çözelti)
Heterojen
Karışımlar
Emülsiyon
Süspansiyon
Aeresol
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
1-) Saf Madde: Aynı cins atom veya moleküllerden oluşur.
A-) Element: Aynı cins atomlardan oluşur.
 Yapıtaşı atomdur, sembol ile gösterilir.
 Belirli erime ve kaynama noktaları vardır, hiçbir
yöntemle basit maddelere ayrışmaz.
 Elementler kimyasal özelliklerine göre; metal, ametal
ve soy gaz olmak üzere üç gruba ayrılırlar.
 Örneğin; demir,bakır…
Molekül yapısındaki
hidrojen elementi
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
B-) Bileşik: Birden fazla elementin belli oranlarda reaksiyon
sonucu bir araya gelmesi ile oluşan yeni maddeye bileşik denir.
 Kimyasal yöntemlerle ayrışır, yapıtaşı moleküldür.
 Formüllerle gösterilir
 Bileşiklerin erime noktası, kaynama noktası ve yoğunlukları
sabittir.
 Bileşikler saf maddelerdir ve homojendirler.
 Bileşiklerin özellikleri kendilerini oluşturan maddelerin
özelliklerine benzemez.
Molekül: İki yada daha çok atomun oluşturduğu topluluğa denir.
Molekül yapılı
bileşik
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
2-) Saf Olmayan Madde (Karışımlar): İki yada
daha fazla maddenin kimliklerini kaybetmeden yalnız
fiziksel özellikleri değişecek şekilde bir araya
gelmesiyle oluşur.
Örneğin; Soluduğumuz hava, içtiğimiz gazoz, süt, çay,
zeytinyağlı su…
Çay
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
A-) Homojen Karışımlar (Çözeltiler):
 Özellikleri her yerinde aynı olan ve dışarıdan
bakıldığında tek bir madde gibi görünen karışımlardır
ve çözelti olarak adlandırılır.
Örnek: Şekerli su, tuzlu su, hava…
Şekerli su
MADDELERİN SINIFLANDIRILMASI
B-) Heterojen Karışımlar:
 Özellikleri her yerinde aynı olmayan ve dışarıdan bakıldığında
birden fazla madde varmış gibi görünen karışımlardır. Emülsiyon;
sıvı-sıvı heterojen karışımlar (su-zeytin yağı) ve süspansiyon; katısıvı heterojen karışımlar (su-tebeşir tozu) olarak
çeşitlendirilebilirler. Ayrıca, bir katının veya bir sıvının gaz ortamı
içerisinde dağılması olarak bilinen aeresol da bu gruba girer.
Duman, sis ve spreyler örnek olarak gösterilebilir.
Örnek: kum-su, tebeşir tozu-su, ayran, yağ-su, benzin-su…
Ayran
Maddenin Ayırt Edici Özellikleri
Bir maddeyi diğer maddelerden ayırmaya yarayan
özelliklere maddenin ayırt edici özellikleri denir. Bunlar:
 Öz kütle (yoğunluk)
 Erime noktası
 Kaynama noktası
 İletkenlik
 Esneklik
 Genleşme
 Çözünürlük
NOT: Bir özelliğin ayırt edici olabilmesi için madde
miktarına bağlı olmaması ve yalnız o maddeye özgü olması
gerekir. Bütün maddelerin kütlesi ve hacmi olduğundan ve
madde miktarına bağlı olduğundan ayırt edici özellik
değildirler.
Yoğunluk
Yoğunluk iki şekilde tanımlanır:
 Kütle yoğunluğu, bir cismin birim hacmindeki kütle
miktarıdır. Birimi g/cm3’tür. Örneğin saf suyun yoğunluğu
1 g/cm3, alüminyumun yoğunluğu 2.7 g/cm3, vb.
𝑚 (𝑘ü𝑡𝑙𝑒)
𝑑 𝑦𝑜ğ𝑢𝑛𝑙𝑢𝑘 =
𝑉 (ℎ𝑎𝑐𝑖𝑚)
 Özgül ağırlık, bir cismin birim hacminin ağırlığı olarak
tanımlanır. Birimi N/m3’tür. Örneğin, çeliğin özgül ağırlığı
488 N/m3’tür.
SG ö𝑧𝑔ü𝑙 𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤𝑘 =
𝑊 (𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤𝑘)
𝑉 (ℎ𝑎𝑐𝑖𝑚)
 Bir cismin yoğunluğunun suyun yoğunluğuna oranına ise
bağıl özgül ağırlık denir ve birimsizdir.
Basınç
Birim yüzeye etki eden dik kuvvete basınç denir. Birimi N/m2
(Pascal)’dır. Bıçakların sivri uçlarının keskin olması, kar
ayakkabısı giyen kişilerin karda daha az batması; aynı zeminde,
aynı ağırlıktaki ördek ve tavuktan ördeğin tavuklara göre daha
az batmasının nedeni basınç ile ilgilidir.
Katılarda basınç;
𝐹 (𝑑𝑖𝑘 𝑘𝑢𝑣𝑣𝑒𝑡)
𝑃 𝑏𝑎𝑠𝚤𝑛ç =
𝑆 (𝑦ü𝑧𝑒𝑦 𝑎𝑙𝑎𝑛𝚤)
Sıvılarda basınç;
𝑃 𝑏𝑎𝑠𝚤𝑛ç = 𝑑𝑒𝑟𝑖𝑛𝑙𝑖𝑘 × ö𝑧𝑔ü𝑙 𝑎ğ𝚤𝑟𝑙𝚤𝑘
Kaldırma Kuvveti
Sıvıların içinde cisimlere yukarı yönde uygulanan kuvvete
kaldırma kuvveti denir.
Kaldırma kuvveti;
𝐹𝐾 = 𝑉𝑏 ∙ 𝑑𝑠𝚤𝑣𝚤 ∙ 𝑔
Burada Vb; cismin sıvı içinde batan hacmi, dsıvı; sıvının öz kütlesi
ve g; yerçekimi ivmesidir.
Esneklik
Birçok katı şekil değiştirebilir, ancak şekil
değişikliğine neden olan etki ortadan kalktığında eski
haline dönebilen cisimlere esnek cisimler ve bu
olguya da esneklik denir. Cisimlerin esnekliğini
tanımlayan yasa Hook yasası olarak bilinir.
𝐹 = −𝑘. 𝑥
Burada, k esneklik yada yay sabiti, x ise uzama
miktarıdır. Yaylar için bu kuvvet geri çağırıcı kuvvet
olarak da adlandırılır.
ÖRNEK SORULAR
1-) Aşağıdaki
bilgilerden hangisi yanlış verilmiştir?
A) Fizik yasaları fiziksel nicelikler kullanılarak tanımlanır.
B) Fiziksel niceliklerin her birin bir standardı vardır.
C) Vektörel niceliklerden yararlanılarak sadece vektörel
nicelikler tanımlanır.
D) Fiziksel nicelikler temel ve türetilmiş olarak ayrılabilir.
2-)
Cetvel kullanılarak yapılmış ölçümler için aşağıda verilen
bilgilerden hangisi doğru olamaz?
A) 1 mm
B) 1.0 cm
C) 10.0 mm
D) 1.001 m
ÖRNEK SORULAR
3-)
Aşağıdaki temel büyüklüklerden hangisinin birimi yanlış
verilmiştir?
Temel büyüklük
Birim
A) Akım şiddeti
Amper
B) Uzunluk
Metre
C) Zaman
Saniye
D) Madde miktarı
Candela
E) Kütle
Kilogram
4-)
Bir kenarının uzunluğu 2.0 cm olarak ölçülen küp şeklindeki
cismin kütlesi 8.888 g olduğuna göre yoğunluğu kaç g/cm3’tür?
A) 1
B) 1.1
C) 1.11
D) 1.111
ÖRNEK SORULAR
5-)
1.2+0.255=? işleminin sonucu nasıl ifade edilmelidir?
A) 1.5
B) 1.45
C) 1.46
D) 1.455
6-)
İki vektörün vektörel çarpımının sonucu sıfır ise
aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Vektörler birbirlerine diktir.
B) Vektörlerden birisinin büyüklüğü sıfırdır.
C) Vektörler birbirlerine paraleldir.
D) Hiçbiri
7-) Birim vektörlerin kendisiyle skaler çarpımlarının sonucu
aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak belirtilmiştir?
A) Sıfırdır.
B) Şiddetinin iki katına eşittir.
C) Şiddetinin yarısına eşittir.
D) Bire eşittir.
ÖRNEK SORULAR
8-) Aşağıda verilenlerden hangisi bileşiktir?
A) Mg
B) H2O
C) N
D) S
9-) Aşağıda elementlerle ilgili verilen ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Tek cins atomlardan oluşurlar.
B) Sembollerle gösterilebilirler.
C) Erime ve kaynama noktaları belirlidir.
D) Kimyasal yöntemlerle ayrılabilirler.
ÖRNEK SORULAR
10-)
11-)
ÖRNEK SORULAR
12-)
13-)
29
ÖRNEK SORULAR
14-) Aşağıda verilenlerden hangisi bileşiktir?
A) Bir elementin bir molünde 6,02x1023 tane atom vardır.
B) Bir elementin bir molünün kütlesi o elementin ortalama
atomik kütlesidir.
C) Bir molekülün bir molünde 6,02x1023 tane molekül vardır.
D) Bir elementin bir molünün kütlesi o elementin atom
numarasına eşittir.
15-) Bir atomdaki elektronlar için aşağıdaki bilgilerden hangisi
doğrudur?
A) Atomlarda çekirdeğe en yakın yörüngedeki elektronların enerji
seviyeleri (kinetik enerjileri) en yüksektir.
B) Çekirdekten uzaklaştıkça elektronların kinetik enerjileri azalır.
C) Atomdaki elektronların bulunduğu kabuklar K, L, M, N, …
şeklinde adlandırılır.
D) Farklı element atomlarının elektronlarının kabuk değiştirmeleri
için gerekli enerji miktarı daima aynıdır.
Download
Random flashcards
En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

321işletme

2 Cards oldcity

Terimler

2 Cards oauth2_google_ef32970e-e5f9-4595-9abe-394e9f6bc8d9

Create flashcards