Uploaded by agm95793

otonomsinirsistemishmyo-140630083805-phpapp01

advertisement
OTONOM SİNİR SİSTEMİ
VE
ANESTEZİ
Doç. Dr. Şule AKIN
Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi
Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD
SİNİR SİSTEMİ
• Serebrospinal Sistem
• Otonom Sinir Sistemi (OSS)
SEMPATİK
SİNİR
SİSTEMİ
NON-KOLİNERJİK/
NON-ADRENERJİK
SİNİR SİSTEMİ
PARASEMPATİK
SİNİR
SİSTEMİ
SİNİR SİSTEMİ
• Serebrospinal Sistem
• Otonom Sinir Sistemi (OSS)
SEMPATİK
SİNİR
SİSTEMİ
PARASEMPATİK
SİNİR
SİSTEMİ
TORAKOLUMBAL
KRANİOSAKRAL
Sempatik ve
parasempatik
sinir sistemleri
genel olarak
tüm yapılarda
birlikte
bulunur ve
birbirlerini
dengelerler
Sempatik sistem;
Organizmanın alarm durumuna geçmesi,
direnme ve korunma reaksiyonu vermesi gibi
durumlarda devreye girmektedir
SEMPATİK SİNİR SİSTEMİ
• Sinir sisteminin duygularla hareket eden
bölümü
• Korku, sevinç, heyecan gibi durumlarda aktive
olur
• Kan basıncı artar
• Kalp hızlanır
• Sindirim yavaşlar
• T1
L2 veya L3
SAVAŞ ya da KAÇ!
• Gözbebekleri genişler/büyür
• Kalp hız ↑, kan basıncı ↑
• Dolaşımdaki kan önemli organlara çekilir, iskelet
kaslarına ve kalp kaslarına daha fazla kan verilir
• Terleme ↑
• Solunum yolları genişler ve solunum hızlanır
• Kan şekeri ↑
• Sindirim sistemindeki ve idrar yollarındaki
sfinkterler kapanır
• Sempatomimetik etki:
SSS nin tepkisini taklit eden etki
• Sempatolitik etki:
SSS tepkisini bloke eden etki
• Katekolaminler:
SSS ne benzer etkiler oluşturan endojen ve ekzojen maddeler
PARASEMPATİK SİNİR SİSTEMİ
• Sempatik sinir sistemini dengeleme görevi var
• Uyarıları duyu nöronları ile merkezi sinir
sistemine getirir ve oluşan tepkileri motor
nöronlarla effektör organlara götürür
• Liflerini kraniyal ve sakral sinirlerden alır
• En önemli sinir lifleri 10. kraniyal sinir olan
“n.vagus” ve 2.-3. sakral sinir
• Beyindeki gövde
S2 ve S4
DİNLEN ve SİNDİR !
• Dinlenme anında enerji dengesinin
düzeltilmesini sağlar
• Sempatik uyarıların eski haline dönmesini sağlar
• Kalbin yavaşlamasını, solunum yolunun ve göz
bebeklerinin eski haline dönmesini sağlar
• Tükürük ve barsak salgıları ile barsak
hareketlerini ↑
• Eğer kişinin korkusundan kaçmak ya da
korkusunu yenmek için çıkış kapısı yoksa:
parasempatik etkiler artar; idrar ve dışkı
üzerindeki kontrolü kaybolur
• Parasempatomimetik etki:
PSS tepkisini taklit eden etki
• Parasempatolitik (Antikolinerjik) etki:
PSS tepkisini bloke eden etki
KOLİNERJİK ve ADRENERJİK etkiler
• :
• KOLİNERJİK: Somatik sinir sisteminin parasempatik
postgangliyonundaki sinirlerden asetilkolin (Ach) olarak
salgılanan uyarıları ileten hücreler (nörotransmitter)
• Asetilkoline duyarlı reseptörlere KOLİNERJİK RESEPTÖR denir
• ADRENERJİK: OSS’NİN genellikle sempatik
postgangliyonlarından E (epinefrin/adrenalin) ya da NE
(norepinefrin/noradrenalin) olarak salgılanan uyarıları ileten
hücreler
• Çoğu sempatik postgangliyalardan NE, Adrenal medulladan ise
hem E hem de NE salgılanır
• Norepinefrine duyarlı alıcılara ADRENERJİK RESEPTÖRLER denir
ADRENERJİK RESEPTÖRLER:
• α1 ; düzkaslardadır, kasılmaya neden olur,
• α2 ; arteriyollerdedir, vazokonstriksiyona neden
olur, kan basıncını yükseltir
• β1 ; koroner damarlardadır, vazodilatasyona
neden olur; + inotropik, + dromotropik,
+kronotropik etki yapar
• β2 ; akciğerlerdedir, bronkodilatasyona neden
olur, oksijenlenmeyi artırır
• Dopaminerjik; Böbrek, mezenter, koroner ve
serebral damarlarda
KOLİNERJİK RESEPTÖRLER:
1. Nikotinik: İskelet kaslarını uyarır
2. Muskarinik: Çizgisiz kasları, kalp kasını ve
salgı bezlerini uyarır
M1: sinir sisteminde
M2: kalpte
M3: düz kaslarda
OTONOM SİNİR SİSTEMİNE
İLAÇLARIN ETKİSİ
?
ADRENERJİK SİSTEMİ ERKİLEYEN
İLAÇLAR
ADRENERJİK AGONİSTLER
• Adrenalin
• Noradrenalin
• Dopamin
• Fenilefrin
• Efedrin
• Dobutamin
• İzoprenalin
ADRENERJİK SİSTEMİ ERKİLEYEN
İLAÇLAR
ADRENERJİK ANTAGONİSTLER
• α - Adrenerjik Reseptör Antagonistleri
Fenoksibenzamin
Fentolamin
Tolazolin
Prazosin
• β - Adrenerjik Reseptör Antagonistleri
Propranolol
Metaprolol
Esmolol
Labetolol
ADRENALİN
KOŞUL
• Sıvı solüsyon
•
•
•
•
β agonist etki
Vazopressör etki
Anaflaksi
Anaflaktik şok
• KPR sırasında
DOZ
→
→
→
→
→
→
→
1/1000 (1.0mg/ml)
1/10000 (0.1mg/ml)
0.005-0.02 µg/kg/dk
0.01-0.1 µg/kg/dk
0.2-0.5 mg, SC veya İM.
500ml çözücü içine 1 mg
adrenalin eklenip 1ml/dk
hızında verilir.
1 mg iv bolus dozunda
verilir. 3 dakikada bir
tekrarlanır.
DOPAMİN
• Kardiyojenik ve sirkülatuvar şok
• Oligürik böbrek yetmezliği
• 2-20 µg/kg/dk infüzyon
DOBUTAMİN
• Sistolik kalp yetmezliğine bağlı düşük kardiyak
debi
• Hipermetabolik septik şok
• 2-20 µg/kg/dk infüzyon
EFEDRİN
 α ve β reseptörleri uyaran indirekt etkili
sentetik nonkatekolamin
 Endojen norepinefrin salınımını ↑
 Kalp hızı ve kan basınçları ↑
 Özellikle rejyonal anestezide hipotansiyonun
kontrolünde
 5 – 25 mg bolus
β-RESEPTÖR BLOKERLERİ
• Noradrenalinin ve adrenalinin kompetitif
antagonisti
• Sempatik tonüsü ↓
β BLOKERLERİN KULLANIM YERLERi
1. Hipertansiyon
2. Angina tedavisi
3. Supraventriküler taşiaritmi tedavisi
4. İdiopatik subaortik stenoz ve fallot tetralojisi
5. Akut MI tedavisi ve infarktüs sonrası proflaksi
6. Kronik açık-açılı glokom
7. Migren
8. Hipertiroidi
9. Portal hipertansiyon
10. Esansiyel tremor
SANTRAL ETKILI SEMPATOLİTİKLER
(SANTRAL α2-AGONİSTLER)
 Klonidin
 Deksmedetomidin
ANESTEZİNİN OTONOM SİNİR
SİSTEMİNE ETKİSİ
?
• Modern inhalasyon ajanları ile sempatik
aktivite üzerine olan etkiler ↓
• İntravenöz ajanlarla indüksiyon sonrası kan
basıncı ↓, kalp hızı ↑
• Ketamin?
• Trakeal entübasyon?
• Nöromüsküler blokerler?
• Postoperatif dönem?
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

321işletme

2 Cards oldcity

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards