Olympos Kazısı 2007 Excavations at Olympos in 2007

advertisement
Olympos Kazısı 2007
Excavations at Olympos in 2007
B.YeldaOLCAYUÇKAN
2007 yılı Olympos ören yeri çalışmaları Anadolu
Üniversitesi’ndenYrd.Doç.Dr.E.Uçkan,Dr.E.Uğurlu,
Dr. Z. Demirel Gökalp, Arş. Gör. M. Bursalı, Dokuz
Eylül Üniversitesi’nden Öğr. Gör. Y. Mergen, Anadolu
Üniversitesi’nden doktora öğrencileri G. Öztaşkın, S.
Evcim, Ş.Yıldırım, SanatTarihçileri Z. Kaya, D. Damla
Sarıkaya, B. Aksoy, Sanat Tarihi lisans öğrencileri G.
Sayacan, M. Boylu, U. Aral, S. Kılıç, D. Cengiz, Y.
Sönmez, M. Cihangir Uzun, Arkeoloji Bölümü Lisans
öğrencisi O. Baş, Basın-Yayın öğrencisi E. Çelikel,
İstanbulÜniversitesiArkeolojiBölümü,doktoraöğrencisiÖ.EmreÖncü,BeykentÜniversitesimimarlıköğrencileri İ. Çelik, M. Cinali ve E. Kayıkçı, Dokuz Eylül
Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencisi F.
Türkmen,BakanlıkTemsilcisiolarakAntalyaMüzesi’nden
sanat tarihçisi Ü. Çınar’ın katılımıyla 13Temmuz - 24
Ağustos tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışma
izniniverenKültürveTurizmBakanlığı,KültürVarlıkları
ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne, maddi destek sağlayan,Suna-İnanKıraçAkdenizMedeniyetleriAraştırma
Enstitüsü (AKMED), VASCO Turizm A.Ş.’ye, ve Ekol
Mimarlık’a teşekkür ederiz. 2007 yılı çalışmalarının
önemlibölümünü,üçboyutlulazertarayıcıkullanılarak
yapılan rölöve ölçüm çalışmaları oluşturmaktadır. Söz
konusuçalışmalar,CenevizKalesi,AAlanı,Kilise(S5/IX)
ve Mozaikli Yapı’da gerçekleştirilmiştir. Yanı sıra, A
Kilisesi,Kilise(S5/IX),MozaikliYapıveBüyükHamam’da
sondaj çalışmaları yapılmıştır. Ayrıca kentin Helenistik
veRomadönemleriileilgiliarkeolojikaraştırmalargenel
olarak,kentiçindekiilgilidönemlereaitmimariyapılarıntespitivetespitedilenyapılarıngeneltanımlamalarınınoluşturulmasınayönelikyüzeyaraştırmalarışeklinde
sürdürülmüştür.Buamaçdoğrultusunda,kentinözellikle güney kesiminde yoğunlaşan çalışmalarda, olasılıkla
Helenistik Dönem’e ait poligonal sur duvarları, Roma
İmparatorluk Dönemi hamamları ile kentin kuzey kesimindeki Roma İmparatorluk Dönemi Tapınağı mimari
buluntularıvetapınağındaiçindebulunduğu“AAlanı”
52
The 2007 campaign at Olympos was conducted from
the13thofJulytothe24thofAugust.Theteammembers
were Assoc. Prof. Dr. E. Uçkan, Dr. E. Uğurlu, Dr. Z.
Demirel Gökalp, Research Asst. M. Bursalı of Anadolu
University,lecturerY.MergenofDokuzEylülUniversity,
doctoral candidates G. Öztaşkın, S. Evcim, Ş.Yıldırım,
art historians Z. Kaya, D. D. Sarıkaya, B.Aksoy, undergraduatestudentsofarthistoryG.Sayacan,M.Boylu,U.
Aral,S.Kılıç,D.Cengiz,Y.Sönmez,M.C.Uzun,student
ofarchaeologyO.Baş,studentofpressandcommunicationE.ÇelikelofAnadoluUniversity,doctoralcandidate
Ö. E. Öncü of İstanbul University, students of architecture İ. Çelik, M. Cinali and E. Kayıkçı of Beykent
UniversityandstudentoffineartsF.TürkmenofDokuz
EylülUniversity.Thestaterepresentativewasarthistorian
Ü.ÇınarofAntalyaMuseum.Wewouldliketoexpress
our thanks to the General Directorate for Cultural
Heritage and Museums of the Ministry of Culture and
Tourism for issuing the permission, to the Suna & İnan
Kıraç Research Institute on Mediterranean Civilizations
(AKMED),toVASCOTourismInc.andtoEkolMimarlık
forprovidingfinancialsupport.
The 2007 campaign mainly involved measuring work
usingthe3Dlaserscanner.Thisworkwascarriedoutat
theGenoeseCastle,AreaA,theChurch(S5/IX)andthe
BuildingwithMosaics.Inaddition,soundingsweredug
atChurchA,Church(S5/IX)theBuildingwithMosaics
and at the Bathhouse. Archaeological work respecting
theHellenisticandRomanperiodsofthecityconcerned
surveys conducted to identify and describe the structures from these periods. For this reason, the work
mainlyintensifiedinthesouthpartofthecity,focusing
uponthepolygonalcitywallsoftheHellenisticperiod,
the baths of the Roman Imperial period, architectural
finds from the Roman Imperial period temple in the
north of the city and the west part of the Byzantine
Basilicain“AreaA”whichalsoincludesthetemple.
KAZIRAPORLARI
EXCAVATIONREPORTS
olarak adlandırılan Bizans Dönemi kompleksindeki
Bazilika’nınbatısıincelenmiştir.
A Alanı
2007 sezonunda yapılması planlanan, gerekli sondaj
çalışmalarınınbirkısmı,Kuzeykentteyeralanenbüyük
boyutludiniyapıdagerçekleştirilmiştir.Kuzeykentteyer
alan ve dini bir kompleks olarak algılanan geniş bir
alana inşa edilmiş yapı topluluğunun içinde bulunan
Bizans Dönemi transeptli bazilikasının doğusunda ve
bema ile naosu fiziki olarak ayırarak belirginleştiren,
kuzey–güney doğrultusunda ardışık şekilde sıralanmış
ikiadet“T“payearasında,kuzeynefte,ananefinortasındave güneyinde,güney nef ayrımını sağlayanstylobatın kuzeyinde sondajlar yapılmıştır. Elde edilen ilk
veri,henüzkesinnedenianlaşılmamaklaberaberzeminin son derece ağır şekilde tahribata uğradığıdır. Çok
kalınolmayantorftabakasınınhemenaltındayaklaşıkve
değişken olarak 10 cm. derinlikte ulaşılan opus-sectile
parçalarıenazındanbualandazemininmozaikdöşenmiş olduğunu göstermektedir. Sondajlarda elde edilen
önemli sonuçlardan birisi de yapının, litürjik mimari
plastiğinzenginörneklerinesahipolduğuancak,bunlarındaağırşekildetahribatauğradığıdır.Bubulgulararasında,yazıtlıtemplonarşitravı,templonlevhası,Korinth
üslubundasütunbaşlığıparçası,yazıtlısütuncebaşlıklarıgibiparçalarbulunmaktadır.
Bualandakidiğerbirsondaj,bazilikanın,güneytransept
kolunun güneybatı köşesinde yer alan ve trikonkhos
planşemasındainşaedilmişmerkeziplanlıyapıdagerçekleştirilmiştir.PlanşemasıveLikyaBölgesi’ndebenzer
örneklerinedeniylemezarveyavaftizhaneolarakkullanıldığı tahmin edilen yapının işlevinin netleştirilmesi
amaçlanmıştır.Örtüsistemikaba-yonukesmetaşileinşa
edilmişolanküçükboyutluyapınıniçinintamamenkubbeyeaitmolozladolduğuanlaşılmıştır.Buçalışmasırasında olasılıkla kubbenin inşa faaliyeti sırasında harç
içinde kalan erken döneme tarihlenebilecek amorf
seramik parçalarının dışında hiçbir buluntuya rastlanamamıştır.
Mozaikli Yapı
‘MozaikliYapı’ olarak adlandırılan kompleks, Olympos
kentininkuzeyindeyeralır(Res.1).Bualan,geçRoma
Dönemi’nde,kentin‘KuzeyNekropol’alanıolarakkullanıldıktan sonra erken Bizans Dönemi’nde, işlevini
kaybetmesiileyenidenyapılandırılmıştır.MozaikliYapı,
günümüzdekentiçerisindeyeralanküçüksukaynaklarının yatak değiştirerek alana yayılması ile güneybatı
53
Area A
Someofthesoundingsintendedinthe2007campaign
were conducted in the largest religious building in the
North City.There is a Byzantine period basilica with a
transept within this group of buildings covering a wide
areaintheNorthCity.Soundingweredugtotheeastof
thebasilica,betweenthetwoT-shapedpiersthatseparate the nave from the bema, in the north aisle, in the
middleandsouthofthenave,tothenorthofthestylobate separating the south side aisle.The first evidence
gathered is the heavy destruction of the floor for
unknown reasons at present. Directly beneath the thin
layer of peat, at a depth of about 10 cm. were found
pieces of opus sectile, finds indicating the floor was
pavedwithmosaicsatleastinthisarea.Anotherimportant piece of information gathered is that the building
containedrichexamplesofliturgicalarchitecturalsculpturewhichhadbeenverybadlydamaged.Theseexamples include: templon architrave with inscription, templon balustrades, a fragment of a Corinthian column
capital and engaged column capitals carrying inscriptions.
Anothersoundingtrenchinthisareawasopenedinthe
buildingwithacentrallayoutofatriconchlocatedtothe
southwestofthesouthtransept.Weaimedatclarifying
the function of this building which resembles tombs or
baptisterieshavingsimilarplansinLycia.Itssuperstructurebuiltofroughlycutsmallstonescollapsedentirely
fillingtheinteriorofthissmallbuilding.This excavation
broughttolightnothingotherthanamorphouspotshards
databletotheearlyperiodemployedinthemortarofthe
dome.
The Building with Mosaics
The complex termed the “Building with Mosaics” is
located in the northern part of Olympos (Fig. 1). The
areawasusedastheNorthNecropolisduringtheLate
Roman period and then lost its former function in the
EarlyByzantineperiodassuminganewfunction.Asthe
smallspringswithintheurbanareachangedtheirbeds,
the Building with Mosaics was surrounded with wide
marshygroundsonallsidesexceptforthesouthwest.In
order to identify the building phases sounding excavationandcleaningworkwasplannedforthe2007campaign. For this purpose room H in the east part of the
complex was chosenandthevegetation cleaned away.
This rectangular room was understood to have been
roofedwithtwosmalldomesandthereisoneloophole
windoweachinthenortheastandsoutheastwalls.The
masonry has revealed that rooms H and I were not
KAZIRAPORLARI
EXCAVATIONREPORTS
Çiz.1OlymposKentPlanı
Dwg.1Olymposcitymap
cephesi hariç; üç yönden geniş bir bataklık alanı içerisindekalmıştır.Yapınıninşaaşamalarınındetaylıtanımlanabilmesiiçin2007yılıçalışmasezonundayapıiçerisinde sondaj ve temizlik çalışmasının yapılması uygun
görülmüştür. Bunun için kompleksin doğusundaki H
Odasıolarakadlandırılanmekanseçilerekbitkiveağaç
temizliği yapılmıştır. Dikdörtgen planlı ve iki küçük
kubbe ile örtülü olduğu anlaşılan mekanın kuzeydoğu
vegüneydoğucephelerindebirermazgalaçıklıkyeralır.
Duvar örgüsünden yapının inşasında H ve I odalarının
ayrı ayrı planlanmadığı, burada yer alan dikdörtgen
mekanın bir duvarla ayrılarak, örtü sisteminin de buna
göre değiştirildiği tespit edilmiştir. H Odasının gerek
planıgereksetümyapıdakullanılangenişpencereaçıklıklarının aksine mazgal açıklıklı olması bakımından
54
initially designed as two separate rooms; indeed, this
rectangular room was then divided into two by a wall
and the superstructure was accordingly modified. Both
thelayoutofHandpresenceofonlyloopholewindows
suggest that this room may have been used as burial
chamber. The laser scanner was used to prepare the
scale-drawingsofthebuildingandsoundingexcavation
in room H began. In the sounding stones, bricks and
mortarsfragmentswithmosaicsunderstoodtohavefallenfromthewallsaswellasafewpotshardswerefound.
A depth of about 70 cm. was excavated but the water
coming from surrounding streams rose to ground level
making further excavation impossible. No evidence for
theflooringwasfound.
KAZIRAPORLARI
EXCAVATIONREPORTS
Res.1MozaikliYapı,ikincikatduvarları
Fig.1BuildingwithMosaics,wallsoftheupperfloor
Res.2Kilise(S5-IX)’datemizlikçalışmaları
Fig.2ClearingworkattheChurch(S5-IX)
mezarodasıişleviylekullanılmışolabileceğinidüşündürür.OlymposkentindekullanılanüçboyutlulazertarayıcıylayapınınrölövelerialınmışveHodasındakisondaj
çalışmasınabaşlanmıştır.Sondajda,duvarlardandüştüğü
anlaşılantuğla,taşvemozaikliharçparçalarıileazsayıda seramik parçasına rastlanmıştır.Yaklaşık yetmiş santim kadar derinleşilmiş ancak çevredeki küçük derelerden gelen suyun kaynaması ile toprağın balçık haline
gelmesiçalışmayıimkansızlaştırmışvemekanınzeminine ait olabilecek herhangi bir doku ise tespit edilememiştir.
S5/IX (Sector 5 / Building IX)
S5/IX (Sektör 5 / Yapı IX)
Olympos Çayı’nın (Akçay) ikiye böldüğü antik kentin
güneyinde,kuzeynekropolgirişiningüneyindeyeralan
Sektör5/YapıIX’daçalışılmıştır(Res.2).YapıOlympos
antikkentinde2000yılındabaşlayantemizlik,tespitve
mimari envanter çalışmalarında kent planı yapı stoklarıylabirliktesayısalortamaaktarılaraktopografikharita
üzerineyerleştirilmiştir.Butarihtensonrailkdefaçalışılan yapıda, öncelikle yapının işlevinin tespiti güçlendirenyoğunbitkisiörtüsütemizlenmiştir.Butemizliksonrasıortayaçıkanstylobatveinsitusütunkaideleriyapının orijinalinde bazilikal planlı bir kilise olduğunu
kanıtlamıştır.Yapınınplanınayöneliksorunlarınçözümü
amacıylayapılankazıda,çokyoğunvedağılmışolarak,
büyük düzgün kesilmiş kireç taşı malzeme ele geçmiş
olsa da yapının apsisine ilişkin veri bulunamamıştır.
Yapıda gerçekleştirilen temizlik çalışması sonrasında
tespit edilen kuzey nef stylobatı, üzeri temizlenerek
açığaçıkarılmışveyapınınhalihazırdakiplanınaeklenmiştir. Stylobat açığa çıkarıldığında, in situ durumdaki
sütun kaidelerinin arasının düzensiz kesilmiş küçük
55
The Sector 5 / Building IX located to the south of the
entrance to the North Necropolis, in the south part of
thecitydividedintotwobytheOlymposÇayı(Akçay)
wasanotherareagivenourattention(Fig.2).Thebuilding was surveyed together with others and mapped in
thedigitaltopographicmapaspartofthecleaning,identification and architectural inventory works that were
initiatedinOlymposin2000.Thebuildingagainentered
theworkagendathisyearandthedensevegetationwas
removed.Thisclearingworkrevealedthestylobateand
in situ column bases indicating this building was originally a basilical church. The excavation conducted to
clarifytheplanexposednumerousscatteredlargefinely
cut limestone materials but no evidence regarding the
apsewasobtained.Thestylobateofthenorthsideaisle
exposed through this clearing work was mapped onto
theexistingplanofthebuilding.Whenthestylobatewas
uncovered,itwasseenthattheinter-columnardistances
betweentheinsitucolumnbaseswerewalledoffwith
irregularly cut rubble. In this clearing and excavation
work we uncovered potshards and architectural sculpturewethinkbelongedtothisbuilding.Whenthevegetationtothesouthofthenorthaislewasclearedaway,
theprofileexposedindicatedthatthenorthaisleandthe
atriumwerepavedwithmosaics.Themosaicfloorwas
reached with the removal of an approximately 40 cm.
thicklayerofearthandsmallrubbleaftertheclearingof
therubblefromthesurface.Themosaicpavementcomprisesageometricbandonthenorthandsouth,flanking
floraldecorationinthecentre.Itwascleaned,exposed,
documented and then covered in fine sand, earth and
rubble. Elements of architectural sculpture, such as
KAZIRAPORLARI
EXCAVATIONREPORTS
moloztaşlarileörüldüğügörülmüştür.Tümbutemizlik
vesondajçalışmalarındaküçükbuluntuolarakseramik
veorijinalyapınınmalzemesiolduğunudüşündüğümüz
mimariplastikelemanlarelegeçmiştir.Yapınınözellikle
kuzeynefiningüneyindeyeralanbitkiörtüsütemizlendiktensonraortayaçıkankesitten,kuzeynefinveatriumunmozaikdöşeliolduğuanlaşılmıştır.Yüzeydenatılan
moloz taşlardan sonra yaklaşık 40 cm.’lik toprak ve
küçükmoloztaşlartemizlendiktensonramozaikzemine
ulaşılmıştır. Kuzey ve güneyde içi geometrik bezeli bir
bordürilesınırlananvemerkezdeisebitkiselbezemenin
yeraldığımozaiktemizlenerekortayaçıkarılmışvebelgelendiktensonraüzeriöncekumsonratoprakveküçük
moloz taşlar ile kapatılmıştır. Sondajda delik-işi levha
parçalarıgibimimariplastikelemanlarelegeçmiştir.
Yapıdagerçekleştirilentemizlik,sondajveplanınayönelik çalışmalar sonucunda S5/IX nolu yapının üç nefli,
atriumlu bazilikal planlı bir kilise olduğu söylenebilir.
Ele geçen seramik, mimari plastik elemanlar ve zemin
döşemesi yapının en erken İ.S. 6. yy.’a tarihlendiğini
göstermektedir. Bunun ile birlikte bazilikanın orta ve
güney nefi tahrip olduktan sonra kuzey nefin kuzey
duvarınınikincibirinşageçirdiğivekuzeyeinşaedilen
mekanınmalzemesi-tekniğigözönünealındığındayapınınsondöneminin12.yy.’aaitolabileceğiönerilebilir.
Roma Hamamı
Vespasianus Dönemi’ne (İ.S. 69-79) tarihlenen Roma
İmparatorluk Dönemi Büyük Hamamı, daha önceki
çalışmayıllarındasayısalortamaaktarılarakplanıçıkartılmışvekentplanıüzerineişlenmiştir.Plantipininnetleşmesiyapıdakimekanlarıntamolaraktanımlanmasına
bağlıdır.Bunedenle,yapıiçindekidolgununhesaplanarakkazıprogramıoluşturulabilmesiiçintabankotunun
belirlenebilmesi amacıyla yapının büyük salonunun
fragments of balustrades with openwork were also
excavated.
The cleaning, the sounding excavation and plan layout
workhereshowBuildingS5/IXisathreeaisledbasilical
churchwithanatrium.Potshards,elementsofarchitecturalsculptureandtheflooringindicateattheearliesta
6thcenturydate.Nevertheless,afterthenaveandsouth
aisleofthebasilicaweredamaged,thenorthwallofthe
north aisle underwent a second phase of construction
whichcanbeunderstoodtodatefromthe12thcentury
fromthematerialsandmasonryoftheroomconstructed
inthenorth.
Roman Baths
TheLargeBathsoftheRomanImperialperioddatedto
the reign of Vespasian (r. 69-79) were documented,
transferredtodigitalmediaandmappedinthecityplan.
The plan type will be clarified when the rooms are
clearly identified. A sounding trench was dug in the
southwestcornerofthelargehallinordertodetermine
the level of the floor and so to calculate the depth of
deposit accumulated inside the building that will be
removedifthebuildingistobeexcavated(Fig.3).This
soundingwasdugtodeterminethefloorlevel,enabling
theamountoffillinginsidethebuildingtobecalculated
andacquiringinformationregardingthefloorpavement
of the large hall and presence of any heating system if
any finds were uncovered. As is the case with many
othersiteswithinthecity,thesoundinginsidetheLarge
Bathswashaltedwithoutattainingitspurposebecause
ofthequantityofgroundwatercollectinginthetrench.
PotteryfindsfromthesoundingmainlyindicateanEarly
Byzantinedateinthe4th-6thcenturies,whileoneamphorabottomandterrasigillatabelongingtoanopenvessel
aredatedtotheRomanperiod–possiblytothe2ndcentury A.D. Soundings carried out this year have clearly
showntheprimaryprobleminconductingexcavationsin
thecityisthematterofdrainage.Nextyear’sprogramme
willthereforeincludethecleaningoftheoriginaldrainagecanalsandthestreambedtheyleadto,allarepresentlyblocked,inordertoredressthepresenthighlevel
ofgroundwaterandsopermitfurtherexcavationwork.
Signposting
TheancientcityofOlymposhasfeaturesdifferentfrom
otherancientcitiesduetoitslocation.Theancientcityis
locatedwithinforestandnationalparkbutitisalsoon
the route to the beach for daily excursionists and for
thosewhoover-nightatYazırandconsequently,thesite
Res.3RomaHamamı,büyüksalon,güneybatısondaj
Fig.3RomanBaths,largehall,southwestsounding
56
KAZIRAPORLARI
EXCAVATIONREPORTS
güneybatıköşesindebirsondajyapılmıştır(Res.3).Bu
sondaj, ulaşılmak istenen taban kotunun belirlenmesi,
yapı içindeki dolgunun hesaplaması, ayrıca yapı içine
tabana bağlı kot sisteminin taşınması ve aynı zamanda
buluntu ele geçmesi durumunda büyük salonun taban
döşeme sistemi ve herhangi bir ısıtma sistemine sahip
olupolmadığıkonusundafikirsunmasıiçingerçekleştirilmiştir.BüyükHamamsondajçalışması,kentinpekçok
bölgesindeolduğuüzere,tabansuyununaçmaiçerisindebirikmeyebaşlamasıylasonucaulaşılamadansonlanmıştır.Yapılansondajda,tespitedilenseramikbuluntular,
genel olarak İ.S. 4-6. yy.’a tarihlenen Bizans konteksti
içerisinde olsa da, ele geçen bir amphora dip parçası
ve açık ağızlı bir kaba ait olan terra sigillata Roma
Dönemi’ne,olasılıklaİ.S.2.yy.’aaitmalzemelerolarak
ayırtedilebilir.Buyılyapılansondajlar,kentin,öncelikli
olarakelealınmasıgerekendrenajsorununuortayakoymuştur. Olympos’un orijinalde sahip olduğu ancak
günümüzdetıkanmışdrenajkanallarınıvebukanalların
ulaştığı dere yatağını temizleyerek sistemi tekrar işler
hale getirmeye yönelik çalışmalar önümüzdeki yılın
programınıoluşturacaktır.
Yönlendirme ve Bilgilendirme Tabelaları
Olympos antik kenti konumu ile benzerlerinden farklı
özellikler taşır. Milli Park ve Orman alanı içinde kalan
antik kentin bulunduğu ören yeri aynı zamanda Yazır
Köyü’ndeki pansiyonlarda konaklayan; yanı sıra günübirlik gelen yerli ve yabancı turistlerin plaja ulaşmaları
için geçtikleri güzergahtır. Bu nedenle yoğun olarak
ziyaretedilenkentte,ziyaretçilerinhemrahatdolaşması
hemdesahipolduğumuzkültürelmirasıtanımalarıiçin
Türkçe ve İngilizce bilgilendirme levhaları yapılarak
alana yerleştirilmiştir (Res. 4).Yanı sıraAlanın tarihi ve
doğaldokusunazarargelmesiniönlemekamacıylabazı
uyarılevhalarıdabuçalışmakapsamındaelealınmıştır.
Bütünamaç,sahipolduğumuztarihivedoğaldeğerlerimizi gelecek kuşaklara sağlıklı bir şekilde aktarmak ve
bölgenin turizm destinasyonuna olumlu katkı koyacak
doğru bilgilerle bu değerleri uluslararası düzeye taşı-
maktır.
57
Res.4Bilgilendirmetabelası
Fig.4Signposting
is very frequently visited. In order to facilitate visits as
well as providing information on this valuable cultural
heritage,signpostsinTurkishandEnglishwereprepared
and were erected (Fig. 4).This work also included the
erectionofotherwarningsignpoststoattempttoprevent
any damage to the natural and historic features of the
site.Thepurposebeingtotransferourculturalandnaturalheritagetofuturegenerationsingoodconditionand
to raise them to the international level, together with
providingcorrectinformationcontributingtothequality
ofthetourismdestinationsoftheregion.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

KALPTE İLETİM NOKTALARI

3 Cards oauth2_google_cfd2531f-f18a-45fd-9d97-afe31596ce7b

Create flashcards