PowerPoint Sunusu - AVES

advertisement
İŞ HUKUKU
İşçi ile işveren arasındaki çalışma şartları
ile ilgili ilişkileri düzenleyen hukuk kurallarıdır.
ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ
- İş Hukuku ve Kavramlar-
İşçi ile işveren ve bunlarla devlet arasındaki ilişkileri düzenleyen ve
inceleyen hukuk dalıdır.
İş ilişkilerini düzenleyen hukuk dalı.
Doç. Dr. Altan Doğan
İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi
İnsan Kaynakları Yönetimi Anabilim Dalı
İŞÇİ HUKUKU
02.03.2017
İŞ HUKUKU
İŞ HUKUKU
- Niteliği -
- Konusu -
•
•
İş hukuku esas olarak
işçilerin hukuki durumlarının
düzenlenmesi ve korunması ihtiyacından doğmuştur.
Bağımlı çalışanlar
Bağımsız çalışanlar


İş Hukuku "işçilerin özel hukuku" olarak da nitelendirilir.
 İş hukuku sadece işçileri ele alıp,
işçilerin işverenlerle olan ilişkilerini düzenler ve bununla
ilgili konularla uğraşır.
İŞ HUKUKU
İŞ HUKUKU
- Amacı -
- Kapsamı -
İşçinin korunması ile birlikte
Sosyal adaletin ve toplumsal (işçi ile işveren arasındaki de)
dengenin sağlanmasıdır.

Bireysel İş Hukuku
Toplu (Kolektif) İş Hukuku

* Sendikalar hukuku
* Toplu sözleşme hukuku

Sosyal Güvenlik Hukuku
1
İş Hukukuna Yön Veren
Temel İlke ve Düşünceler
İş Hukukunun Genel Özellikleri
İşçinin korunması

İşçi yararına yorum ilkesi



İşçinin kişiliğinin tanınması

İşçilerin yönetime katılmaları

Bireysel hukukun toplu hukuka dönüşmesi

Toplu iş hukukunda tarafların özerkliği
İş hukuku, genellikle kamu düzeni ile ilgili hükümler ihtiva
eden bir hukuktur.

Anayasa Madde 49: Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek,
çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak,
çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam
yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.

İş hukuku, zorlayıcı ve emredici bir hukuktur.

İş hukuku, değişken ve somut nitelikli bir hukuk dalıdır.


İş, hukuku, kendisine has uygulama alanı, kaynakları ve
tekniği olan bağımsız bir hukuk dalıdır.
İş hukuku, uluslararası bir konuma yönelmiştir.
İŞ HUKUKUNUN KAYNAKLARI
İŞ HUKUKUNUN KAYNAKLARI
BİREYSEL İŞ HUKUKU YASALARI

Ulusal Kaynaklar
Ulusal Kaynaklar
Uluslararası Kaynaklar
1. Resmi Kaynaklar
2. Özel Kaynaklar

Anayasa
 Kanunlar (BireyselToplu)
 Kanun Hükmünde
Kararnameler
 Tüzükler
 Yönetmelikler
 Bakanlar Kurulu
Kararları

Toplu İş Sözleşmeleri
 İş Sözleşmeleri
 İşyeri İç Yönetmelikleri
(Personel Yönetmelikleri)
 İşyeri Uygulamaları
 İşverenin Yönetim Hakkı
 Örf ve Adetler
 Yargı Kararları (İçtihatlar)

Birleşmiş Milletler
Uluslararası Çalışma
Örgütü’nün Sözleşme,
Yönerge ve Tavsiyeleri
 Avrupa Birliği Çalışma
Mevzuatı
İkili Antlaşmalar




Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun

İŞ HUKUKUNUN KAYNAKLARI
TOPLU İŞ HUKUKU YASALARI
6356 Sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu
4688 Sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme
Kanunu
854 Sayılı Deniz İş Kanunu
Diğer Yasalar (Çıraklık ve Mesleki Eğitim Y., Hafta Tatili Y. vb.)
İŞ HUKUKUNUN KAYNAKLARI

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu
5953 Sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki



4857 Sayılı İş Kanunu



SOSYAL GÜVENLİK YASALARI
5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu




4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu
5502 Sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu
4904 Sayılı Türkiye İş Kurumu Kanunu
6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu
2
İŞ HUKUKU
Çeşitli Kaynaklar Arasındaki İlişki
- Tarihsel Süreç -
Anayasa > Kanun (Yasa) > Tüzük > Yönetmelik
3008 sayılı İş Kanunu - 1936

İş hukukunda, bu kaynaklar arasında kesin (mutlak) bir hiyerarşi yoktur.


931 sayılı İş Kanunu - 1967 (Anayasa Mahkemesi İptal)
İŞÇİNİN LEHİNE düzenleme ihtiva eden kaynak ilk sırada yer alır.
İşçinin lehine hüküm içeren kaynak yoksa, konu ile ilgili emredici kurallar
öncelikle uygulanır.

1475 sayılı İş Kanunu - 1971

4857 sayılı İş Kanunu - 2003
 Mutlak emredici – nisbi emredici
Toplu iş sözleşmesi – iş sözleşmesi – personel yönetmelikleri
İŞ HUKUKU
- Tarihsel Süreç -


4857 Sayılı İş Kanununun Temel İlkeleri
5018 sayılı İşçi ve İşveren Sendikaları ve Sendika Birlikleri
Hakkındaki Kanun - 1947

Eşit Davranma İlkesi

274 sayılı Sendikalar Kanunu - 1963
275 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu - 1963
Esneklik İlkesi



 2821 sayılı Sendikalar Kanunu - 1983
2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu - 1983



İş Güvencesi İlkesi
İstihdamın Korunması İlkesi
6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu - 2012
4857 Sayılı İş Kanunundaki
Temel Kavramlar
İşçi
• İşveren
İşveren vekili
• İşyeri
• İşletme
Çırak ve stajyer
• Alt işveren
•
•
•
İŞÇİ KAVRAMI

İş Kanunu Madde 2’ye göre,
“bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan
gerçek kişiye işçi … denir.”
3
İŞÇİ KAVRAMI
İŞÇİ KAVRAMI

İşçi ile işveren arasında
hukuken geçerli bir iş sözleşmesi yoksa ?
Geçerli iş sözleşmesi = iş ilişkisi
“işçi, GEÇERLİ BİR İŞ İLİŞKİSİNE
dayanarak çalışan kişidir.”

İş Kanunu Madde 2:
… işçi ile işveren arasında kurulan ilişkiye iş ilişkisi denir .
İŞÇİ KAVRAMI
İŞÇİ KAVRAMI
Vasıfsız İşçi
Ustabaşı
İşçi sayılmak bakımından, çalışan kişinin
Şef
bedenen veya fikren çalışması,

Uzman

Mühendis
Müdür
yaptığı işin niteliği ve
sahip olduğu ünvan ve statü

Koordinatör
bir önem TAŞIMAZ.
hukuken işçi sayılır mı?
İŞÇİ KAVRAMI
Cezaevlerinde ve çocuk ıslah evlerinde çalışan tutuklular işçi
sayılırlar mı?
İŞÇİ KAVRAMI
İşçi sıfatının kazanılması iş sözleşmesinin varlığına
dayandığından, her şeyden önce

tarafların serbest iradeleri ile kabul edilmiş

hukuki bir borç ilişkisinin
bulunması gerekir.
4
İŞÇİ KAVRAMI
Diğer sözleşme türlerine (vekalet, istisna, kira vb.) göre
çalışanların işçi sayılması söz konusu değildir.



Devlet daireleriyle diğer kamu kurumlarında çalışan
memur ve sözleşmeli personel idare hukukuna (statü
hukukuna) bağlı olarak çalıştıklarından işçi sayılmazlar.
İŞÇİ KAVRAMI
Çalışan işçinin, işyerinin yönetimiyle arasında aile bağı olması
veya akraba olması (karı-koca gibi) işçi sıfatını kazanmasına
engel değildir.


İşçinin, iş kanununun kapsamı dahilinde olmak kaydıyla,
işverene ait bir işyerinde çalışması zorunlu değildir.
Ancak bazı durumlarda bu kurumlarda iş sözleşmesine
ve İş Kanununa tabi işçilerin de çalıştırılabildiğini
unutmamak gerekir.
İşçi Kavramının Unsurları
1- Geçerli bir iş ilişkisinin varlığı

Geçerli bir iş ilişkisinin varlığı
1.
Herhangi bir işin yapılması
2.
3.
4.
Karşılık uğruna çalışma
Geçerli bir iş sözleşmesinin bulunmamasına rağmen,
işverenin bilgisi altında fiilen çalışan kişiler işçi
sayılırlar.
Hukuka ve ahlaka aykırılık olmayacak.

İşverene bağımlı olarak çalışma
2- Herhangi bir işin yapılması

İşçi, işverene karşı iş yapmakla yükümlü olan kişidir.
3- Karşılık uğruna çalışma

Bir kişinin işçi sayılabilmesi için, onun o işi bir karşılık uğruna
yapması gerekir.


Söz konusu iş, kişinin ekonomik bakımdan iş olarak
değerlendirilebilen her çeşit çalışmasıdır.

Karşılık para veya eşya şeklinde olabilir.
Ücret sözleşmede kararlaştırılmamışsa ???

Ücret 3. kişilerce ödeniyorsa ???
• Sözleşmede, ücretin miktarının açıkça gösterilmemiş olması taraflar
arasında iş sözleşmesinin bulunmadığı anlamına gelmez.
• Dairemizin yerleşik kararlarına göre ücretin işveren yerine müşterilerden
alınan bahşişlerden oluşması da çalışan kişinin işçi sayılmasına engel
oluşturmamaktadır.
5
İŞVEREN KAVRAMI
4- İşverene bağımlı olarak çalışma

İşverene bağımlı olarak çalışma yasada belirtilmemiştir.



Fakat iş hukuku bağımlı çalışanların (işçilerin)
iş ilişkilerini düzenleyen bir hukuk dalıdır.
İş Kanunu Madde 2’ye göre İŞVEREN,
“bir iş sözleşmesine dayanarak ... işçi çalıştıran
gerçek veya
Çalışmanın çerçevesi işveren tarafından çizilir.
tüzel kişiye yahut

İşçi, işini, işverenin belirlediği tarzda, zamanda ve yerde
yapmak durumundadır.
tüzel kişiliği olmayan kurum ve kuruluşlara” denir.
İŞVEREN KAVRAMI

İşveren gerçek kişi olabileceği gibi,
 şirket,
 dernek,
 vakıf,
 kooperatif,
 sendika,
 devlet veya kamu iktisadi kuruluşu gibi
özel hukuk ya da kamu hukuku tüzel kişisi
İŞVEREN KAVRAMI

İşverenin iş isteme ve talimat verme hakkı bazen aynı gerçek ve
tüzel kişide toplanmayabilir.

SOYUT İŞVEREN

SOMUT İŞVEREN
o
yahut bakanlık ve adi ortaklık gibi
tüzel kişiliği olmayan kuruluşlar da olabilir.
İŞVEREN KAVRAMI

İşveren kavramının unsurları:
1.
2.
3.
İşçi çalıştırma
Hizmetinde çalıştırma
Asıl işveren – alt işveren ilişkisi
6
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

321işletme

2 Cards oldcity

Create flashcards