EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİ 1.GÖZLEMSEL

advertisement
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİ
1.GÖZLEMSEL ARAŞTIRMALAR
1.Tanımlayıcı Araştırmalar- Olgu (vaka) sunumu, olgu (vaka) serileri, korelasyon
çalışmaları, ekolojik çalışmalar bu gruptadır; sonuçlar bütün topluma genellenemez;
poliklinik verilerinin değerlendirilmesi, dosya taramaları veya bir merkeze başvuran kişiler
üzerinde yapılan ve müdahale komponenti olmayan çalışmalar tanımlayıcı nitelikte hücre
doku kültür çalışmaları, genetik araştırmalar bu gruptadır.
2 Analitik Araştırmalar
i.)
Kesitsel araştırma (Prevalans Araştırmaları/taramalar)- İlgilenilen hastalığın
toplumdaki sıklığının (prevalansının) araştırıldığı, bütün topluma genellenebilir
sonuçlar elde edilen, toplumun tamamının veya temsil eden bir örneğinin
incelendiği çalışmalardır. “Hastalık” (ilgilenilen sonuç) ile ilişkili olabilecek
etkenleri (faktörleri) belirlemek amacı ile de planlanabilir. Etken ve sonucun aynı
andaki durumu değerlendirilir. Veriler anket ve/veya muayene, laboratuar
incelenmesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir.
ii.)
Vaka (Olgu)-Kontrol araştırması- “Hastalık” (sonuç) ile şüphelenilen etken
(faktör) arasında nedensel ilişki olup olmadığının değerlendirildiği çalışmalardır.
Verilerin Hasta dosyalarından elde edildiği ancak tanımlayıcı nitelikteki
araştırmalar bu grupta yer almazlar. Veriler anket ve/veya muayene, laboratuvar
incelemesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir. İlgilenilen “hastalığı olanlar” ve
“hastalığı olmayanlar” (sağlamlar), şüphelenilen etken (ler)in varlığı yönünden
incelenirler. Sonuçta bulunan “odds oranı” (odds ratio-tahmini rölatif risk),
“hastalık” ile şüphelenilen etken(ler)in kuvvetle muhtemel etken(ler) olup
olmadığını gösterir. Özel araştırma düzenlemeleri dışında, sonuçlar bütün topluma
genellenemez.
iii.)
Kohort araştırması (prospektif veya retrospektif) (İnsidans araştırmaları)-Vakakontrol çalışmalarında olduğu gibi bu çalışmalar da “hastalık” (sonuç) ile
şüphelenilen etken(ler) (faktör) arasında nedensel ilişki olup olmadığının
değerlendirildiği çalışmalardır. Ancak vaka-kontrolden farkı araştırmanın yönüdür.
Araştırmanın başlangıcında, ilgilenilen “hastalığın (sonucun) olmadığı” (sağlam)
bireyler araştırma popülasyonunu oluşturur; grup şüphelenilen etkenler(ler)
yönünden değerlendirilir ve “hastalığın” ortaya çıkmasına yetecek kadar süre
izlenerek hem etkene maruz kalma durumları, hem de hastalık durumları
kaydedilir. Veriler hem anket, hem de muayene, laboratuar incelemesi gibi çeşitli
yollarla elde edilebilir. Bu durumda etken-sonuç arasındaki nedensel ilişki,
gerçeğe en yakın olarak belirlenebilir. Bu çalışmalarda eğer izlenen grup risk
altındaki toplumun tamamı veya temsil eden bir örneği değilse, sonuçlar bütün
topluma genellenemez ancak etken ile sonuç arasındaki ilişkinin kuvveti ortaya net
bir şekilde konmuş olur.
3.Metolojik araştırma
Yeni bir tanı yönteminin ne kadar duyarlı (sensitif) ve/veya seçici (spesitif)
olduğunu belirlemek veya aynı yöntemi uygulayacak olan farklı gözlemcilerin
gözlemci içi ve/veya gözlemciler arası tutarlılığını belirlemek amacı ile planlanan
araştırmalardır. Bir ölçeğin adaptasyon çalışmaları da bu grupta değerlendirilecek
çalışmalardır ancak analizde kullanılan teknikler duyarlılık ve seçiciliğin
gösterildiği çalışmalardan farklılıklar göstermektedir.
NOT: Bu grup araştırmaların bir kısmı Klinik Araştırmalar Etik Kurulu kapsamına
girebilir.
II.MÜDAHALE ARAŞTIRMALARI
Çok çeşitli tipleri vardır: Randomize kontrollü, yarı randomize kontrollü,
randomize olmayan kontrollü klinik veya saha deneyleri gibi. Bu tip araştırmalarda
araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusudur. Bu müdahale yeni bir
ilacın/tedavi yönteminin/ameliyat tekniğinin/eğitim tekniğinin/egzersiz/hizmet
modelinin denenmesi şeklinde olabileceği gibi daha önce var olan bir ilacın/tedavi
yönteminin/ vb. farklı uygulamalarının denemesi şeklinde de olabilir. Araştırma
deseninde bir “deney” ve “kontrol” grubu ile bir “müdahale” söz konusudur ve bir
izleme süreci vardır.
NOT: Bu grup araştırmaların eğitim müdahaleleri dışında kalan çalışmalar Klinik
Araştırmalar Etik Kurulu kapsamına girmektedir.
EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİ
1.Tanımlayıcı Araştırmalar- Olgu (vaka) sunumu, olgu (vaka) serileri, korelasyon
çalışmaları, ekolojik çalışmalar bu gruptadır; sonuçlar bütün topluma genellenemez;
poliklinik verilerinin değerlendirilmesi, veya bir merkeze başvuran kişiler üzerinde yapılan ve
müdahale komponenti olmayan çalışmalar bu gruptadır. Bu tip araştırmalarda kesinlikle
araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusu değildir.
Kesitsel Araştırma (Prevalans araştırmaları/taramalar)- İlgilenilen hastalığın toplumdaki
sıklığının (prevalansının) araştırıldığı, bütün topluma genellenebilir sonuçlar elde edilen,
toplumun tamamının veya temsil eden bir örneğinin incelendiği çalışmalardır. “Hastalık”
(ilgilenilen sonuç) ile ilişkili olabilecek etkenleri (faktörleri) belirlemek amacı ile de
planlanabilir. Etken ve sonucun aynı andaki durumu değerlendirilir. Veriler anket ve/veya
muayene, laboratuvar incelenmesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir. Bu tip araştırmalarda
kesinlikle araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusu değildir.
Vaka (Olgu)-Kontrol araştırması- “Hastalık” (sonuç) ile şüphelenilen etken (faktör)
arasında nedensel ilişki olup olmadığının değerlendirildiği çalışmalardır. Araştırmanın
başlangıç noktasına “hastalık” (sonuç) meydana gelmiş olduğu ve araştırmanın yönü sonuçtan
nedene doğru olduğu için “retrospektif” araştırma olarak da adlandırılır; verilerin hasta
dosyalarından elde edildiği ancak tanımlayıcı nitelikteki araştırmalar bu grupta yer almazlar.
Veriler anket ve/veya muayene, laboratuvar incelemesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir. Bu
tip araştırmalarda kesinlikle araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusu değildir.
Veriler anket ve/veya muayene, laboratuar incelemesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir.
İlgilenilen “hastalığı olanlar” ve “hastalığı olmayanlar” (sağlamlar), şüphelenilen etken (ler)in
varlığı yönünden incelenirler. Sonuçta bulunan “odds oranı” (odds ratio-tahmini rölatif risk),
“hastalık” ile şüphelenilen etken(ler)in kuvvetle muhtemel etken(ler) olup olmadığını gösterir.
Özel araştırma düzenlemeleri dışında, sonuçlar bütün topluma genellenemez.
Kohort araştırması (prospektif veya retrospektif) (İnsidans araştırmaları)-Vaka-kontrol
çalışmalarında olduğu gibi bu çalışmalar da “hastalık” (sonuç) ile şüphelenilen etken(ler)
(faktör) arasında nedensel ilişki olup olmadığının değerlendirildiği çalışmalardır. Ancak vakakontrolden farkı araştırmanın yönüdür. Araştırmanın başlangıcında, ilgilenilen “hastalığın
(sonucun) olmadığı” (sağlam) bireyler araştırma popülasyonunu oluşturur; grup şüphelenilen
etkenler(ler) yönünden değerlendirilir ve “hastalığın” ortaya çıkmasına yetecek kadar süre
izlenerek hem etkene maruz kalma durumları, hem de hastalık durumları kaydedilir. Veriler
hem anket, hem de muayene, laboratuvar incelemesi gibi çeşitli yollarla elde edilebilir. Bu
durumda etken-sonuç arasındaki nedensel ilişki, gerçeğe en yakın olarak belirlenebilir. Bu tip
araştırmalarda kesinlikle araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusu değildir. Bu
çalışmalarda eğer izlenen grup risk altındaki toplumun tamamı veya temsil eden bir örneği
değilse, sonuçlar bütün topluma genellenemez ancak etken ile sonuç arasındaki ilişkinin
kuvveti ortaya net bir şekilde konmuş olur.
Müdahale araştırmaları (deneysel çalışmalar)- Çok çeşitli tipleri vardır: Randomize
kontrollü, yarı randomize kontrollü, randomize olmayan kontrollü klinik veya saha deneyleri
gibi. Bu tip araştırmalarda araştırmacının gruba bir müdahalesi söz konusudur. Bu
müdahale yeni bir ilacın/tedavi yönteminin/ameliyat tekniğinin/eğitim tekniğinin/hizmet
modelinin denenmesi şeklinde olabileceği gibi daha önce var olan bir ilacın/tedavi
yönteminin/ vb. farklı uygulamalarının denemesi şeklinde de olabilir. Araştırma deseninde bir
“deney” ve bir “kontrol” grubu ile bir “müdahale” söz konusudur ve bir izleme süreci vardır.
Metolojik araştırma- Yeni bir tanı yönteminin ne kadar duyarlı (sensitif) ve/veya seçici
(spesitif) olduğunu belirlemek veya aynı yöntemi uygulayacak olan farklı gözlemcilerin
gözlemci içi ve/veya gözlemciler arası tutarlılığını belirlemek amacı ile planlanan
araştırmalardır. Bir ölçeğin adaptasyon çalışmaları da bu grupta değerlendirilecek
çalışmalardır ancak analizde kullanılan teknikler duyarlılık ve seçiciliğin gösterildiği
çalışmalardan farklılıklar göstermektedir. Bu tip araştırmalarda kesinlikle araştırmacının
gruba bir müdahalesi söz konusu değildir.
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

En Mimar Architecture LTD ŞTİ XD

2 Cards asilyasar069

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

321işletme

2 Cards oldcity

Create flashcards