BUZ YEME ALIŞKANLIGI
Hazırlayan
Fatma Beşaltı
Buz veya buzlu yiyecekleri dürtüsel olarak yemek
“pagofaji” denen bir yemek bozukluğudur.
Pagofajinin tıbbi tanımı, ‘bazen demir eksikliği
anemisi ile ilişkili olabilen kompulsif ve tekrarlayan
buz yenilmesi”dir.
Bu tipik bir PİCA fenomeni (hiç bir besin değeri
olmayan maddelerin sürekli yenmesi)‘dir
• Bu durum psikolojik, biyokimyasal ve kültürel
faktörler nedeniyle ortaya bilinmektedir. Buz
yemek genellikle zararsızdır ancak altta yatan
bazı ciddi problemlerin işareti olabilmektedir.
Bu durum tüm dünyada yaygın demir eksikliği
anemisinin bir belirtisi olarak, hamile kadınlar
ve küçük çocuklarda görülmektedir.(1)
PAGOFAJİNİN NEDENLERİ
• Teyit edilmemekle birlikte, pagofajinin şiddetli demir
eksikliği belirtisi olduğu düşünülmektedir. Hastaların demir
eksikliği sebebiyle meydana gelen ağız iltihabı, glossit/ağrılı
dil gibi belirtileri hafiflettiği için buz yemeyi sevdikleri
düşünülmektedir.
• Pagofaji yaşlı insanlarda ya da gebelik sırasında oldukça
yaygın olan kalsiyum eksikliği, durumlarında da
görülebilmektedir.
• Çoğunlukla meyve ve sebzeden oluşan demir içeriği düşük
bir diyet, kolaylıkla anemi ve pagofajiyi tetikleyebilir.
• 6535_anemi-kan-Vücudun çeşitli yerlerinde meydana gelen
kanamalar ve kadınlardaki adet kanamaları demir
eksikliğinin en önemli sebepleridir ve bunun sonucunda
pagofajiye yol açabilirler. Buz çiğnemeye duyulan istek
dışında kansızlığın esas belirtisi sürekli yorgunluktur.
• Gluten intoleransının da demir eksikliğine ve buz çiğneme
belirtilerine neden olduğu bilinmektedir.
• Bir kişi çocukluğundan gelen bir alışkanlık olarak, anemisi
olup olmamasına bağlı olmaksızın bu özelliği yetişkinliğine
taşıyabilmektedir(2)
PİKA SENDROMU
• Pika sendromu yabancı madde yeme
alışkanlığı anlamına gelir. Bunun gelişme
nedeni ise daha çok demir, bakır ve çinko
eksikliğine bağlı olmaktadır.
• Kişide demir eksikliği varsa buna bağlı olarak
kansızlık gelişir. Daha çok çocuklarda görülür.
Toprak, kağıt, buz, ip, kireç, kum, boya gibi
maddelerin yenmesi ile ortaya çıkan bir
durumdur.(3)
Güncel bilgiler, pika hastalığının çok nedenli
olduğunu düşündürmektedir. En yaygın kabul
gören açıklama, pika hastalığının demir, çinko
gibi mineral eksikliklerine bağlayan besinsel teori
bugün yerini korusa da, ruhsal problemlerin de
etken olduğu gösterilmiştir.
• Pika hastalığında tüketilen maddelerden en
yaygın olanları buz, kum, kil, toprak, plastik,
bez, kireç, kâğıt, saç, kibrit ucudur.
• Pika hastalığının görüldüğü çocuklarda oral
aktivite fazlalaşır ve bununla birlikte tırnak
yeme, parmak emme görülür. Yine çocuklarda
katılma nöbeti, glossit, dilde papilla atrofisi,
kaşık tırnak, tırnaklarda kolay kırılma, saç
dökülmesi, ağız köşelerinde ragadlar, yutma
güçlüğü, üfürüm şeklinde bulgular
görülmektedir. Ağır duygusal yoksunluk
yaşayan ya da terkedilmiş çocuklarda daha sık
görülmektedir.
• Anoreksia nervoza ve bulimia nervoza görülen
kişilerin çocukluklarında sıkça pika hastalığı
görülür. Sıkıntı, anksiyete ve depresyonun pika
hastalığını alevlendirdiği bulunmuştur.
• Pika hastalığının en sık görülen
komplikasyonları; intestinal obstrüksiyon ve
kurşun zehirlenmesidir. Tedavide nadiren acil
cerrahi girişim; daha çok da aile terapisi ve
davranışçı yöntemler kullanılır
• Pika hastalığı genel olarak demir dışında çinko ve
kalsiyum eksikliğine de sebep olur. Özellikle gebelikle
beraber izlenen pikada hipokalemik metabolik alkaloz,
rabdomiyoliz ve hipokalemik miyopati komplikasyonları
bildirilmiştir.
• Bir vakada, demanslı yaşlı bir hastada tekrarlayan
kolesistite sebep olmuştur. Zihinsel engelli bireylerde
yapılan çalışmalarda, bilişsel davranışçı tedaviyle
beraber pekiştirici ve yanıt azaltma prosedürünün
uygulanması neticesinde, pika hastalığının tedavisinde
%80 oranında başarı sağlanmıştır.
SONUÇ
• Ne yazık ki demir eksikliği anemisi olan
hastalar pikayı anemi ile ilişkili bulmadıkları
için, şikayetlerini de dile getirmemektedirler.
Bu yüzden anemi saptanmış, özellikle de
gastrointestinal sistem şikayetlerinin eşlik
ettiği olgularda, pika akla getirilmesi gereken
bir hastalıktır.(4)
KAYNAKÇA
• 1-http://www.bilgiustam.com/pagofaji-nedir/
• 2-http://www.insanhali.com/pagofaji-nedir/
• 3-http://www.haberturk.com/saglik/haber/61699pika-sendromu-nedir
• 4http://www.ankaramedicaljournal.com/article/vie
w/1047000102/1047000078
Download

buz yeme alı*kanlıgı