Editörden Askerî sosyoloji geniş kapsamlı bir çalışma alanıdır. Ordu

advertisement
Editörden
Askerî sosyoloji geniş kapsamlı bir çalışma alanıdır. Ordu, bir toplum içerisindeki en
güçlü müesseseler arasında yer almasına rağmen klasik sosyolojide sınırlı olarak ele
alınmıştır. Fransa’dan, Almanya’dan, Rusya’dan ve bir süre sonra da ABD’den uzmanlar; askerî yapı, savaşa maruz kalmanın askerlere etkileri, devletin siyasi yapısı ile ordu
arasındaki ilişki, askerî kurumsal uygulamaların askerî olmayan diğer kurumlara etkisi
üzerine araştırmalar yapmışlardır.1
ABD Ordusu, “The American Soldier” kitap serisini de üreten sosyal bilim araştırmalarını başlatınca askerî sosyoloji alanı II. Dünya Savaşı boyunca dönüşmüştür. “The
American Soldier” araştırması orduda çalışan personelin savaş boyunca edindikleri
tecrübeleri (terfi oranları, savaşta yer alma, yaşam koşulları vb.) incelemiştir. Araştırmada personelin orduya ve düşmana yönelik tutumları ve hisleri, ordudaki ırksal entegrasyona yönelik tutumları yanında dindarlık ve akıl sağlığı düzeyleri de değerlendirilmiştir. Bundan daha önemlisi bu geniş araştırma çabasının, toplumsal davranışın
ve tutumların anlaşılmasında geçerli ve uygulanabilir araçlar olarak anket, ölçek gibi
uygulamaları yerleştirmesidir.
Çağdaş sosyologlar, ordu incelemelerine 20. yüzyılın ortalarından itibaren daha fazla vakit ve emek ayırmaya başlamışlardır. Sivil-asker ilişkilerinin değerlendirilmesi,
bugün bile bu araştırmalar içerisinde güçlü bir inceleme alanı olarak varlığını sürdürmektedir. Çağdaş askerî sosyolojinin diğer geniş ve devam eden çalışma alanları arasında makro ve mikro düzey analizlere yoğunlaşılmakta ve askerî sosyoloji, sosyolojinin diğer alt dalları kadar geniş bir konu yelpazesi sunmaktadır. Askerî sosyolojinin
modern ulus devletin merkezinde yer alan büyük bir toplumsal kurumu –bir ülkedeki
nüfustan beslenen açık bir sistemi– incelediği dikkate alındığında askerî sosyolojinin
toplumun geneline tekabül edebilecek herhangi bir temel sosyolojik soruyu incelediği,
yalnız ordu müessesesi üzerine yoğunlaştığı görülebilir. Askerî sosyolojinin makro düzeyde ele aldığı konular; vatandaşlık ve askerlik hizmeti, insan kaynağı ve askere alma,
askerlik mesleği, askerî kurumlarda sivillerin çalışması, orduda çeşitlilik, asker aileleri
ve sivil-asker ilişkileri şeklinde sıralanabilir. Mikro düzeyde ise askerî sosyoloji; grup
uyumu, askerlik hizmetine ve orduya yönelik tutumlar, ekip birlikteliği, orduda (taciz
ve saldırı dâhil) cinsiyet ilişkileri, örgütsel bağlılık, düşmana yönelik tutumlar, farklı
liderlik tiplerinin etkileri gibi konuları kapsamaktadır.
20. yüzyılda askerî sosyolojinin ağırlık merkezi ABD’deydi. Bununla birlikte Avrupa’da
askerî sosyoloji alanına yoğunlaşan uzmanların sayısı artınca alt disiplin, kendisinin
kökenlerinin atıldığı Atlantik hattı boyunca yeniden konumlanmıştır. Askerî sosyoloji
alanında çalışma yapan uzmanların oluşturduğu pek çok uluslararası kuruluş bulunofficer education. Armed Forces & Society, 35
9
maktadır. Bunlar içerisinde en önemlisi olan “The Inter-University on Armed Forces & Society (IUS)” uluslararası ve disiplinlerarası bir organizasyon olup kurumdaki
uzmanlar ordu ve güvenlik konularına yoğunlaşmışlardır. IUS iki yılda bir (tekli yıllarda) güz döneminde toplantılar düzenlemektedir. Yakın zamanda Kanada’da IUSCanada kuruldu ve iki yılda bir (çiftli yıllarda) toplantılar düzenlemeye başladı. IUS
uzun zamandan beridir alanın en önemli uluslararası akademik dergisi Armed Forces
& Society’i2 yayımlamaktadır.
Alanın bir diğer öneli kuruluşu “The European Research Group on Military and Society (ERGOMAS)” 1986 yılında; “ordu ve toplum üzerine ortak çalışmalar yapmak
üzere” kuruldu.3 Askerî sosyoloji alanında çalışan uzmanların yer aldığı üçüncü kuruluş ise 1970 yılında kurulan “International Sociological Association” bünyesindeki
“Research Committee on Armed Forces and Conflict Resolution (RC01)4” alt çalışma grubudur. Düzenledikleri konferanslarda sunum, yayımladıkları dergilerde yayın
alanı sağlamanın ötesinde bu kuruluşlar, alandaki uzmanlarla bir network oluşturmak
ve çok uluslu odakları bulunan ve son dönemde artan güçlü iş birliklerine dayalı araştırma projeleri geliştirmek noktasında verimli zeminler de hazırlamaktadır. Başka pek
çok ulusal ve bölgesel kuruluşun da askerî sosyoloji uzmanlarını destekleyen özel bölümleri ve çalışma grupları bulunmaktadır.
Ordu, bir toplumdaki en güçlü toplumsal kurumlardan birisidir; ordu hizmetinde
bulunan erkekler ve kadınlar (ve de bunların aileleri) saygı duydukları ulusları adına
fedakârlık ederek hizmet ederler. Ordu üzerine çalışan bizlerin de bu hizmete ve kuruma dikkatli ve dakik eleştiriler yaparak saygı duymamız gerekmektedir.
Bu özel sayıda yer bulan makaleler geniş bir sahayı kapsamaktadır. Bu sayıda makalesi
bulunan yazarlar sosyal psikoloji ile ilgili konuları, ordudaki çeşitliliği ve günümüzdeki çatışmalarda ordu profesyonelliğini sosyolojik bir bakış açısıyla ele almışlardır.
Böylece bu özel sayı bize, ordu kurumunu, ordu örgütünde hâsıl olan faaliyetlerin
sebeplerini, sonuçlarını ve bizzat eylemlerin kendilerini daha iyi anlamamıza olanak
tanıyacaktır. Buradaki makaleler ayrıca sosyolojik öneme haiz; sivil-asker ilişkileri konusunu, kültürlerarası çalışmalarda etiğin yerini, ordu konusuna odaklanmayan ileri
kuramsal ve uygulamalı sosyoloji çalışmalarını besleyecektir. Bu özel sayının amacı askerî sosyolojinin alt çalışma alanlarına görünürlük kazandırmak, temel çalışma
alanları farklı alt alanlarda (örneğin; tabakalaşma, demografi, sosyal psikoloji, kuram,
çalışma ve örgütler, aileler, toplumsal cinsiyet vb.) odaklanan uzmanları ordu çalışmaları ve ordu mensupları ile ilgili konularda çalışma yapmaları noktasında cesaretlendirmektir. Pek çok ülke ordusu, süresi ve biçimi bakımından 21. yüzyılı temsil
2
http://afs.sagepub.com
Res Militaris
10
eden çatışmalara benzeyen son on yıldaki çatışmalarda; insani görev, barışı koruma,
barış gücü veya aktif savaş hâlinde bulunmaya uzanan geniş bir yelpazede yer almıştır.
Askerî sosyoloji alanında çalışan sosyologlar; askerî kurumlara, bu kurumların bulunduğu ülkelere ve de bu kurumlarda çalışan personele yönelik gerekli bakış açısını,
eleştiriyi muvazeneli bir şekilde sunmalıdırlar.
***
Bu özel sayının hazırlıkları esnasında Türkçe alanyazın taraması yapılarak alandaki
ilgililer tespit edilmeye çalışılmıştır. Bulgularımız Türkçede bir askerî sosyoloji literatüründen bahsetmenin çok mümkün olmadığını göstermiştir. Askerî sosyoloji kapsamında değerlendirilebilecek çalışmalar; bazı çeviri eserler ile muvazzaf ya da emekli
subaylara aittir.
Türk siyasi hayatında ordunun rolü ve konumu ile alakalı oldukça fazla sayıda Türkçe
yayın bulunmaktadır. Bu çalışmalar gerek gazeteciler, gerek Türkiye’deki sosyal bilimciler gerek ordu mensupları gerekse de yabancılar tarafından yapılmıştır. Bu çalışmalar
genellikle ordunun Türk siyasi hayatındaki rolüne ilişkin bir okuma çabası özelliği
göstermektedir. Bu nedenle bu çalışmaları askerî sosyoloji kapsamında değerlendirmek, sosyolojik kavramlardan ve yöntemlerden beslenmedikleri için güçtür.
Türkiye’de askerî sosyoloji literatürüne doğrudan temas eden çalışmalar sınırlı da olsa
Türk Silahlı Kuvvetleri kaynaklı şekilde yapılmaktadır. Askerî sosyolojinin Amerika’da
ordu içerisindeki çalışmalarla başladığı hatırlandığında, Türkiye’de de benzer bir eğilimin varlığından bahsetmek mümkündür.
Görebildiğimiz kadarıyla TSK mensuplarının askerî sosyolojinin kendisine ve konularına ilgi ve alaka duymaları yeni bir durumdur. Bu ilginin ilk nüvesi olarak 2004
yılında Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri Enstitüsünün gerçekleştirdiği bir sempozyumdan bahsedilebilir. Yakın zamanda da Kara Harp Okulu bünyesinde bir Sosyoloji Bölümü, müteakiben de yüksek lisans programı açılmıştır. Programlardaki
derslerde askerî sosyolojiye yönelik dersler de yer almaktadır.
Kanaatimizce ordu ile ilişkili konular önemini artırmaya devam etmektedir. Ordu, hem
ulus içerisinde siyasetin yapılandırılmasında hem de bir ülkenin uluslararası kuruluşlar
yoluyla sağladığı egemenliğin muhafazası ve sürdürülmesi alanlarında önemini artırmaktadır. Dünyanın her yerinde ordu, iç siyasetteki etkinliğini koruyan bir güçtür. Ordu
iç siyasette hâlâ önemli bir kurum olmaya devam etmektedir. Askerî sosyolojinin devam
eden tartışmalarından birisi olarak ordunun sivil siyasetle ilişkisi ve ordunun siyasetteki
rolü sosyolojik anlamda önümüzdeki dönemlerde sıklıkla gündeme gelecektir.
Askerî sosyoloji, Türkiye’de sosyoloji çalışmalarında önemli bir yer edinmek durumundadır. Türkiye’nin Balkanlar, Kafkaslar, Orta Doğu, Orta Asya başta olmak üzere,
11
devam eden sıcak çatışma bölgelerine coğrafi ve tarihi olarak yakın olması ve sık sık
askerî taleplere muhatap olması, Türkiye bağlamında askerî sosyolojiye duyulan ihtiyacı pekiştirmektedir. Yaşanan iç ve dış çatışmaların toplum nezdinde nasıl algılandığı, Türkiye’nin bu bölgelere müdahalelerinin iç kamuoyundaki karşılığı gibi pek çok
boyut incelenebilecek konular arasındadır.
Bunun yanında Türkiye’nin kendi içerisinde meydana gelen askerî nitelikli çatışmaların varlığı da askerî sosyoloji çalışmalarını önemli kılmaktadır. Ordu, yaklaşık otuz
yıldır ülke içerisinde askerî bir müdahale sürdürmektedir. Bu sürecin toplumsal boyutu, ordunun bu meseleyi konumlandırma ve bu süreci yönetme biçimi, bu sürecin
sivil-asker ilişkilerine yansımaları gibi pek çok konu ele alınmayı beklemektedir. Ayrıca dünya orduları ile kıyaslandığında Türkiye, büyük ve kurumsal bir ordu yapısını
muhafaza etmektedir. Türkiye devam eden zorunlu askerlik uygulaması dahi ciddi
biçimde ele alınamamıştır. Zorunlu askerlik uygulaması, medyada pejoratif bir tartışmasının konusu edilemeyecek kadar önemlidir ve zorunlu askerliğin karşısında tek
alternatif olarak dillendirilen profesyonel ordu yapısı, sanırım Türkiye akademisinde
ve medyasında henüz anlaşılamamıştır. Bu konularda ciddi akademik çalışmaların ve
raporların üretilmesine ihtiyaç vardır.
Türkiye’de ordu, ordu kurumu, askerî etkinlik ve savaş gibi konuların çokça işlendiğini
ve önemli bir literatürün oluştuğu görülmekle birlikte bu kapsamlı literatürün askerî
sosyolojinin özelliklerini göstermediği söylenebilir. Türkiye ordu ile ilgili literatür genel
itibarıyla ordu ve savaş konusunu ya salt askerî ya da siyasi bağlam içinde ele almakta,
toplumsal boyutu bu çalışmalarda yeterince yer bulamamaktadır. Bu nedenle bu çalışmalar, ordunun sosyolojik analizini değil tarihsel durumu ortaya koymaktadır. Yine ordunun askerî etkinliğini ve birlik örgütlenmesini stratejik olarak analiz eden çalışmalar
da bu konuları toplumsal bağlamın dışında pür askerî bir dille ve içerikle ele almaktadır.
Yine Türkiye’nin iç siyasetindeki sivil iktidar ve ordu gerilimlerini, Türkiye’nin güneydoğusunda, Kuzey Irak’ta meydana gelen askerî eylemleri siyaset bağlamında ele
alan politik metinleri de askerî sosyoloji başlığı altında değerlendirmemek gerekmektedir. Benzer şekilde ordunun askerî müdahalelerini konu edinen çokça çalışma da
siyaset bağlamında meseleyi ele almaktadır. Ordunun toplum, medya ve sanayici ile
arasındaki ilişkileri ele alan çalışmalar sosyolojik bir içerik taşımadığından, çeşitli tarih dönemlerinde Türk siyasetinde rol oynamış, askerî eylemlere katılmış ve buradaki
tecrübelerini yansıtan çalışmalar yayınlamış asker ve sivil yazarlar ise tarihsel verinin
ötesinde bir analiz sunmadıklarından askerî sosyoloji literatürüne girmez.
Bu anlamda Türkçe literatür, kapsamlı ama dağınıktır. Türk ordusu üzerine yapılan
çalışmalar, ilk dönemler itibarıyla Birinci Dünya Savaşı bağlamında ordunun çeşitli
boyutlarına, askerî tarih incelemelerine, ordu mensuplarının anılarına ve Çanakkale
Savaşı’na yoğunlaşmıştır. 1960 sonrası dönemde ise askerî müdahaleler, alandaki li12
teratürün önemli bir kısmını oluşturmuştur. Türk ordusu üzerine yazılmış literatürü
daha detaylı bir şekilde analiz etmek için yazarları bağlamında sınıflandırmak gerekmektedir. Bu anlamda, ordu mensuplarına, gazetecilere ve sosyal bilimcilere ait
çalışmaların gösterdiği özellikleri ayrı ayrı tanımlamalıyız.
Ordu mensuplarının Türk ordusu ile ilgili yazdıklarında belli alanlarda yoğunlaşmaların olduğu görülebilir. Osmanlıdan Cumhuriyet’e ve oradan günümüze tarihsel olarak
ordunun geçirdiği yapısal ve kurumsal değişimler incelenen konulardan bir tanesidir
(Ayın, 1994; Hün, 1952; İlhan, 1999; Kurter, 2006; Okçu, 1999). Bu çalışmalarda genel
bir tarihi süreç verilerek ordunun gelişimi ve biçimlenişi anlatılmaktadır. Genel düzeyde
Türk toplumunda ordu ve askerlik olgusunun nasıl algılandığı, meşruiyet kaynakları
(İlhan, 1989), başka milletlerin Türk ordusuna bakışı (Işık, 1995) gibi meseleler de ordu
mensuplarının çalışmalarında yer almaktadır. Bunların yanında daha sosyolojik içerik
ve analiz içeren çalışmalar bizzat ordunun kendisi tarafından yapılmıştır (Güler, 1996).
1990’lı yıllardan sonra artmış olmakla birlikte ordu mensuplarının kendi deneyimlerinden hareketle askerî müdahalelere, sivil-asker ilişkilerine ve askerî operasyonlara dair
anıları bulunmaktadır (Akgül ve Esengin, 2001; Bölügiray, 1989; Güneş, 1951; Karavelioğlu, 2007; Pamukoğlu, 2003). Toplumsal, siyasi, iktisadi alanda meydana gelen
değişimlerin orduya nasıl yansıyacağı, ordunun bu durumlarda nasıl bir tavır sergilemesi
(Cömert, 1998; Harp Akademileri Komutanlığı, 1994; Kahveci, 2002; Kocatepe, 2008)
gerektiği gibi konular tam anlamıyla sosyolojik bir içerikle şekillenmemiş olsa da önceki
çalışmalara kıyasla askerî sosyolojinin içeriğine daha yakındır. Ordu kurumu içerisinde toplum kaynaklı ve modernleşmeye paralel olarak ortaya çıkan sorunları anlamaya
yönelik çalışmalar da yapılmıştır. 2004 yılında Kara Harp Okulu Savunma Bilimleri
Enstitüsü gerçekleştirdiği bir sempozyumda ilk defa askerî sosyoloji konusu açık bir
şekilde tartışılmıştır. Modern askerî paradigma bağlamında TSK’nın değerlendirilmesi,
cinsiyet, yabancı askerî öğrenciler, toplumun asker algısı, sorumluluk, çatışma çözümü
ve sivil-asker ilişkileri gibi konular artık TSK’nın gündemine gelmiştir.
TSK ve eylemleri üzerine çalışmaları bulunan ikinci grup gazetecilerdir. TSK’nın
1960 yılından sonraki askerî müdahaleleri gazetecilerin çalışma alanını belirlemiştir.
Bu anlamda gazetecilerin metinleri 1960 İhtilali ile başlayan süreci siyasi tarih çerçevesinde analiz etmektedir (Akpınar, 2001; Birand, Bila ve Akar, 1999; Çakır, 2008).
Bu çalışmalar arasında ordunun askerî eylemlerinin topluma yansıyan boyutlarını da
içeren çalışmalar bulunmaktadır (Birand, 1986).
Bunların yanında Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yaşanan askerî faaliyetleri çeşitli boyutlarıyla inceleyen çalışmalara (Fırat, 2006; Kışlalı, 1996; Mater, 1998; Mete, 2007; Zileli.
1997), son dönemlerde iç siyasette yaşanan gerilimlere bağlı olarak ortaya çıkan Jitem,
Ergenekon vs. olarak adlandırılan yapılanmalara ilişkin polemiksel çalışmalar eklenmiştir.
13
Üçüncü bir kategori olarak sosyal bilimcilerin çalışmalarından bahsedilebilir. Türk
sosyal bilimcilerin orduya dair çalışmaları 1960’lardan sonra başlamaktadır. Bu çalışmalar orduyu daha çok Osmanlıdan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde konumlandırma
ve tarihsel bağlamı içerisinde anlamaya dönüktür (Akyaz, 2001; Alkan, 1992; Cizre,
2002a; Çelik, 2008; Mardin, 1961; Şen, 1996, 1997, 2000a, Turfan, 2005). Bu çalışmalar içerisinde ordunun toplumsal kökenini tanımlamaya çalışan çalışmalar da
mevcuttur (Bozdemir, 1982; Kışlalı, 1974). Aynı tarihlerde askerî müdahaleler bağlamında siyaset-asker ilişkisi, askerin siyaset üzerindeki etkisi gibi konular yoğunluk
kazanmıştır. Sosyal bilimciler arasında yoğun bir şekilde tartışılmış ve hâlâ da tartışılmakta olan en önemli konu sivil-asker ilişkileri olmuştur (Akyaz, 2002; Atay, 1998;
Bayramoglu, 1996, 2004; Bozdemir, 1985; Cizre, 1996; Cizre-Sakallıoğlu, 2002; Demir, 2004; İba, 1998; Kayalı, 2000; Keskin, 1999; Kuyaş, 1999; Mazıcı, 1989; Özdağ,
1991; Özdemir, 1989, 1991, 1993; Öztürk, 1993; Saylan, 1988; Taşpınar & Dağcı,
2006; Üskül, 1997).
Orduda meydana gelen modernizasyon ve bunun toplumsal, ekonomik yansımaları
da literatürde yer bulan konulardan olmuştur (Akça, 2004; Günlük-Şenesen, 1989,
1994, 2000, 2002, 2003; Özer, 2001; Özgüden, 1988; Şen, 1996). Son dönemlerde ise
askerlik ve kadın, vicdani ret meseleleri toplumsal alandaki değişimlere ve gündemlere
paralel olarak tartışılmaktadır (Altınay, 2000; Demirel, 2002; Şen, 2000b; Üsterci ve
Çınar, 2008). Vicdani redcilik, eşcinsellik, savaş karşıtlığı gibi konular Türkiye’de çeviriler vasıtasıyla gündeme gelmiş fakat marjinal düzeyde kalmıştır. Genellikle siyasi
tartışmalar bağlamında gündeme gelen ordu tartışmaları, ordunun varlığını ve konumunu çözümlemeden ziyade siyasi olarak orduyu bir yere oturtmaya çalışmaktadır. Bu
sebeple mevcut literatür Türk ordusunun gerek siyasetteki gerekse toplumdaki işlevini
aydınlatmaya elverişli çalışmalar değildir.
Esasında Türk ordusu hakkındaki metinler 1950’li yıllarda, yabancı yazarların çalışmalarıyla birlikte başlamıştır. Bu çalışmalardaki ilk ilgiler Cumhuriyet’in kurucu
unsuru olarak orduyu anlamlandırmak yönündedir. Ordu modernleşmeci bir unsur
olarak görülmekte, siyasetin işleyişine etkileri tarihsel olarak analiz edilmektedir
(Frey, 1960; Lerner ve Robinson, 1960; Rustow, 1959, 1964). Bu bağlamdaki çalışmalar genelde ülke karşılaştırmaları olmaktadır. Türkiye’nin Japonya, Mısır, İsrail gibi
ülkelerle modernleşme tecrübeleri ve süreçleri bağlamında mukayesesi yapılmakta,
ordunun bu meselelerdeki etkisi incelenmektedir (Dekmejian, 1982; Kay, 1978; Ward
ve Dankward, 1964). Bu karşılaştırmalar ise genellikle sivil-asker ilişkileri, ordunun
siyasetteki veya modernleşme süreçlerindeki rolü üzerinden yapılmaktadır. Sivil-asker ilişkileri bu anlamıyla oldukça fazla sayıda çalışmaya konu olmuştur (Hale, 1990;
1994; Hamon, 1966; Harris, 1965; Heper ve Evin, 1988; Knudsen Birtel, 2005; Momayezi, 1998). Askerî müdahaleler Türkçe literatürde de görüldüğü üzere en çok incelenen konuların başında gelmektedir (Fidel, 1969; Haris, 1970; Weiker, 1963). Bu
14
çalışmaların yanında ordu ve ekonomik kalkınma meselesi (Ozsoy, 1997), Avrupa
Birliği ilişkileri bağlamında ordunun konumu (Cohen, 2001; Erdem, 2011; Güney
ve Karatekelioğlu, 2005; Thomas, 2005), Türk ordusunun stratejik ilişkileri ve bölgede oynadığı askerî roller (Akkaya, 2006; Bowyer, 2012) de sonraki dönemde ortaya
çıkan alt başlıklardır. 1960’lı, 1970’li ve 1980’li yıllarda yabancıların Türk ordusuna
ilgilerinin daha fazla olduğu görülmektedir. 1980’li yıllardan sonra ise özellikle yurt
dışında lisansüstü çalışma yapan Türk akademisyenlerin İngilizce olarak hazırladıkları
çalışmaların arttığını görmekteyiz.
Yurt dışında eğitim alan Türk akademisyenlerin çalışmaları yabancıların yazdıkları ile
büyük benzerlik ve paralellikler göstermektedir. Ordu-siyaset ilişkisi, askerî müdahaleler ve bunların siyasi, toplumsal yansımaları, askerî harcamalar, ordunun ekonomik
etkinlikleri, ordudaki modernizasyon çalışmaları ilk dönem çalışmalarının genel konularını oluşturmaktadır (Karasapan, 1987; Karpat, 1970; Özbudun, 1966; Yalman,
1968; Yalpat, 1984). Son dönemlerde ise askerlik kültürünün toplumda algılanma biçimleri ve bu kültürün üretilme yolları (Göktaş ve Gülbay, 2004; Kardaş, 2006; Toker,
2006), siyasi partilerinin ordu ile ilişkileri (Manisalı, 2008), demokratikleşme ve Avrupa Birliği süreci bağlamında ordunun konumu (Erdem, 2011; Güney ve Karatekelioğlu, 2005), ordunun iktisadi boyutu (Akça, 2006) gibi konular gündeme gelmiştir.
Görüldüğü üzere Türkiye ordusu üzerine yazılan literatür oldukça geniş kapsamlıdır. Bununla birlikte Batıdaki askerî sosyoloji çalışmalarıyla kıyaslandığında bu literatür içerisinde
ordunun toplumsal kaynaklarını ortaya koyan, kurumsallaşmasını ve kırılmalarını sosyolojik
olarak analiz eden metinler bulunmamaktadır. Burada yapılan kısa literatür değerlendirmesi, Türkiye’de orduya dair ilginin kaynaklarını ve yoğunlaştığı alanları ortaya koymaktadır.
Bu anlamıyla askerî sosyoloji Türkiye’ye için yeni bir konudur. Bu nedenle alana dair temel metinler henüz üretilmiş değildir. Mevcut sosyal bilim çalışmaları da Türkiye’deki siyasi
gelişmeleri anlamaya yönelik çalışmalardır. Demokrasiye geçiş süreci ve Batı ile ilişkilerin
değişen karakterine bağlı olarak hem Türkiye’nin kendini yeniden yapılandırması hem de
bölgesel konumunu yeniden düzenliyor olması, ordu konusunu çok merkezî bir noktaya
getirmiştir. Ordu bu denli merkezî konuma gelmesine rağmen zorunlu askerlik uygulaması
dolayısıyla insan kaynağını toplumdan sağlayan ordunun toplumla ilişkilerine, bu toplumsallığın ordu içerisinde yansımalarına odaklanan sosyolojik çalışmalar ortaya çıkmamıştır.
İlaveten ordunun kurum içinde yaşadığı sorunların toplumsal kaynakları, grup örüntüleri,
verimlilik, disiplin, savaşma psikolojisi gibi başlıklarda da henüz kamuya açık çalışmalar ortaya çıkmamıştır. Bu durumun sebepleri arasında ordunun bu ve benzeri çalışmaları yapmak
üzere sosyologları istihdam etmiyor olması, bu çalışmalar ordu içerisinde yapılıyor olsa bile
kamuya açık çalışmalar olmaması, bu konuların güvenlik gerekçesiyle sınırlandırılıyor olması
gibi gerekçeleri olabilir. Ordu analiz düzeyinde kendisini konumlandırma, bilgi üretme ve
toplumda meşruiyet araçları oluşturma amacıyla sosyal bilimcileri kullanırken ordu içerisindeki sorunları tanımlama ve çözüm üretme düzeyinde kullanmamaktadır.
15
Bu sayı ile Türkiye’deki askerî sosyoloji çalışmalarına mütevazı bir katkı sunmak hedeflenmiştir. Bu çalışma, Türkiye’de Askerî sosyoloji çalışmalarının önümüzdeki yıllarda artmasına küçük de olsa bir katkı sağlayacaksa amacına ulaşmıştır.
Adem Başpınar
Sayı Editörü
Kaynakça
Akça, İ. (2004). Kollektif bir sermayedar olarak Türk Silahlı Kuvvetleri. A. İnsel ve A. Bayramoğlu (Ed.), Bir zümre, bir parti Türkiye’de ordu içinde (s. 225–270). İstanbul: Birikim.
Akça, İ. (2006). Militarism, capitalism and the state: Putting the military in its place in Turkey
(Doktora tezi, Boğaziçi Üniversitesi, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
Akgül, S. ve Esengin, K. (2001). Orgeneral Mustafa Muğlalı ve Van-Özalp olaylarının içyüzü.
Ankara: Berikan.
Akkaya, E. (2006). Türk Ordusundaki stratejik ve doktriner değişiklikler (1923-1960) (Yüksek lisans
tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
Akpınar, H. (2001). 28 Şubat: “Postmodern” darbenin öyküsü. Ankara: Ümit Yayıncılık.
Akyaz, D. (2001). Ordu ve resmi Atatürkçülük. A. İnsel (Ed.), Modern Türkiye’de siyasi düşünce
(Cilt. 2 Kemalizm, s. 180–191). İstanbul: İletişim Yayınları.
Akyaz, D. (2002). Askeri müdahalelerin orduya etkisi: Hiyerarşi dışı örgütlenmeden emir komuta
zincirine. İstanbul: İletişim.
Alkan, A. T. (1992). II. Meşrutiyet devrinde ordu ve siyaset. Ankara: Cedit Neşriyat.
Altınay, A. G. (Ed.). (2000). Vatan millet kadınlar. İstanbul: İletişim.
Atay, A. S. (1998). Çok partili dönemde Türkiye›de ordunun siyasal rolü ve devlet yapısı içindeki yeri. Eskişehir: Anadolu Üniversitesi.
Ayın, F. (1994). Osmanlı Devleti’nde Tanzimat’tan sonra askeralma kanunları, 1839-1914. Ankara: Genelkurmay Basımevi.
Bayramoğlu, A. (1996). Türkiye’de askeri otorite-sivil otorite ilişkilerinin Tesisi, 1920-1927 (Doktora tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/
adresinden edinilmiştir.
Bayramoğlu, A. (2004). Asker ve siyaset. A. İnsel ve A. Bayramoğlu (Ed.), Bir zümre, bir parti
Türkiye’de ordu (s. 59–118). İstanbul: Birikim.
Birand, M. A. (1986). Emret komutanım. İstanbul: Milliyet Yayınları.
Birand, M. A., Bila, H. ve Akar, R. (1999). 12 Eylül-Türkiye’nin miladı. İstanbul: Doğan.
Bowyer, J. W. (2012). Repairing a strategic partnership congress and US foreign policy with Turkey
(Master’s thesis, University of Central Oklahoma). ProQuest Dissertations and Theses.
Bozdemir, M. (1982). Türk ordusunun tarihsel kaynakları. Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal
Bilgiler Fakültesi.
16
Bozdemir, M. (1985). Ordu-siyaset ilişkileri. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi içinde
(Cilt. 10, s. 2648–2660). İstanbul: İletişim.
Bölügiray, N. (1989). Sokaktaki asker: Bir sıkıyönetim komutanının 12 Eylül öncesi anıları. İstanbul: Milliyet Yayınları.
Cizre, Ü. (1996). Ordu ve Siyaset. Cumhuriyet Dönemi Türkiye Ansiklopedisi-Yüzyıl Biterken (Cilt. 15,
s. 1248–1252). İstanbul: İletişim.
Cizre, Ü. (2002a). Egemen ideoloji ve Türk Silahlı Kuvvetleri: Kavramsal ve ilişkisel bir analiz.
A. İnsel (Ed.), Modern Türkiye’de siyasi düşünce içinde (Cilt. 2 Kemalizm, s. 156–179). İstanbul:
İletişim.
Cizre-Sakallıoğlu, Ü. (2002). AP-ordu ilişkileri: Bir ikilemin anatomisi. İstanbul: İletişim.
Cohen, M. S. (2001). Turkey and the EU: European soft power and how it has impacted Turkey
(Master’s thesis, Harvard University). ProQuest Dissertations and Theses.
Cömert, S. (1998). Özelleştirme ve Türk Silahlı Kuvvetleri. İstanbul: Harp Akademileri Komutanlığı Yayınları, Harp Akademileri Basımevi.
Çakır, Z. (2008). Kod adı darbe. İstanbul: Neden Kitap Yayıncılık.
Çelik, S. (2008). Osmanlı’dan günümüze devlet ve asker: Askeri bürokrasinin anayasal sistem içerisindeki yeri. İstanbul: Salyangoz Yayınları.
Dekmejian, R. (1982). Egypt and Turkey: The military in the background. In R. Kolkowitcz &
A. Korbonski (Eds.), Soldiers, peasants, and bureaucrats: Civil–military relations in modernizing
societies (pp. 28–51). Boston and Sydney: George Allen and Unwin.
Demir, F. (2004). Sivil-asker ilişkileri: Kuramsal çerçeve ve seçilmiş ülkeler (Yüksek lisans tezi, Kocaeli
Üniversitesi, Kocaeli). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
Demirel, T. (2002). Türk Silahlı Kuvvetlerinin toplumsal meşruiyeti üzerine. Toplum ve Bilim,
93, 29-54.
Erdem, E. I. (2011). European integration and democratic consolidation: Spain, Poland and Turkey
in Comparative Perspective (Doctoral dissertation, Florida International University). ProQuest
Dissertations and Theses.
Fırat, N. (Ed.) (2006). Kirli rejimin kırılma noktası Şemdinli. İstanbul: Aram Yayıncılık.
Fidel, K. (1969). Social structure and military intervention: The 1960 Turkish revolution. Saint
Louis, DC: Washington University Press.
Fisher, S. N. (1963). The role of the military in society and government in Turkey. In S. N.
Fisher (Ed.), The military in the Middle East (pp. 21–40). Columbus: Ohio Stet University.
Frey, F. (1960). The army in Turkish Politics. Land Reborn, 12(2), 3–14.
Göktaş, H. ve Gülbay, M. (2004). Kışladan anayasaya ordu: Siyasi kültürde TSK’nin yeri. İstanbul: Metis Yayıncılık.
Güler, A. (1996). Türkiye’deki gayri müslimler: Sosyo-ekonomik durum analizi. XX. yüzyıl
başlarının askeri ve stratejik dengeleri içinde (s. 1–245). Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve
Stratejik Etüt Başkanlığı.
Güneş, B. T. (1951). Elebaşı mı? Çetebaşı mı? Yüzbaşı mı? Bir Yüzbaşı’nın anıları. İstanbul:
Kora Yayın.
Güney, A. ve Karatekelioğlu, P. (2005). Turkey’s EU candidacy and civil-military relations:
Challenges and prospects. Armed Forces & Society, 31(3), 439–462.
Günlük-Şenesen, G. (1989). Yerli silah sanayiinin kurulmasının ekonomiye olası etkileri. Sanayi Kongresi Bildirileri içinde (Cilt. I., s. 267–274). Ankara: MMO.
17
Günlük-Şenesen, G. (1994). Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyon programının bir değerlendirmesi. F. Sönmezoğlu (Ed.), Türk dış politikasının analizi içinde (s. 191–208). İstanbul: Der.
Günlük-Şenesen, G. (2000). Türkiye’deki güvenlik harcamalarının bütçe harcamalarına etkileri. Halil Aksu’ya Armağan içinde (s. 55–69). İstanbul: İTÜ İşletme Fakültesi.
Günlük-Şenesen, G. (2002). 1980-2001 Türkiye’de savunma harcamaları ve ekonomik etkileri.
İstanbul: TESEV.
Günlük-Şenesen, G. (2003). Türk Silahlı Kuvvetlerinin modernizasyon programı: 20. yıla doğru bir değerlendirme. F. Sönmezoğlu (Ed.), Türk dış politikasının analizi (3. basım, s. 935–956).
İstanbul: Der.
Hale, W. (1990). The Turkish Army in politics, 1960-1973. In A. Finkel & N. Sirman (Eds.),
Turkish state, Turkish society (pp. 53–78). London, UK: Routledge.
Hale, W. M. (1994). Turkish politics and the military. London; New York: Routledge.
Hamon, L. (1966). Le rôle de l’armée en Turquie. In Le rôle extra-militaire de l’armée dans le
tıers monde. Presses Universitaires de France
Harp Akademileri Komutanlığı. (1994). Milli güvenlik siyasetinin oluşturulması. İstanbul: Yazar.
Harris, G. (1965). The role of the military in Turkish politics. Middle East Journal, 19(2), 55–
66, 169–176.
Harris, G. (1970). The causes of the 1960 revolution in Turkey. Middle East Journal, 24, 438–454
Heper, M., & Evin, A. (1988). State, democracy, and the military: Turkey in the 1980s. Berlin,
New York: W. de Gruyter.
Hün, İ. (1952). Osmanlı ordusunda Genelkurmayın ne suretle teşekkül ettiği ve geçirdiği safhalar.
İstanbul: Genelkurmay Başkanlığı İstanbul Basımevi.
Işık, H. (1995). Yabancı gözüyle Türkler ve Türk ordusu. Ankara: Genelkurmay Askeri Tarih ve
Stratejik Etüt Başkanlığı.
İba, Ş. (1998). Ordu devlet siyaset. İstanbul. Çiviyazıları.
İlhan, S. (1989). Askerliğin kültürümüzdeki yeri. Erdem, 5(14), 349–363.
İlhan, S. (1999). Türk askeri kültürünün tarihi gelişmesi: Kutsal ocak. İstanbul: Ötüken.
Kahveci, Y. S. (2002). Çeşitli is kollarındaki özelleştirmelerin Türk Silahlı Kuvvetlerine etkileri
(Harp Akademileri Komutanlığı Kurmay Binbaşı Tezi, Hizmete Özel).
Karasapan, O. (1987). Turkey’s armaments industry. Middle East Report, 144( Jan.-Feb), 27–31.
Karavelioğlu, K. (2007). Bir devrim iki darbe: 27 Mayıs, 12 Mart, 12 Eylül... İstanbul: Gürer Yayınları.
Kardaş, Ü. (2006). Modern devlet, ordu ve vicdani red itirazı. Birikim, 207, 36-41.
Karpat, K. (1970). The military and politics in Turkey, 1960-64: A socio-cultural analysis of a
revolution. The American Historical Review, 75(6), 1654–1683.
Kay, E. (1978). Revolution from above: Military bureaucrats and development in Japan, Turkey,
Egypt, and Peru. New Brunswick, NJ: Transaction Books.
Kayalı, K. (2000). Ordu ve siyaset: 27 Mayıs-12 Mart. İstanbul: İletişim.
Keskin, K. (1999). Ordu’nun siyaset üzerindeki etkileri: Türkiye örneği (Yüksek lisans tezi, Sakarya
Üniversitesi, Sakarya). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
Kışlalı, A. T. (1974). Türk ordusunun toplumsal kökeni üzerine bir araştırma. Siyasal Bilgiler
Fakültesi Dergisi, 29, 3–4.
Kışlalı, M. A. (1996). Güneydoğu düşük yoğunluklu çatışma. Ankara: Ümit Yayınları.
18
Knudsen Birtel, V. (2005). The role of the military in Turkish politics. Unpublished paper from the
Middle East Technical University.
Kocatepe, A. (2008). Silahlı çatışma hallerinde basın, medya-asker ilişkileri ve harp muhabirleri.
İstanbul: Harp Akademileri.
Kurter, A. (2006). Türk Hava Kuvvetleri tarihi. Ankara: Hava Kuvvetleri Komutanlığı.
Kuyaş, A. (1999). Osmanlı-Türk modernleşmesi ve ordunun siyasetteki yeri üzerine. Cogito,
19, 259–267.
Lerner, D., & Robinson, R. D. (1960). Swords and ploughshares: The Turkish army as a modernizing force. World Politics, 13, 19–44.
Manisalı, E. (2008). AKP, ordu, Amerika üçgenindeki Türkiye. İstanbul: Truva Yayınları.
Mardin, Ş. (1961). Yeni Osmanlılar, Jön Türkler ve Silahlı Kuvvetler. Forum, 14, 6–7.
Mater, N. (1998). Mehmedin kitabı: Güneydoğu’da savaşmış askerler anlatıyor. İstanbul: Metis.
Mazıcı, G. (1989). Türkiye’de askeri darbeler ve sivil rejime etkileri. İstanbul: Gür.
Mete, Ö. L. (2007). 28 Şubat’tan Şemdinli’ye derin çeteler. İstanbul: Profil Yayıncılık.
Momayezi, N. (1998). Civil-military relations in Turkey. International Journal on World Peace,
15(3), 3–28.
Okçu. M. (1999). Profesyonel askerliğe doğru. Ulusal Strateji, Kasım-Aralık, 47.
Ozsoy, O. (1997). Military expenditures and their impact on the economic growth of Turkey and Greece
(Doctoral dissertation, State University of New York). ProQuest Dissertations and Theses.
Özbudun, E. (1966). The Role of the military in recent Turkish politics. Cambridge: Center for
International Affairs, Harvard University.
Özdağ, Ü. (1991). Ordu-Siyaset İlişkisi: Atatürk ve İnönü dönemleri. Ankara: Gündoğan Yayınları.
Özdemir, H. (1989). Rejim ve asker. İstanbul: Afa Yayınları.
Özdemir, H. (1991). Silahlı Kuvvetler sivil otorite ilişkisinin yeniden düzenlenmesi [The reorganization of the relations between the armed forces and the civilian authority]. Türkiye Sosyal
Ekonomik Siyasal Araştırmalar Vakfı.
Özdemir, H. (1993). Türkiye Cumhuriyeti’nde rejim ve asker ilişkisi üzerine bir inceleme. İstanbul:
İz Yayıncılık.
Özer, M. A. (2001). Savunma harcamaları ve ekonomiye etkileri (Yüksek lisans tezi, İstanbul
Üniversitesi, İstanbul). https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/ adresinden edinilmiştir.
Özgüden, D. (1988). Türkiye’de sermaye ve militarizm. Sosyalizm ve toplumsal mücadeleler ansiklopedisi içinde (Cilt. 6, s. 2026–2027). İstanbul: İletişim.
Öztürk, O. M. (1993). Ordu ve politika. Ankara: Gündoğan Yayınları.
Pamukoğlu, O. (2003). Unutulanlar dışında yeni bir şey yok: Hakkari ve Kuzey Irak dağlarındaki
askerler. İstanbul: Harmoni.
Ramsaur, E. (1957). The Young Turks: Prelude to the revolution of 1908. Princeton, NJ: Princeton
University Press (reprinted Beirut, 1965).
Rustow, D. A. (1959). The army and the founding of the Turkish Republic. World Politics, l(4), 513–52.
Rustow, D. A. (1964). The military: Turkey. In R. E. Ward, & D. Rustow (Eds.), Modernization
in Japan and Turkey (pp. 352–388). Princeton University Press.
Saylan, G. (1988). Ordu ve siyaset: Bonapartizmin siyasal kültürü (Bahri Savcı’ya Armağan).
Ankara: Mülkiyeliler Birliği Vakfı Yayınları.
19
Şen, S. (1996). Cumhuriyet kültürünün oluşum sürecinde bir “ideolojik aygıt” olarak Silahlı Kuvvetler ve modernizm. İstanbul: Sarmal Yay.
Şen, S. (1997). Türkiye’yi anlamak ya da geçmişten geleceğe Silahlı Kuvvetleri. Birikim, 96, 19–27.
Şen, S. (2000a). Geçmişten geleceğe ordu. İstanbul: Alan.
Şen, S. (2000b). Kadının toplumsal konumu ve Silahlı Kuvvetler. S. Şen (Ed.), Geçmişten geleceğe ordu içinde (s. 43–70). İstanbul: Alan Yayıncılık.
Taşpınar, G. T. ve Dağcı, D. (2006). Osmanlı’dan Cumhuriyet’e ordu siyaset ilişkisi ve 27 Mayıs
1960 askeri darbesi. İstanbul: İlgi Yayınları.
Thomas, J. K. (2005). The European Union’s impact on Turkey’s pattern civil-military relations
(Master’s thesis in Naval Postgraduate School). Retrieved from http://oai.dtic.mil/
Toker, N. (2006). Anti-militarizm sorumluluktur… Birikim, 207, 27–31.
Turfan, M. N. (2005). Jön Türklerin yükselişi: Siyaset, askerler ve Osmanlı’nın çöküşü (çev. M.
Moralı). İstanbul: Alkım Yayınları.
Ünlü, T. (2007). The European Union and the Turkish military (1997--2007). (Doctoral dissertation). ProQuest Dissertations and Theses (UMI Number 3313034).
Üskül, M. Z. (1997). Siyaset ve asker: Cumhuriyet döneminde sıkıyönetim uygulamaları (2. basım).
İstanbul: İmge Kitabevi.
Üsterci, C. ve Çınar, Ö. H. (2008). Çarklardaki kum: Vicdani red. İstanbul: İletişim.
Ward, R., & Rustow, D. (1964). Modernization in Japan and Turkey. Princeton: Princeton University Press.
Weiker, W. F. (1963). The Turkish revolution 1960-1961: Aspects of military politics. Washington:
Brookings Institution.
Yalman, N. (1968). Intervention and extrication: The officer corps in the Turkish crisis. In H.
Bienen (Ed.), The military intervenes: Case studies in political development (pp. 127–144). New
York, NY: Sage.
Yalpat, A. (1984). Turkey’s economy under the generals. MERIP Reports, March/April, 16–24.
Zileli, Ü. (1997). Vur emri: Bir asteğmenin Tunceli anıları. İstanbul: Pencere Yayınları.
20
Editorial
Military sociology is a diverse area of study. Even though militaries have long been
among the most powerful social institutions within a society, the military received quite
limited study in classical sociology. Scholars from France, to Germany, to Russia, and
a bit later from the U.S., produced research on military structure, effects of combat
exposure on soldiers, the relationship between the military and the state’s political
structure, and the influence of military organizational practices on non-military social
institutions. 1 The field transformed during World War II when the United States
military commissioned the social science research that produced the multi-volume
series The American Soldier. The American Soldier study explored service members’
experiences during the war, such as promotion rates, experiences in combat, and living
conditions. It also examined attitudes such as feelings toward the army and the enemy,
attitudes toward racial integration, as well as assessing levels of religiosity and mental
health. Importantly, this extensive research effort was pivotal in establishing the use of
surveys as a valid and practical means of understanding social behavior and attitudes.
By the middle of the 20th century modern sociological scholars began to spend more time
and effort examining the military. One primary focus that remains strong even today is
assessing civil-military relations. Other broad, enduring questions in modern military
sociology include foci at both the macro and micro levels of analyses and reflect topics
as varied as any other sub-field in sociology. Indeed, to the extent that military sociology
examines a large social institution central to modern nation-state organization, and which
is an open system drawing from the general population within a state, military sociology
allows for the examination of essentially any sociological question that could be applied
to broader society, but focuses rather on the single institution of the military. Examples of
scholarship at the macro level includes citizenship and military service, military manpower
and recruiting, the military profession, use of civilians in military organizations, diversity
in the military, military families, and civil-military relations. At the micro level military
sociology has explored topics such as group cohesion, attitudes toward military service and
the organization, unit cohesion, gendered relations (including harassment and assault) in the
military, organizational commitment, attitudes toward the enemy, and effects of different
leadership styles. While the center of gravity in the sub-field in the 20th century was in the
U.S., the increase in the number of scholars focusing on military sociology in Europe appears
to be repositioning the field back across the Atlantic where its early roots were established.
There are several major international associations that welcome scholarship in military
sociology.The Inter-University on Armed Forces & Society is an international,interdisciplinary
organization of scholars focused on military and security issues. The IUS meets in the fall
&
Sociology in military officer education. Armed Forces & Society, 35
21
of odd numbered years. Recently a new organization IUS-Canada emerged and hosts
meetings in the fall of even numbered years. The IUS publishes a quarterly peer-reviewed
journal Armed Forces & Society2 which features articles from scholars around the world. The
European Research Group on Military and Society (ERGOMAS) was established in 1986
and “devoted to collaborative research on military and society”.3 A third major association in
which military sociology scholars find a home is the Research Committee on Armed Forces
and Conflict Resolution4 (RC01) of the International Sociological Association, founded in
1970. Aside from providing outlets for presenting research at conferences and in affiliated
journals, these organizations provide fertile ground for networking with other scholars and
developing strong collaborative research projects, increasingly ones that are multi-national in
focus. Many other national and regional associations also have specific sections or working
groups that support military sociology scholars.
The military is one of the most powerful social institutions in society, and the men and
women who serve (and their families) sacrifice much in the name of their respective nations.
Those of us who study the military honor that service and respect the institution through
careful analysis and thoughtful critique, with an eye toward increased understanding and
affecting positive social change from the macro- to micro-levels.
The articles featured in this special issue offer a diverse selection of scholarship. The authors
use a sociological lens to examine issues related to social-psychology, diversity within the
military, and the practice of the military profession in contemporary conflicts. As such,
this set of research allows us to better understand the military institution, and causes and
consequences of military organization and actions. These works also inform broader issues
of sociological significance such as civil-military relations, ethics in cross-cultural research,
and theoretical and methodological issues that will help to advance sociological work
beyond that focuses on the military. The aim of this special issue is to provide visibility
to the subfield of military sociology and to encourage scholars who primarily identify
with other subfields (e.g., stratification, demography, social-psychology, theory, work and
organizations, families, gender, etc.) to engage in studies of the military and those who
serve. If the past decade is any indication of the types and durations of conflicts that
are likely to characterize the 21st century, most nations’ militaries are likely to be quite
active in engagements ranging from humanitarian missions, to peacekeeping and peace
enforcement, to active hostilities. Military sociology is poised to provided much needed
insight and critique to inform the best ways forward for military organizations, their host
societies, and for the people who serve in uniform.
2
Ryan Kelty
Guest Editor
http://afs.sagepub.com
3
Res Militaris, and
http://resmilitaris.net
4
22
Download
Random flashcards
canlılar ve enrji ilişkileri

2 Cards oauth2_google_d3979ca9-59f8-451c-9cf7-08c5056d5753

Merhaba

2 Cards oauth2_google_861773e1-0890-4522-834a-6a5babb58e76

qweeqwqwe

5 Cards oauth2_google_78146396-8b44-4532-a806-7e25cc078908

KIRIHAN GÜMÜŞ DEDEKTÖR

6 Cards oauth2_google_49cd8e53-7096-4be6-ba73-4ff7e4195b4b

Create flashcards